Interpelacja w sprawie środków z Krajowego Planu Odbudowy w ramach komponentu REPowerEU przeznaczonych na szeroko pojętą transformację energetyczną
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 5617
do ministra funduszy i polityki regionalnej, ministra klimatu i środowiska
w sprawie środków z Krajowego Planu Odbudowy w ramach komponentu REPowerEU przeznaczonych na szeroko pojętą transformację energetyczną
Zgłaszający: Bożena Lisowska
Data wpływu: 18-10-2024
Szanowne Panie Ministry,
w Polsce aż 76% linii wysokich i średnich napięć ma ponad 25 lat, a 37-42% nawet ponad 40 lat. Do chwili obecnej stanowią one trzon infrastruktury przesyłowej i dystrybucyjnej w Polsce. Tylko 26% linii średniego napięcia jest skablowana (znajduje się pod ziemią), reszta jest na powierzchni, tym samym narażona jest na degradację w wyniku intensywnych opadów śniegu i trąb powietrznych. Przy obecnym poziomie wydatków operatorów osiągnięcie optymalnego poziomu skablowania zajmie 50 lat.
Reforma funkcjonowania polskiej sieci energetycznej jest nieunikniona i powinna zmierzać do poprawienia jakości i niezawodności dostaw energii, obniżenia kosztów funkcjonowania, ograniczenia emisji gazów cieplarnianych i przyspieszenia transformacji energetycznej kraju. Ograniczając straty energii na przesyle, operatorzy sieci przyczyniają się do obniżenia emisji CO2. W tym celu należy:
- dokończyć cyfryzację i budowę inteligentnej sieci; przekształcenie sieci dystrybucyjnej w sieć aktywną będzie wymagało poniesienia znacznych nakładów na jej cyfryzację i automatyzację; budowa inteligentnej sieci jest konieczna niezależnie od kierunku i przebiegu transformacji energetycznej Polski;
- wykorzystać potencjał energetyki rozproszonej; im szybciej operatorzy zaczną wykorzystywać potencjał, jaki oferuje energetyka rozproszona, tym łatwiej będzie im dostosować się do nowych warunków rynku; budowa wirtualnych elektrowni składających się z tysięcy mikroinstalacji będzie stabilizować pracę sieci i ograniczy potrzebę stawiania tradycyjnych bloków;
- rozpocząć decentralizację, ponieważ model utrzymania stabilności finansowej grup energetycznych w oparciu o dystrybucję wyczerpuje się; transformacja energetyczna będzie przesuwać środek ciężkości zarządzania siecią z centrum do regionów, a operatorzy powinni współpracować z samorządami.
Komisja Europejska 21.11.2023 r. wydała pozytywną opinię na temat zmienionego KPO (w tym w odniesieniu do wniosku Polski) o dodatkowe 2,76 mld euro dotacji w ramach Planu REPowerEU.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
Czy w ramach komponentu REPowerEU przewidziane są środki na dokończenie cyfryzacji, budowę inteligentnej sieci, budowę wirtualnych elektrowni składających się z mikroinstalacji oraz decentralizację polegającą na zarządzaniu sieciami w regionach? Jeżeli tak, to w jakiej wysokości?
Jakie podmioty będą beneficjentami Planu REPowerEU?
Z poważaniem
Bożena Lisowska
Sekretarz stanu Krzysztof Bolesta
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 11 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
13787 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Krzysztof Bolesta
DFE-WKF.050.6.2024.MS
3464538.13717491.11093644
Warszawa, 19-11-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
Odpowiadając na interpelację Pani Posłanki Bożeny Lisowskiej w sprawie
środków z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) w
ramach komponentu G REPowerEU, przeznaczonych na szeroko pojętą
transformację energetyczną, K10INT5617, przekazuję poniżej wyjaśnienia.
1. Czy w ramach komponentu REPowerEU przewidziane są środki
na dokończenie cyfryzacji, budowę inteligentnej sieci, budowę
wirtualnych elektrowni składających się z mikroinstalacji oraz
decentralizację polegającą na zarządzaniu sieciami w regionach? Jeżeli
TAK, to w jakiej wysokości?
Uprzejmie informuje, że w ramach KPO, w komponencie G REPowerEU
przewidziano inwestycję G1.2.3 Rozwój sieci przesyłowych, inteligentna
infrastruktura elektroenergetyczna, z alokacją w wysokości 599 933 126 EUR
(2 590 391 251 PLN) w części dotacyjnej. Celem tej inwestycji jest rozbudowa,
modernizacja i cyfryzacja sieci przesyłowych w szeregu regionów, w tym
rozbudowa połączeń między północną i południową częścią kraju, co ma ułatwić
integrację odnawialnych źródeł energii z systemem elektroenergetycznym.
W ramach inwestycji planowane są do realizacji następujące rodzaje
przedsięwzięć:
rozbudowa linii przesyłowych 400 kV i 220 kV wraz z budową
lub modernizacją odpowiednich stacji,
wprowadzenie nowego Centralnego Systemu Informacji Rynku Energii
(CSIRE) wraz z systemem analizatora jakości energii dodatkowo
wspierającym cyfryzację infrastruktury elektroenergetycznej,
opracowanie trzech nowych, zmodernizowanych lub rozszerzonych
systemów technologii informacyjno-komunikacyjnych do przetwarzania
danych i zarządzania systemami w celu wspierania operacji sieci
przesyłowych i centrów danych.
Natomiast w ramach inwestycji G1.2.4 Budowa lub modernizacja sieci
dystrybucyjnych energii elektrycznej na obszarach wiejskich w celu umożliwienia
-- 1 of 3 --
2
przyłączenia nowych źródeł OZE przewiduje się wsparcie budowy, modernizacji i
cyfryzacji sieci dystrybucyjnych energii elektrycznej na obszarach wiejskich w celu
umożliwienia przyłączenia nowych odnawialnych źródeł energii na tych
obszarach. Inwestycja obejmuje budowę lub modernizację 880 km sieci
dystrybucyjnych, w tym niezbędnych stacji, oraz integrację funkcji inteligentnych
sieci. Alokacja wynosi 971 578 098 EUR (4 195 079 912 PLN) w części
dotacyjnej.
Ponadto, w ramach inwestycji G3.1.4 Wsparcie krajowego systemu
energetycznego (Fundusz wsparcia energetyki) z komponentu G REPowerEU
KPO przewidziane jest m.in. wsparcie w formie pożyczek na inteligentne sieci
elektroenergetyczne (smart grids). Inwestycję tę wdraża Bank Gospodarstwa
Krajowego, a 9 września 2024 r. ogłoszono nabór w zakresie pożyczek na
wsparcie inwestycji w obszarze sieci elektroenergetyczne. Całkowita alokacja
przewidziana na tę inwestycję wynosi 16 270 261 630 EUR (70 251 735 666
PLN) w części pożyczkowej.
2. Jakie podmioty będą beneficjentami Planu REPowerEU?
W zakresie kompetencji Ministerstwa Klimatu i Środowiska znajduje się 9
inwestycji w ramach komponentu G REPowerEU KPO. Inwestycje te są
zróżnicowane. Poniżej przekazuję szczegółowe informacje na temat
beneficjentów poszczególnych inwestycji.
a. G1.1.2 Instalacje OZE realizowane przez społeczności energetyczne
Wsparcie w ramach inwestycji skierowane jest do społeczności energetycznych.
Obecnie trwa ocena wniosków złożonych w ramach zakończonych już naborów.
b. G1.1.3 Systemy magazynowania energii (wsparcie bezzwrotne)
Inwestycję wdraża Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
(NFOŚiGW). Obecnie trwają prace nad dokumentacją naborową. Ogłoszenie
naboru planowane jest w IV kwartale 2024 r. w trybie konkurencyjnym.
c. G1.2.3 Rozwój sieci przesyłowych, inteligentna infrastruktura
elektroenergetyczna:
Nabór w trybie niekonkurencyjnym będzie skierowany do Operatora Sieci
Przesyłowych (Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A.). Przewidywany termin
ogłoszenia naboru to IV kw. 2024 r.
d. G1.2.4 Budowa lub modernizacja sieci dystrybucyjnych energii
elektrycznej na obszarach wiejskich w celu umożliwienia przyłączenia
nowych źródeł OZE:
Inwestycję wdraża NFOŚiGW. Ogłoszenie naboru w ramach tej inwestycji planuje
się w IV kw. 2024 r. Nabór będzie ograniczony do listy projektów zgłoszonych
przez Operatorów Sieci Dystrybucyjnych (OSD).
-- 2 of 3 --
3
e. G1.3.2. Zeroemisyjny transport zbiorowy (autobusy)
Inwestycja jest wdrażana przez NFOŚiGW, który obecnie negocjuje umowy
z beneficjentami programu priorytetowego Zielony transport publiczny. W tym
przypadku beneficjentem mogą być zarówno gminy, jak i podmioty świadczące
usługi publiczne w zakresie transportu zeroemisyjnego na obszarach miejskich.
f. G3.1.4. Wsparcie na rzecz krajowego systemu energetycznego (Fundusz
wsparcia energetyki)
Bezpośrednimi beneficjentami wsparcia będą w szczególności przedsiębiorstwa
energetyczne, w tym spółki dystrybucyjne i przesyłowe energii elektrycznej.
g G3.2.1. Budowa infrastruktury gazowej w celu zapewnienia
bezpieczeństwa energetycznego
Ostatecznym odbiorcą wsparcia w ramach tej inwestycji będzie Gaz-System S.A.
(jako operator sieci przesyłowej gazowej).
h G3.3.1 Systemy magazynowania energii (wsparcie zwrotne)
Obecnie trwają przygotowania do uruchomienia inwestycji. Inwestycję wdrażać
będzie NFOŚiGW. Ze względu na sposób zdefiniowania inwestycji beneficjentem
może być PGE SA (przedmiotem inwestycji jest częściowa modernizacja instalacji
magazynowania energii istniejącej elektrowni szczytowo-pompowej w celu
dostosowania jej do obecnych i przyszłych potrzeb regulacyjnych i rynkowych, co
pozwoli zapewnić opłacalną pracę elektrowni).
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM.
-- 3 of 3 --
tel. 22 273 70 10
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 20 listopada 2024 r.
znak sprawy: DPI-XXIII.054.17.2024.EB
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację numer 5617 Pani Poseł Bożeny Lisowskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację w sprawie środków z Krajowego Planu Odbudowy
w ramach komponentu REPowerEU przeznaczonych na szeroko pojętą
transformację energetyczną, przedstawiam następujące informacje w zakresie
Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej.
Rozdział REPowerEU ma na celu zwiększenie niezależności energetycznej UE,
w tym od importu paliw kopalnych oraz przyspieszenie transformacji
energetycznej. Wsparcie w ramach komponentu RePowerEU obejmuje m.in.
inwestycje w rozwój sieci energetycznych, rozwój społeczności energetycznych
lub magazyny energii.
1. Czy w ramach komponentu REPowerEU przewidziane są środki
na dokończenie cyfryzacji, budowę inteligentnej sieci, budowę wirtualnych
elektrowni składających się z mikroinstalacji oraz decentralizację polegającą
na zarządzaniu sieciami w regionach? Jeżeli TAK, to w jakiej wysokości?
W ramach części REPowerEU Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania
Odporności przewidziano wsparcie na cyfryzację, budowę i modernizację
infrastruktury elektroenergetycznej (dystrybucyjnych sieci elektroenergetycznych
z wykorzystaniem technologii smart grid). Głównym komponentem KPO
wspierającym ten obszar jest inwestycja G1.2.4 (Budowa lub modernizacja sieci
dystrybucyjnych energii elektrycznej na obszarach wiejskich w celu umożliwienia
przyłączenia nowych odnawialnych źródeł energii) o wartości 972 mln EUR.
-- 1 of 4 --
2
Dodatkowo, wsparcie w formie pożyczki na inwestycje w sieci dystrybucyjne
można uzyskać w ramach inwestycji G3.1.4, której budżet wynosi 16,27 mld
EUR. Niemniej uprawnione do korzystania z tych środków są także projekty
z innych obszarów energetyki.
Podkreślenia wymaga, że ze środków KPO wspierana jest także infrastruktura
przesyłowa energii elektrycznej (sieci wysokich i najwyższych napięć) w ramach
inwestycji G1.2.3.
Jeśli chodzi o systemy zarządzenia energią rozproszoną – wsparcie w formie
dotacji przewidziane jest w ramach inwestycji G1.1.2 (Instalacje OZE realizowane
przez społeczności energetyczne).
Wsparcie ponadto planowane jest dla inwestycji dotyczących magazynowania
energii, co ułatwi zarządzanie energią w sieci (inwestycje G1.1.3 i G3.3.1).
2. Jakie podmioty będą beneficjentami Planu REPowerEU?
Beneficjentami wsparcia w ramach REPowerEU KPO mogą być:
społeczności energetyczne lub podmioty mające zamiar powołać takie
społeczności (dotyczy inwestycji G1.1.2 Instalacje OZE realizowane przez
społeczności energetyczne),
operator systemu przesyłowego energii elektrycznej (dotyczy inwestycji
G1.2.3 Rozwój sieci przesyłowych, inteligentna infrastruktura
elektroenergetyczna),
operatorzy systemów dystrybucyjnych (OSD) (dotyczy inwestycji G1.2.4
Budowa lub modernizacja sieci dystrybucyjnych energii elektrycznej
na obszarach wiejskich w celu umożliwienia przyłączenia nowych
odnawialnych źródeł energii),
operator systemu przesyłowego gazu ziemnego (dotyczy inwestycji
G3.2.1 Budowa infrastruktury gazowej zapewniająca bezpieczeństwo
energetyczne),
przedsiębiorstwa prywatne lub podmioty z udziałem Skarbu Państwa
zaangażowane w realizację projektu budowy lub modernizacji sieci
elektroenergetycznej oraz spółki będące bezpośrednim lub pośrednim
właścicielem lub współwłaścicielem podmiotu realizującego projekt
(spółki prowadzącej bezpośrednio budowę lub modernizację sieci
elektroenergetycznej) w ramach prowadzonego obecnie naboru
(dotyczy inwestycji G3.1.4 Fundusz Wsparcia Energetyki).
-- 2 of 4 --
3
Poniżej przedstawiam szczegółowe informacje dotyczące poszczególnych
inwestycji wraz z alokacją.
1. Inwestycja G1.2.3 Rozwój sieci przesyłowych, inteligentna infrastruktura
elektroenergetyczna – 600 mln EUR /granty
• Wsparcie przeznaczone będzie na rozbudowę linii przesyłowych 400
kV i 220 kV wraz z odpowiednimi stacjami elektroenergetycznymi oraz
na wdrożenie Centralnego Systemu Informacji Rynku Energii
(OIRE/CSIRE) oraz trzech systemów technologii informacyjno-
komunikacyjnych do przetwarzania danych i zarządzania systemami,
wspierające operacje sieci przesyłowych i centrów danych.
• Beneficjentami wsparcia mogą być operatorzy systemów
przesyłowych (OSP).
• Nabór wniosków planowany jest w IV kw. 2024 r.
• Instytucją odpowiedzialną za realizację inwestycji jest Ministerstwo
Klimatu i Środowiska.
2. Inwestycja G1.2.4 Budowa lub modernizacja sieci dystrybucyjnych
energii elektrycznej na obszarach wiejskich w celu umożliwienia przyłączenia
nowych odnawialnych źródeł energii – 972 mln EUR /granty
• Wsparcie przeznaczone będzie na budowę, modernizację i cyfryzację
sieci dystrybucyjnych energii elektrycznej na obszarach wiejskich,
w celu umożliwienia przyłączenia nowych odnawialnych źródeł energii
na tych obszarach.
• W ramach inwestycji przewidziano wybudowanie lub
zmodernizowanie 880 km sieci dystrybucyjnej energii elektrycznej.
• Beneficjentami wsparcia mogą być operatorzy systemów
dystrybucyjnych (OSD).
• Nabór wniosków planowany jest w I kw. 2025 r.
• Instytucją odpowiedzialną za realizację inwestycji jest Ministerstwo
Klimatu i Środowiska, a instytucją prowadzącą nabór i ocenę
projektów w ramach inwestycji jest Narodowy Fundusz Ochrony
Środowiska i Gospodarki Wodnej.
3. Inwestycja G1.1.2 Instalacje OZE realizowane przez społeczności
energetyczne – 188 mln EUR /granty
Celem inwestycji jest rozwój lokalnych OZE realizowanych przez
społeczności energetyczne (w tym klastry energii, spółdzielnie
energetyczne oraz inne społeczności energetyczne), grupowo
działających prosumentów (prosument zbiorowy i wirtualny)
ze szczególnym uwzględnieniem roli JST (w szczególności gminy
i związki gmin) tworzących tego typu lokalne społeczności.
Inwestycja skierowana była do istniejących społeczności
energetycznych lub podmiotów mających zamiar powołać takie
społeczności.
-- 3 of 4 --
4
Nabory wniosków zostały zakończone, obecnie trwa ocena wniosków.
Instytucją odpowiedzialną za realizację inwestycji jest Ministerstwo
Klimatu i Środowiska.
4. Systemy magazynowania energii:
Wdrożenie wielkoskalowego systemu magazynowania energii (BESS) -
200 mln EUR /grant (inwestycja nr G1.1.3) Modernizacja istniejącej
elektrowni pompowo-szczytowej - 35 mln EUR/pożyczka
(inwestycja nr G3.3.1)
5. Inwestycja G3.1.4 Fundusz Wsparcia Energetyki –
16,27 mld EUR /pożyczka
• Inwestycja w instrument finansowy działający w formie pożyczek,
w celu zachęcenia do inwestycji prywatnych i poprawy dostępu
do finansowania w sektorach polskiej gospodarki bezpośrednio
ponoszących koszty transformacji energetyki.
• 9 września 2024 r. został ogłoszony I nabór wniosków w ramach
Funduszu Wsparcia Energetyki na pożyczki na sieci
elektroenergetyczne.
• Z pożyczek mogą skorzystać przedsiębiorstwa prywatne lub podmioty
z udziałem Skarbu Państwa zaangażowane w realizację projektu
budowy lub modernizacji sieci elektroenergetycznej oraz spółki
będące bezpośrednim lub pośrednim właścicielem lub
współwłaścicielem podmiotu realizującego projekt
(spółki prowadzącej bezpośrednio budowę lub modernizację sieci
elektroenergetycznej).
• Instytucją odpowiedzialną za realizację inwestycji jest Ministerstwo
Klimatu i Środowiska.
• Więcej informacji o naborze na stronie Banku Gospodarstwa
Krajowego (BGK,) który prowadzi nabór i ocenę projektów
realizowanych w ramach inwestycji:
https://www.bgk.pl/produkty/pozyczki-na-sieci-elektroenergetyczne/
Z poważaniem
z up. Ministra
Jan Szyszko
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 4 of 4 --