Interpelacja w sprawie wystąpienia deformacji nieciągłej (zapadliska) na odcinku drogi krajowej nr 94 w m. Bolesław (powiat olkuski), co może skutkować zagrożeniem zdrowia i życia uczestników ruchu drogowego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 5615
do ministra infrastruktury, ministra klimatu i środowiska
w sprawie wystąpienia deformacji nieciągłej (zapadliska) na odcinku drogi krajowej nr 94 w m. Bolesław (powiat olkuski), co może skutkować zagrożeniem zdrowia i życia uczestników ruchu drogowego
Zgłaszający: Łukasz Kmita
Data wpływu: 18-10-2024
W dniu 18 października br. na pasie zieleni pomiędzy jezdniami drogi krajowej numer 94 w m. Bolesławiu doszło do powstania bardzo niebezpiecznego zjawiska jakim jest deformacja nieciągła.
Jak szacują służby, zapadlisko ma około 2 metry średnicy i pół metra głębokości. Jednak nie wielkość i głębokość deformacji nieciągłej budzi moje uzasadnione obawy o zdrowie i życie osób poruszających się tym odcinkiem drogi krajowej.
DK94 jest ważnym traktem drogowym łączącym Małopolskę i Śląsk. Przedmiotowym odcinkiem drogi porusza się ok. 30 tys. pojazdów na dobę.
Zarządca drogi, a więc GDDKiA oddział w Krakowie, w momencie ujawnienia zjawiska zdecydował o ograniczeniu prędkości oraz wprowadził w tym miejscu zwężenie każdej z jezdni do jednego, prawego pasa ruchu.
Należy mieć jednak na uwadze, że ciężki ruch tranzytowy odbywa się tam zaledwie 4-5 metrów od deformacji. Tymczasem przejeżdżające samochody ciężarowe, autobusy, ciągniki siodłowe itp. poprzez naturalne mikro drgania i przenoszenie ich na uszkodzoną konstrukcję drogi z pewnością będą miały wpływ na pogłębianie się procesu erozji.
Awaryjne działania krakowskiego oddziału GDDKiA choć z pewnością potrzebne mogą okazać się niewystarczające.
W związku z faktem, że cały odcinek DK94 od miasta Olkusz, aż do granicy z m. Sławków narażony jest na powstawanie deformacji, zarządca drogi powinien w trybie pilnym wprowadzić stały - 24 godzinny monitoring tego odcinka wraz z zabezpieczeniem infrastruktury (znaków, zapór drogowych, separatorów), które umożliwią - z uwagi na bezpieczeństwo użytkowników drogi - natychmiastowe awaryjne zamknięcia całego odcinka i wyznaczenia tras objazdowych.
Zwracam uwagę, że dotychczas w Polsce zapadliska nie występowały na tak istotnych i obciążonych drogowych ciągach komunikacyjnych. Należy także zaznaczyć, że powstanie deformacji nieciągłej w godzinach nocnych może doprowadzić do najechania pojazdu na uszkodzony odcinek jezdni. Skutkować to może nie tylko uszkodzeniem pojazdu, ale w skrajnych przypadkach także realnym zagrożeniem dla zdrowia i życia kierowcy i pasażerów.
Ponadto z posiadanych przeze mnie informacji wynika, że Państwowy Instytut Geologiczny Centrum Geozagrożeń PIB przeprowadziło na terenie m. Bolesław i Olkusz szczegółowe badania i wytypowało miejsca, które mogą okazać się niebezpieczne. Ta wiedza powinna zostać przekazana m.in. do zarządcy DK94.
Proszę więc zarówno resort klimatu i środowiska jak i resort infrastruktury o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
Czy PIG Centrum Geozagrożeń przeprowadziło profesjonalne badania (satelitarne i georadarowe), z których wynika, które obszary na terenie powiatu olkuskiego (szczególnie gmin Bolesław, Bukowno, Olkusz i Klucze) są narażone na powstanie deformacji nieciągłych? Proszę o dokładne wskazanie miejsc narażonych na ryzyko wystąpienia zapadlisk oraz potencjalnej liczby takich miejsc w powiecie olkuskim.
Czy w miejscu przebiegu DK94 Olkusz-Katowice ujawnione zostały przez PIG Centrum Geozagrożeń tzw. pustki, które z uwagi m.in. na podnoszenie się poziomu wód podziemnych, mogą skutkować powstaniem deformacji nieciągłych? Czy informacje tą przekazano do zarządcy drogi? Kiedy ta wiedza do GDDKiA została przekazana?
Czy zarządca drogi DK 94 w związku z przekazanymi przez PIG Centrym Geozagrożeń informacjami o potencjalnych zagrożeniach w obrębie pasa drogowego, podjął jakiekolwiek działania zmierzające do zabezpieczenia terenu, zlecenia dodatkowych badań, wypełnienia pustek. Proszę o wskazania dat, rodzaju działań i skutku.
Czy GDDKiA z uwagi na pojawienie się deformacji nieciągłej w dn. 18 października 2024 r. pomiędzy pasami ruchu w m. Bolesław, zleciła przeprowadzenie dodatkowych badań, ekspertyz, opinii na ww. terenie dotyczących zachowania przejezdności na DK94 w m. Bolesław?
Czy z uwagi na kwestię bezpieczeństwa GDDKiA rozważa całkowite zamknięcie DK94 w m. Bolesław i poprowadzenie ruchu trasami objazdowymi? Jeśli tak - proszę o wskazanie tras objazdowych i dalszych ograniczeń (w tym tonażowych) jakie planowane są na odc. DK94 w m. Bolesław.
Czy dla wskazanego w interpelacji odcinka drogi krajowej przeprowadzono badania specjalistycznym georadarem (takim jak ten użyty na cmentarzu w Trzebini)?
Czy o pojawieniu się deformacji nieciągłej w obrębie DK94 w m. Boleslaw, zarządca drogi czyli GDDKiA poinformowała Wydział Zarządzania Kryzysowego Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie oraz głównego geologa kraju - a jeśli tak, to kiedy?
Podsekretarz stanu Krzysztof Galos
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12330 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGL-WSG.050.1.2024.BB
3464314.13727941.11057902
Warszawa, 14-11-2024
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na Interpelację Posła Łukasza Kmity, w sprawie wystąpienia deformacji
nieciągłej (zapadliska) na odcinku drogi krajowej nr 94 w m. Bolesław (powiat olkuski),
co może skutkować zagrożeniem zdrowia i życia uczestników ruchu drogowego
K10INT5615, skierowaną także do Ministra Infrastruktury przekazuję odpowiedź na pytania
zgodnie z właściwością Ministra Klimatu i Środowiska.
1. Czy PIG Centrum Geozagrożeń przeprowadziło profesjonalne badania (satelitarne
i georadarowe), z których wynika które obszary na terenie powiatu olkuskiego
/szczególnie gmin Bolesław, Bukowno, Olkusz i Klucze/ są narażone na powstanie
deformacji nieciągłych? Proszę o dokładne wskazanie miejsc narażonych na ryzyko
wystąpienia zapadlisk oraz potencjalnej ilości takich miejsc w powiecie olkuskim.
Centrum Geozagrozeń PIG-PIB realizuje zadanie pn. „Zapadliska – etap I – studium
wykonalności”, które jest zadaniem państwowej służby geologiczną w zakresie zagrożeń
geologicznych (pgg art. 162, ust. 1, pkt 10) zaakceptowanym do realizacji przez Ministra
Klimatu i Środowiska w Planie prac państwowej służby geologicznej do realizacji w roku 2024
i latach następnych. Zadanie to prowadzone jest od 2024 roku. W ramach ww. zadania
wykonywana jest inwentaryzacja zapadlisk dla obszaru oddziaływania eksploatacji
rud cynku i ołowiu w rejonie olkuskim wraz z analizą geologiczną obszaru. Prowadzone
są również prace interwencyjne na obszarze całej Polski oraz monitoring obszarów objętych
zapadliskami w rejonie oddziaływania KWK Siersza w Trzebini, a także w rejonie
oddziaływania eksploatacji rud cynku i ołowiu w rejonie olkuskim. Obecnie na terenie gmin
Bolesław, Bukowno, Olkusz oraz Klucze prowadzona jest inwentaryzacja zapadlisk zgodnie
z metodyką wypracowaną na terenie byłej KWK Siersza w Trzebini.
Na podstawie dotychczas przeprowadzonych badań obserwowane jest powstawanie
i reaktywacja zapadlisk w rejonie nowo wybudowanej obwodnicy Bolesławia oraz Parku
Zdrojowym przy ul. Głównej w Bolesławiu. W ramach współpracy z Urzędem Gminy
w Bolesławiu, pracownicy Centrum Geozagrożeń założyli na budynku i w obrębie Parku
repery geodezyjne stanowiące system monitoringu powierzchniowego. Teren
ten jest również monitorowany przy wykorzystaniu metod satelitarnych.
Centrum Geozagrożeń w PIG-PIB brało także udział przy badaniu południowej części
cmentarza w Bolesławiu. Przeprowadzone badania wiertnicze przez „ZGH Bolesław”
pozwoliły na udokumentowanie pustek poeksploatacyjnych w obrębie dolomitów
kruszconośnych po byłej kopalni Ulisses. Parametry wytrzymałościowe dolomitów ocenia
się jako wysokie. Na bieżąco monitorowana jest sytuacja w tym miejscu przy wykorzystaniu
-- 1 of 3 --
metod zdalnych, a także przy pomocy zainstalowanego systemu monitoringu
powierzchniowego w postaci reperów geodezyjnych. Na terenie cmentarza w Bolesławiu
przeprowadzono także badania geofizyczne. Analiza archiwalnych zdjęć lotniczych tej części
cmentarza i pozyskane dane z wierceń wskazują, że ryzyko powstania zapadliska
w jego zagrodzonej części ocenia się jako niskie
Na prośbę spółki GAZ-SYSTEM, Centrum Geozagrożeń w PIG-PIB prowadziło także
inwentaryzację w obszarze, przez który przebiega odcinek gazociągu DN1000 MOP
8,4 MPa – odcinek eksploatacyjny Tworzeń-Braciejówka. Najbliżej gazociągu
zinwentaryzowano zapadlisko w odległości około 140 m od przebiegu sieci, a analiza danych
archiwalnych wskazuje, że ryzyko powstania zapadliska w rejonie sieci gazowej jest niskie.
3 listopada 2024 roku w ramach zadania państwowej służby geologicznej nad terenem
badań został przeprowadzony nalot lotniczy, który przyczyni się do dokładniejszej
i aktualnej inwentaryzacji zapadlisk. Wstępna analiza wskazuje, że większość
zinwentaryzowanych zapadlisk znajduje się na terenach leśnych, a w związku
z tym nie stanowią one bezpośredniego zagrożenia dla życia i zdrowia mieszkańców.
Kompleksy leśne w rejonie Hutek oraz na południowy zachód od Starego Olkusza stanowią
rejony o największej ilości zapadlisk. Na obecną chwilę PIG-PIB zinwentaryzował
w większości terenów leśnych około 700 zapadlisk. Uzyskane dane terenowe
będą weryfikowane z aktualnie opracowywanym numerycznym modelem terenu
powstałym w wyniku nalotu lotniczego z początku listopada. Po wykonaniu analizy danych
pozyskanych z nalotu lotniczego zostanie opracowany raport, w którym zobrazowane będą
lokalizacje zinwentaryzowanych zapadlisk na terenie powiatu olkuskiego.
2. Czy w miejscu przebiegu DK94 Olkusz-Katowice ujawnione zostały przez PIG Centrum
Geozagrożeń tzw. pustki, które z uwagi m.in. na podnoszenie się poziomu wód
podziemnych, mogą skutkować powstaniem deformacji nieciągłych? Czy informacje
tą przekazano do zarządcy drogi ? Kiedy ta wiedza do GDDKiA została przekazana?
Podkreślenia wymaga fakt, że inwentaryzacja zapadlisk w rejonie olkuskim, nie została
jeszcze zakończona. Dotychczasowe wyniki badań wykonanych przez Centrum
Geozagrożeń PIG-PIB nie stwierdzały zapadlisk na terenie i w bezpośrednim sąsiedztwie
drogi krajowej nr 94. Pozyskane dane z dokumentacji archiwalnych dotyczące działalności
ZGH Bolesław wskazywały, że dla drogi krajowej był ustanowiony filar ochronny
i nie było prowadzonej eksploatacji w jej bezpośrednim oddziaływaniu.
Informację o powstaniu deformacji w obrębie korpusu (pas rozdziału) DK 94 w miejscowości
Bolesław – km 292+230 Centrum Geozagrożeń PIG-PIB otrzymało drogą telefoniczną
od GDDKiA Oddział w Krakowie w dniu 17.10.2024 roku.
Podjęte zostały działania w zakresie inwentaryzacji zapadliska i przy współpracy
z ZGH Bolesław, Centrum Geozagrożeń w PIG-PIB uzyskało dostęp do archiwalnej
niemieckiej mapy z XIX wieku. Pozyskana mapa, jak również raport z przeprowadzonej
interwencji został przekazany do GDDKiA Oddział w Krakowie pismem z dnia 28.10.2024.
Jednocześnie pracownicy zarządcy drogi i Centrum Geozagrożeń w PIG-PIB na bieżąco
konsultowali się w sprawie powstałego zapadliska.
W opinii Centrum Geozagrozeń w PIG-PIB ze względu na fakt, że eksploatacja
na tym terenie prowadzona jest od XIII wieku nie można wykluczyć, że mogą powstawać
deformacje nieciągłe. Rejon drogi DK94 należy na bieżąco monitorować.
3. Czy zarządca drogi DK 94 w związku z przekazanymi przez PIG Centrym Geozagrożeń
informacjami o potencjalnych zagrożeniach w obrębie pasa drogowego, podjął
-- 2 of 3 --
jakiekolwiek działania zmierzające do zabezpieczenia terenu, zlecenia dodatkowych
badań, wypełnienia pustek. Proszę o wskazania dat, rodzaju działań i skutku?
Odpowiedź poza właściwością MKiŚ
4. Czy GDDKiA z uwagi na pojawienie się deformacji nieciągłej
w dn. 18 października 2024 r. pomiędzy pasami ruchu w m. Bolesław, zleciła
przeprowadzenie dodatkowych badań, ekspertyz, opinii na w/w terenie dotyczących
zachowania przejezdności na DK 94 w m.Bolesław?
Odpowiedź poza właściwością MKiŚ
5. Czy z uwagi na kwestię bezpieczeństwa GDDKiA rozważa całkowite zamknięcie DK 94
w m. Bolesław i poprowadzenie ruchu trasami objazdowymi? Jeśli tak - proszę
o wskazanie tras objazdowych i dalszych ograniczeń (w tym tonażowych)
jakie planowane są na odc. DK94 w m. Bolesław?
Odpowiedź poza właściwością MKiŚ
6. Czy dla wskazanego w interpelacji odcinka drogi krajowej przeprowadzono badania
specjalistycznym georadarem (takim jak ten użyty na cmentarzu w Trzebini? )
Odpowiedź poza właściwością MKiŚ
7. Czy o pojawieniu się deformacji nieciągłej w obrębie do 94 w m. Boleslaw, zarządca
drogi czyli GDDKiA poinformowała Wydział Zarządzania Kryzysowego Małopolskiego
Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie oraz Głównego Geologa Kraju - a jeśli
tak to kiedy?
Do Głównego Geologa Kraju nie wpłynęła informacja o pojawieniu się ww. deformacji
nieciągłej. Jednocześnie informuję, że Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad
nie ma obowiązku przekazywania ww. informacji do Ministerstwa Klimatu i Środowiska.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Krzysztof Galos
Podsekretarz Stanu - Główny Geolog Kraju
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 3 of 3 --
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DDP-6.054.44.2024
Warszawa, 13 stycznia 2025
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 5615 Posła na Sejm RP Łukasza Kmity w sprawie
wystąpienia deformacji nieciągłej (zapadliska) na odcinku drogi krajowej nr 94 w m.
Bolesław, przedstawiam poniższe stanowisko w sprawie zgodnie z właściwością Ministra
Infrastruktury.
Odnosząc się do pytania nr 3 oraz pytania nr 4 przedmiotowej interpelacji informuję, że
17 października br. doszło do powstania deformacji (zapadliska) w obrębie korpusu drogi
krajowej nr 94 w km 292+230 (pas rozdziału) w m. Bolesław. Niezwłocznie, po zaistnieniu
zdarzenia, GDDKiA, jako zarządca dróg krajowych, podjęła działania zmierzające do
zabezpieczenia terenu oraz zapewnienia ciągłości ruchu. Wprowadzona została awaryjna
organizacja ruchu polegająca na ograniczeniu prędkości do 60 km/h oraz wyłączono lewe
pasy ruchu na obu jezdniach. Zapadlisko zostało uzupełnione kruszywem. Powstanie
deformacji zostało zgłoszone do Centrum Geozagrożeń w Państwowym Instytucie
Geologicznym – Państwowym Instytucie Badawczym (PIG-PIB).
Celem zidentyfikowania potencjalnych stref występowania form pochodzących
z działalności górniczej w obszarze zinwentaryzowanego zapadliska, 21 października br.
Wydział Technologii – Laboratorium Drogowe GDDKiA wykonała także badania
georadarowe do głębokości około 5 m. Ponadto, Centrum Geozagrożeń PIG-PIB przekazał
GDDKiA archiwalną mapę obrazującą położenie nieczynnych wyrobisk górniczych,
eksploatowanych przez Zakłady Górniczo-Hutnicze „Bolesław” wraz z raportem
z przeprowadzonej inwentaryzacji powstałego zapadliska. Wyniki raportu ostatecznie
wykazały, że cyt. „(…) teren ten powinien być na bieżąco monitorowany w zakresie oceny
ewentualnych obniżeń, szczególnie w rejonie powstałego zapadliska i studzienki
opadowej. (…) Należy na bieżąco prowadzić monitoring obserwacyjny w sąsiedztwie
zapadliska przed i po jego zasypaniu. W przypadku stwierdzenia dalszych obniżeń terenu
po zasypaniu zapadliska, jak również dla redukcji ryzyka powstania nowych deformacji
w tym obszarze należy rozważyć przeprowadzenie badań geologicznych (wiercenia,
badania geofizyczne), które pozwolą ocenić skalę ewentualnego zagrożenia powstania
deformacji nieciągłych w rejonie drogi.”.
Biorąc powyższe pod uwagę informuję, że aktualnie GDDKiA wraz z Centrum Geozagrożeń
w PIG-PIB na bieżąco konsultują się w sprawie przedmiotowego zapadliska w m. Bolesław.
Jednocześnie, prowadzone są uzgodnienia z podmiotem, który dysponuje odpowiednim
sprzętem pomiarowym, umożliwiającym wykonanie badań geofizycznych, dla
oszacowania ryzyka powstania zapadliska w rejonie korpusu drogi krajowej nr 94 w m.
Bolesław. Na przełomie 2024 i 2025 r. planowane jest przeprowadzenie badań
-- 1 of 2 --
2
geofizycznych w oparciu o system georadarowy umożliwiający wykonanie rozpoznania do
głębokości około 30 – 40 m. Nawiązując tym samym do pytania nr 6 przedmiotowej
interpelacji informuję, że ww. badania geofizyczne, planowane przez zarządcę dróg
krajowych – GDDKiA, będą oparte na tożsamej metodzie jak na terenie miasta Trzebinia.
Odnosząc się do pytania nr 5 przedmiotowej interpelacji informuję, że z uwagi na brak
propagacji powstałych deformacji i brak ujawnienia się nowych deformacji w obrębie
korpusu drogowego drogi krajowej nr 94, obecnie brak jest zasadności całkowitego
zamknięcia tej drogi i skierowania ruchu na trasy objazdowe.
W kwestii pytania nr 7 ww. interpelacji informuję, że przedmiotowe zdarzenie nie uznaje
się za katastrofę budowlaną, której definicja została określona w ustawie – Prawo
budowlane. Wobec powyższego, GDDKiA nie zawiadomiła o zdarzeniu Głównego Geologa
Kraju oraz Wydział Zarządzania Kryzysowego Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego.
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu
-- 2 of 2 --