Interpelacja nr 5600
Interpelacja w sprawie problemu dostępności mieszkań dla osób starszych w budynkach wielopiętrowych bez wind
Zgłaszający:
•
Adresat:
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie problemu dostępności mieszkań dla osób starszych w budynkach wielopiętrowych bez wind
Interpelacja nr 5600
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie problemu dostępności mieszkań dla osób starszych w budynkach wielopiętrowych bez wind
Zgłaszający: Krzysztof Piątkowski
Data wpływu: 18-10-2024
Szanowna Pani Minister,
coraz większym wyzwaniem społecznym, szczególnie dla osób starszych, jest tzw. problem czwartego piętra. Dotyczy on mieszkańców budynków wielopiętrowych, szczególnie tych wzniesionych w czasach PRL, które często nie są wyposażone w windy. Dla starszych ludzi zamieszkujących te bloki, codzienne pokonywanie schodów staje się nie lada wyzwaniem, co ma bezpośredni wpływ na ich zdrowie fizyczne i psychiczne.
Osoby starsze często rezygnują z wychodzenia z domu, co prowadzi do izolacji społecznej, poczucia osamotnienia oraz zwiększonego ryzyka depresji. Brak możliwości poruszania się swobodnie sprawia, że te osoby ograniczają swoją aktywność, co negatywnie wpływa na ich zdrowie i samopoczucie.
Problem ten nabiera znaczenia w kontekście starzejącego się społeczeństwa i wymaga skutecznych działań ze strony państwa. Zastanawiam się, czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, odpowiedzialne za politykę senioralną, dostrzega ten problem i planuje wprowadzić rozwiązania, które mogłyby pomóc osobom starszym mieszkającym na wysokich piętrach w budynkach bez wind.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej planuje wdrożyć specjalne programy wspierające instalację wind w starych budynkach, gdzie mieszka wiele osób starszych?
2. Jakie inne formy wsparcia są przewidziane dla seniorów, którzy mieszkają na wysokich piętrach i mają trudności z wychodzeniem z domu z powodu braku windy?
3. Czy ministerstwo przewiduje współpracę z samorządami lub spółdzielniami mieszkaniowymi w celu rozwiązywania tego problemu, np. poprzez modernizację budynków lub specjalne programy dofinansowania dla osób starszych?
Z poważaniem
Krzysztof Piątkowski
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 5600
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie problemu dostępności mieszkań dla osób starszych w budynkach wielopiętrowych bez wind
Zgłaszający: Krzysztof Piątkowski
Data wpływu: 18-10-2024
Szanowna Pani Minister,
coraz większym wyzwaniem społecznym, szczególnie dla osób starszych, jest tzw. problem czwartego piętra. Dotyczy on mieszkańców budynków wielopiętrowych, szczególnie tych wzniesionych w czasach PRL, które często nie są wyposażone w windy. Dla starszych ludzi zamieszkujących te bloki, codzienne pokonywanie schodów staje się nie lada wyzwaniem, co ma bezpośredni wpływ na ich zdrowie fizyczne i psychiczne.
Osoby starsze często rezygnują z wychodzenia z domu, co prowadzi do izolacji społecznej, poczucia osamotnienia oraz zwiększonego ryzyka depresji. Brak możliwości poruszania się swobodnie sprawia, że te osoby ograniczają swoją aktywność, co negatywnie wpływa na ich zdrowie i samopoczucie.
Problem ten nabiera znaczenia w kontekście starzejącego się społeczeństwa i wymaga skutecznych działań ze strony państwa. Zastanawiam się, czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, odpowiedzialne za politykę senioralną, dostrzega ten problem i planuje wprowadzić rozwiązania, które mogłyby pomóc osobom starszym mieszkającym na wysokich piętrach w budynkach bez wind.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej planuje wdrożyć specjalne programy wspierające instalację wind w starych budynkach, gdzie mieszka wiele osób starszych?
2. Jakie inne formy wsparcia są przewidziane dla seniorów, którzy mieszkają na wysokich piętrach i mają trudności z wychodzeniem z domu z powodu braku windy?
3. Czy ministerstwo przewiduje współpracę z samorządami lub spółdzielniami mieszkaniowymi w celu rozwiązywania tego problemu, np. poprzez modernizację budynków lub specjalne programy dofinansowania dla osób starszych?
Z poważaniem
Krzysztof Piątkowski
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Minister Marzena Okła-Drewnowicz
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
11%
Konkretność
89%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
3 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
6.7 / 1k zn.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6595 znaków
telefon: +48 22 694 75 17 adres: Al. Ujazdowskie 1/3
adres email: sekretariatMOD@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
adres strony internetowej: www.gov.pl/premier
Marzena Okła-Drewnowicz
DS.WMM.4610.4.2024
Warszawa, 16 grudnia 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 5600 Pana Posła Krzysztofa Piątkowskiego w sprawie
problemu dostępności mieszkań dla osób starszych w budynkach wielopiętrowych bez
wind, proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień, które zostały przygotowane m.in. na
podstawie informacji uzyskanych z Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej oraz
Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej:
Należy zauważyć, że podejmowane są już działania obejmujące dostosowania w budynkach
mieszkalnych, zwiększające ich dostępność architektoniczną, w tym montaż dźwigów
osobowych jako element szerszych działań prowadzonych w ramach polityki zapewniania
dostępności. Bazą dla tych działań jest ustawa o zapewnianiu dostępności osobom
ze szczególnymi potrzebami1. Na podstawie jej przepisów ustanowiono m.in. Fundusz
Dostępności, jako instrument pożyczkowy będący w zarządzie Banku Gospodarstwa
Krajowego (BGK). Z Funduszu Dostępności można finansować inwestycje poprawiające
dostępność w budynkach wielorodzinnych np. montaż wind, wideofonów, podjazdów,
poręczy, ramp, itp. O środki z tego funduszu, dostępne w postaci częściowo umarzalnej
pożyczki, mogą się ubiegać zarówno spółdzielnie mieszkaniowe, jak i wspólnoty
mieszkaniowe.
Od początku funkcjonowania Funduszu Dostępności do końca października 2024 r. z jego
środków udzielono 398 pożyczek na kwotę 337,7 mln zł. W ramach ww. pożyczek 96,2 mln
zł przeznaczono na budowę nowych wind w budynkach które ich nie posiadały oraz 191,1
mln zł na modernizację istniejących wind, tak aby spełniały wymagania dostępności (np.
pozwalały na skorzystanie z nich przez osobę poruszającą się na wózku). Udzielone
dotychczas pożyczki przełożyły się na 266 zakończonych tego typu inwestycji.
Finansowanie udzielane przez BGK albo wybranych przez BGK pośredników finansowych
może być częściowo umorzone lub połączone z dotacją ze środków Państwowego
1 Ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (Dz. U.
z 2024 r. poz. 1411).
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 694 75 17 adres: Al. Ujazdowskie 1/3
adres email: sekretariatMOD@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
adres strony internetowej: www.gov.pl/premier
Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON), którą można uzyskać w ramach
obszaru A „Programu wyrównywania różnic między regionami III”.
Celem ww. programu jest m.in. przystosowanie części wspólnych wielorodzinnych
budynków mieszkalnych zarządzanych przez gminy, towarzystwa budownictwa
społecznego, wspólnoty mieszkaniowe i spółdzielnie mieszkaniowe zapewniające
dostępność do lokali mieszkalnych osób niepełnosprawnych (w tym osób starszych
z niepełnosprawnościami) zamieszkujących te budynki. Warunkiem przystąpienia do ww.
programu w obszarze A jest udokumentowanie przez ww. adresata potrzeby realizacji
działań służących zapewnieniu dostępności w wielorodzinnym budynku mieszkalnym
wybudowanym i użytkowanym przed dniem 12 kwietnia 2002 r. Ponadto inwestycja
dotycząca zapewnienia dostępności w wielorodzinnym budynku mieszkalnym musi
zapewnić dostępność do co najmniej dwóch lokali, w których mieszkają osoby
z niepełnosprawnością narządu ruchu o znacznym lub umiarkowanym stopniu
niepełnosprawności. Dofinansowanie udzielane w ramach obszaru A „Programu
wyrównywania różnic między regionami III” stanowi uzupełnienie środków będących
w dyspozycji BGK albo wybranych przez BGK pośredników finansowych.
Niezależnie od powyższego istnieje możliwość skorzystania z dopłaty do zmiany mieszkania
na takie, które jest pozbawione barier utrudniających poruszanie się. Rozwiązanie takie jest
możliwe w ramach Programu PFRON „Samodzielność-Aktywność-Mobilność!” Dostępne
mieszkanie. Przedmiot dofinansowania, w ramach ww. programu, dotyczy dopłaty
do zakupu/zamiany mieszkania pozbawionego barier architektonicznych (w szczególności,
gdy nie ma możliwości dostosowania mieszkania niedostępnego w ramach likwidacji barier
architektonicznych) znajdującego się w lokalizacji umożliwiającej osobie niepełnosprawnej
samodzielne opuszczenie budynku, aż do poziomu zero przed budynkiem. Dofinansowanie
ze środków publicznych może zatem otrzymać beneficjent, który mieszka na piętrze i nie
może się wydostać na zewnątrz bez pomocy innych. Zamiana powinna uwzględniać
mieszkania usytuowane na parterze lub z windą od poziomu 0, tak aby przedsięwzięcie,
polegające na zamianie mieszkania, spowodowało faktyczną likwidację tej bariery i nie
powodowało nowej. Wybór mieszkania do zamiany (zakupu) leży po stronie osoby
niepełnosprawnej, która będzie z niego korzystała. Wysokość dofinansowania zależna jest
od lokalizacji, w której nabywane jest mieszkanie i stanowi różnicę pomiędzy ceną
mieszkania nabywanego i sprzedawanego.
Jednocześnie należy podkreślić, że poza ww. funkcjonującymi rozwiązaniami,
wprowadzono m.in. zmiany przepisów w ustawie – Prawo budowlane2, dotyczące
wprowadzenia definicji osoby niepełnosprawnej oraz wskazania zarówno osób
z niepełnosprawnościami, jak i osób starszych jako grup, którym w procesie projektowania
i budowania nowych obiektów powinno zapewnić się niezbędne warunki do korzystania
z nich. Zmienione przepisy ustawy dały podstawę do tego, by nowe budynki użyteczności
publicznej i wielorodzinne budynki mieszkalne, uwzględniały potrzeby i możliwości osób
w szczególnej sytuacji, tj. osób z niepełnosprawnościami czy osób starszych. Do ustawy
2 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725, z późn. zm.).
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 694 75 17 adres: Al. Ujazdowskie 1/3
adres email: sekretariatMOD@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
adres strony internetowej: www.gov.pl/premier
wprowadzono także wymóg zapewnienia minimalnego udziału lokali mieszkalnych
dostępnych dla osób o szczególnych potrzebach, co oznacza, że przynajmniej część nowych
mieszkań powinna spełniać parametry, które pozwolą je uznać za dostępne.
Znowelizowana ustawa, zabrania także stosowania odstępstw od przepisów techniczno-
budowlanych, które mogłyby wpłynąć negatywnie na poziom dostępności budynków. Aby
normy prawne mogły być w praktyce realizowane, konieczne jest wydanie stosownych
aktów wykonawczych, pozostających w gestii Ministerstwa Rozwoju i Technologii (MRiT).
Z wyrazami szacunku,
Marzena Okła-Drewnowicz
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 3 of 3 --
adres email: sekretariatMOD@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
adres strony internetowej: www.gov.pl/premier
Marzena Okła-Drewnowicz
DS.WMM.4610.4.2024
Warszawa, 16 grudnia 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 5600 Pana Posła Krzysztofa Piątkowskiego w sprawie
problemu dostępności mieszkań dla osób starszych w budynkach wielopiętrowych bez
wind, proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień, które zostały przygotowane m.in. na
podstawie informacji uzyskanych z Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej oraz
Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej:
Należy zauważyć, że podejmowane są już działania obejmujące dostosowania w budynkach
mieszkalnych, zwiększające ich dostępność architektoniczną, w tym montaż dźwigów
osobowych jako element szerszych działań prowadzonych w ramach polityki zapewniania
dostępności. Bazą dla tych działań jest ustawa o zapewnianiu dostępności osobom
ze szczególnymi potrzebami1. Na podstawie jej przepisów ustanowiono m.in. Fundusz
Dostępności, jako instrument pożyczkowy będący w zarządzie Banku Gospodarstwa
Krajowego (BGK). Z Funduszu Dostępności można finansować inwestycje poprawiające
dostępność w budynkach wielorodzinnych np. montaż wind, wideofonów, podjazdów,
poręczy, ramp, itp. O środki z tego funduszu, dostępne w postaci częściowo umarzalnej
pożyczki, mogą się ubiegać zarówno spółdzielnie mieszkaniowe, jak i wspólnoty
mieszkaniowe.
Od początku funkcjonowania Funduszu Dostępności do końca października 2024 r. z jego
środków udzielono 398 pożyczek na kwotę 337,7 mln zł. W ramach ww. pożyczek 96,2 mln
zł przeznaczono na budowę nowych wind w budynkach które ich nie posiadały oraz 191,1
mln zł na modernizację istniejących wind, tak aby spełniały wymagania dostępności (np.
pozwalały na skorzystanie z nich przez osobę poruszającą się na wózku). Udzielone
dotychczas pożyczki przełożyły się na 266 zakończonych tego typu inwestycji.
Finansowanie udzielane przez BGK albo wybranych przez BGK pośredników finansowych
może być częściowo umorzone lub połączone z dotacją ze środków Państwowego
1 Ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (Dz. U.
z 2024 r. poz. 1411).
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 694 75 17 adres: Al. Ujazdowskie 1/3
adres email: sekretariatMOD@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
adres strony internetowej: www.gov.pl/premier
Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON), którą można uzyskać w ramach
obszaru A „Programu wyrównywania różnic między regionami III”.
Celem ww. programu jest m.in. przystosowanie części wspólnych wielorodzinnych
budynków mieszkalnych zarządzanych przez gminy, towarzystwa budownictwa
społecznego, wspólnoty mieszkaniowe i spółdzielnie mieszkaniowe zapewniające
dostępność do lokali mieszkalnych osób niepełnosprawnych (w tym osób starszych
z niepełnosprawnościami) zamieszkujących te budynki. Warunkiem przystąpienia do ww.
programu w obszarze A jest udokumentowanie przez ww. adresata potrzeby realizacji
działań służących zapewnieniu dostępności w wielorodzinnym budynku mieszkalnym
wybudowanym i użytkowanym przed dniem 12 kwietnia 2002 r. Ponadto inwestycja
dotycząca zapewnienia dostępności w wielorodzinnym budynku mieszkalnym musi
zapewnić dostępność do co najmniej dwóch lokali, w których mieszkają osoby
z niepełnosprawnością narządu ruchu o znacznym lub umiarkowanym stopniu
niepełnosprawności. Dofinansowanie udzielane w ramach obszaru A „Programu
wyrównywania różnic między regionami III” stanowi uzupełnienie środków będących
w dyspozycji BGK albo wybranych przez BGK pośredników finansowych.
Niezależnie od powyższego istnieje możliwość skorzystania z dopłaty do zmiany mieszkania
na takie, które jest pozbawione barier utrudniających poruszanie się. Rozwiązanie takie jest
możliwe w ramach Programu PFRON „Samodzielność-Aktywność-Mobilność!” Dostępne
mieszkanie. Przedmiot dofinansowania, w ramach ww. programu, dotyczy dopłaty
do zakupu/zamiany mieszkania pozbawionego barier architektonicznych (w szczególności,
gdy nie ma możliwości dostosowania mieszkania niedostępnego w ramach likwidacji barier
architektonicznych) znajdującego się w lokalizacji umożliwiającej osobie niepełnosprawnej
samodzielne opuszczenie budynku, aż do poziomu zero przed budynkiem. Dofinansowanie
ze środków publicznych może zatem otrzymać beneficjent, który mieszka na piętrze i nie
może się wydostać na zewnątrz bez pomocy innych. Zamiana powinna uwzględniać
mieszkania usytuowane na parterze lub z windą od poziomu 0, tak aby przedsięwzięcie,
polegające na zamianie mieszkania, spowodowało faktyczną likwidację tej bariery i nie
powodowało nowej. Wybór mieszkania do zamiany (zakupu) leży po stronie osoby
niepełnosprawnej, która będzie z niego korzystała. Wysokość dofinansowania zależna jest
od lokalizacji, w której nabywane jest mieszkanie i stanowi różnicę pomiędzy ceną
mieszkania nabywanego i sprzedawanego.
Jednocześnie należy podkreślić, że poza ww. funkcjonującymi rozwiązaniami,
wprowadzono m.in. zmiany przepisów w ustawie – Prawo budowlane2, dotyczące
wprowadzenia definicji osoby niepełnosprawnej oraz wskazania zarówno osób
z niepełnosprawnościami, jak i osób starszych jako grup, którym w procesie projektowania
i budowania nowych obiektów powinno zapewnić się niezbędne warunki do korzystania
z nich. Zmienione przepisy ustawy dały podstawę do tego, by nowe budynki użyteczności
publicznej i wielorodzinne budynki mieszkalne, uwzględniały potrzeby i możliwości osób
w szczególnej sytuacji, tj. osób z niepełnosprawnościami czy osób starszych. Do ustawy
2 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725, z późn. zm.).
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 694 75 17 adres: Al. Ujazdowskie 1/3
adres email: sekretariatMOD@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
adres strony internetowej: www.gov.pl/premier
wprowadzono także wymóg zapewnienia minimalnego udziału lokali mieszkalnych
dostępnych dla osób o szczególnych potrzebach, co oznacza, że przynajmniej część nowych
mieszkań powinna spełniać parametry, które pozwolą je uznać za dostępne.
Znowelizowana ustawa, zabrania także stosowania odstępstw od przepisów techniczno-
budowlanych, które mogłyby wpłynąć negatywnie na poziom dostępności budynków. Aby
normy prawne mogły być w praktyce realizowane, konieczne jest wydanie stosownych
aktów wykonawczych, pozostających w gestii Ministerstwa Rozwoju i Technologii (MRiT).
Z wyrazami szacunku,
Marzena Okła-Drewnowicz
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 3 of 3 --