Interpelacja w sprawie realizacji "100 konkretów na pierwsze 100 dni rządów!"
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 5675
do ministra zdrowia
w sprawie realizacji "100 konkretów na 100 dni"
Zgłaszający: Andrzej Kosztowniak, Jan Michał Dziedziczak, Bartosz Józef Kownacki, Waldemar Andzel, Monika Pawłowska, Michał Kowalski
Data wpływu: 21-10-2024
Panie Premierze,
w związku z rocznicą wyborów 15 października i ponad 300 dniami od zaprzysiężenia Pana rządu proszę o informacje o stanie realizacji obietnic "100 konkretów na 100 dni". W swoim exposé tłumaczył Pan: ”Cała Polska zna te konkrety, Polska będzie nas z tego rozliczała, nie boję się tego. W imieniu całego przyszłego rządu mogę wam powiedzieć: nie obawiamy się żadnej z tych obietnic – zostaną zrealizowane”.
W związku z powyższym proszę o informację o stanie realizacji następujących punktów, kosztach ich realizacji dla budżetu państwa, ew. planach dot. wprowadzenia w życie niezrealizowanych obietnic. Proszę o odniesienie się do każdego z następujących punktów osobno:
11. Czy udało się zapewnić pełny dostęp do darmowych badań prenatalnych? Jeśli nie, dlaczego?
12. Czy udało się zapewnić dostęp do „antykoncepcji awaryjnej” bez recepty? Jeśli nie, dlaczego?
13. Czy udało się zrealizować postulat wspierania kobiet wracających na rynek pracy po urodzeniu dziecka: w ramach programu „Aktywna mama”, wypłacimy 1500 zł miesięcznie na opiekę nad dzieckiem – tzw. babciowe?
14.Czy udało się wyłączyć najcenniejsze przyrodniczo obszary lasów z wycinki i przeznaczyć je tylko na funkcje przyrodnicze i społeczne?
15. Czy udało się zatrzymać niekontrolowany wywóz nieprzetworzonego drewna z Polski? Surowiec z polskich lasów powinien służyć przede wszystkim polskim przetwórcom.
16. Czy udało się zlikwidować Fundusz Kościelny?
17. Czy ocena z religii została wykreślona ze świadectw szkolnych?
18. Czy religia w szkołach jest tylko na pierwszej lub ostatniej lekcji?
19. Czy udało się podnieść zasiłek pogrzebowy do 150% płacy minimalnej? – czyli od lipca 2024 będzie to 6450 zł. Obecnie to 4000 zł.
20. Czy udało się zrealizować postulat, że co najmniej połowa strategicznych produktów żywnościowych w sklepach musi pochodzić z Polski? Czy wprowadzono obowiązek oznaczania flagą kraju pochodzenia wszystkich świeżych produktów w sklepach?
Sekretarz stanu Katarzyna Lubnauer
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (24)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (21)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
28226 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 22 listopada 2024 r.
Znak sprawy: DEJ.jn.058.4.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 5675 Pana Posła Andrzeja Kosztowniaka oraz grupy Posłów w
sprawie realizacji "100 konkretów na 100 dni"
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z otrzymaną interpelacją przedstawiam odpowiedź na przedstawione w niej
pytanie nr 20.
Odnosząc się do pierwszej części pytania tj. „Czy udało się zrealizować postulat, że co
najmniej połowa strategicznych produktów żywnościowych w sklepach musi pochodzić
z Polski” uprzejmie informuję, że według aktualnych szacunków przeprowadzonych
przez Polską Organizację Handlu i Dystrybucji, faktyczny udział w sprzedaży produktów
pochodzenia PL w sklepach wielkopowierzchniowych wynosi w odniesieniu do np.:
mięsa to ponad 96%,
przetworów mięsnych to 98%,
mleka i produktów mlecznych to 97%,
jaj to 97%,
warzyw i owoców to 76%,
• pieczywa prawie 93%.
Ponadto, na podstawie danych z handlu międzynarodowego produktami rolno -
spożywczymi Polski, wynika że Polska jest eksporterem netto znakomitej większości
produkcji rolno-spożywczej. Na rynkach zagranicznych Polska sprzedaje m.in. 70%
-- 1 of 2 --
krajowej produkcji wołowiny; 50-60% krajowej produkcji drobiu; 30% krajowej
produkcji mleka.
Odnosząc się do drugiej części pytania tj. „Czy wprowadzono obowiązek oznaczania
flagą kraju pochodzenia wszystkich świeżych produktów w sklepach?”, informuję, że
dokonana przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi analiza obowiązujących
przepisów, zarówno na poziomie krajowym jak i unijnym wykazała, że wprowadzenie
takiego obowiązku byłoby możliwe w przypadku świeżych owoców i warzyw dla
których obowiązek podawania kraju pochodzenia został już ustanowiony przepisami UE.
Z uwagi na to, że wprowadzenie obowiązku oznaczania flagą kraju pochodzenia
przepisem krajowym wiąże się z koniecznością notyfikacji projektu takiego przepisu
Komisji Europejskiej i przekazaniem KE uzasadnienia wprowadzenia wymogu
dotyczącego oznakowania środków spożywczych wykraczającego poza zakres
zharmonizowany na poziomie UE, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi zleciło
przeprowadzenie badania ankietowego dotyczącego zainteresowania konsumentów
znakowaniem świeżych owoców i warzyw grafiką przedstawiającą flagę państwa
pochodzenia. Analiza raportu z przeprowadzonego badania wykazała, że konsumenci są
zainteresowani tym elementem znakowania.
W chwili obecnej w Ministerstwie trwają prace nad opracowaniem projektu regulacji
Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wprowadzającej powyższy wymóg. Po uzgodnieniach
wewnętrznych projektu aktu prawnego i otrzymaniu wpisu do Wykazu prac
legislacyjnych Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi będzie on udostępniony do szerokiej
konsultacji w celu jego uzgodnienia ze wszystkimi zainteresowanymi stronami.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 2 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
BM-II.059.1.623.2024.AB
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację poselską nr 5675 Pana Andrzeja Kosztowniaka wraz z grupą
posłów, w sprawie realizacji 100 konkretów na 100 dni, poniżej przedstawiam stosowne
informacje w zakresie zagadnień leżących we właściwości Ministra Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej.
Ad. pkt 13
1 października 2024 r. weszła w życie ustawa z dnia 15 maja 2024 r. o wspieraniu rodziców
w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka -- „Aktywny rodzic” (Dz. U. poz. 858),
która stanowi realizację zapowiedzi wskazanej w expose Prezesa Rady Ministrów Donalda
Tuska.
Powyższa ustawa wprowadziła do systemu prawnego trzy nowe świadczenia:
- świadczenie „aktywni rodzice w pracy”,
- świadczenie „aktywnie w żłobku”,
- świadczenie „aktywnie w domu”.
Świadczenie „aktywni rodzice w pracy” kierowane jest do aktywnych zawodowo rodziców
dziecka w wieku od 12 do 35 miesiąca życia. Ustawa definiuje aktywność zawodową, której
poziom/rodzaj uprawnia do otrzymywania ww. świadczenia. Świadczenie „aktywni rodzice
w pracy” przysługuje w wysokości 1500 zł miesięcznie przez okres 24 miesięcy od 12 do 35
miesiąca życia dziecka. W przypadku dzieci legitymujących się orzeczeniem
o niepełnosprawności świadczenie to przysługuje w podwyższonej wysokości 1900 zł
miesięcznie.
Świadczenie „aktywnie w żłobku” zastąpiło uprzednio funkcjonujące i zdecydowanie mniej
korzystne dofinansowanie obniżenia opłaty za pobyt dziecka w żłobku, klubie dziecięcym lub
u dziennego opiekuna, które przysługuje w wysokości do maksymalnie 400 zł miesięcznie,
uregulowane w ustawie z dnia z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi do lat 3.
Świadczenie „Aktywnie w żłobku” jest kierowane do rodziców dzieci uczęszczających do
instytucji opieki nad dzieci do lat 3. - czyli żłobka, klubu dziecięcego albo dziennego opiekuna
i przysługuje w wysokości do 1500 zł miesięcznie na dziecko lub do 1900 zł miesięcznie na
dziecko niepełnosprawne, jednak nie więcej niż wysokość opłaty, jaką rodzic ponosi za pobyt
dziecka w instytucji opieki. To świadczenie nie jest wypłacane bezpośrednio wnioskującemu
rodzicowi, ale jest przekazywane do żłobka, który obniży rodzicowi opłatę za pobyt dziecka
w tej instytucji.
Natomiast świadczenie „aktywnie w domu” zastąpiło uprzednio funkcjonujący rodzinny
kapitał opiekuńczy (mniej korzystny, gdyż nie przysługujący na pierwsze dziecko). „Aktywnie
w domu” przysługuje na każde dziecko w rodzinie w wieku od 12 do 35 miesiąca życia dziecka
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
i jest wypłacane w wysokości 500 zł miesięcznie przez 24 miesiące. „Aktywnie w domu”
kierowane jest do tych rodziców dzieci w wieku od 12 do 35 miesiąca życia, którzy nie są
uprawnieni lub z własnej woli nie decydują się na skorzystanie ze świadczenia „aktywni
rodzice w pracy” lub „aktywnie w żłobku”, gdyż w szczególności pozostają nieaktywni
zawodowo lub ich dziecko nie uczęszcza do instytucji opieki.
Wybór jednego z trzech powyższych świadczeń należy do decyzji rodzica przy założeniu, że
na to samo dziecko, za dany miesiąc może być wypłacone tylko jedno ze świadczeń. Rodzice
mają także możliwość wielokrotnej zmiany świadczeń, tj. rezygnacji z jednej formy wsparcia
i przejścia na drugą, z zastrzeżeniem, że w danym miesiącu na dane dziecko rodzic będzie
mógł pobierać tylko jedno z wybranych przez siebie świadczeń.
Jednocześnie, zgodnie z danymi przekazanymi przez ZUS, od 1 października br. do
18 listopada br. (dane na koniec dnia), rodzice złożyli w sumie nieco ponad 388 tys. wniosków
o świadczenia „aktywny rodzic”, obejmujących 395 tys. dzieci, w tym:
na „aktywnie w domu” – 100 831 wniosków na 102 590 dzieci,
na „aktywni rodzice w pracy” – 107 575 wniosków na 109 602 dzieci,
na ”aktywnie w żłobku – 179 927 wniosków na 182 852 dzieci.
Ad. pkt 16
Obecnie cały czas trwają prace w ramach Międzyresortowego Zespołu do spraw Funduszu
Kościelnego pod kierownictwem Wicepremiera i Ministra Obrony Narodowej Władysława
Kosiniaka-Kamysza, który ma wypracować wspólne stanowisko i projekt dotyczący
Funduszu.
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej opracowało koncepcję likwidacji
Funduszu Kościelnego oraz zmiany źródeł finansowania jego wydatków, ponadto
przedstawiliśmy propozycje dwóch wariantów rozwiązania problemu identyfikacji
i przypisania w systemie ubezpieczeń społecznych osób ubezpieczonych będących
duchownymi do poszczególnych kościołów i związków wyznaniowych. W tej sprawie
zostaną podjęte dalsze rozstrzygnięcia
Ad. pkt 19
W odpowiedzi na pytanie w sprawie stanu prac nad projektem ustawy przewidującym
podwyższenie zasiłku pogrzebowego uprzejmie informuję, że ze szczegółowymi
rozwiązaniami zaproponowanymi w projekcie ustawy o zmianie ustawy o emeryturach
i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (numer
z wykazu: UA5) oraz stanem prac legislacyjnych można zapoznać się na stronie podmiotowej
Rządowego Centrum Legislacji.
Jednocześnie informuję, że wspomniany projekt ustawy był przedmiotem uzgodnień,
konsultacji publicznych oraz opiniowania, a następnie został wniesiony do rozpatrzenia
przez Stały Komitet Rady Ministrów.
Zgodnie z komunikatem przekazanym przez Przewodniczącego Stałego Komitetu Rady
Ministrów, w związku z wprowadzeniem stanu klęski żywiołowej na obszarze części
województwa dolnośląskiego, opolskiego oraz śląskiego, podjętymi przez Rząd działaniami
i zobowiązaniami, oraz potrzebą zabezpieczenia środków finansowych na usuwanie skutków
powodzi, projekt ustawy został zdjęty z porządku obrad Stałego Komitetu Rady Ministrów
w dniu 19 września 2024 r., a jego rozpatrzenie zostało wówczas odroczone do momentu
decyzji o możliwości kontynuacji prac nad proponowanymi rozwiązaniami.
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
W listopadzie br. Stały Komitet Rady Ministrów podjął decyzję o wznowieniu prac nad ww.
projektem ustawy. Ustalenia Komitetu będą udostępnione na stronie podmiotowej
Rządowego Centrum Legislacji.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLPR.050.40.2024.PR
Warszawa, 08 grudnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelacje nr 5675 złożoną 4 listopada 2024 r. przez Posła Andrzeja
Kosztowniaka oraz grupę Posłów w sprawie realizacji "100 konkretów na 100 dni",
Minister Zdrowia przedstawia następujące informacje.
W odniesieniu do pytania o to, czy udało się zapewnić pełny dostęp do darmowych badań
prenatalnych, należy wskazać, że w dniu 5 czerwca 2024 r. weszło w życie rozporządzenie
Ministra Zdrowia z dnia 14 maja 2024 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie świadczeń
gwarantowanych z zakresu programów zdrowotnych (Dz.U. 2024 poz. 767), które
wprowadziło zmiany w Programie badań prenatalnych, między innymi zniosło kryterium
wieku kobiety przy kwalifikacji do udziału w programie badań prenatalnych.
Dotychczas badania prenatalne mogły wykonać kobiety od 35. roku życia lub te, u których
istniało ryzyko wystąpienia wad płodu. Od 5 czerwca 2024 r. bezpłatne badania prenatalne
dostępne są dla każdej kobiety w ciąży, bez ograniczeń wiekowych. Wystarczy skierowanie
od lekarza prowadzącego ciążę, przyjmującego w podmiocie publicznym lub i prywatnym,
które zawiera informację o zaawansowaniu ciąży w tygodniach.
Wady wrodzone stanowią problem medyczny, ale również rodzinny i społeczny. Są
przyczyną poronień, zgonów niemowląt i niepełnosprawności u dzieci. Stwierdza się je
u 2-4% żywo urodzonych noworodków, z czego około 30% ma podłoże genetyczne,
pozostałe wynikają z czynników środowiskowych, mieszanych lub są idiopatyczne (nie mają
wyraźnej przyczyny).
Celem programu badań prenatalnych jest identyfikacja ryzyka wystąpienia wad płodu oraz
ich diagnostyka we wczesnym okresie ciąży oraz, o ile to możliwe, podjęcie leczenia jeszcze
w okresie płodowym. Program umożliwia opracowanie planu postępowania, który może
zostać wdrożony od razu po narodzeniu dziecka obciążonego patologią.
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
W odniesieniu do pytania o to, czy udało się zapewnić dostęp do „antykoncepcji awaryjnej”
bez recepty, a jeśli nie, dlaczego, Minister Zdrowia informuje, że tak brzmiąca deklaracja nie
została zrealizowana.
Rząd opracował wprawdzie projekt zmiany ustawy – Prawo farmaceutyczne, który miał
stanowić emanację ww. konkretu i uczynił to w ekspresowym (jak na realia procedowania
projektów rządowych) tempie. Projekt ten został bowiem doręczony do Kancelarii Sejmu
1 lutego 2024 r., czyli po zaledwie ok. 2 tygodniach (licząc od momentu pojawienia się
pierwszej zapowiedzi Prezesa Rady Ministrów nt. omawianego działania) oraz w 50. dniu
(licząc od powołania Rządu 13 grudnia 2023 r.), a zatem dokładnie w połowie okresu stu-
dniowego, do którego Interpelanci referują w tytule swojej interpelacji.
Rząd przekazał więc ww. projekt do prac parlamentarnych w dacie umożliwiającej
przeprocedowanie projektu na etapie parlamentarnym w takim tempie, aby wejście
zawartych w projekcie przepisów było możliwe przed upływem rzeczonych 100 dni.
Sejmu uchwalił ww. ustawę 22 lutego br., czyli w 71 dniu (licząc od daty powołania
obecnego Rządu).
Przepisy tej ustawy nie weszły jednak w życie ze względu na prezydenckie weto z 29 marca
2024 r., co stało się bezpośrednią przyczyną niezrealizowania omawianego działania
(zarówno w pierwszych 100 dniach działania Rządu, jak i w ogóle), na co Rada Ministrów nie
miała wpływu.
Niezależnie od powyższego, Minister Zdrowia wskazuje, że podjęte zostało przez Ministra
Zdrowia pilnie alternatywne działanie legislacyjne, taką metodą, na jaką pozwalały
okoliczności, tzn. drogą przyjęcia stosownego rozwiązania na poziomie wykonawczym (aktu
niższego rzędu) – rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 kwietnia 2024 r. w sprawie
programu pilotażowego w zakresie usług farmaceuty dotyczących
zdrowia reprodukcyjnego. Zgodnie z rozwiązaniem, które funkcjonuje od początku maja
2024 r., wydanie antykoncepcji awaryjnej następuje wprawdzie nadal na podstawie
recepty, jednakże jest to recepta farmaceutyczna, co znacznie ułatwiło pacjentkom dostęp
do ww. metody antykoncepcji.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Marek Kos
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DLŁ-WNO.050.156.2024.RB
3478834.13737810.11478640
Warszawa, 24-01-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na przekazaną przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów w zakresie pytań
nr 14 i 15 interpelację Posła Andrzeja Kosztowniaka oraz grupy Posłów w sprawie realizacji
"100 konkretów na 100 dni" - K10INT5675, przedstawiam poniższe informacje.
14. Czy udało się wyłączyć najcenniejsze przyrodniczo obszary lasów z wycinki
i przeznaczymy je tylko na funkcje przyrodnicze i społeczne?
Zapewnienie trwałej ochrony najcenniejszych terenów leśnych, wzmocnienie pełnionych
przez nie funkcji oraz świadczonych usług ekosystemowych stanowi podstawowy cel
Ministerstwa Klimatu i Środowiska. Jego realizacja zostanie osiągnięta dzięki
przeprowadzeniu reformy modelu gospodarki leśnej, której nieodzownym elementem jest
wyłączenie części lasów z produkcji surowca drzewnego i ich ukierunkowanie na pełnienie
funkcji ochronnych i społecznych. Potrzebę wprowadzenia takiej zmiany oszacowano
na 20% powierzchni lasów w Polsce. Podejmowane działania są odpowiedzią na zagrożenia
wynikające z ryzyka utraty różnorodności biologicznej oraz zmian klimatycznych, jak
również wpisują się w krajowe i międzynarodowe zobowiązania dotyczące tych aspektów.
Wychodzą także naprzeciw potrzebom zgłaszanym przez społeczeństwo, które oczekuje
prowadzenia zrównoważonej, odpowiedzialnej społecznie gospodarki leśnej.
Już 8 stycznia 2024 r. Pani Minister Paulina Hennig-Kloska wydała polecenie Dyrektorowi
Generalnemu Lasów Państwowych dot. wstrzymania lub ograniczenia pozyskania drewna
w lasach zarządzanych przez PGL LP do 30 czerwca br. Polecenie obejmuje obszary cennych
przyrodniczo kompleksów leśnych, lasów wykorzystywanych przez wielotysięczne
aglomeracje oraz lasów uzdrowiskowych. Ograniczenie dotyczy 10 obszarów (Bieszczady,
Puszcza Borecka, Puszcza Świętokrzyska, Puszcza Augustowska, Puszcza Knyszyńska,
Puszcza Karpacka, Puszcza Romincka, Trójmiejski Park Krajobrazowy, a także w okolicy
Iwonicza-Zdroju i Wrocławia). Polecenie objęło drzewostany o łącznej powierzchni
ok. 94 tys. ha, to 23 357 wydzieleń leśnych w 30 nadleśnictwach w 5 rdLP (Białystok,
Gdańsk, Krosno, Radom, Wrocław). 30 września br. Pani Minister Paulina Hennig-Kloska
wydłużyła termin wstrzymania/ograniczenia pozyskiwania drewna w lasach zgodnie
z załącznikiem do wskazanego polecenia z dnia 8 stycznia 2024 r., z wyłączeniem wydzieleń
leśnych wskazanych w załączniku do niniejszego polecenia – do momentu zagwarantowania
trwałej ochrony funkcji przyrodniczej tych lasów, potwierdzonej przez ministra właściwego
do spraw środowiska. Powyższe wynikało z pilnej potrzeby zabezpieczenia już określonych
w ówczesnym czasie obszarów.
Od kwietnia 2024 r.. trwa natomiast szeroki dialog pn. Ogólnopolska Narada o Lasach. Ten
wieloetapowy, oparty na merytorycznych argumentach proces od początku angażuje
przedstawicieli wszystkich kluczowych interesariuszy, w tym samorządy, organizacje
przyrodnicze i społeczeństwo obywatelskie. Inicjatywa ta służy transparentnemu
wypracowaniu podstaw transformacji modelu polskiej gospodarki leśnej. W jej toku
-- 1 of 5 --
identyfikowane są ryzyka oraz potencjalne konsekwencje ekonomiczne i gospodarcze, jak
również niezbędne działania osłonowe. Prowadzone działania, realizowane w szerokim
horyzoncie czasowym, często muszą przybrać formę kompromisu, co wymaga wielu
przemyśleń i analiz oraz opiniowania przez różne gremia i instytucje, w których głos
z rozwagą wsłuchuje się kierownictwo resortu.
Wobec wniosków wynikających już z pierwszych spotkań i dyskusji podjęto szereg działań.
Między innymi Minister Klimatu i Środowiska w dniu 26 kwietnia 2024 r. poleciła
Dyrektorowi Generalnemu Lasów Państwowych:
wzmocnić ochronę lasów o wiodącej funkcji społecznej wokół 9 aglomeracji
(Warszawy, Krakowa, Gdańska-Sopotu-Gdyni, Wrocławia, Łodzi, Poznania,
Katowic, Bydgoszczy-Torunia, Szczecina);
w terminie do 31 października 2024 r. opracować szczegółowe propozycje
obszarów lasów o wiodącej funkcji społecznej i propozycje prowadzenia
zmodyfikowanej gospodarki leśnej na tych obszarach, które powinny uwzględniać
wytyczne ustalone w ramach Ogólnopolskiej Narady o Lasach (za wyjątkiem
lokalnego zespołu we Wrocławiu, gdzie z uwagi na ogłoszony stan klęski
żywiołowej wydłużono o miesiąc czas pracy zespołu);
nie intensyfikować pozyskania drewna na tych terenach oraz zapewnić obsługę
zespołów ds. lasów społecznych.
Proces dot. ochrony lasów o wiodącej funkcji społecznej został również zainicjowany przez
MKiŚ wokół dwóch kolejnych miast: Bielska-Białej i Kielc.
W omawianych procesach dot. wzmocnienia ochrony lasów o wiodącej funkcji społecznej
wymagane jest konsekwentne stosowanie zasad partycypacji społecznej, które powinno
umożliwić efektywne zarządzanie lasami wokół największych miast, ale także zapewnić,
że działania podejmowane na rzecz ochrony tych obszarów powinny być zgodne
z oczekiwaniami i potrzebami społeczności lokalnych. Jednocześnie, transparentność
regularny monitoring oraz aktywny udział społeczny powinny stanowić fundamenty
zrównoważonego gospodarowania lasami o szczególnych walorach społecznych. Praca nad
wyznaczaniem lasów społecznych dla innych miast będzie kontynuowana na bazie
doświadczeń obecnie prowadzonych procesów.
27-28 listopada odbyła się II edycja Ogólnopolskiej Narady o Lasach – poświęcona
podsumowaniu działań I edycji oraz zaplanowaniu działań na rok 2025. Zgromadziła blisko
ćwierć tysiąca uczestników. Na tym etapie zaprezentowano projekt dokumentu pn.
„Wzmocnienie ochrony lasów cennych przyrodniczo i ważnych społecznie. Wytyczne
i rekomendacje Ogólnopolskiej Narady o Lasach”. Ostateczna wersja została
zaakceptowana w dniu 31 grudnia 2024 r. (w załączeniu). Stanowi on podsumowanie
dyskusji oraz uzgodnień prowadzonych w ramach Ogólnopolskiej Narady o Lasach
pomiędzy przedstawicielami Lasów Państwowych, organizacji społecznych, administracji
rządowej
i samorządowej, zakładów usług leśnych, przemysłu drzewnego, jednostek naukowych oraz
innych interesariuszy zainteresowanych wzmocnieniem ochrony polskich lasów.
Dokument będzie stanowił kierunkową wytyczną dla dalszych działań Ministerstwa Klimatu
i Środowiska na rzecz wzmocnienia ochrony lasów o szczególnych walorach przyrodniczych
oraz lasów pełniących ważne funkcje społeczne. Zgodnie z nim działania zmierzające do
wzmocnienia ochrony 20% najcenniejszych obszarów leśnych będą prowadzone w ramach
trzech kierunków: wyznaczania starolasów, tworzenia nowych rezerwatów przyrody
oraz lasów o wiodącej funkcji społecznej. Szczegóły wskazanych koncepcji i działań,
wraz z przewidywanym harmonogramem prac znajdują się w załączonych materiałach.
-- 2 of 5 --
Jednocześnie również Lasy Państwowe inicjują i wdrażają działania, które także wpisują się
w założony cel.
Podczas Narady Dyrektor Generalny Lasów Państwowych zadeklarował, że wzmocnioną
ochroną będzie objęte aż 17% lasów. Wśród tych terenów znajdą się m.in. najstarsze lasy w
Polsce, powstające rezerwaty, lasy społeczne i puszczańskie, strome stoki wymagające
szczególnej ochrony. Tereny zaplanowane do objęcia dodatkową ochroną będą podzielone
na te, w których nastąpi całkowita rezygnacja z gospodarki leśnej (8% powierzchni LP) oraz
te, na których gospodarka leśna zostanie zmodyfikowana lub ograniczona (9% powierzchni
Lasów Państwowych). Należy podkreślić, że decyzja ta nie dotyczy lasów prywatnych czy
parków narodowych, a w koncepcji uwzględnione są zarówno potrzeby przemysłu
drzewnego i lokalnych mieszkańców, jak i zapewnienie stabilności zatrudnienia
pracowników zakładów usług leśnych oraz pracowników Lasów Państwowych.
W związku z przeprowadzonymi konsultacjami społecznymi i licznym udziałem różnych
grup interesariuszy Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe zaproponowało, aby
cenne przyrodniczo obszary objąć specjalnym projektem, który będzie służył wzmocnieniu
ochrony ekosystemów leśnych. Dyrektor Generalny Lasów Państwowych w dniu 18
września 2024 r. wydał Zarządzenie nr 116 w sprawie Projektu Nadleśnictw Puszczańskich.
Projekt obejmuje wszystkie obszary leśne wymienione w poleceniu Pani Minister z dnia 8
stycznia br. Dotyczy również Puszczy Bukowej w nadleśnictwie Gryfino, nieujętej
w moratorium. Sześć kompleksów leśnych uwzględni wszystkie najcenniejsze przyrodniczo
obszary leśne, które były objęte styczniowym moratorium. Łączna powierzchnia obszarów
objętych ochroną wyniesie ponad 200 tys. ha.
Zaproponowane rozwiązanie wynika z analizy istniejących możliwości prawnych
(m. in. poprzez leśne kompleksy promocyjne, lasy ochronne), która wskazuje, że jedynym
sposobem legitymizacji wzmocnienia ochrony cennych ekosystemów leśnych wskazanych
w moratorium jest aktualizacja dokumentacji planów urządzenia lasu. Plan urządzenia lasu
jest podstawowym dokumentem gospodarki leśnej, określającym cele, zadania i sposoby
prowadzenia tej gospodarki (art. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy o lasach). Podejście takie umożliwi
również skonsumowanie wyników prac Ogólnopolskiej Narady o Lasach.
Te działania pokazują, że można poważnie podejść do wyzwań klimatycznych i osiągnąć
kompromis wykorzystując dziś dostępne możliwości prawne. Warto zaznaczyć, że ustawa
o lasach pochodzi z 1991 roku, czasów, gdy o kryzysie klimatycznym i społecznych
funkcjach lasów jeszcze wiele się nie mówiło.
To co jest teraz najważniejsze, to by te najcenniejsze pod względem przyrodniczym Puszcze
mogły trwać, a także zachowały swój status i charakter.
Jednocześnie trwa realizacja inicjatywy 100 rezerwatów na 100-lecie Lasów Państwowych.
To inicjatywa, w ramach której leśnicy zgłaszają i będą zgłaszać kolejne obszary, które
odznaczają się wysokimi walorami przyrodniczymi. Już dzisiaj 86% z ponad 1500 polskich
rezerwatów znajduje się na gruntach Lasów Państwowych. Zajmują one powierzchnię
równą kilku parkom narodowym.
Wiosną 2024 r. roku z nadleśnictw z całego kraju wpłynęło do Dyrekcji Generalnej Lasów
Państwowych ponad 200 propozycji nowych rezerwatów. Nad analizą tych dokumentów
pracowały zespoły składające się z przedstawicieli poszczególnych regionalnych dyrekcji LP
(RDLP) oraz Regionalnych Dyrekcji Ochrony środowiska (RDOŚ). Ze zgłoszonych propozycji
zostało wytypowanych ponad 140 obiektów, które podlegają dalszemu procedowaniu.
Wszystkie są już po lustracjach terenowych przeprowadzonych przez zespoły RDOŚ-RDLP
oraz dokładnej analizie pod kątem dokumentacji przyrodniczej. Istnieje realna szansa,
że 80 z nich zostanie niezwłocznie powołana. Przy tym należy wskazać, że proces
powoływania rezerwatów przyrody jest dość skomplikowany. Wymaga szczegółowych
-- 3 of 5 --
analiz i rozpoznania w terenie. To od Regionalnych Dyrekcji Ochrony Środowiska zależy,
kiedy dany rezerwat zostanie powołany.
15. Czy udało się zatrzymać niekontrolowany wywóz nieprzetworzonego drewna z Polski.
Surowiec z polskich lasów powinien służyć przede wszystkim polskim przetwórcom?
Od lutego do września 2024 r. odbywała się seria spotkań i konsultacji nt. zasad sprzedaży
drewna. Głównym celem zmian było ograniczenie eksportu drewna poza kraje UE, a także
wsparcie firm, przerabiających drewno, które dają miejsca pracy i wpływają na PKB.
Z końcem września zakończył się cykl spotkań i konsultacji zasad sprzedaży drewna
na najbliższe dwa lata. Wprowadzono zarządzenia i decyzje DGLP, które zawierają pakiet
zmian, mających na celu ograniczenie eksportu surowca poza kraje Unii Europejskiej
i wzmocnienie lokalnych przedsiębiorców, tak aby sprzedaż drewna od 2025 r. mogła
odbywać się wg nowych zasad. Celem wprowadzonych zmian jest wyeliminowanie
mankamentów obecnych regulacji, aby lepiej odpowiadać na szeroko pojęte potrzeby
gospodarcze przedsiębiorców. Nowe zasady mają na celu stworzenie sprawiedliwszego
i dostosowanego do różnych potrzeb rynku systemu sprzedaży, wpłyną one pozytywnie
na rozwój podmiotów gospodarczych zajmujących się faktycznym przerobem drewna oraz
uwzględnią lokalną proklimatyczność prowadzenia ich działalności oraz będą miały
korzystny wpływ na środowisko naturalne.
Poniżej prezentuję główne obszary zmian na 2025 i 2026 r.:
Sprzedaż dla przedsiębiorców 2 razy w roku.
Zwiększenie udziału drewna w sprzedaży ofertowej (dla stałych odbiorców) do 75%.
Ustalenie możliwości zakupów w sprzedaży ofertowej na 75% - proporcjonalnie
do podziału puli ofertowej na główne formy sprzedaży.
Możliwość wydłużania umów o 2 miesiące.
Zachowanie tolerancji realizacji umów na poziomie -10%/+5%.
Zwiększenie udziału kryteriów pozacenowych w ocenie ofert do 25%.
Promocja przerobu drewna w kryterium udziału przerabianego drewna oraz kryterium
głębokości przerobu.
Obniżenie wagi kryterium ceny do 75% oraz umożliwienie uzyskania wyższych ocen
przy niższym poziomie cen.
Likwidacja puli energetycznej.
Wsparcie proklimatycznej lokalności przez wprowadzenie kryterium geografii zakupu.
Jawność wyników postępowań z poszanowaniem tajemnicy przedsiębiorców.
Publikacja planu sprzedaży na 2025 r. przed uruchomieniem procedur.
Równolegle Ministerstwo Klimatu i Środowiska zainicjowało prace grupy roboczej, złożonej
z przedstawicieli Lasów Państwowych, Krajowej Administracji Skarbowej oraz MKiŚ, której
kluczowym działaniem będzie monitorowanie działań i projektowanie rozwiązań na rzecz
ograniczenia eksportu nieprzetworzonego drewna.
Należy zaznaczyć, że w drugim półroczu 2024 zanotowaliśmy spadek do poziomu 60%
eksportu drewna do Chin, względem pierwszego półrocza. Ponad 100 tysięcy ton drewna
opałowego i surowego mniej wyjechało z Polski na rynek chiński w porównaniu z pierwszym
półroczem 2024.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska pracuje również nad przepisami pozwalającymi
wykluczyć spalanie pełnowartościowego drewna w energetyce zawodowej, dzięki więcej
-- 4 of 5 --
drewna będzie trafiać do polskiego przemysłu drzewnego. Prace nad przyjęciem
stosownego rozporządzenia są na ukończeniu.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
-- 5 of 5 --