Interpelacja nr 5608
Interpelacja w sprawie możliwości ponownego wykorzystania środków z tzw. kapslowego na działalność profilaktyczną w instytucjach kultury
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (70%)
Zdrowie i Lecznictwo (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie możliwości ponownego wykorzystania środków z tzw. kapslowego na działalność profilaktyczną w instytucjach kultury
Interpelacja nr 5608
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie możliwości ponownego wykorzystania środków z tzw. kapslowego na działalność profilaktyczną w instytucjach kultury
Zgłaszający: Krzysztof Piątkowski
Data wpływu: 18-10-2024
Szanowna Pani Minister,
tzw. kapslowe to środki pochodzące z opłat, jakie producenci napojów alkoholowych ponoszą za możliwość sprzedaży alkoholu na terenie gmin. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, samorządy są zobowiązane do wykorzystywania tych funduszy na działania związane z profilaktyką uzależnień od alkoholu i narkotyków, w szczególności na programy edukacyjne i wsparcie dla osób uzależnionych.
Wiele lat temu istniała możliwość przeznaczania tych środków również na działalność kulturalną, zwłaszcza w kontekście profilaktyki realizowanej poprzez kulturę. Dzięki temu samorządy mogły wspierać instytucje kulturalne, które odgrywają istotną rolę w promowaniu zdrowego trybu życia i wartości społecznych, takich jak współpraca, integracja i aktywność twórcza.
Będąc przez wiele lat wiceprezydentem Łodzi sam takie środki przekazywałem do podległych mi instytucji kultury. Jednakże po zmianie przepisów ta możliwość została ograniczona, co znacznie utrudniło realizację profilaktyki przez kulturę.
W związku z tym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, we współpracy z innymi ministerstwami, rozważa możliwość przywrócenia przepisów, które umożliwią ponowne przeznaczenie środków z tzw. kapslowego na działalność profilaktyczną w instytucjach kultury?
2. Czy ministerstwo dostrzega potencjał instytucji kulturalnych w realizacji programów profilaktyki uzależnień i promowania zdrowego stylu życia, szczególnie wśród młodzieży, i czy rozważane są działania wspierające takie inicjatywy?
3. Jakie działania podejmuje ministerstwo w celu zwiększenia współpracy między instytucjami kultury a samorządami w zakresie wspierania profilaktyki społecznej przez kulturę?
4. Czy planowane są nowe programy, które mogłyby wesprzeć lokalne instytucje kultury w organizacji działań profilaktycznych z wykorzystaniem środków publicznych, w tym tzw. kapslowego?
Z poważaniem
Krzysztof Piątkowski
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 5608
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie możliwości ponownego wykorzystania środków z tzw. kapslowego na działalność profilaktyczną w instytucjach kultury
Zgłaszający: Krzysztof Piątkowski
Data wpływu: 18-10-2024
Szanowna Pani Minister,
tzw. kapslowe to środki pochodzące z opłat, jakie producenci napojów alkoholowych ponoszą za możliwość sprzedaży alkoholu na terenie gmin. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, samorządy są zobowiązane do wykorzystywania tych funduszy na działania związane z profilaktyką uzależnień od alkoholu i narkotyków, w szczególności na programy edukacyjne i wsparcie dla osób uzależnionych.
Wiele lat temu istniała możliwość przeznaczania tych środków również na działalność kulturalną, zwłaszcza w kontekście profilaktyki realizowanej poprzez kulturę. Dzięki temu samorządy mogły wspierać instytucje kulturalne, które odgrywają istotną rolę w promowaniu zdrowego trybu życia i wartości społecznych, takich jak współpraca, integracja i aktywność twórcza.
Będąc przez wiele lat wiceprezydentem Łodzi sam takie środki przekazywałem do podległych mi instytucji kultury. Jednakże po zmianie przepisów ta możliwość została ograniczona, co znacznie utrudniło realizację profilaktyki przez kulturę.
W związku z tym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, we współpracy z innymi ministerstwami, rozważa możliwość przywrócenia przepisów, które umożliwią ponowne przeznaczenie środków z tzw. kapslowego na działalność profilaktyczną w instytucjach kultury?
2. Czy ministerstwo dostrzega potencjał instytucji kulturalnych w realizacji programów profilaktyki uzależnień i promowania zdrowego stylu życia, szczególnie wśród młodzieży, i czy rozważane są działania wspierające takie inicjatywy?
3. Jakie działania podejmuje ministerstwo w celu zwiększenia współpracy między instytucjami kultury a samorządami w zakresie wspierania profilaktyki społecznej przez kulturę?
4. Czy planowane są nowe programy, które mogłyby wesprzeć lokalne instytucje kultury w organizacji działań profilaktycznych z wykorzystaniem środków publicznych, w tym tzw. kapslowego?
Z poważaniem
Krzysztof Piątkowski
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Andrzej Wyrobiec
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
11%
Konkretność
89%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
1
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.8 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4851 znaków
Informacja dotycząca zasad przetwarzania danych osobowych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz praw osób,
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Hanna Wróblewska
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 5608 posła Krzysztofa Piątkowskiego z 29 października
2024 roku w sprawie możliwości ponownego wykorzystania środków z tzw. kapslowego na
działalność profilaktyczną w instytucjach kultury, uprzejmie proszę o przyjęcie
następujących wyjaśnień.
Zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami prawa w ustawie o wychowaniu
w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi zawarte są regulacje określające
przeznaczanie opłat z tzw. kapslowego na finansowanie zadań:
1) określonych w wojewódzkich programach profilaktyki i rozwiązywania problemów
alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii,
2) realizowanych przez placówkę wsparcia dziennego w ramach wojewódzkich
programów profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz
przeciwdziałania narkomanii.
Zarządy województw mogą zlecać, w drodze porozumień, jednostkom samorządu
powiatowego zadania z zakresu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz
przekazywać środki finansowe na ich realizację. Opłata tzw. kapslowa stanowi w wysokości:
50% dochód gmin, na których terenie jest prowadzona sprzedaż napojów
alkoholowych;
50% przychód Narodowego Funduszu Zdrowia.
Gmina przeznacza środki na działania mające na celu realizację lokalnej międzysektorowej
polityki przeciwdziałania negatywnym skutkom spożywania alkoholu. Narodowy Fundusz
Zdrowia przeznacza środki na działania o charakterze edukacyjnym i profilaktycznym oraz
na świadczenia opieki zdrowotnej w zakresie opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień
oraz innych następstw zdrowotnych spożywania alkoholu.
Przytoczone powyżej przepisy w sposób precyzyjny określają zakres możliwych
podejmowanych działań profilaktycznych, w tym także o charakterze edukacyjnym
realizowane przez wyspecjalizowane jednostki.
Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie są znane efekty podejmowanych
działań w tym obszarze, niemniej nie odnotowano dotychczas postulatów o ustawowe
włączenie w ten obszar instytucji kultury.
Jednak w ocenie MKiDN systemowe powiązanie finansowania kultury z nakładami na
profilaktykę uzależnień wydaje się krokiem, w który wpisana jest ryzykowna sprzeczność.
Podnoszenie wydatków na cele kulturalne nie może być bowiem zależne od wzrostu spożycia
alkoholu, który przynosi wiele niepożądanych skutków społecznych. Należy zwrócić uwagę
na fakt, że według wyliczeń Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
z 2021 r. (od 2022 r. wchodzącej w skład Krajowego Centrum Przeciwdziałania
Uzależnieniom) w skali ogólnopolskiej koszty wynikające z nadmiernego spożywania
alkoholu przez Polki i Polaków znacząco przewyższają wpływy z podatku akcyzowego od
wyrobów alkoholowych. Profilaktyka uzależnień pozostaje dziedziną, której celem jest, rzecz
jasna, ograniczenie spożywania alkoholu, zaś działalność kulturalna wymaga
konsekwentnego podnoszenia nakładów.
Niewątpliwie kultura może być jednym z czynników wpływającym na ograniczenie
problemów społecznych związanych z rozwojem uzależnień. Państwowe i samorządowe
instytucje kultury realizują swe cele statutowe, w których może mieścić się przeciwdziałanie
uzależnieniom. W praktyce zaangażowanie na tym polu może przybierać charakter
eksplicytny (w przypadku ujęcia takiego celu wprost w statucie lub innych dokumentach
programowych) lub implicytny (poprzez realizację zadań zorientowanych na podnoszenie
dobrostanu społecznego w sposób wielokierunkowy). Minister Kultury i Dziedzictwa
Narodowego nie posiada jednak umocowania do obligowania instytucji kultury do
prowadzenia określonych form współpracy z jednostkami samorządu terytorialnego
w zakresie profilaktyki uzależnień.
Jednocześnie należy zaznaczyć, że dyskutowane na forum rządowym plany
systematycznego podnoszenia podatku akcyzowego od alkoholu potencjalnie stwarzają
pewne pole do refleksji na temat możliwości zdywersyfikowania źródeł finansowania
nakładów na kulturę w przyszłości. Zdaniem MKiDN nie może to jednak oznaczać dążenia do
powiązania profilaktyki uzależnień i działalności kulturalnej z tym samem źródłem dochodu
budżetu państwa – konsumpcją wyrobów alkoholowych.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
PODSEKRETARZ STANU
Andrzej Wyrobiec
-- 2 of 2 --
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Hanna Wróblewska
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 5608 posła Krzysztofa Piątkowskiego z 29 października
2024 roku w sprawie możliwości ponownego wykorzystania środków z tzw. kapslowego na
działalność profilaktyczną w instytucjach kultury, uprzejmie proszę o przyjęcie
następujących wyjaśnień.
Zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami prawa w ustawie o wychowaniu
w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi zawarte są regulacje określające
przeznaczanie opłat z tzw. kapslowego na finansowanie zadań:
1) określonych w wojewódzkich programach profilaktyki i rozwiązywania problemów
alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii,
2) realizowanych przez placówkę wsparcia dziennego w ramach wojewódzkich
programów profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz
przeciwdziałania narkomanii.
Zarządy województw mogą zlecać, w drodze porozumień, jednostkom samorządu
powiatowego zadania z zakresu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz
przekazywać środki finansowe na ich realizację. Opłata tzw. kapslowa stanowi w wysokości:
50% dochód gmin, na których terenie jest prowadzona sprzedaż napojów
alkoholowych;
50% przychód Narodowego Funduszu Zdrowia.
Gmina przeznacza środki na działania mające na celu realizację lokalnej międzysektorowej
polityki przeciwdziałania negatywnym skutkom spożywania alkoholu. Narodowy Fundusz
Zdrowia przeznacza środki na działania o charakterze edukacyjnym i profilaktycznym oraz
na świadczenia opieki zdrowotnej w zakresie opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień
oraz innych następstw zdrowotnych spożywania alkoholu.
Przytoczone powyżej przepisy w sposób precyzyjny określają zakres możliwych
podejmowanych działań profilaktycznych, w tym także o charakterze edukacyjnym
realizowane przez wyspecjalizowane jednostki.
Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie są znane efekty podejmowanych
działań w tym obszarze, niemniej nie odnotowano dotychczas postulatów o ustawowe
włączenie w ten obszar instytucji kultury.
Jednak w ocenie MKiDN systemowe powiązanie finansowania kultury z nakładami na
profilaktykę uzależnień wydaje się krokiem, w który wpisana jest ryzykowna sprzeczność.
Podnoszenie wydatków na cele kulturalne nie może być bowiem zależne od wzrostu spożycia
alkoholu, który przynosi wiele niepożądanych skutków społecznych. Należy zwrócić uwagę
na fakt, że według wyliczeń Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
z 2021 r. (od 2022 r. wchodzącej w skład Krajowego Centrum Przeciwdziałania
Uzależnieniom) w skali ogólnopolskiej koszty wynikające z nadmiernego spożywania
alkoholu przez Polki i Polaków znacząco przewyższają wpływy z podatku akcyzowego od
wyrobów alkoholowych. Profilaktyka uzależnień pozostaje dziedziną, której celem jest, rzecz
jasna, ograniczenie spożywania alkoholu, zaś działalność kulturalna wymaga
konsekwentnego podnoszenia nakładów.
Niewątpliwie kultura może być jednym z czynników wpływającym na ograniczenie
problemów społecznych związanych z rozwojem uzależnień. Państwowe i samorządowe
instytucje kultury realizują swe cele statutowe, w których może mieścić się przeciwdziałanie
uzależnieniom. W praktyce zaangażowanie na tym polu może przybierać charakter
eksplicytny (w przypadku ujęcia takiego celu wprost w statucie lub innych dokumentach
programowych) lub implicytny (poprzez realizację zadań zorientowanych na podnoszenie
dobrostanu społecznego w sposób wielokierunkowy). Minister Kultury i Dziedzictwa
Narodowego nie posiada jednak umocowania do obligowania instytucji kultury do
prowadzenia określonych form współpracy z jednostkami samorządu terytorialnego
w zakresie profilaktyki uzależnień.
Jednocześnie należy zaznaczyć, że dyskutowane na forum rządowym plany
systematycznego podnoszenia podatku akcyzowego od alkoholu potencjalnie stwarzają
pewne pole do refleksji na temat możliwości zdywersyfikowania źródeł finansowania
nakładów na kulturę w przyszłości. Zdaniem MKiDN nie może to jednak oznaczać dążenia do
powiązania profilaktyki uzależnień i działalności kulturalnej z tym samem źródłem dochodu
budżetu państwa – konsumpcją wyrobów alkoholowych.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
PODSEKRETARZ STANU
Andrzej Wyrobiec
-- 2 of 2 --