Interpelacja w sprawie dostępu do danych opisujących strukturę przychodów sektora finansów publicznych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 5564
do ministra finansów
w sprawie dostępu do danych opisujących strukturę przychodów sektora finansów publicznych
Zgłaszający: Ryszard Petru
Data wpływu: 17-10-2024
Szanowny Panie Ministrze,
dostęp do danych dotyczących struktury dochodów populacji oraz struktury przychodów sektora finansów publicznych z tytułu podatków i składek jest niezbędny do rzetelnego planowania polityk publicznych. Transparentność danych publicznych jest według OECD filarem zaufania obywatela do państwa, tak ważnego w kwestiach fiskalnych. Ułatwia to ocenę polityk podatkowych, rzetelną dyskusję na ich temat, a także przygotowanie propozycji zmian przez środowiska obywatelskie i eksperckie.
Tymczasem w Polsce dostęp ten jest bardzo ograniczony. W „Informacji dotyczącej rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2022 rok“ są dostępne dane na bardzo wysokim poziomie ogólności (na szczeblu całego kraju). Pod względem dochodu podatnicy są dzieleni jedynie na tych, którzy zarabiają powyżej i poniżej 120 tys. zł rocznie. Także informacje dotyczące innych źródeł dochodu mają charakter bardzo ograniczony.
Równie ogólne są informacje dotyczące rozliczenia podatku CIT w Polsce. Opublikowana w 2023 r. „Informacja dotycząca rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2023 rok“ zawiera jedynie dane o liczbie podatników, sumie płaconych przez nich podatków oraz średniej wysokości tego podatku (z uwzględnieniem różnych typów odliczeń). Nie są natomiast dostępne dane łączące wysokość zapłaconego podatku np. z rozmiarem podatnika czy branżą, w której działa.
Za wzór dobrych praktyk w zakresie przejrzystości danych podatkowych należy uznać Szwecję, której narodowy urząd statystyczny (SCB) publikuje bardzo szczegółowe dane dotyczące podatników, ich dochodów oraz płaconych przez nich podatków.
Na stronach SCB można znaleźć informacje o liczbie i dochodach podatników (łącznych i średnich) ujęte według:
płci,
wieku,
regionu/miejscowości,
źródła dochodu,
wysokości dochodu.
Tak szczegółowe dane pozwalają obywatelom dowiedzieć się o realnej strukturze dochodów obywateli i podatków przez nich płaconych. Ułatwiają też opartą na faktach dyskusję o systemie podatkowym i propozycjach jego zmian. Bogate dane dotyczące opodatkowania są publikowane także przez norweskie biuro statystyczne (SSB), a także brytyjskie służby skarbowe (HM Revenue and Customs).
W związku z powyższymi faktami chciałbym zapytać:
Kiedy Ministerstwo Finansów zwiększy dostępność danych o podatnikach PIT i CIT, podstawach opodatkowania oraz płaconych przez nich podatkach i składkach w sposób analogiczny do szwedzkiego (dane wg dochodu, płci, wieku czy miejsca zamieszkania)?
Jakie są przyczyny braku transparentności w przekazywaniu danych, jeżeli pobór jest finansowany ze środków publicznych?
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4070 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/2
Warszawa, 6 listopada 2024 roku
Sprawa: odpowiedź na interpelację poselską
nr 5564 o otwartości danych publicznych
Znak sprawy: DD1.054.3.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 5564 w sprawie dostępu do danych opisujących
strukturę przychodów sektora finansów publicznych, wniesioną 21 października br.
przez Pana Posła Ryszarda Petru, uprzejmie przedstawiam poniższe wyjaśnienia.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami1 indywidualne dane zawarte w deklaracjach
składanych przez podatników, płatników lub inkasentów objęte są tajemnicą
skarbową. Za dane indywidualne uznaje się w orzecznictwie te dane, które odnoszą
się do konkretnego podmiotu/osoby. Za takie z pewnością można uznać dane, które
pozwalają na identyfikację danego podatnika, jak np. data urodzenia, miejsce
zamieszkania i miejsce wykonywania działalności gospodarczej, czy też firmę
(nazwę) i adres siedziby.
Tego typu dane mogą być ujawniane tylko w ujęciu zbiorczym i tylko w sposób, który
uniemożliwia identyfikację osoby/podmiotu. Oznacza to, że w przypadku części
podatników nie wystarcza usunięcie podstawowych informacji, gdyż poprzez
podanie chociażby jednostki terytorialnej (powiatu, gminy) również może dojść do
zidentyfikowania podatnika (np. znanej osoby fizycznej zamieszkującej na terenie
danej gminy).
Powyższe kwestie przesądzają o zakresie oraz formie prezentowania danych przez
Ministerstwo Finansów. Dane objęte tajemnicą skarbową nie przestają bowiem
podlegać ochronie z chwilą ich anonimizacji.
1 Art. 293 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz.
2383, z późn. zm.).
-- 1 of 2 --
2/2
Jednocześnie informuję, że publikowane dane są ogólnodostępne a Ministerstwo
Finansów bierze aktywny udział w procesie udostępniania danych publicznych.
W 2023 roku na portalu dane.gov.pl udostępniono 145 zasobów danych, natomiast
od początku roku do października 2024 roku - już 167. Dążeniem Ministerstwa
Finansów jest, aby publikowane dane były coraz lepszej jakości i wzrastał udział
zasobów klasyfikowanych do czwartego stopnia ich otwartości (obecnie jest to
blisko połowa publikowanych przez MF danych).
Na stronie internetowej www.dane.gov.pl dostępne są też dane z obszaru, będącego
przedmiotem interpelacji, tj. dane o podatnikach podatku dochodowego od osób
fizycznych. Publikowany zbiór zawiera podstawowe dane o podatnikach tego
podatku, w stopniu agregacji nienaruszającym przepisów tajemnicy skarbowej,
pozwalającym na analizę danych w układzie terytorialnym kraju (województwo,
powiat, gmina, typ gminy), według poszczególnych rodzajów formularzy
podatkowych (link do danych: https://dane.gov.pl/pl/dataset/3497,dane-z-
rozliczeniapit ).
Nie można również się zgodzić, ze stwierdzeniem, że obecnie również dostęp do
danych z zakresu podatku dochodowego od osób prawnych jest bardzo ograniczony.
Od rok 2019 minister finansów został obowiązany do publikacji indywidualnych
danych o podatnikach podatku dochodowego od osób prawnych2. Publikacja
zawiera indywidualne dane z zeznań tych podatników, u których wartość przychodu
uzyskana w roku podatkowym przekroczyła równowartość 50 mln euro oraz z
zeznań podatkowych grup kapitałowych, a od roku 2022 r. również spółek
nieruchomościowych.
W publikowanych zestawieniach zawarte są informacje o wysokości przychodu,
kosztach uzyskania przychodu, dochodu/stracie, podstawy opodatkowania oraz
podatku należnego poszczególnych podatników za okres od 2012 do 2023 roku.
Informacje te są dostępne pod adresem:
https://www.gov.pl/web/finanse/indywidualne-dane-podatnikow-cit ).
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
2 Art. 27b ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
(Dz. U . z 2023 r. poz. 2805, z późn. zm.)
-- 2 of 2 --