Interpelacja nr 5610
Interpelacja w sprawie odszkodowań dla najemców i dzierżawców w związku z inwestycjami drogowymi i kolejowymi
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (75%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie odszkodowań dla najemców i dzierżawców w związku z inwestycjami drogowymi i kolejowymi
Interpelacja nr 5610
do ministra infrastruktury
w sprawie odszkodowań dla najemców i dzierżawców w związku z inwestycjami drogowymi i kolejowymi
Zgłaszający: Krzysztof Piątkowski
Data wpływu: 18-10-2024
Szanowny Panie Ministrze,
w poprzedniej kadencji Sejmu RP, pełniąc funkcję posła, zgłosiłem dwa projekty ustaw mające na celu rozwiązanie problemu braku odszkodowań dla najemców i dzierżawców nieruchomości, których działalność gospodarcza jest dotknięta inwestycjami drogowymi i kolejowymi. Pierwszy projekt dotyczył zmiany ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, a drugi ustawy o zmianie ustawy o transporcie kolejowym oraz niektórych innych ustaw. Oba projekty zostały skierowane do laski marszałkowskiej i nadano im odpowiednie numery druków.
Celem tych zmian było zapewnienie, że odszkodowania związane z prowadzonymi inwestycjami drogowymi i kolejowymi przysługiwałyby nie tylko właścicielom lub użytkownikom wieczystym nieruchomości, ale także podmiotom korzystającym z tych nieruchomości na podstawie innych tytułów prawnych, w szczególności najemcom i dzierżawcom. Obecnie przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą w wynajmowanych lokalach, którzy z powodu trwających inwestycji tracą swoje biznesy, nie mają prawa do odszkodowania. Tymczasem właściciele nieruchomości, od których przedsiębiorcy wynajmują te lokale, mogą takie odszkodowanie uzyskać. Taka sytuacja jest niesprawiedliwa, szczególnie w przypadku długotrwałych inwestycji, które często prowadzą do bankructwa przedsiębiorstw wynajmujących lokale.
W związku z powyższym, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Czy Pan Minister zna problem braku odszkodowań dla najemców i dzierżawców nieruchomości w związku z inwestycjami drogowymi i kolejowymi?
2. Czy Pan Minister zgadza się z tezą, że obecna sytuacja jest niesprawiedliwa i powinna zostać naprawiona, aby najemcy i dzierżawcy, których działalność gospodarcza jest dotknięta inwestycjami, mogli otrzymywać odszkodowania na takich samych zasadach jak właściciele nieruchomości?
3. Czy Ministerstwo Infrastruktury planuje podjęcie działań w celu przygotowania projektu ustawy lub dwóch ustaw, które naprawiłyby tę sytuację, umożliwiając najemcom i dzierżawcom ubieganie się o odszkodowanie w przypadku strat związanych z inwestycjami drogowymi i kolejowymi?
Z poważaniem
Krzysztof Piątkowski
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 5610
do ministra infrastruktury
w sprawie odszkodowań dla najemców i dzierżawców w związku z inwestycjami drogowymi i kolejowymi
Zgłaszający: Krzysztof Piątkowski
Data wpływu: 18-10-2024
Szanowny Panie Ministrze,
w poprzedniej kadencji Sejmu RP, pełniąc funkcję posła, zgłosiłem dwa projekty ustaw mające na celu rozwiązanie problemu braku odszkodowań dla najemców i dzierżawców nieruchomości, których działalność gospodarcza jest dotknięta inwestycjami drogowymi i kolejowymi. Pierwszy projekt dotyczył zmiany ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, a drugi ustawy o zmianie ustawy o transporcie kolejowym oraz niektórych innych ustaw. Oba projekty zostały skierowane do laski marszałkowskiej i nadano im odpowiednie numery druków.
Celem tych zmian było zapewnienie, że odszkodowania związane z prowadzonymi inwestycjami drogowymi i kolejowymi przysługiwałyby nie tylko właścicielom lub użytkownikom wieczystym nieruchomości, ale także podmiotom korzystającym z tych nieruchomości na podstawie innych tytułów prawnych, w szczególności najemcom i dzierżawcom. Obecnie przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą w wynajmowanych lokalach, którzy z powodu trwających inwestycji tracą swoje biznesy, nie mają prawa do odszkodowania. Tymczasem właściciele nieruchomości, od których przedsiębiorcy wynajmują te lokale, mogą takie odszkodowanie uzyskać. Taka sytuacja jest niesprawiedliwa, szczególnie w przypadku długotrwałych inwestycji, które często prowadzą do bankructwa przedsiębiorstw wynajmujących lokale.
W związku z powyższym, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Czy Pan Minister zna problem braku odszkodowań dla najemców i dzierżawców nieruchomości w związku z inwestycjami drogowymi i kolejowymi?
2. Czy Pan Minister zgadza się z tezą, że obecna sytuacja jest niesprawiedliwa i powinna zostać naprawiona, aby najemcy i dzierżawcy, których działalność gospodarcza jest dotknięta inwestycjami, mogli otrzymywać odszkodowania na takich samych zasadach jak właściciele nieruchomości?
3. Czy Ministerstwo Infrastruktury planuje podjęcie działań w celu przygotowania projektu ustawy lub dwóch ustaw, które naprawiłyby tę sytuację, umożliwiając najemcom i dzierżawcom ubieganie się o odszkodowanie w przypadku strat związanych z inwestycjami drogowymi i kolejowymi?
Z poważaniem
Krzysztof Piątkowski
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Stanisław Bukowiec
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4.2 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5678 znaków
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DDP-1.054.36.2024
Warszawa, 21 listopada 2024
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 5610 z dnia 29 października br. Posła na Sejm RP
Krzysztofa Piątkowskiego w sprawie odszkodowań dla najemców i dzierżawców w związku
z inwestycjami drogowymi i kolejowymi, przedstawiam następujące stanowisko.
W IX kadencji Sejmu RP wniesiono poselski projekt ustawy o zmianie ustawy
o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
i poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o transporcie kolejowym, które w dniu 26
października 2022 r. zostały skierowane do uzupełnienia uzasadnienia. Projektom tym nie
nadano numerów druków sejmowych.
Zgodnie z zasadą dyskontynuacji prac parlamentarnych, zakończenie kadencji Sejmu
oznacza przerwanie ciągłości jego prac, w tym również postępowań z projektami ustaw.
W odniesieniu do procesu legislacyjnego zasada dyskontynuacji oznacza zatem,
że projekty ustaw, które nie zostały uchwalone przed końcem kadencji Sejmu zamykają
swój bieg i nie są w żadnej formie prawnej kontynuowane przez Sejm następnej kadencji.
Należy jednak podkreślić, że materia regulowana w ww. projektach może być ponownie
przedmiotem procesu legislacyjnego w przypadku, gdy do Sejmu zostanie złożony nowy
projekt.
Odnosząc się do kwestii wywłaszczenia i przysługującego z jego tytułu odszkodowania
należy wskazać, że aktualnie obowiązujące przepisy dotyczące odszkodowań w związku
z wywłaszczeniami odnoszą się do właścicieli nieruchomości, użytkowników wieczystych
i podmiotów posiadających inne prawa rzeczowe na nieruchomości. Prawo
do odszkodowania zostało zatem powiązane z prawem rzeczowym do nieruchomości
i stanowi rekompensatę za utracone prawo do przejętej nieruchomości.
Zgodnie z art. 21 Konstytucji RP Rzeczpospolita Polska chroni własność i prawo
dziedziczenia, a wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy jest dokonywane
na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. Zasady i procedury wywłaszczenia
określa ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2024 r.
poz. 1145 ze zm.) oraz inne specustawy np. ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r.
o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 311 ze zm.), dalej specustawa drogowa, oraz ustawa z dnia 28 marca
2003 r. o transporcie kolejowym (Dz.U. z 2024 r. poz. 697), dalej specustawa kolejowa.
Zgodnie z art. 128 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami „Wywłaszczenie
własności nieruchomości, użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego
następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej odpowiadającym wartości
-- 1 of 2 --
2
tych praw.”. Natomiast zgodnie z art. 112 ust. 2 ww. ustawy „Wywłaszczenie
nieruchomości polega na pozbawieniu albo ograniczeniu, w drodze decyzji, prawa
własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego
na nieruchomości.”. A zatem wywłaszczeniu podlegają prawa rzeczowe, tj. własność,
użytkowanie wieczyste i ograniczone prawa rzeczowe, określone w art. 244 ust. 1 Kodeksu
cywilnego: użytkowanie, służebność, zastaw, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu
oraz hipoteka. Natomiast prawa obligacyjne takie jak najem, dzierżawa nie podlegają
wywłaszczeniu, lecz wygasają na skutek decyzji o wywłaszczeniu. Zgodnie z art. 123 ust. 2
ustawy o gospodarce nieruchomościami „Najem, dzierżawa lub użyczenie oraz trwały
zarząd wywłaszczonej nieruchomości wygasają z upływem 3 miesięcy od dnia, w którym
decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna.”. Należy podkreślić, że przepisy dotyczące
wywłaszczeń zawarte w ustawie o gospodarce nieruchomościami mają charakter
systemowy.
Pragnę poinformować, że rozwiązania przyjęte w specustawie drogowej oraz specustawie
kolejowej dotyczące odszkodowań za wywłaszczenie w związku z inwestycjami
drogowymi i kolejowymi są wzorowane na przepisach ustawy o gospodarce
nieruchomościami. Zgodnie z art. 12 ust. 4f specustawy drogowej „Odszkodowanie za
nieruchomości, o których mowa w ust. 4, przysługuje dotychczasowym właścicielom
nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym
przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe.”.
Odnosząc się do pytań Pana Posła pragnę poinformować, że do Ministerstwa
Infrastruktury w ostatnim czasie nie docierały sygnały wskazujące na problemy z brakiem
odszkodowania dla najemców i dzierżawców nieruchomości wywłaszczanych pod
inwestycje drogowe i kolejowe. Należy wskazać, że wzajemne roszczenia z tytułu
wygaśnięcia praw obligacyjnych, takich jak najem i dzierżawa, mogą zostać rozliczone
pomiędzy wywłaszczonym właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a podmiotami
tych praw na podstawie łączących ich umów i przepisów prawa cywilnego.
Reasumując, rozwiązania przyjęte w specustawie drogowej i specustawie kolejowej
są zgodne i spójne z rozwiązaniami systemowymi przyjętymi w przepisach ustawy
o gospodarce nieruchomościami. Ministerstwo Infrastruktury nie planuje prac
legislacyjnych w zakresie rozszerzenia kręgu podmiotów, którym przysługiwałoby
odszkodowanie w związku z wywłaszczeniem pod inwestycje drogowe i kolejowe.
Ewentualne zmiany w przedmiotowym zakresie wymagałyby pogłębionej analizy
systemowej i powinny być powiązane z analogicznymi zmianami w ustawie o gospodarce
nieruchomościami.
Łączę wyrazy szacunku,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu
-- 2 of 2 --
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DDP-1.054.36.2024
Warszawa, 21 listopada 2024
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 5610 z dnia 29 października br. Posła na Sejm RP
Krzysztofa Piątkowskiego w sprawie odszkodowań dla najemców i dzierżawców w związku
z inwestycjami drogowymi i kolejowymi, przedstawiam następujące stanowisko.
W IX kadencji Sejmu RP wniesiono poselski projekt ustawy o zmianie ustawy
o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
i poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o transporcie kolejowym, które w dniu 26
października 2022 r. zostały skierowane do uzupełnienia uzasadnienia. Projektom tym nie
nadano numerów druków sejmowych.
Zgodnie z zasadą dyskontynuacji prac parlamentarnych, zakończenie kadencji Sejmu
oznacza przerwanie ciągłości jego prac, w tym również postępowań z projektami ustaw.
W odniesieniu do procesu legislacyjnego zasada dyskontynuacji oznacza zatem,
że projekty ustaw, które nie zostały uchwalone przed końcem kadencji Sejmu zamykają
swój bieg i nie są w żadnej formie prawnej kontynuowane przez Sejm następnej kadencji.
Należy jednak podkreślić, że materia regulowana w ww. projektach może być ponownie
przedmiotem procesu legislacyjnego w przypadku, gdy do Sejmu zostanie złożony nowy
projekt.
Odnosząc się do kwestii wywłaszczenia i przysługującego z jego tytułu odszkodowania
należy wskazać, że aktualnie obowiązujące przepisy dotyczące odszkodowań w związku
z wywłaszczeniami odnoszą się do właścicieli nieruchomości, użytkowników wieczystych
i podmiotów posiadających inne prawa rzeczowe na nieruchomości. Prawo
do odszkodowania zostało zatem powiązane z prawem rzeczowym do nieruchomości
i stanowi rekompensatę za utracone prawo do przejętej nieruchomości.
Zgodnie z art. 21 Konstytucji RP Rzeczpospolita Polska chroni własność i prawo
dziedziczenia, a wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy jest dokonywane
na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. Zasady i procedury wywłaszczenia
określa ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2024 r.
poz. 1145 ze zm.) oraz inne specustawy np. ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r.
o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 311 ze zm.), dalej specustawa drogowa, oraz ustawa z dnia 28 marca
2003 r. o transporcie kolejowym (Dz.U. z 2024 r. poz. 697), dalej specustawa kolejowa.
Zgodnie z art. 128 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami „Wywłaszczenie
własności nieruchomości, użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego
następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej odpowiadającym wartości
-- 1 of 2 --
2
tych praw.”. Natomiast zgodnie z art. 112 ust. 2 ww. ustawy „Wywłaszczenie
nieruchomości polega na pozbawieniu albo ograniczeniu, w drodze decyzji, prawa
własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego
na nieruchomości.”. A zatem wywłaszczeniu podlegają prawa rzeczowe, tj. własność,
użytkowanie wieczyste i ograniczone prawa rzeczowe, określone w art. 244 ust. 1 Kodeksu
cywilnego: użytkowanie, służebność, zastaw, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu
oraz hipoteka. Natomiast prawa obligacyjne takie jak najem, dzierżawa nie podlegają
wywłaszczeniu, lecz wygasają na skutek decyzji o wywłaszczeniu. Zgodnie z art. 123 ust. 2
ustawy o gospodarce nieruchomościami „Najem, dzierżawa lub użyczenie oraz trwały
zarząd wywłaszczonej nieruchomości wygasają z upływem 3 miesięcy od dnia, w którym
decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna.”. Należy podkreślić, że przepisy dotyczące
wywłaszczeń zawarte w ustawie o gospodarce nieruchomościami mają charakter
systemowy.
Pragnę poinformować, że rozwiązania przyjęte w specustawie drogowej oraz specustawie
kolejowej dotyczące odszkodowań za wywłaszczenie w związku z inwestycjami
drogowymi i kolejowymi są wzorowane na przepisach ustawy o gospodarce
nieruchomościami. Zgodnie z art. 12 ust. 4f specustawy drogowej „Odszkodowanie za
nieruchomości, o których mowa w ust. 4, przysługuje dotychczasowym właścicielom
nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym
przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe.”.
Odnosząc się do pytań Pana Posła pragnę poinformować, że do Ministerstwa
Infrastruktury w ostatnim czasie nie docierały sygnały wskazujące na problemy z brakiem
odszkodowania dla najemców i dzierżawców nieruchomości wywłaszczanych pod
inwestycje drogowe i kolejowe. Należy wskazać, że wzajemne roszczenia z tytułu
wygaśnięcia praw obligacyjnych, takich jak najem i dzierżawa, mogą zostać rozliczone
pomiędzy wywłaszczonym właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a podmiotami
tych praw na podstawie łączących ich umów i przepisów prawa cywilnego.
Reasumując, rozwiązania przyjęte w specustawie drogowej i specustawie kolejowej
są zgodne i spójne z rozwiązaniami systemowymi przyjętymi w przepisach ustawy
o gospodarce nieruchomościami. Ministerstwo Infrastruktury nie planuje prac
legislacyjnych w zakresie rozszerzenia kręgu podmiotów, którym przysługiwałoby
odszkodowanie w związku z wywłaszczeniem pod inwestycje drogowe i kolejowe.
Ewentualne zmiany w przedmiotowym zakresie wymagałyby pogłębionej analizy
systemowej i powinny być powiązane z analogicznymi zmianami w ustawie o gospodarce
nieruchomościami.
Łączę wyrazy szacunku,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu
-- 2 of 2 --