Interpelacja nr 5678
Interpelacja w sprawie ponownego przeliczenia emerytur po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r.
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (73%)
Podatki i Finanse (40%)
Edukacja i Szkolnictwo (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie ponownego przeliczenia emerytur po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r.
Interpelacja nr 5678
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie ponownego przeliczenia emerytur po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r.
Zgłaszający: Wioletta Maria Kulpa
Data wpływu: 21-10-2024
W dniu 4 czerwca 2024 r., w sprawie o sygn. akt SK 140/20, zapadł wyrok Trybunału Konstytucyjnego – art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie, w jakim dotyczy osób, które przed 6 czerwca 2012 r. (tj. przed ogłoszeniem ustawy zmieniającej ustawę z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, wprowadzającej ww. przepis art. 25 ust. 1b ustawy), złożyły wniosek o jedną z emerytur wymienionych w art. 25 ust. 1b oraz nie osiągnęły wieku emerytalnego – stwierdzono, że jest niezgodny z art. 67 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Trybunał uznał w wyroku, że doszło do naruszenia zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego prawa. Ubezpieczeni, którzy zdecydowali się na korzystanie z wcześniejszej emerytury, nie mieli w momencie podejmowania decyzji (na podstawie obowiązującego stanu prawnego) świadomości co do skutków prawnych, jakie może ona wywoływać w naliczeniu wysokości ich przyszłych uprawnień z tytułu emerytury powszechnej. Nie mogli przewidzieć, że przejście na emeryturę jeszcze przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego, będzie wiązało się z pomniejszeniem zgromadzonego kapitału o pobrane świadczenia. Nie spodziewali się, że wypłacanie świadczeń emerytalnych wpłynie na sposób ustalania wysokości świadczenia w ramach emerytury powszechnej.
Trybunał uznał, że każda osoba, która złożyła wniosek o wcześniejszą emeryturę przed 6 czerwca 2012 r. (tj. przed ogłoszeniem ustawy wprowadzającej art. 25 ust. 1b ustawy) – nie miał możliwości przewidzieć konsekwencji, jakie na mocy nowo wprowadzonych przepisów, wiązały się ze skorzystaniem z prawa do wcześniejszego świadczenia (tj. że z tego powodu – wysokość, przysługującej im emerytury powszechnej, ulegnie pomniejszeniu). To zatem jest sprzeczne z art. 67 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji RP.
Tym samym emeryci składają wnioski do ZUS po wyroku TK. Niestety spotykają się z odmową ze strony Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, cytuję słowa z odpowiedzi: „Orzeczenie TK dotyczące ustawy publikuje się w Dzienniku Ustaw RP. Dniem ogłoszenia orzeczenia Trybunału jest dzień ogłoszenia tego orzeczenia w postaci elektronicznej na stronie internetowej organu wydającego dziennik urzędowy. W związku z tym, że wyrok Trybunału z 4 czerwca 2024 r. nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw, brak jest podstaw do wznowienia postępowania zakończonego decyzją z 31.01.2013 r.”.
Jednak okazuje się, że sam brak publikacji wyroku nie wstrzymuje pracy sądów powszechnych, ponieważ sądy wydają już pierwsze wyroki w tej sprawie zmieniając decyzję ZUS. W tych wyrokach sądy nakazują ZUS ponowne przeliczenie emerytury. W tym miejscu przykładem może być wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z 3 lipca 2024 roku (VI U 528/24), który uwzględnił wspomniany wyrok TK. Sąd Okręgowy w Szczecinie uznał, że ZUS nie może odliczać emerytury wcześniejszej od podstawy emerytury powszechnej.
Zatem fakt niepublikowania wyroku TK w Dzienniku Ustaw sprawia duży kłopot Polakom, osobom starszym, których świadczenia emerytalne zostały naliczone niezgodnie z Konstytucją RP.
Jak zatem rząd i Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej może w tym przypadku narażać jeszcze Polaków na dodatkowe koszty związane z pisaniem pozwów przeciwko ZUS-owi, a w przypadku osób, które nie mają na to środków pozbawianiem ich nabytych praw?
Wnioskuję zatem o jak najszybsze rozstrzygnięcie tej sprawy i poważne podejście do tematu właściwego naliczania wypracowanych przez całe życie zawodowe emerytur Polaków, aby nie dokładać im w tym czasie jeszcze większego stresu i kłopotu. Szczególnie proszę zwrócić uwagę na rzeszę osób, które nie mają wiedzy w tym temacie i nie mogą zastosować odpowiednich środków prawnych, aby nabyć właściwe prawo do ponownego przeliczenia wysokości swojej emerytury. Zadaniem państwa i organu, który działa w jego imieniu, w tym przypadku ZUS jest skuteczne i rzetelne informowanie o wszelkich zmianach w obrębie swojej działalności. Nie można tu stosować zasady „nieznajomość prawa szkodzi”, bo dotyczy to starszych, często schorowanych osób, którym źle naliczono świadczenia emerytalne.
Wnoszę o jak najszybsze wypracowanie wspólnie z ZUS-em rozwiązania, które będzie w równy sposób traktowało wszystkie osoby znajdujące się w gronie osób objętych prawem do ponownego przeliczenia wysokości emerytury po wyroku TK.
Interpelacja nr 5678
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie ponownego przeliczenia emerytur po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r.
Zgłaszający: Wioletta Maria Kulpa
Data wpływu: 21-10-2024
W dniu 4 czerwca 2024 r., w sprawie o sygn. akt SK 140/20, zapadł wyrok Trybunału Konstytucyjnego – art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie, w jakim dotyczy osób, które przed 6 czerwca 2012 r. (tj. przed ogłoszeniem ustawy zmieniającej ustawę z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, wprowadzającej ww. przepis art. 25 ust. 1b ustawy), złożyły wniosek o jedną z emerytur wymienionych w art. 25 ust. 1b oraz nie osiągnęły wieku emerytalnego – stwierdzono, że jest niezgodny z art. 67 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Trybunał uznał w wyroku, że doszło do naruszenia zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego prawa. Ubezpieczeni, którzy zdecydowali się na korzystanie z wcześniejszej emerytury, nie mieli w momencie podejmowania decyzji (na podstawie obowiązującego stanu prawnego) świadomości co do skutków prawnych, jakie może ona wywoływać w naliczeniu wysokości ich przyszłych uprawnień z tytułu emerytury powszechnej. Nie mogli przewidzieć, że przejście na emeryturę jeszcze przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego, będzie wiązało się z pomniejszeniem zgromadzonego kapitału o pobrane świadczenia. Nie spodziewali się, że wypłacanie świadczeń emerytalnych wpłynie na sposób ustalania wysokości świadczenia w ramach emerytury powszechnej.
Trybunał uznał, że każda osoba, która złożyła wniosek o wcześniejszą emeryturę przed 6 czerwca 2012 r. (tj. przed ogłoszeniem ustawy wprowadzającej art. 25 ust. 1b ustawy) – nie miał możliwości przewidzieć konsekwencji, jakie na mocy nowo wprowadzonych przepisów, wiązały się ze skorzystaniem z prawa do wcześniejszego świadczenia (tj. że z tego powodu – wysokość, przysługującej im emerytury powszechnej, ulegnie pomniejszeniu). To zatem jest sprzeczne z art. 67 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji RP.
Tym samym emeryci składają wnioski do ZUS po wyroku TK. Niestety spotykają się z odmową ze strony Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, cytuję słowa z odpowiedzi: „Orzeczenie TK dotyczące ustawy publikuje się w Dzienniku Ustaw RP. Dniem ogłoszenia orzeczenia Trybunału jest dzień ogłoszenia tego orzeczenia w postaci elektronicznej na stronie internetowej organu wydającego dziennik urzędowy. W związku z tym, że wyrok Trybunału z 4 czerwca 2024 r. nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw, brak jest podstaw do wznowienia postępowania zakończonego decyzją z 31.01.2013 r.”.
Jednak okazuje się, że sam brak publikacji wyroku nie wstrzymuje pracy sądów powszechnych, ponieważ sądy wydają już pierwsze wyroki w tej sprawie zmieniając decyzję ZUS. W tych wyrokach sądy nakazują ZUS ponowne przeliczenie emerytury. W tym miejscu przykładem może być wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z 3 lipca 2024 roku (VI U 528/24), który uwzględnił wspomniany wyrok TK. Sąd Okręgowy w Szczecinie uznał, że ZUS nie może odliczać emerytury wcześniejszej od podstawy emerytury powszechnej.
Zatem fakt niepublikowania wyroku TK w Dzienniku Ustaw sprawia duży kłopot Polakom, osobom starszym, których świadczenia emerytalne zostały naliczone niezgodnie z Konstytucją RP.
Jak zatem rząd i Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej może w tym przypadku narażać jeszcze Polaków na dodatkowe koszty związane z pisaniem pozwów przeciwko ZUS-owi, a w przypadku osób, które nie mają na to środków pozbawianiem ich nabytych praw?
Wnioskuję zatem o jak najszybsze rozstrzygnięcie tej sprawy i poważne podejście do tematu właściwego naliczania wypracowanych przez całe życie zawodowe emerytur Polaków, aby nie dokładać im w tym czasie jeszcze większego stresu i kłopotu. Szczególnie proszę zwrócić uwagę na rzeszę osób, które nie mają wiedzy w tym temacie i nie mogą zastosować odpowiednich środków prawnych, aby nabyć właściwe prawo do ponownego przeliczenia wysokości swojej emerytury. Zadaniem państwa i organu, który działa w jego imieniu, w tym przypadku ZUS jest skuteczne i rzetelne informowanie o wszelkich zmianach w obrębie swojej działalności. Nie można tu stosować zasady „nieznajomość prawa szkodzi”, bo dotyczy to starszych, często schorowanych osób, którym źle naliczono świadczenia emerytalne.
Wnoszę o jak najszybsze wypracowanie wspólnie z ZUS-em rozwiązania, które będzie w równy sposób traktowało wszystkie osoby znajdujące się w gronie osób objętych prawem do ponownego przeliczenia wysokości emerytury po wyroku TK.
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Przeciętnie konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
42%
Konkretność
58%
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
14
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
8.4 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (14)
- Wykryto zwrot wymijający: „trwają prace analityczne” (odwlekanie w czasie / nieustające analizy)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„trwają prace analityczne”
(odwlekanie w czasie / nieustające analizy)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6629 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.582.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 5678 Pani Posłanki Wioletty Marii Kulpy w sprawie
ponownego przeliczenia emerytur po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca
2024 r., proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
W związku z wejściem w życie od 1 stycznia 2013 r. rozwiązań wynikających z art. 25 ust. 1b
ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych, do resortu zabezpieczenia społecznego zaczęły napływać liczne wystąpienia
osób niezadowolonych z tego rozwiązania. W szczególności dotyczyło to kobiet urodzonych
w roku 1953, które przed 1 stycznia 2013 r. nabyły prawo do tzw. wcześniejszej emerytury
na podstawie art. 46 tej ustawy. W 2019 r. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 6 marca
2019 r. (sygn. akt P 20/16) orzekł o niezgodności z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej
Polskiej art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej w zakresie, w jakim dotyczy kobiet urodzonych
w roku 1953, które przed 1 stycznia 2013 r. nabyły prawo do tzw. wcześniejszej emerytury
na podstawie art. 46 tej ustawy.
Przepisami ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach
z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1222) nastąpiło zgodne z wyrokiem
skorygowanie mechanizmu obliczania kwot pobranych świadczeń. Dotyczyło to osób
urodzonych w roku 1953, które przeszły na tzw. emeryturę wcześniejszą przyznaną na
podstawie art. 46 w związku z art. 29 ustawy emerytalnej przed 1 stycznia 2013 r. i pobierały
to świadczenie, a następnie nabyły uprawnienia do emerytury z tytułu ukończenia
powszechnego wieku emerytalnego. Zawarte w ustawie sanującej rozwiązania nie spotkały
się z zadowoleniem osób z innych roczników niż objęte skutkami wyroku Trybunału
Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r., które przeszły na wcześniejsze emerytury przed
1 stycznia 2013 r. Osoby nieusatysfakcjonowane występują do Ministerstwa Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej o zmianę funkcjonujących przepisów, składają petycje, m.in. do
senackiej Komisji Petycji.
Konstytucyjność obowiązujących przepisów zakwestionował zapadłym w sprawie SK
140/20 rozstrzygnięciem z dnia 4 czerwca 2024 r. Trybunał Konstytucyjny. Rozstrzygnięcie
zapadło w składzie Krystyna Pawłowicz (przewodnicząca), Justyn Piskorski
(sprawozdawca), Wojciech Sych, Michał Warciński oraz Andrzej Zielonacki. Sejm RP
uchwałą z 6 marca 2024 r. w sprawie usunięcia skutków kryzysu konstytucyjnego lat 2015–
2023 w kontekście działalności Trybunału Konstytucyjnego stwierdził, że uchwała Sejmu RP
z 15 września 2017 r. w sprawie wyboru sędziego Trybunału Konstytucyjnego (dot. Justyna
Piskorskiego) została podjęta z rażącym naruszeniem prawa, a tym samym pozbawiona jest
mocy prawnej i nie wywołała skutków prawnych w niej przewidzianych. Dodatkowo, Sejm
w uchwale z 6 marca 2024 r. w sprawie usunięcia skutków kryzysu konstytucyjnego lat
2015–2023, w kontekście działalności Trybunału Konstytucyjnego stwierdził, że funkcję
Prezesa Trybunału Konstytucyjnego sprawuje osoba nieuprawniona, a w konsekwencji
wszystkie decyzje proceduralne, w tym zwłaszcza wyznaczenie składów orzekających,
podejmowane przez Julię Przyłębską, mogą być podważane. W konkluzji Sejm RP podniósł,
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
że uwzględnienie w działalności organu władzy publicznej rozstrzygnięć Trybunału
Konstytucyjnego wydanych z naruszeniem prawa może zostać uznane za naruszenie zasady
legalizmu przez ten organ. Uwagi te odnoszą się do sposobu i zakresu uwzględniania skutków
rozstrzygnięcia, które wydał Trybunał Konstytucyjny w sprawie SK 140/20.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej – bez względu na ocenę trafności argumentacji
konstytucyjnej podniesionej w przywołanej sprawie przez Trybunał Konstytucyjny –
postrzega poruszone zagadnienie nie tyle w perspektywie wykonania rozstrzygnięcia
Trybunału Konstytucyjnego, co w kategoriach rozwiązania problemu określonej grupy
emerytów, których świadczenia zostały ukształtowane w niekorzystny sposób w związku
z przejściem przez nich na wcześniejszą emeryturę. W ocenie Ministra Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej zagadnienie to jest doniosłe i wymaga adekwatnego do swojej wagi
rozwiązania.
Zniesienie mechanizmu potrącania wynikającego z art. 25 ust. 1b wobec ubezpieczonych
z roczników innych niż 1953, skutkowałoby tym, że wcześniejsi emeryci korzystaliby ze sztucznej
kapitalizacji wartości emerytury powszechnej. Mimo pobierania dotychczasowego świadczenia
i nieodprowadzania składek staliby się beneficjentami opóźnienia daty przejścia na emeryturę
w nowym systemie. Wysokość emerytury z nowego systemu zwiększałaby się z uwagi
na parametr zewidencjonowanych i waloryzowanych składek, niepomniejszonych o wypłacone
emerytury wcześniejsze, oraz zmniejszanie się parametru statystycznego okresu dalszego trwania
życia. Powstałaby sytuacja, w której im dłużej pobierana byłaby emerytura wcześniejsza,
tym wyższa byłaby wysokość emerytury z tytułu osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego.
Taki stan rzeczy byłby sprzeczny z fundamentalną ubezpieczeniową zasadą powiązania wysokości
świadczenia z wysokością odprowadzonych składek.
Należy podkreślić, że system emerytalny ma charakter repartycyjny i jest zbudowany na
zasadach międzypokoleniowej solidarności. Dodatkowo, Fundusz Ubezpieczeń Społecznych
jest funduszem deficytowym, który corocznie wymaga wielomiliardowych dotacji z budżetu
państwa, który jest gwarantem wypłacalności tego funduszu. W 2024 r. przewiduje się, że
Fundusz Ubezpieczeń Społecznych będzie wymagał dotacji z budżetu państwa na poziomie
ok. 72,7 mld zł. Natomiast realizacja proponowanego rozwiązania spowoduje bardzo
znaczny wzrost wydatków sektora finansów publicznych.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej trwają prace analityczne o charakterze
prawnym, ekonomicznym i organizacyjnym, mające określić sposób rozwiązania tej kwestii.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej współdziała w tym zakresie z Ministrem
Finansów oraz Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. O podjęciu przez Ministra Rodziny,
Pracy i Polityki Społecznej decyzji w tej sprawie, poinformuję Panią Posłankę odrębnym
pismem.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.582.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 5678 Pani Posłanki Wioletty Marii Kulpy w sprawie
ponownego przeliczenia emerytur po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca
2024 r., proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
W związku z wejściem w życie od 1 stycznia 2013 r. rozwiązań wynikających z art. 25 ust. 1b
ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych, do resortu zabezpieczenia społecznego zaczęły napływać liczne wystąpienia
osób niezadowolonych z tego rozwiązania. W szczególności dotyczyło to kobiet urodzonych
w roku 1953, które przed 1 stycznia 2013 r. nabyły prawo do tzw. wcześniejszej emerytury
na podstawie art. 46 tej ustawy. W 2019 r. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 6 marca
2019 r. (sygn. akt P 20/16) orzekł o niezgodności z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej
Polskiej art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej w zakresie, w jakim dotyczy kobiet urodzonych
w roku 1953, które przed 1 stycznia 2013 r. nabyły prawo do tzw. wcześniejszej emerytury
na podstawie art. 46 tej ustawy.
Przepisami ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach
z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1222) nastąpiło zgodne z wyrokiem
skorygowanie mechanizmu obliczania kwot pobranych świadczeń. Dotyczyło to osób
urodzonych w roku 1953, które przeszły na tzw. emeryturę wcześniejszą przyznaną na
podstawie art. 46 w związku z art. 29 ustawy emerytalnej przed 1 stycznia 2013 r. i pobierały
to świadczenie, a następnie nabyły uprawnienia do emerytury z tytułu ukończenia
powszechnego wieku emerytalnego. Zawarte w ustawie sanującej rozwiązania nie spotkały
się z zadowoleniem osób z innych roczników niż objęte skutkami wyroku Trybunału
Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r., które przeszły na wcześniejsze emerytury przed
1 stycznia 2013 r. Osoby nieusatysfakcjonowane występują do Ministerstwa Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej o zmianę funkcjonujących przepisów, składają petycje, m.in. do
senackiej Komisji Petycji.
Konstytucyjność obowiązujących przepisów zakwestionował zapadłym w sprawie SK
140/20 rozstrzygnięciem z dnia 4 czerwca 2024 r. Trybunał Konstytucyjny. Rozstrzygnięcie
zapadło w składzie Krystyna Pawłowicz (przewodnicząca), Justyn Piskorski
(sprawozdawca), Wojciech Sych, Michał Warciński oraz Andrzej Zielonacki. Sejm RP
uchwałą z 6 marca 2024 r. w sprawie usunięcia skutków kryzysu konstytucyjnego lat 2015–
2023 w kontekście działalności Trybunału Konstytucyjnego stwierdził, że uchwała Sejmu RP
z 15 września 2017 r. w sprawie wyboru sędziego Trybunału Konstytucyjnego (dot. Justyna
Piskorskiego) została podjęta z rażącym naruszeniem prawa, a tym samym pozbawiona jest
mocy prawnej i nie wywołała skutków prawnych w niej przewidzianych. Dodatkowo, Sejm
w uchwale z 6 marca 2024 r. w sprawie usunięcia skutków kryzysu konstytucyjnego lat
2015–2023, w kontekście działalności Trybunału Konstytucyjnego stwierdził, że funkcję
Prezesa Trybunału Konstytucyjnego sprawuje osoba nieuprawniona, a w konsekwencji
wszystkie decyzje proceduralne, w tym zwłaszcza wyznaczenie składów orzekających,
podejmowane przez Julię Przyłębską, mogą być podważane. W konkluzji Sejm RP podniósł,
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
że uwzględnienie w działalności organu władzy publicznej rozstrzygnięć Trybunału
Konstytucyjnego wydanych z naruszeniem prawa może zostać uznane za naruszenie zasady
legalizmu przez ten organ. Uwagi te odnoszą się do sposobu i zakresu uwzględniania skutków
rozstrzygnięcia, które wydał Trybunał Konstytucyjny w sprawie SK 140/20.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej – bez względu na ocenę trafności argumentacji
konstytucyjnej podniesionej w przywołanej sprawie przez Trybunał Konstytucyjny –
postrzega poruszone zagadnienie nie tyle w perspektywie wykonania rozstrzygnięcia
Trybunału Konstytucyjnego, co w kategoriach rozwiązania problemu określonej grupy
emerytów, których świadczenia zostały ukształtowane w niekorzystny sposób w związku
z przejściem przez nich na wcześniejszą emeryturę. W ocenie Ministra Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej zagadnienie to jest doniosłe i wymaga adekwatnego do swojej wagi
rozwiązania.
Zniesienie mechanizmu potrącania wynikającego z art. 25 ust. 1b wobec ubezpieczonych
z roczników innych niż 1953, skutkowałoby tym, że wcześniejsi emeryci korzystaliby ze sztucznej
kapitalizacji wartości emerytury powszechnej. Mimo pobierania dotychczasowego świadczenia
i nieodprowadzania składek staliby się beneficjentami opóźnienia daty przejścia na emeryturę
w nowym systemie. Wysokość emerytury z nowego systemu zwiększałaby się z uwagi
na parametr zewidencjonowanych i waloryzowanych składek, niepomniejszonych o wypłacone
emerytury wcześniejsze, oraz zmniejszanie się parametru statystycznego okresu dalszego trwania
życia. Powstałaby sytuacja, w której im dłużej pobierana byłaby emerytura wcześniejsza,
tym wyższa byłaby wysokość emerytury z tytułu osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego.
Taki stan rzeczy byłby sprzeczny z fundamentalną ubezpieczeniową zasadą powiązania wysokości
świadczenia z wysokością odprowadzonych składek.
Należy podkreślić, że system emerytalny ma charakter repartycyjny i jest zbudowany na
zasadach międzypokoleniowej solidarności. Dodatkowo, Fundusz Ubezpieczeń Społecznych
jest funduszem deficytowym, który corocznie wymaga wielomiliardowych dotacji z budżetu
państwa, który jest gwarantem wypłacalności tego funduszu. W 2024 r. przewiduje się, że
Fundusz Ubezpieczeń Społecznych będzie wymagał dotacji z budżetu państwa na poziomie
ok. 72,7 mld zł. Natomiast realizacja proponowanego rozwiązania spowoduje bardzo
znaczny wzrost wydatków sektora finansów publicznych.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej trwają prace analityczne o charakterze
prawnym, ekonomicznym i organizacyjnym, mające określić sposób rozwiązania tej kwestii.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej współdziała w tym zakresie z Ministrem
Finansów oraz Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. O podjęciu przez Ministra Rodziny,
Pracy i Polityki Społecznej decyzji w tej sprawie, poinformuję Panią Posłankę odrębnym
pismem.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --