Interpelacja w sprawie dodatku do emerytury dla zasłużonych honorowych dawców krwi
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 5663
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie dodatku do emerytury dla zasłużonych honorowych dawców krwi
Zgłaszający: Wioletta Maria Kulpa
Data wpływu: 21-10-2024
W Polsce jest ok. 630 000 honorowych dawców krwi. To grupa społeczna, bez której nie można sobie wyobrazić funkcjonowania placówek medycznych, a przede wszystkim nie do przecenienia są ich postawa i zasługi na rzecz ratowania życia i zdrowia wielu ludzi.
Dlatego zwracam się o ustanowienie specjalnego dodatku dla zasłużonych honorowych dawców krwi, który byłby nieodłącznie związany ze świadczeniem emerytalnym.
Obecnie dawcy krwi otrzymują dzień wolny oraz kilka czekolad. Tak ważna i potrzebna grupa Polaków powinna być objęta szczególną opieką ze strony państwa polskiego. Dodatek do emerytury może być oczywiście uzależniony od ilości oddanych litrów krwi dla ratowania życia i zdrowia drugiego człowieka.
Tymczasem na dziś w obowiązujących przepisach prawa zostały ustanowione dodatki zarówno dla druhen i druhów OSP – świadczenie ratownicze z tytułu wysługi lat, jak i sołtysów. Stąd w mojej ocenie w przypadku zasłużonych honorowych dawców krwi podobne świadczenie jest bezdyskusyjne i ważne dla tych osób w związku z faktem, że przez wiele lat życia oddawali cząstkę siebie drugiemu człowiekowi, a po osiągnięciu wieku emerytalnego niejednokrotnie wysokość ich emerytur nie zaspakaja ich podstawowych potrzeb życiowych.
Czy w związku z poruszanym tematem mogę prosić o wprowadzenie zmian legislacyjnych dających możliwość wprowadzenia do przepisów prawa dodatków specjalnych do emerytur dla zasłużonych honorowych dawców krwi?
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5839 znakówinfo@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.580.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 5663, Pani Posłanki Wioletty Marii Kulpy w sprawie dodatku
do emerytury dla zasłużonych honorowych dawców krwi, proszę przyjąć poniższe informacje.
System ubezpieczeń społecznych, w tym przede wszystkim powszechny system emerytalny,
opiera się na zasadzie ekwiwalentności odprowadzonych składek i należnego świadczenia.
Emerytury wypłacane z systemu powszechnego mają charakter indywidualny, a ich wysokość
jest ustalana na podstawie wkładu wniesionego w postaci składek. Im bardziej ubezpieczony
partycypował w tworzeniu dochodów Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w tym większym
stopniu ma on prawo z nich korzystać pobierając emeryturę lub rentę. Przyznanie dodatkowego
świadczenia do emerytury, które nie wynika z wniesionego przez ubezpieczonego wkładu
w postaci opłacenia składki ubezpieczeniowej, nie znajduje uzasadnienia w konstrukcji systemu
ubezpieczeń społecznych.
Mając na uwadze powyższe należy zauważyć, że funkcjonujące w przeszłości w powszechnym
systemie emerytalnym, a finansowane z budżetu państwa dodatki z tytułu nadanych odznaczeń
państwowych, w tym dodatku dla honorowych dawców krwi z tytułu odznaczenia „Zasłużony
dla Zdrowia Narodu”, podobnie jak tzw. dodatki branżowe, przysługujące z tytułu wykonywania
pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, zostały zniesione na mocy
ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania
emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 104, poz. 450, z późn. zm.).
Zniesienie prawa do tych dodatków wiązało się ze stopniowym przywracaniem systemowi
emerytalnemu jego ubezpieczeniowego charakteru, o którym ostatecznie przesądziła
przeprowadzona w 1999 r. reforma systemu ubezpieczeń społecznych.
W nowym systemie emerytalnym, określonym przepisami ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1631),
źródłem finansowania świadczeń emerytalno-rentowych jest fundusz tworzony ze składek
pracowników i pracodawców. Z systemu tego usunięto większość elementów
nieubezpieczeniowych i socjalnych, tak aby powiązać wysokość przyszłego świadczenia z sumą
składek odprowadzanych od przychodów ubezpieczonego w całym okresie jego aktywności
zawodowej.
Obecnie, na gruncie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych, wypłacane są jedynie dwa rodzaje dodatków – dodatek pielęgnacyjny oraz
dodatek dla sierot zupełnych. Oba dodatki są świadczeniami o charakterze ubezpieczeniowym,
związanymi z ryzykami ubezpieczeniowymi w postaci niezdolności do pracy i samodzielnej
egzystencji oraz utraty żywiciela. Wypłata tych dodatków ma miejsce w sytuacji spełnienia się
wskazanych ryzyk oraz wiąże się z obowiązkiem opłacania składki ubezpieczeniowej.
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Krwiodawstwo nie mieści się w przewidzianych przez system ubezpieczeń społecznych
kategoriach ryzyk ubezpieczeniowych, które obejmują przede wszystkim utratę możliwości
osiągania dochodów z pracy wskutek starości lub niezdolności do pracy spowodowanej stanem
zdrowia.
W systemie emerytalnym brak jest więc miejsca dla preferencji w wysokości świadczeń dla
wybranych grup ubezpieczonych. Przyznanie nowych dodatków do emerytury doprowadziłoby
przede wszystkim do naruszenia reguły nietworzenia nowych uprawnień nieznajdujących
pokrycia w składce na ubezpieczenie emerytalne.
Jednocześnie informuję, że często wskazywanego przez zainteresowanych świadczenia
pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa nie można traktować jako dodatku do emerytury.
Świadczenie to, obecnie wynoszące 336,26 zł miesięcznie, przyznawane jest na wniosek osoby,
która pełniła funkcję sołtysa na podstawie ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
Świadczenie to nie jest świadczeniem z ubezpieczeń społecznych i nie jest finansowane
z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Podobnie świadczenie ratownicze z tytułu wysługi lat
w ochotniczych strażach pożarnych (tzw. dodatek do emerytury) nie wynika z rozwiązań
z systemu emerytalnego i nie jest finansowane z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Świadczenie ratownicze, obecnie w wysokości 258 zł, z tytułu wysługi lat w OSP przysługuje
strażakowi ratownikowi OSP na podstawie art. 16 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r.
o ochotniczych strażach pożarnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 233).
Ewentualne wypracowanie w ramach możliwości budżetu państwa rozwiązań pozwalających na
dodatkowe docenienie trudu osób podejmujących aktywność społecznie użyteczną powinno
znajdować odzwierciedlenie w przepisach regulujących tę aktywność, a nie w rozwiązaniach
z zakresu systemu emerytalnego.
Zważywszy, że uprawnienia honorowych dawców krwi określają przepisy ustawy z dnia
22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi (Dz. U. z 2024 r. poz. 281, z późn. zm.) ewentualne
rozszerzenie katalogu uprawnień i przywilejów, których część przysługuje za długotrwałe
i systematyczne oddawanie krwi, leży w gestii ministra właściwego do spraw zdrowia.
Niezależnie od powyższego, dziękuję za głos zabrany w tej sprawie. W imieniu Ministra Rodziny,
Pracy i Polityki Społecznej pragnę podkreślić, że wszystkie przedstawiane mu w związku z tą
problematyką propozycje zmian przepisów są wnikliwie analizowane i traktowane jako wyraz
troski o kształt systemu ubezpieczeń społecznych.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --