Interpelacja w sprawie planów rozwoju transportu zbiorowego oraz połączeń kolejowych ze słowackim Popradem i Koszycami
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 5565
do ministra infrastruktury
w sprawie planów rozwoju transportu zbiorowego oraz połączeń kolejowych ze słowackim Popradem i Koszycami
Zgłaszający: Dorota Olko, Daria Gosek-Popiołek
Data wpływu: 17-10-2024
Szanowny Panie Ministrze,
inwestycja w tani, dostępny, ekologiczny i masowy transport zbiorowy to sprawa absolutnie priorytetowa dla dalszego rozwoju Polski. Dlatego zależy nam, żeby oferta transportu zbiorowego była jak najlepsza i jak najbardziej konkurencyjna w stosunku do indywidualnego transportu kołowego.
Mając na uwadze również konieczność rozwoju połączeń międzynarodowych, których oferta nadal nie jest wystarczająca, zwracamy się do Pana Ministra z następującymi pytaniami.
Kiedy można oczekiwać konkretnych decyzji w kwestii ujednolicenia ulg w transporcie kolejowym, drogowym i wodnym, jakie są efekty dotychczasowych prac w tym kierunku?
Czy w ministerstwie trwają prace nad stworzeniem jednolitej bazy przystanków, wraz z obowiązkiem dostarczania danych w formie elektronicznej, i uproszczeniem zmian w rozkładach jazdy spowodowanych np. remontami oraz na jakim są etapie?
Czy w ministerstwie trwają prace nad stworzeniem integratorów transportu publicznego na wzór Austrii i Słowacji?
Jakie kroki podejmuje ministerstwo, żeby zwiększyć poziom odpowiedniego kształcenia i przygotowania kadr zajmujących się organizacją transportu zbiorowego?
Czy i na kiedy planowane jest uruchomienie przez PKP Intercity oraz Železničná spoločnosť Slovensko bezpośrednich połączeń na trasie Gdynia – Warszawa – Kraków – Tarnów – Nowy Sącz – Muszyna – Plaveč – Poprad –Tatry/Košice?
Czy do ministerstwa wpłynęła petycja „5 razy tak dla transportu publicznego“, a jeżeli tak, to kiedy ministerstwo się do niej ustosunkuje?
Jak ministerstwo ocenia słowackie i austriackie doświadczenia w zarządzaniu autobusowym transportem regionalnym i na ile te doświadczenia mogą być cenne dla Polski?
Kiedy i gdzie odbędzie się posiedzenie polsko-słowackiej grupy roboczej ds. transgranicznej współpracy transportowej, kto spośród ekspertów zostanie na nie zaproszony i jakie tematy będą poruszone?
Dlaczego w projekcie horyzontalnego rozkładu jazdy CPK, mimo realizacji projektu Podłęże – Piekiełko, połączeniom kolejowym przez Muszynę do Popradu i Koszyc przydzielono dużo niższy priorytet niż przez region czeskiej Ostrawy i Bohumina?
Z wyrazami szacunku Daria Gosek-Popiołek
Dorota Olko
Posłanki na Sejm RP
Sekretarz stanu Stanisław Bukowiec
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
16187 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTD-2-1.054.8.2024
Warszawa, 12 listopada 2024
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszalek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 5565 posłanek na Sejm RP Pań Doroty Olko i Darii Gosek-
Popiołek w sprawie planów rozwoju transportu zbiorowego oraz połączeń kolejowych ze
słowackim Popradem i Koszycami, poniżej przedstawiam następujące informacje.
Ad 1. Odnosząc się do pytania czy Ministerstwo Infrastruktury rozważa ujednolicenie ulg
w transporcie publicznym (kolejowym, drogowym, wodnym), uprzejmie informuję, że
obecnie realizowane są prace koncepcyjne związane z pozyskiwaniem od przewoźników
drogowych oraz operatorów (w zakresie przewozów kolejowych) oraz marszałków
województw (w zakresie przewozów autobusowych) informacji odnośnie liczby
sprzedanych biletów z ulgą ustawową i wynikających z tego tytułu należnej kwoty
rekompensaty w podziale na poszczególne grupy uprawnionych. Ministerstwo
Infrastruktury pracuje również nad analizą postulatów, które dotychczas wpłynęły do
resortu w przedmiotowym zakresie, jak też przygotowywaniem wstępnej propozycji
możliwego docelowego kształtu obowiązującego w Polsce systemu ulg przejazdowych.
Zmiany te będą dotyczyć systemu ulg ustawowych w przewozach drogowych i kolejowych
– z wyłączeniem komunikacji miejskiej, dla której zarówno organizatorem jak i płatnikiem
są poszczególne jednostki samorządu terytorialnego. Podmioty te samodzielnie, każdy
we własnym zakresie, określają beneficjentów, zakres i wymiar ulg, dlatego też nie wydaje
się zasadne ingerowanie na poziomie centralnym w uprawnienia samorządów
do regulowania i organizacji lokalnego publicznego transportu zbiorowego.
Ad 2 – 3. W resorcie infrastruktury został powołany Zespół Ekspercki do spraw
przeciwdziałania wykluczeniu komunikacyjnemu. Do uczestnictwa w pracach Zespołu,
oprócz komórek merytorycznych Ministerstwa Infrastruktury, zostali zaproszeni eksperci
ze środowiska naukowego zajmującego się tematyką transportu publicznego, a także
przedstawiciele branży oraz organizacji samorządowych.
Szeroka reprezentacja przedstawicieli różnych dziedzin powiązanych z publicznym
transportem zbiorowym w pracach Zespołu Eksperckiego pozwoli na odpowiednie
zdiagnozowanie obszarów prawnych, w których należy dokonać niezbędnych zmian.
Pierwsze, inauguracyjne spotkanie ww. Zespołu Eksperckiego do spraw przeciwdziałania
wykluczeniu komunikacyjnemu odbyło się w dniu 30 października br. W najbliższym czasie
planowana jest organizacja kolejnych posiedzeń tego gremium.
-- 1 of 6 --
2
W wyniku prac powołanego Zespołu planowane jest przygotowanie rozwiązań
legislacyjnych nowelizujących przepisy ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym
transporcie zbiorowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 2778) oraz ustawy z dnia 16 maja 2019 r.
o Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej (Dz.
U. z 2024 r. poz. 402), jak i innych aktów prawnych odnoszących się do publicznego
transportu zbiorowego.
Planuje się, że ww. nowelizacja może objąć m.in.:
1) utworzenie kompletnego elektronicznego systemu przewozów pasażerskich,
w ramach którego pasażerowie będą mieli dostęp do mapy i wyszukiwarki
połączeń autobusowych i kolejowych w całym kraju. System ten posiadałby
rejestr linii komunikacyjnych dofinansowanych ze środków Funduszu,
z uwzględnieniem liczby przewożonych pasażerów, kilometrów danej linii
komunikacyjnej, a także liczby kursów autobusowych na danej linii,
wykorzystywanych pojazdów oraz identyfikacji organizatorów publicznego
transportu zbiorowego jak również przewoźników świadczących usługi przewozu
osób;
2) wprowadzenie regionalnego integratora przewozów, w taki sposób, aby tworzył
on przemyślaną i odpowiadającą potrzebom pasażerów sieć połączeń na danym
obszarze. System ten powinien opierać się na integracji transportu autobusowego
i kolejowego. Transport autobusowy powinien zapewniać przede wszystkim
pasażerom możliwość dojazdu do stacji kolejowych;
3) wprowadzenie minimalnych standardów częstotliwości realizowania przewozów
w publicznym transporcie zbiorowym, w tym przewozów o charakterze
użyteczności publicznej dofinansowanych ze środków Funduszu;
4) określenie minimalnych standardów jakości taboru (głównie w zakresie jego
wieku), którym realizowane są przewozy o charakterze użyteczności publicznej;
5) wzmocnienie kontroli wydatkowania środków Funduszu.
Podkreślenia wymaga jednak, że ostateczny kształt wskazanej nowelizacji zostanie
określony w przygotowanym przez Ministerstwo Infrastruktury projekcie ustawy,
będącym efektem prac Zespołu Eksperckiego do spraw przeciwdziałania wykluczeniu
komunikacyjnemu.
Ad 4. Uniwersytet Morski w Gdyni jak i Politechnika Morska w Szczecinie są uczelniami
nadzorowanymi przez resort infrastruktury.
Z przekazanych przez ww. uczelnie informacji wynika, że Uniwersytet Morski w Gdyni
na przestrzeni ostatnich lat podejmuje działania mające na celu kształcenie kadr
dla szeroko rozumianego transportu. Dotyczy to przede wszystkim kierunków „transport”
i „zarządzanie”.
W programach tych studiów znajdują się przedmioty odnoszące się do zarządzania
systemami transportowymi, planowaniem i organizacją transportu miejskiego
i regionalnego, marketingiem usług, a także mobilności oraz elektromobilności.
W celu zapewnienia odpowiedniego poziomu zajęć nauczyciele akademiccy przygotowują
materiały dydaktyczne, które uwzględniają zmiany w otoczeniu społeczno-
-- 2 of 6 --
3
gospodarczym. Aktualizują treści skryptów wcześniej wydanych oraz planują nowe
publikacje. W najbliższych latach dzięki pozyskanemu finansowaniu ze środków
Europejskiego Funduszu Społecznego Plus w ramach Programu Fundusze Europejskie
dla Rozwoju Społecznego 2021-2027 zmodyfikowany zostanie m.in. program kierunku
„transport”, w tym zaplanowane jest wydanie kolejnych skryptów i podręczników.
Jednocześnie kadra dydaktyczna podniesie swoje kompetencje dzięki szkoleniom
i wizytom studyjnym w innych ośrodkach akademickich. W ramach wyżej wymienionych
środków studenci będą mieli możliwość uczestniczenia w stażach oraz
wysokospecjalistycznych szkoleniach branżowych w zakresie zielonej i cyfrowej
transformacji oraz projektowania uniwersalnego.
Natomiast Politechnika Morska w Szczecinie wskazała, że posiada pięć Wydziałów,
a jednym z nich jest Wydział Inżynieryjno-Ekonomiczny Transportu (WIET). Wydział ten
ma charakter interdyscyplinarny, a jego działalność naukowo-dydaktyczna obejmuje m.in.
szeroko rozumianą problematykę transportu i logistyki, w ujęciu zarówno techniczno-
technologicznym, ekonomicznym, jak też organizacyjnym, prawnym, środowiskowym
i społecznym. Istotnym w odniesieniu do „wykorzystania potencjału uczelni morskich” jest
fakt, iż Wydział posiada doświadczony zespół naukowców, zajmujących
się funkcjonowaniem i rozwojem publicznego transportu zbiorowego (PTZ). Kadra tego
wydziału prowadzi badania m.in. w zakresie organizacji, ekonomiki, zarządzania,
mobilności, zrównoważonego rozwoju, uwarunkowań prawnych, czy też aspektów
technicznych związanych z funkcjonowaniem i problemami PTZ. Dorobek naukowy
pracowników WIET w zakresie badań nad PTZ obejmuje m.in. monografie, artykuły
naukowe publikowane w krajowych i międzynarodowych periodykach oraz rozprawy
doktorskie. Warte podkreślenia jest także bogate doświadczenie zespołu naukowców
WIET w zakresie realizacji opracowań i prac wdrożeniowych dla lokalnych i regionalnych
JST. Obejmują one m.in. studia wykonalności projektów transportowych (np. studium
wykonalności Szczecińskiej Kolei Metropolitalnej), analizy i propozycje zmian w zakresie
taryf biletowych, analizy kosztów i korzyści zakupu i eksploatacji przez JST autobusów
zeroemisyjnych, czy też wykorzystania w systemie PTZ szynowych środków transportu
publicznego.
WIET od wielu lat skupia wokół siebie Radę Rozwoju Wydziału (RR), która stanowi
platformę rozszerzającą i ułatwiającą współpracę pomiędzy Wydziałem, a jego
otoczeniem społeczno-gospodarczym. Współpraca z otoczeniem prowadzona jest
zarówno w zakresie badań naukowych, jak też kształcenia studentów. W składzie RR, poza
partnerami typowo biznesowymi, znajdują się również lokalni i regionalni organizatorzy
i operatorzy PTZ oraz stowarzyszenia zrzeszające podmioty zajmujące się problematyką
transportu pasażerskiego, w tym PTZ. Dzięki stałej współpracy z podmiotami
odpowiedzialnymi za organizację i zarządzanie PTZ na szczeblu lokalnym oraz
regionalnym, pracownikom naukowym WIET znane są problemy, z jakimi borykają się JST
w tym zakresie. Na wydziale, we współpracy z członkami RR, organizowane są także
konferencje o tematyce związanej z szeroko rozumianym transportem pasażerskim,
w tym PTZ (np. XI Konferencja Naukowo – Techniczna „Kierunki Rozwoju Transportu
Miejskiego i Regionalnego 2023”).
Studenci, dzięki stałej współpracy WIET z podmiotami RR, mają możliwość uczestnictwa
w zajęciach dydaktycznych realizowanych na terenie tych jednostek lub w wykładach
gościnnych prowadzonych przez przedstawicieli RR na terenie Uczelni. W ramach tego
-- 3 of 6 --
4
rodzaju spotkań, studenci mają możliwość poznania m.in. systemu zarządzania ruchem
i monitorowania środków transportu publicznego, czy planowanych inwestycji miejskich
w zakresie rozwoju PTZ.
Istotnym aspektem działań w zakresie kształcenia studentów Wydziału jest również
rozbudowany system praktyk kierunkowych i dyplomowych. Studenci mają możliwość
realizacji praktyk zgodnie z indywidualnymi zainteresowaniami naukowymi. Część z tych
praktyk realizowana była u organizatorów lub operatorów PTZ, a ich efektem były prace
dyplomowe podejmujące problematykę PTZ.
WIET oferuje aktualnie cztery kierunki studiów: Logistykę, Transport, Zarządzanie
i Inżynierię Produkcji oraz Zarządzanie. Pomimo faktu, że na WIET nie ma obecnie
kierunku lub specjalności dedykowanej wyłącznie problematyce PTZ, tematyka tej,
istotnej dla społeczeństwa dziedziny życia, podejmowana jest w ramach niektórych
przedmiotów realizowanych w toku studiów na kierunku Transport oraz Logistyka.
Zarówno doświadczenie naukowo-dydaktyczne pracowników, jak też baza laboratoryjna
i współpraca z otoczeniem społeczno-gospodarczym, pozwalają jednak na realizację
procesu przygotowania nowej specjalności, dedykowanej potrzebie wykształcenia kadry
odpowiedzialnej za prawidłowe funkcjonowanie PTZ na szczeblu lokalnym, regionalnym
i krajowym.
Ad 5. W związku z pytaniem dotyczącym planowego uruchomienia przez PKP Intercity
oraz Železničná spoločnosť Slovensko bezpośrednich połączeń na trasie Gdynia –
Warszawa – Kraków – Tarnów – Nowy Sącz – Muszyna - Plaveč - Poprad-Tatry / Košice
uprzejmie wyjaśniam, że minister właściwy do spraw transportu jako ustawowy
organizator kolejowych połączeń międzywojewódzkich zamawia pasażerskie połączenia
kolejowe o charakterze usług publicznych w oparciu o wymogi zawarte w rozporządzeniu
Ministra Infrastruktury z dnia 4 grudnia 2020 r. w sprawie planu zrównoważonego
rozwoju publicznego transportu zbiorowego w międzywojewódzkich i międzynarodowych
przewozach pasażerskich oraz w wojewódzkich przewozach pasażerskich w transporcie
kolejowym (Dz. U. 2020 r. poz. 2328), czyli tzw. „Planie transportowym”. Informuję,
że Plan transportowy nie przewiduje uruchamiania połączeń na trasie Muszyna – Plaveč –
Poprad – Tatry/Košice. Jednocześnie należy podkreślić, że pomiędzy Muszyną a Popradem
uruchamiane jest od kilku lat kolejowe połączenie sezonowe (lato, zima), obsługiwane
przez szynobus, które cieszy się wysoką frekwencją pasażerów. Sukces tej inicjatywy
potwierdza istnienie popytu na tego typu przewozy pomiędzy Ziemią Sądecką a Spiszem
na Słowacji, głównie o charakterze turystycznym.
Priorytetem ustalania siatki połączeń międzynarodowych jest m.in. zapewnienie
połączenia stolicy kraju ze stolicami krajów sąsiadujących z Polską oraz wybranych dużych
miast europejskich. Pasażerowie podróżujący między Polską a Słowacją mogą skorzystać
z bezpośrednich pociągów PKP Intercity do stolicy Słowacji, Bratysławy (pociągi IC
„Chopin” i IC „Batory”).
Ad 6. Informuję, że w dniu 2 września 2024 r. do resortu infrastruktury wpłynęła petycja
pn. „Pięć razy tak dla transportu publicznego”, natomiast w dniu 24 października br.
odpowiedź na tę petycję została wysłana do Zainteresowanego za pośrednictwem
platformy ePUAP.
-- 4 of 6 --
5
Ad 7. W sierpniu br. resort infrastruktury wystąpił z prośbą do państw członkowskich Unii
Europejskiej o przekazanie informacji dotyczących przyjętych rozwiązań mających na celu
likwidację wykluczenia komunikacyjnego w tych krajach. Do dnia 18 października br.
odpowiedzi na ww. pytania przekazało 7 państw członkowskich UE (Austria, Czechy,
Dania, Estonia, Niemcy, Słowacja oraz Szwecja). W tym zakresie przykłady austriackich
i słowackich rozwiązań oraz doświadczeń w zarządzaniu autobusowym transportem
regionalnym wydają się być interesujące. Należy jednak przeanalizować i ocenić, które
rozwiązania sprawdziłyby się i są możliwe do wdrożenia w Polsce. Jak wskazano
w odpowiedzi na pytanie nr 2 i 3 interpelacji, w resorcie infrastruktury funkcjonuje Zespół
Ekspercki do spraw przeciwdziałania wykluczeniu komunikacyjnego, którego zadaniem
jest wypracowanie i przygotowanie regulacji prawnych, które będą odpowiedzią na
aktualne oczekiwania wszystkich podmiotów uczestniczących w rynku publicznego
drogowego transportu zbiorowego, w tym przede wszystkim pasażerów.
W ramach zmiany systemowej dotyczącej funkcjonowania publicznego transportu
zbiorowego rozważane jest m.in. wprowadzenie integratora przewozów, podobnie jak ma
to miejsce w przypadku Austrii oraz Słowacji. Niemniej jednak ostateczny kształt
przepisów prawych w tym zakresie będzie znany po zakończeniu prac Zespołu
Eksperckiego.
Ad 8. Posiedzenie Polsko-Słowackiej Grupy roboczej ds. Transgranicznych Połączeń
Komunikacyjnych planowane jest w terminie 15 listopada 2024 r. w Starej Leśnej
na Słowacji. Wskazana aktywność po stronie polskiej jest współorganizowana wraz
z Ministerstwem Rozwoju i Technologii w ramach Polsko-Słowackiej Komisji
Międzyrządowej ds. Współpracy Gospodarczej. Uczestnikami posiedzenia są zarówno
przedstawiciele szczebla rządowego obu państw, jak również samorządowego trzech
regionów polskich i dwóch regionów słowackich leżących wzdłuż polsko-słowackiego
pogranicza.
Wskazane posiedzenie grupy transportowej będzie okazją do kompleksowego omówienia
aktualnych zagadnień dwustronnej współpracy w obszarze infrastrukturalnym
ze szczególnym uwzględnieniem potrzeby zwiększenia przepustowości połączeń
transgranicznych. Agenda i tematy zostały wypracowane w ramach kontaktów roboczych
ze stroną słowacką. Wśród zagadnień dotyczących drogowych połączeń transgranicznych
są: S1-D3, S19-R4, DK87-I/68, E77 oraz aktualna sytuacja regionów w zakresie kursowania
autobusów transgranicznych. Tematy dotyczące połączeń kolejowych to: stan techniczny
i modernizacja szlaków: Katowice – Zwardoń – Skalite – Czadca – Żylina, Tarnów –
Muszyna – Plavec – Preszów oraz połączenia sezonowe Sanok – Łupkow – Medzilaborce
i Muszyna – Poprad.
Ad 9. Obecnie trwają konsultacje projektu Horyzontalnego Rozkładu Jazdy m.in.
w wymiarze międzynarodowym, które mają doprowadzić do uzgodnienia docelowego
układu połączeń na stykach z państwami sąsiednimi, w tym Republiką Słowacką.
Zaznaczam, że kwestia połączenia Kraków – Koszyce z wykorzystaniem nowej linii Podłęże
– Piekiełko jest analizowana. Niemniej jednak uruchomienie wskazanego połączenia
zależy również od poprawy stanu infrastruktury po stronie słowackiej, jak i uzgodnienia
modelu organizacji i finansowania pociągów.
-- 5 of 6 --
6
W stosunku do ciągu Muszyna – Koszyce, korytarz przez Ostrawę i Bohumin (zapewniający
połączenia międzynarodowe z Austrią, Słowacją, Węgrami oraz Czechami), prowadzi
liniami magistralnymi, zapewniając obecnie bądź w niedalekiej przyszłości osiągnięcie
konkurencyjnych czasów przejazdu względem transportu drogowego. Jest to zasadnicza
przyczyna wyższego priorytetu tego kierunku.
Z poważaniem,
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu
Dokument podpisany elektronicznie.
-- 6 of 6 --