Interpelacja nr 5598
Interpelacja w sprawie funkcjonowania i dostępności mieszkań chronionych treningowych oraz wspieranych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie funkcjonowania i dostępności mieszkań chronionych treningowych oraz wspieranych
Interpelacja nr 5598
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie funkcjonowania i dostępności mieszkań chronionych treningowych oraz wspieranych
Zgłaszający: Krzysztof Piątkowski
Data wpływu: 18-10-2024
Szanowna Pani Minister,
mieszkania chronione to forma wsparcia społecznego, której celem jest zapewnienie osobom w trudnej sytuacji życiowej (takim jak osoby z niepełnosprawnościami, osoby starsze, osoby wychodzące z kryzysów bezdomności) możliwości zamieszkania w warunkach umożliwiających im naukę samodzielnego funkcjonowania lub uzyskanie wsparcia dostosowanego do ich potrzeb. Wyróżnia się dwa typy mieszkań chronionych: mieszkania treningowe, które służą do czasowego wsparcia osób w procesie nauki samodzielnego życia, oraz mieszkania wspierane, które są bardziej stałym rozwiązaniem, zapewniającym długoterminową opiekę i pomoc.
Zgodnie z danymi zawartymi w sprawozdaniach resortowych na dzień 31 grudnia 2023 roku, w Polsce funkcjonowało łącznie 1845 mieszkań chronionych, oferujących 5183 miejsca, z których skorzystało łącznie 4810 osób, w tym:
- 1012 mieszkań wspieranych (po zmianach legislacyjnych wspomaganych), które oferowały 2477 miejsc, z których skorzystało 2278 osób;
- 833 mieszkania treningowe zapewniające 2706 miejsc, z których skorzystało 2533 osoby.
Te dane mogą na pierwszy rzut oka sugerować swoistą nadpodaż mieszkań chronionych, jednak prawdopodobnie wynika to z niewystarczającej promocji tych rozwiązań oraz różnic w alokacji mieszkań w zależności od faktycznych potrzeb w poszczególnych regionach. W wielu przypadkach informacja o dostępności mieszkań chronionych nie dociera skutecznie do obywateli, co może prowadzić do ich niewykorzystania. Jednocześnie istnieją powiaty i województwa, w których dostępność mieszkań chronionych jest niewystarczająca.
W związku z tym uprzejmie proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej planuje poprawić sposób komunikowania dostępności mieszkań chronionych, tak aby informacje o możliwości skorzystania z tych form wsparcia były bardziej dostępne dla obywateli?
2. Czy ministerstwo planuje zorganizowanie dodatkowych działań promocyjnych mających na celu poprawę wiedzy na temat mieszkań chronionych oraz umożliwienie lepszej alokacji tych mieszkań względem faktycznych potrzeb społecznych w różnych regionach?
3. Czy ministerstwo przewiduje podjęcie działań mających na celu wyrównanie różnic w dostępności mieszkań chronionych w powiatach i województwach, gdzie takich mieszkań brakuje, poprzez narzędzia wsparcia dla powiatów i gmin w tworzeniu tych form opieki?
4. Czy ministerstwo może dostarczyć szczegółowy wykaz mieszkań chronionych, zarówno treningowych, jak i wspieranych, w podziale na powiaty i województwa, aby można było ocenić dostępność tych usług w całym kraju?
Z poważaniem
Krzysztof Piątkowski
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 5598
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie funkcjonowania i dostępności mieszkań chronionych treningowych oraz wspieranych
Zgłaszający: Krzysztof Piątkowski
Data wpływu: 18-10-2024
Szanowna Pani Minister,
mieszkania chronione to forma wsparcia społecznego, której celem jest zapewnienie osobom w trudnej sytuacji życiowej (takim jak osoby z niepełnosprawnościami, osoby starsze, osoby wychodzące z kryzysów bezdomności) możliwości zamieszkania w warunkach umożliwiających im naukę samodzielnego funkcjonowania lub uzyskanie wsparcia dostosowanego do ich potrzeb. Wyróżnia się dwa typy mieszkań chronionych: mieszkania treningowe, które służą do czasowego wsparcia osób w procesie nauki samodzielnego życia, oraz mieszkania wspierane, które są bardziej stałym rozwiązaniem, zapewniającym długoterminową opiekę i pomoc.
Zgodnie z danymi zawartymi w sprawozdaniach resortowych na dzień 31 grudnia 2023 roku, w Polsce funkcjonowało łącznie 1845 mieszkań chronionych, oferujących 5183 miejsca, z których skorzystało łącznie 4810 osób, w tym:
- 1012 mieszkań wspieranych (po zmianach legislacyjnych wspomaganych), które oferowały 2477 miejsc, z których skorzystało 2278 osób;
- 833 mieszkania treningowe zapewniające 2706 miejsc, z których skorzystało 2533 osoby.
Te dane mogą na pierwszy rzut oka sugerować swoistą nadpodaż mieszkań chronionych, jednak prawdopodobnie wynika to z niewystarczającej promocji tych rozwiązań oraz różnic w alokacji mieszkań w zależności od faktycznych potrzeb w poszczególnych regionach. W wielu przypadkach informacja o dostępności mieszkań chronionych nie dociera skutecznie do obywateli, co może prowadzić do ich niewykorzystania. Jednocześnie istnieją powiaty i województwa, w których dostępność mieszkań chronionych jest niewystarczająca.
W związku z tym uprzejmie proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej planuje poprawić sposób komunikowania dostępności mieszkań chronionych, tak aby informacje o możliwości skorzystania z tych form wsparcia były bardziej dostępne dla obywateli?
2. Czy ministerstwo planuje zorganizowanie dodatkowych działań promocyjnych mających na celu poprawę wiedzy na temat mieszkań chronionych oraz umożliwienie lepszej alokacji tych mieszkań względem faktycznych potrzeb społecznych w różnych regionach?
3. Czy ministerstwo przewiduje podjęcie działań mających na celu wyrównanie różnic w dostępności mieszkań chronionych w powiatach i województwach, gdzie takich mieszkań brakuje, poprzez narzędzia wsparcia dla powiatów i gmin w tworzeniu tych form opieki?
4. Czy ministerstwo może dostarczyć szczegółowy wykaz mieszkań chronionych, zarówno treningowych, jak i wspieranych, w podziale na powiaty i województwa, aby można było ocenić dostępność tych usług w całym kraju?
Z poważaniem
Krzysztof Piątkowski
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Katarzyna Nowakowska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
5.8 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6202 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.588.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 5598 Pana Posła Krzysztofa Piątkowskiego w sprawie
funkcjonowania i dostępności mieszkań chronionych treningowych oraz wspieranych,
proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Na wstępie należy wskazać, że w wyniku zmiany art. 53 ustawy z dnia 12 marca 2004 r.
o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1283), od dnia wejścia w życie znowelizowanej
ustawy o pomocy społecznej, tj. od 1 listopada 2023 r., nazwa „mieszkania chronione”
zastąpiona została nazwą „mieszkania treningowe i wspomagane”.
Zapewnienie miejsc w mieszkaniach treningowych i wspomaganych jest zadaniem własnym
gminy (art. 17 ust. 1 pkt 12 ww. ustawy), natomiast prowadzenie mieszkań dla osób z terenu
więcej niż jednej gminy jest zadaniem własnym powiatu (art. 19 pkt 11 ww. ustawy). Do
obowiązkowych zadań gmin i powiatów należy rozwijanie oferty pomocowej na danym
terenie, a co za tym idzie informowanie jej adresatów o możliwości skorzystania z takiej
formy wsparcia.
Doświadczenia związane z realizowanym już procesem deinstytucjonalizacji usług
społecznych, m.in. w zakresie tworzenia mieszkań treningowych i wspomaganych
są oczekiwanym procesem. Z analiz i badań naukowych wynika, że usługi społeczne
organizowane w społeczności lokalnej i w środowisku zamieszkania przynoszą pozytywne
rezultaty i zadowolenie odbiorców. Dokument przygotowany w Ministerstwie Rodziny,
Pracy i Polityki Społecznej pn. „Strategia rozwoju usług społecznych, polityka publiczna do
roku 2030 (z perspektywą do 2035 r.)” wskazuje cele i kierunki rozwoju usług społecznych
dla administracji centralnej i samorządowej. Stanowi on ramę dla procesu
deinstytucjonalizacji usług społecznych, w odniesieniu do aktualnych potrzeb społecznych.
Rozwój usług społecznych i proces ich deinstytucjonalizacji powinien odbywać się przede
wszystkim na poziomie lokalnym. Kluczowym jest zatem opracowanie przez samorządy
planów realizacji usług społecznych w formie zdeinstytucjonalizowanej, po uprzednim
zdiagnozowaniu potrzeb m.in. w zakresie tworzenia nowych mieszkań na terenie
poszczególnych samorządów gminnych i powiatowych. Na wojewodach natomiast spoczywa
obowiązek monitorowania realizacji zadań z zakresu pomocy społecznej. W ramach bieżącej
współpracy z Wydziałami Polityki Społecznej Urzędów Wojewódzkich, Kierownictwo
Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej cyklicznie organizuje spotkania
konsultacyjno-informacyjne.
Stosownie do art. 53 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, mieszkania treningowe
i wspomagane mogą być prowadzone przez każdą jednostkę organizacyjną pomocy
społecznej lub organizację pozarządową, o której mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24
kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, a także przez podmiot,
o którym mowa w art. 3 ust. 3 tej ustawy, prowadzące działalność w zakresie pomocy
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
społecznej, pieczy zastępczej lub integracji i reintegracji zawodowej i społecznej osób
zagrożonych wykluczeniem społecznym, na zasadach określonych w art. 25 ustawy
o pomocy społecznej. Ustawa o pomocy społecznej przewiduje również możliwość
prowadzenia mieszkań treningowych i wspomaganych przez inne podmioty niż gmina
i powiat oraz z wyłączeniem trybu zlecenia realizacji zadania publicznego z zakresu pomocy
społecznej.
Ustanowieie szerokiego kręgu podmiotów uprawnionych do prowadzenia mieszkań
treningowych i wspomaganych ma istotny wpływ na wzrost liczby mieszkań, co umożliwia
większej grupie osób korzystanie ze zdeinstytucjonalizowanych usług świadczonych
w społeczności lokalnej. Z dotychczasowych doświadczeń wynika, że wiele organizacji
pozarządowych posiada zarówno odpowiednią infrastrukturę, jak i zasoby kadrowe do
prowadzenia tego typu działalności.
W celu usprawnienia udzielania świadczeń z pomocy społecznej oraz upowszechnienia
informacji o prowadzonych mieszkaniach treningowych i wspomaganych, ustawodawca
wprowadził obowiązek prowadzenia przez wojewodów właściwych ze względu na miejsce
położenia mieszkania:
rejestru mieszkań treningowych i wspomaganych prowadzonych przez gminę, powiat
lub na ich zlecenie, który aktualizowany jest na bieżąco (zgłoszenia do rejestru dokonuje
podmiot prowadzący - art. 53 ust. 16 ustawy).
listy mieszkań treningowych i wspomaganych, prowadzonych przez organizacje
pozarządowe, a które nie są prowadzone przez gminę i powiat lub na ich zlecenie
(zgłoszenia dokonuje podmiot prowadzący - art. 53 ust. 23 ustawy).
Aktualne wykazy zawierające szczegółowe informacje na temat mieszkań treningowych
i wspomaganych znajdują się na stronach internetowych urzędów wojewódzkich. Poniżej
przedstawiam uproszczoną tabelę przygotowaną w oparciu o dane statystyczne
zamieszczone w sprawozdaniu resortowym MRiPS-06 według stanu na 31 grudnia 2023
roku, odnoszące się do mieszkań wspomaganych i treningowych, z podziałem na gminy
i powiaty.
Powiaty
art.19 pkt 11 ustawy z dnia 12
marca 2004 o pomocy
społecznej
Gminy
art. 17 pkt 12 ustawy z dnia 12
marca 2004 r. o pomocy
społecznej
województwo
Treningowe Wspomagane Treningowe Wspomagane
Razem
w danym
woje-
wództwie
dolnośląskie 20 5 90 78 193
kujawsko-
pomorskie
7 4 12 92 115
lubelskie 24 4 37 33 98
lubuskie 7 7 7 33 54
łódzkie 6 1 25 69 101
małopolskie 18 0 74 49 141
mazowieckie 15 3 26 20 64
opolskie 12 1 15 100 128
podkarpackie 11 1 17 9 38
podlaskie 13 4 5 13 35
pomorskie 16 0 22 31 47
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
śląskie 33 2 119 87 241
świętokrzyskie 15 9 27 150 201
warmińsko-
mazurskie
17 17 23 40 97
wielkopolskie 40 9 26 104 179
zachodnio-
pomorskie
18 0 36 37 55
Łącznie 272 67 561 945 1845
źródło: Sprawozdanie MRiPS-06 za 2023 r.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.588.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 5598 Pana Posła Krzysztofa Piątkowskiego w sprawie
funkcjonowania i dostępności mieszkań chronionych treningowych oraz wspieranych,
proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Na wstępie należy wskazać, że w wyniku zmiany art. 53 ustawy z dnia 12 marca 2004 r.
o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1283), od dnia wejścia w życie znowelizowanej
ustawy o pomocy społecznej, tj. od 1 listopada 2023 r., nazwa „mieszkania chronione”
zastąpiona została nazwą „mieszkania treningowe i wspomagane”.
Zapewnienie miejsc w mieszkaniach treningowych i wspomaganych jest zadaniem własnym
gminy (art. 17 ust. 1 pkt 12 ww. ustawy), natomiast prowadzenie mieszkań dla osób z terenu
więcej niż jednej gminy jest zadaniem własnym powiatu (art. 19 pkt 11 ww. ustawy). Do
obowiązkowych zadań gmin i powiatów należy rozwijanie oferty pomocowej na danym
terenie, a co za tym idzie informowanie jej adresatów o możliwości skorzystania z takiej
formy wsparcia.
Doświadczenia związane z realizowanym już procesem deinstytucjonalizacji usług
społecznych, m.in. w zakresie tworzenia mieszkań treningowych i wspomaganych
są oczekiwanym procesem. Z analiz i badań naukowych wynika, że usługi społeczne
organizowane w społeczności lokalnej i w środowisku zamieszkania przynoszą pozytywne
rezultaty i zadowolenie odbiorców. Dokument przygotowany w Ministerstwie Rodziny,
Pracy i Polityki Społecznej pn. „Strategia rozwoju usług społecznych, polityka publiczna do
roku 2030 (z perspektywą do 2035 r.)” wskazuje cele i kierunki rozwoju usług społecznych
dla administracji centralnej i samorządowej. Stanowi on ramę dla procesu
deinstytucjonalizacji usług społecznych, w odniesieniu do aktualnych potrzeb społecznych.
Rozwój usług społecznych i proces ich deinstytucjonalizacji powinien odbywać się przede
wszystkim na poziomie lokalnym. Kluczowym jest zatem opracowanie przez samorządy
planów realizacji usług społecznych w formie zdeinstytucjonalizowanej, po uprzednim
zdiagnozowaniu potrzeb m.in. w zakresie tworzenia nowych mieszkań na terenie
poszczególnych samorządów gminnych i powiatowych. Na wojewodach natomiast spoczywa
obowiązek monitorowania realizacji zadań z zakresu pomocy społecznej. W ramach bieżącej
współpracy z Wydziałami Polityki Społecznej Urzędów Wojewódzkich, Kierownictwo
Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej cyklicznie organizuje spotkania
konsultacyjno-informacyjne.
Stosownie do art. 53 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, mieszkania treningowe
i wspomagane mogą być prowadzone przez każdą jednostkę organizacyjną pomocy
społecznej lub organizację pozarządową, o której mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24
kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, a także przez podmiot,
o którym mowa w art. 3 ust. 3 tej ustawy, prowadzące działalność w zakresie pomocy
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
społecznej, pieczy zastępczej lub integracji i reintegracji zawodowej i społecznej osób
zagrożonych wykluczeniem społecznym, na zasadach określonych w art. 25 ustawy
o pomocy społecznej. Ustawa o pomocy społecznej przewiduje również możliwość
prowadzenia mieszkań treningowych i wspomaganych przez inne podmioty niż gmina
i powiat oraz z wyłączeniem trybu zlecenia realizacji zadania publicznego z zakresu pomocy
społecznej.
Ustanowieie szerokiego kręgu podmiotów uprawnionych do prowadzenia mieszkań
treningowych i wspomaganych ma istotny wpływ na wzrost liczby mieszkań, co umożliwia
większej grupie osób korzystanie ze zdeinstytucjonalizowanych usług świadczonych
w społeczności lokalnej. Z dotychczasowych doświadczeń wynika, że wiele organizacji
pozarządowych posiada zarówno odpowiednią infrastrukturę, jak i zasoby kadrowe do
prowadzenia tego typu działalności.
W celu usprawnienia udzielania świadczeń z pomocy społecznej oraz upowszechnienia
informacji o prowadzonych mieszkaniach treningowych i wspomaganych, ustawodawca
wprowadził obowiązek prowadzenia przez wojewodów właściwych ze względu na miejsce
położenia mieszkania:
rejestru mieszkań treningowych i wspomaganych prowadzonych przez gminę, powiat
lub na ich zlecenie, który aktualizowany jest na bieżąco (zgłoszenia do rejestru dokonuje
podmiot prowadzący - art. 53 ust. 16 ustawy).
listy mieszkań treningowych i wspomaganych, prowadzonych przez organizacje
pozarządowe, a które nie są prowadzone przez gminę i powiat lub na ich zlecenie
(zgłoszenia dokonuje podmiot prowadzący - art. 53 ust. 23 ustawy).
Aktualne wykazy zawierające szczegółowe informacje na temat mieszkań treningowych
i wspomaganych znajdują się na stronach internetowych urzędów wojewódzkich. Poniżej
przedstawiam uproszczoną tabelę przygotowaną w oparciu o dane statystyczne
zamieszczone w sprawozdaniu resortowym MRiPS-06 według stanu na 31 grudnia 2023
roku, odnoszące się do mieszkań wspomaganych i treningowych, z podziałem na gminy
i powiaty.
Powiaty
art.19 pkt 11 ustawy z dnia 12
marca 2004 o pomocy
społecznej
Gminy
art. 17 pkt 12 ustawy z dnia 12
marca 2004 r. o pomocy
społecznej
województwo
Treningowe Wspomagane Treningowe Wspomagane
Razem
w danym
woje-
wództwie
dolnośląskie 20 5 90 78 193
kujawsko-
pomorskie
7 4 12 92 115
lubelskie 24 4 37 33 98
lubuskie 7 7 7 33 54
łódzkie 6 1 25 69 101
małopolskie 18 0 74 49 141
mazowieckie 15 3 26 20 64
opolskie 12 1 15 100 128
podkarpackie 11 1 17 9 38
podlaskie 13 4 5 13 35
pomorskie 16 0 22 31 47
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
śląskie 33 2 119 87 241
świętokrzyskie 15 9 27 150 201
warmińsko-
mazurskie
17 17 23 40 97
wielkopolskie 40 9 26 104 179
zachodnio-
pomorskie
18 0 36 37 55
Łącznie 272 67 561 945 1845
źródło: Sprawozdanie MRiPS-06 za 2023 r.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --