Interpelacja nr 5559
Interpelacja w sprawie odmowy płatności przez Narodowy Fundusz Zdrowia za świadczenia ponadlimitowe wykonane w oddziałach psychiatrii sądowej o podstawowym i wzmocnionym stopniu zabezpieczenia
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie odmowy płatności przez Narodowy Fundusz Zdrowia za świadczenia ponadlimitowe wykonane w oddziałach psychiatrii sądowej o podstawowym i wzmocnionym stopniu zabezpieczenia
Interpelacja nr 5559
do ministra zdrowia
w sprawie odmowy płatności przez Narodowy Fundusz Zdrowia za świadczenia ponadlimitowe wykonane w oddziałach psychiatrii sądowej o podstawowym i wzmocnionym stopniu zabezpieczenia
Zgłaszający: Patryk Gabriel, Henryk Szopiński, Bartosz Zawieja, Jacek Niedźwiedzki, Rafał Siemaszko
Data wpływu: 17-10-2024
Szanowna Pani Minister,
do mojego biura poselskiego zgłosił się dyrektor Szpitala dla Nerwowo i Psychicznie Chorych im. St. Kryzana w Starogardzie Gdańskim, pan Jacek Bielan, w związku z otrzymaniem odmowy zapłaty przez Narodowy Fundusz Zdrowia Pomorski Oddział Wojewódzki w Gdańsku za świadczenia ponadlimitowe wykonane w oddziałach psychiatrii sądowej o podstawowym i wzmocnionym stopniu zabezpieczenia od stycznia do września 2024 roku (załącznik nr 1 pismo z dnia 26.09.24 r. znak NFZ11-WSOZ-S-PR.413.361.2024).
Decyzja POW NFZ w zakresie odmowy płatności jest niezrozumiała dla dyrektora szpitala, który przestawił poniższe argumenty:
- Środek zabezpieczający jest decyzją wymiaru sprawiedliwości, stosowany jest do osób, które z powodu choroby lub zaburzeń psychicznych weszły w konflikt z prawem i stanowią zagrożenie dla porządku publicznego.
- Pobyt na wolności takich osób może spowodować popełnienie przez nich czynów o znacznej szkodliwości społecznej.
- Dyrektor Szpitala nie może odmówić przyjęcia do szpitala osoby, wobec której sąd orzekł środek zabezpieczający.
- Nadwykonania są wynikiem ogromnego zapotrzebowania na ten rodzaj świadczeń.
- W poprzednich latach POW NFZ zawsze płacił za wszystkie świadczenia ponadlimitowe w oddziałach psychiatrii sądowej, wielokrotnie na przestrzeni lat dyrektor szpitala był zapewniany, że „za psychiatrię sądową NFZ musi zapłacić“.
- Powyższe stanowisko NFZ potwierdza fakt, że w planie zakupu świadczeń przez Narodowy Fundusz Zdrowia prezentowanym na stronie internetowej oddziału z datą 13.01.2024 r. w zakresie oddziałów psychiatrii sądowej o podstawowym i wzmocnionym zabezpieczeniu NFZ uwzględnił środki na świadczenia ponadlimitowe w tych zakresach, w skorygowanym planie zakupów z datą 13.09.2024 r. liczba tych świadczeń uległa zmniejszeniu pomimo wiedzy, że świadczenia te zostały już wykonane (załącznik nr 2 tabela sporządzona na podstawie planu zakupów NFZ).
- Podkreślić należy, że odmowa zapłaty za świadczenia ponadlimitowe w oddziałach psychiatrii sądowej odbywa się w czasie, kiedy pomimo wykonywania przez nasz szpital świadczeń ponadlimiowych tych miejsc w całej Polsce i tak jest za mało; np. w obwieszczeniu Ministra Zdrowia nasza jednostka ma wskazane 20 miejsc dla sprawców przestępstw przeciwko wolności seksualnej, a na dzień dzisiejszy mamy 39 takich pacjentów. Z powodu dramatycznego braku miejsc dla tego typu pacjentów w skali całego kraju rozmowy w tym zakresie ze szpitalem prowadziło Ministerstwo Zdrowia (dyrektor Departamentu Zdrowia Publicznego), czego wynikiem było wpisanie psychiatrii sądowej do priorytetów w ochronie zdrowia, umożliwiające tym samym przystąpienie do konkursu i otrzymanie środków z funduszu medycznego na utworzenie kolejnych oddziałów psychiatrii sądowej; szpital również ma opracowaną dokumentację budowlaną na oddział psychiatrii sądowej i złoży taki wniosek, o czym informowaliśmy POW NFZ w kwietniu br.
- Dyrektor szpital uważa, że został postawiony w bardzo trudnej sytuacji narażającej cały szpital na katastrofę finansową oraz narażającą bezpieczeństwo publiczne. Obecnie w szpitalu przebywa ok. 50 pacjentów ponad limit, bez decyzji sądu – po spełnieniu warunków stabilizacji stanu zdrowia – nie wolno takiego pacjenta wypisać ani przenieść. Szpital nie może podjąć decyzji o zmniejszeniu liczby wykonywanych świadczeń, gdyż jeśli przestałby przyjmować takich pacjentów, to nie byłoby komu zabezpieczać społeczeństwa przed ponownym popełnieniem przez nich czynów zabronionych, w tym przez osoby opuszczające zakłady karne, wobec których sądy orzekły konieczność pobytu w szpitalu psychiatrycznym i bezwzględny nakaz leczenia zaburzeń psychicznych i/lub zaburzeń preferencji seksualnych, jako jedynego sposobu pozwalającego zapobiec ponownemu dokonaniu czynów o znacznej szkodliwości społecznej.
- Dyrektor wskazał także, że psychiatria przez wiele lat był zaniedbana i odstawała od szpitali ogólnych pod względem przeznaczanych środków na leczenie i inwestycje. Dopiero w ostatnich latach była zauważalna poprawa w tym zakresie, szpital otrzymał znaczące środki finansowe na inwestycje od samorządu oraz wzrosła wycena świadczeń. Odmowa płatności za świadczenia ponadlimitowe bardzo negatywnie wpłynie na całościowe funkcjonowanie szpitala.
W związku z powyższym zwracam się pytaniami:
Czy Ministerstwo Zdrowia zna problem odmowy płatności za świadczenia ponadlimitowe w zakresie psychiatrii sądowej? Czy problem dotyczy także innych oddziałów Narodowego Funduszu Zdrowia?
W jaki sposób zostanie zapewniona realizacja orzeczeń sądowych, gdy Narodowy Fundusz Zdrowia nie będzie płacił za nadwykonania w tym zakresie, co wiązać się będzie ze zmniejszeniem liczby miejsc i brakiem możliwości umieszczania w szpitalu osób opuszczających zakłady karne? Czy nie spowoduje to zagrożenia dla porządku publicznego?
Czy w Polsce nadal brakuje miejsc w oddziałach psychiatrii sądowej, jak wskazywało w swoim piśmie z dnia 30.03.2023 r. znak ZPP.6140.23.2023.DJZ Ministerstwo Zdrowia?
Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa/rozważało współfinansowanie świadczeń psychiatrii sądowej przez Ministerstwo Sprawiedliwości?
Z wyrazami szacunku
Patryk Gabriel
Interpelacja nr 5559
do ministra zdrowia
w sprawie odmowy płatności przez Narodowy Fundusz Zdrowia za świadczenia ponadlimitowe wykonane w oddziałach psychiatrii sądowej o podstawowym i wzmocnionym stopniu zabezpieczenia
Zgłaszający: Patryk Gabriel, Henryk Szopiński, Bartosz Zawieja, Jacek Niedźwiedzki, Rafał Siemaszko
Data wpływu: 17-10-2024
Szanowna Pani Minister,
do mojego biura poselskiego zgłosił się dyrektor Szpitala dla Nerwowo i Psychicznie Chorych im. St. Kryzana w Starogardzie Gdańskim, pan Jacek Bielan, w związku z otrzymaniem odmowy zapłaty przez Narodowy Fundusz Zdrowia Pomorski Oddział Wojewódzki w Gdańsku za świadczenia ponadlimitowe wykonane w oddziałach psychiatrii sądowej o podstawowym i wzmocnionym stopniu zabezpieczenia od stycznia do września 2024 roku (załącznik nr 1 pismo z dnia 26.09.24 r. znak NFZ11-WSOZ-S-PR.413.361.2024).
Decyzja POW NFZ w zakresie odmowy płatności jest niezrozumiała dla dyrektora szpitala, który przestawił poniższe argumenty:
- Środek zabezpieczający jest decyzją wymiaru sprawiedliwości, stosowany jest do osób, które z powodu choroby lub zaburzeń psychicznych weszły w konflikt z prawem i stanowią zagrożenie dla porządku publicznego.
- Pobyt na wolności takich osób może spowodować popełnienie przez nich czynów o znacznej szkodliwości społecznej.
- Dyrektor Szpitala nie może odmówić przyjęcia do szpitala osoby, wobec której sąd orzekł środek zabezpieczający.
- Nadwykonania są wynikiem ogromnego zapotrzebowania na ten rodzaj świadczeń.
- W poprzednich latach POW NFZ zawsze płacił za wszystkie świadczenia ponadlimitowe w oddziałach psychiatrii sądowej, wielokrotnie na przestrzeni lat dyrektor szpitala był zapewniany, że „za psychiatrię sądową NFZ musi zapłacić“.
- Powyższe stanowisko NFZ potwierdza fakt, że w planie zakupu świadczeń przez Narodowy Fundusz Zdrowia prezentowanym na stronie internetowej oddziału z datą 13.01.2024 r. w zakresie oddziałów psychiatrii sądowej o podstawowym i wzmocnionym zabezpieczeniu NFZ uwzględnił środki na świadczenia ponadlimitowe w tych zakresach, w skorygowanym planie zakupów z datą 13.09.2024 r. liczba tych świadczeń uległa zmniejszeniu pomimo wiedzy, że świadczenia te zostały już wykonane (załącznik nr 2 tabela sporządzona na podstawie planu zakupów NFZ).
- Podkreślić należy, że odmowa zapłaty za świadczenia ponadlimitowe w oddziałach psychiatrii sądowej odbywa się w czasie, kiedy pomimo wykonywania przez nasz szpital świadczeń ponadlimiowych tych miejsc w całej Polsce i tak jest za mało; np. w obwieszczeniu Ministra Zdrowia nasza jednostka ma wskazane 20 miejsc dla sprawców przestępstw przeciwko wolności seksualnej, a na dzień dzisiejszy mamy 39 takich pacjentów. Z powodu dramatycznego braku miejsc dla tego typu pacjentów w skali całego kraju rozmowy w tym zakresie ze szpitalem prowadziło Ministerstwo Zdrowia (dyrektor Departamentu Zdrowia Publicznego), czego wynikiem było wpisanie psychiatrii sądowej do priorytetów w ochronie zdrowia, umożliwiające tym samym przystąpienie do konkursu i otrzymanie środków z funduszu medycznego na utworzenie kolejnych oddziałów psychiatrii sądowej; szpital również ma opracowaną dokumentację budowlaną na oddział psychiatrii sądowej i złoży taki wniosek, o czym informowaliśmy POW NFZ w kwietniu br.
- Dyrektor szpital uważa, że został postawiony w bardzo trudnej sytuacji narażającej cały szpital na katastrofę finansową oraz narażającą bezpieczeństwo publiczne. Obecnie w szpitalu przebywa ok. 50 pacjentów ponad limit, bez decyzji sądu – po spełnieniu warunków stabilizacji stanu zdrowia – nie wolno takiego pacjenta wypisać ani przenieść. Szpital nie może podjąć decyzji o zmniejszeniu liczby wykonywanych świadczeń, gdyż jeśli przestałby przyjmować takich pacjentów, to nie byłoby komu zabezpieczać społeczeństwa przed ponownym popełnieniem przez nich czynów zabronionych, w tym przez osoby opuszczające zakłady karne, wobec których sądy orzekły konieczność pobytu w szpitalu psychiatrycznym i bezwzględny nakaz leczenia zaburzeń psychicznych i/lub zaburzeń preferencji seksualnych, jako jedynego sposobu pozwalającego zapobiec ponownemu dokonaniu czynów o znacznej szkodliwości społecznej.
- Dyrektor wskazał także, że psychiatria przez wiele lat był zaniedbana i odstawała od szpitali ogólnych pod względem przeznaczanych środków na leczenie i inwestycje. Dopiero w ostatnich latach była zauważalna poprawa w tym zakresie, szpital otrzymał znaczące środki finansowe na inwestycje od samorządu oraz wzrosła wycena świadczeń. Odmowa płatności za świadczenia ponadlimitowe bardzo negatywnie wpłynie na całościowe funkcjonowanie szpitala.
W związku z powyższym zwracam się pytaniami:
Czy Ministerstwo Zdrowia zna problem odmowy płatności za świadczenia ponadlimitowe w zakresie psychiatrii sądowej? Czy problem dotyczy także innych oddziałów Narodowego Funduszu Zdrowia?
W jaki sposób zostanie zapewniona realizacja orzeczeń sądowych, gdy Narodowy Fundusz Zdrowia nie będzie płacił za nadwykonania w tym zakresie, co wiązać się będzie ze zmniejszeniem liczby miejsc i brakiem możliwości umieszczania w szpitalu osób opuszczających zakłady karne? Czy nie spowoduje to zagrożenia dla porządku publicznego?
Czy w Polsce nadal brakuje miejsc w oddziałach psychiatrii sądowej, jak wskazywało w swoim piśmie z dnia 30.03.2023 r. znak ZPP.6140.23.2023.DJZ Ministerstwo Zdrowia?
Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa/rozważało współfinansowanie świadczeń psychiatrii sądowej przez Ministerstwo Sprawiedliwości?
Z wyrazami szacunku
Patryk Gabriel
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
7 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
11
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
6 / 1k zn.
- Zawiera 7 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12243 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLF.050.65.2024.KK
Warszawa, 15 listopada 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 5559 z 21 października 2024 r. Pana Posła Patryka Gabriela
i grupy posłów, w sprawie odmowy płatności przez Narodowy Fundusz Zdrowia
za świadczenia ponadlimitowe wykonane w oddziałach psychiatrii sądowej o podstawowym
i wzmocnionym stopniu zabezpieczenia, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących
informacji.
Czy Ministerstwo Zdrowia zna problem odmowy płatności za świadczenia ponadlimitowe
w zakresie psychiatrii sądowej? Czy problem dotyczy także innych oddziałów Narodowego
Funduszu Zdrowia?
W jaki sposób zostanie zapewniona realizacja orzeczeń sądowych, gdy Narodowy Fundusz
Zdrowia nie będzie płacił za nadwykonania w tym zakresie, co wiązać się będzie
ze zmniejszeniem liczby miejsc i brakiem możliwości umieszczania w szpitalu osób
opuszczających zakłady karne? Czy nie spowoduje to zagrożenia dla porządku publicznego?
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia
w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia
uzależnień, uprawnionymi do świadczeń psychiatrii sądowej w warunkach podstawowego
i wzmocnionego zabezpieczenia obejmujących diagnostykę i leczenie, są osoby
z zaburzeniami psychicznymi, wobec których jest wykonywany środek zabezpieczający,
o którym mowa w art. 93a § 1 pkt 2, 3 i 4 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.
Zauważyć należy, że pacjenci bez orzeczeń wydanych przez sąd karny co do zasady nie mogą
-- 1 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
być hospitalizowani, tj. leczeni w zakresie świadczeń psychiatrii sądowej w ramach oddziału
psychiatrii sądowej o podstawowym oraz wzmocnionym zabezpieczeniu.
W interpelacji podniesiono, że Pomorski Oddział Wojewódzki NFZ (POW NFZ) odmówił
Szpitalowi dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w Starogardzie Gdańskim zapłaty
za świadczenia udzielone w oddziałach psychiatrycznych psychiatrii sądowej
o podstawowym i wzmocnionym zabezpieczeniu. Zgodnie z wyjaśnieniami Centrali
Narodowego Funduszu Zdrowia, powyższe budzi wątpliwości czy roszczenie ww. Szpitala
dotyczy świadczeń psychiatrii sądowej. Zgodnie z informacją NFZ, świadczeniodawca
w ramach umowy zawartej z POW NFZ oprócz przedmiotowych świadczeń realizuje także
świadczenia psychiatryczne dla dorosłych, leczenie zaburzeń nerwicowych dla dorosłych,
świadczenia psychogeriatryczne, świadczenia dla przewlekle chorych, leczenie uzależnień w
warunkach stacjonarnych, świadczenia opiekuńczo-lecznicze psychiatryczne dla dorosłych,
ośrodek środowiskowej opieki psychologicznej i psychoterapeutycznej dla dzieci i młodzieży
- I poziom referencyjny, centrum zdrowia psychicznego dla dzieci i młodzieży - poradnia
zdrowia psychicznego – II poziom referencyjny, ośrodek wysokospecjalistycznej
całodobowej opieki psychiatrycznej - III poziom referencyjny.
Niemniej jednak POW NFZ poinformował, że obecnie trwa proces rozliczania umów
o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia
uzależnień w celu możliwości dokonania przesunięć środków pieniężnych pomiędzy
umowami, tj. z umów o udzielanie świadczeń, w których nastąpiło niewykonanie założonego
poziomu świadczeń na rzecz zapłacenia za nadwykonania.
Jednocześnie POW NFZ podkreślił, że rozpatrując możliwości wynikające z planu
finansowego do dokonania zwiększeń wartości umów traktuje zakresy psychiatrii sądowej
priorytetowo. W bieżącym roku w przypadku psychiatrii sądowej dla nieletnich POW NFZ
sfinansował wszystkie wykonane ponad wartość umów świadczenia w ramach Funduszu
Medycznego za I półrocze 2024 roku na kwotę ogółem w wysokości 119.011,24 zł.
Natomiast po zakończeniu III kw. 2024 roku przedstawił świadczeniodawcom aneksy
do umów, umożliwiające sfinansowanie tych świadczeń na kwotę 292.964,80 zł.
W pozostałych zakresach sądowych wartość świadczeń wykonanych ponad limit umów za
okres trzech kwartałów wynosi 9.920.349,00 zł.
W tym miejscu należy wskazać, że Narodowy Fundusz Zdrowia należy do sektora finansów
publicznych i wartość finansowanych przez Fundusz świadczeń opieki zdrowotnej w danym
roku uzależniona jest od poziomu środków zapisanych na ten cel w planie finansowym
Funduszu zatwierdzonym przez Ministra Zdrowia w porozumieniu z Ministrem Finansów.
Oddziały wojewódzkie NFZ szacują możliwości sfinansowania świadczeń w zakresach
sądowych w ramach obowiązującego planu finansowego. Analizie poddawana jest również
ocena pod kątem ewentualnych przesunięć niewykorzystywanych środków finansowych
-- 2 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
przez świadczeniodawców w ramach obowiązujących umów. Dodatkowo Oddziały NFZ
starają się również „odzyskiwać” niewykorzystane środki finansowe w umowach, które
pozwoliłyby na sfinansowanie części nadwykonań w ramach rodzaju opieka psychiatryczna
i leczenia uzależnień. W przypadku umów zawartych ze Szpitalem dla Nerwowo i Psychicznie
Chorych im. St. Kryzana w Starogardzie Gdańskim, z przeprowadzonej przez POW NFZ
analizy wynika, że świadczeniodawca nie zrealizował świadczeń w wybranych zakresach
do poziomu limitu umowy za okres 9 miesięcy br., w związku z powyższym są możliwości
przesunięcia niewykorzystanych środków na potrzeby sfinansowania nadwykonań
w zakresach sądowych na wartość ok 1,7 mln zł. POW NFZ poinformował, że po
sfinalizowaniu powyższego w formie zawarcia aneksu do umowy, przedstawi
świadczeniodawcy kolejny aneks finansowy do umowy, z uwzględnieniem dodatkowych
środków na wskazane zakresy świadczeń z „odzyskanych” środków finansowych z umów
u innych świadczeniodawców, którzy wykazali wykonanie umów poniżej planu. POW NFZ
zadeklarował jednocześnie, że będzie dokładać starań do umożliwienia sfinansowania
wszystkich świadczeń w zakresach sądowych w ramach posiadanych środków finansowych.
Centrala NFZ wyjaśniła dodatkowo, że problem dotyczący ewentualnej odmowy pokrycia
kosztów udzielenia świadczeń psychiatrii sądowej ponad zobowiązanie Narodowego
Funduszu Zdrowia wynikające z umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej
w przedmiotowym zakresie nie dotyczy aktualnie pozostałych Oddziałów Wojewódzkich
NFZ.
Niezależnie od powyższego pragnę zapewnić, że Ministerstwo Zdrowia wspólnie
z Narodowym Funduszem Zdrowia oraz Agencją Oceny Technologii Medycznych
i Taryfikacji, systematycznie podejmuje działania mające na celu poprawę sytuacji
finansowej podmiotów leczniczych.
Zgodnie z zarządzeniem Nr 24/2024/DEF Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia
4 marca 2024 r. w sprawie zmiany planu finansowego Narodowego Funduszu Zdrowia na
2024 rok, zabezpieczone zostały środki finansowe w kwocie 2 237 597 tys. zł niezbędne na
sfinansowanie kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w 2023 r. ponad limit
wynikający z umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w limitowanych
i nielimitowanych zakresach świadczeń. Wykorzystując powyższe środki, zgodnie
z informacją Centrali NFZ, dyrektorzy Oddziałów Wojewódzkich NFZ rozliczyli
i sfinansowali świadczenia opieki zdrowotnej udzielone w 2023 r. ponad limit umów
o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Decyzją Minister Zdrowia, Narodowy Fundusz Zdrowia otrzymał wyższą dotację, celem
sfinansowania świadczeń gwarantowanych, w tym w nielimitowanych zakresach świadczeń:
1) pierwsza transza środków na zwiększenie dotacji podmiotowej dla NFZ na 2024 r.
w kwocie 1 246 mln zł została przeznaczona na zwiększenie kosztów świadczeń
-- 3 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
w oddziałach wojewódzkich NFZ w celu sfinansowania nadwykonań w nielimitowanych
zakresach świadczeń za I kw. 2024 r.;
2) w dniu 13 września 2024 r., do NFZ zostały przekazane zwiększone środki w łącznej
wysokości 1 648,65 mln zł, które zostały przeznaczone na sfinansowanie nadwykonań za
I półrocze 2024 r. w zakresach nielimitowanych;
3) w związku z decyzją Minister Zdrowia z dnia 14 października 2024 r. oraz decyzjami
Ministra Finansów z dnia 15 października 2024 r., nastąpiło kolejne zwiększenie środków
dotacji podmiotowej dla NFZ na 2024 r. odpowiednio o 500 mln zł oraz 222,85 mln zł;
4) decyzja Minister Zdrowia z dnia 5 listopada 2024 r., pozwoli na kolejne zwiększenie
środków w ramach zwiększenia środków dotacji podmiotowej dla NFZ na 2024 r.
w wysokości blisko 59 mln zł.
Ponadto zidentyfikowane w części 83 – Rezerwy celowe naturalne oszczędności powstałe
w związku z upływem ustawowego terminu ich podziału, pozwoliły na przekierowanie tych
środków do części 46 – Zdrowie i zwiększenie planu wydatków w tej części o 1,2 mld zł
z przeznaczeniem na dotację podmiotową dla Narodowego Funduszu Zdrowia,
umożliwiającą dalsze sfinansowanie nadwykonań za III kwartał 2024 r.
Mając na względzie powyższe pragnę zapewnić o podejmowanych działaniach
umożliwiających finansowanie świadczeń ponadlimitowych.
Czy w Polsce nadal brakuje miejsc w oddziałach psychiatrii sądowej, jak wskazywało
w swoim piśmie z dnia 30.03.2023 r. znak ZPP.6140.23.2023.DJZ Ministerstwo Zdrowia
(załącznik nr 3 kserokopia pisma)?
Na wstępie należy wskazać, że pomimo wzrostu nakładów finansowych na świadczenia
w psychiatrii sądowej w ciągu ostatnich lat w warunkach podstawowego i wzmocnionego
zabezpieczenia, dostępność miejsc jest stale niedostateczna wobec stałego wzrostu liczby
orzekanych przez sądy środków zabezpieczających w postaci pobytu w zakładzie
psychiatrycznym. Podwoiła się bowiem liczba sprawców w stosunku do których podlega
wykonanie orzeczenie środka w postaci pobytu w szpitalu psychiatrycznym.
Do Komisji psychiatrycznej ds. środków zabezpieczających rocznie trafia około 1100
wniosków dotyczących osób, które po raz pierwszy trafiają do systemu opieki zdrowotnej
w ramach psychiatrii sądowej.
Według najnowszych danych (wg. stanu na 2 października 2024 r.), liczba oczekujących
na przyjęcie do szpitala psychiatrycznego wynosi:
362 osoby na podstawowym stopniu zabezpieczenia, z czego liczba pacjentów
przyjętych wynosi 2426 w stosunku do liczby łóżek 2316,
181 osób na wzmocnionym stopniu zabezpieczenia, z czego liczba pacjentów przyjętych
wynosi 965 w stosunku do liczby łóżek 950.
-- 4 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
Z uwagi na powyższe, Centrala Narodowego Funduszu Zdrowia, na prośbę Ministerstwa
Zdrowia, zwróciła się do Oddziałów Wojewódzkich Narodowego Funduszu Zdrowia
o informacje w zakresie dostępności oraz realizacji świadczeń psychiatrii sądowej.
Jak wynika z zebranych informacji, główny problem stanowi pozyskanie specjalistycznego
personelu do realizacji niniejszych świadczeń.
W odniesieniu do sygnalizowanego braku miejsc w niektórych szpitalach psychiatrycznych,
podmioty lecznicze zadeklarowały zwiększenie bazy o 230 łóżek, zarówno dla świadczeń
w psychiatrii sądowej w warunkach podstawowego, jak i wzmocnionego zabezpieczenia.
Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa/rozważało współfinansowanie świadczeń psychiatrii
sądowej przez Ministerstwo Sprawiedliwości?
Ministerstwo Zdrowia mając na uwadze stałe zapotrzebowanie miejsc w oddziałach
sądowych o różnych stopniach zabezpieczenia, z początkiem 2024 r. wystąpił z prośbą do
Ministerstwa Sprawiedliwości o stanowisko w sprawie postulatu doprecyzowania
przesłanek orzekania środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w szpitalu
psychiatrycznym. W odpowiedzi Ministerstwo Sprawiedliwości nie podzieliło stanowiska
Ministerstwa Zdrowia, co do potrzeby podejmowania działań legislacyjnych w podniesionej
kwestii, stwierdzając przy tym, iż obecny system prawa karnego przewiduje liczne
rozwiązania mające zapewnić, aby stosowanie środka zabezpieczającego w postaci pobytu
w zakładzie psychiatrycznym następowało w ostateczności i nie było stosowane
w przypadkach mniejszej wagi.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 5 of 5 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLF.050.65.2024.KK
Warszawa, 15 listopada 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 5559 z 21 października 2024 r. Pana Posła Patryka Gabriela
i grupy posłów, w sprawie odmowy płatności przez Narodowy Fundusz Zdrowia
za świadczenia ponadlimitowe wykonane w oddziałach psychiatrii sądowej o podstawowym
i wzmocnionym stopniu zabezpieczenia, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących
informacji.
Czy Ministerstwo Zdrowia zna problem odmowy płatności za świadczenia ponadlimitowe
w zakresie psychiatrii sądowej? Czy problem dotyczy także innych oddziałów Narodowego
Funduszu Zdrowia?
W jaki sposób zostanie zapewniona realizacja orzeczeń sądowych, gdy Narodowy Fundusz
Zdrowia nie będzie płacił za nadwykonania w tym zakresie, co wiązać się będzie
ze zmniejszeniem liczby miejsc i brakiem możliwości umieszczania w szpitalu osób
opuszczających zakłady karne? Czy nie spowoduje to zagrożenia dla porządku publicznego?
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia
w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia
uzależnień, uprawnionymi do świadczeń psychiatrii sądowej w warunkach podstawowego
i wzmocnionego zabezpieczenia obejmujących diagnostykę i leczenie, są osoby
z zaburzeniami psychicznymi, wobec których jest wykonywany środek zabezpieczający,
o którym mowa w art. 93a § 1 pkt 2, 3 i 4 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.
Zauważyć należy, że pacjenci bez orzeczeń wydanych przez sąd karny co do zasady nie mogą
-- 1 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
być hospitalizowani, tj. leczeni w zakresie świadczeń psychiatrii sądowej w ramach oddziału
psychiatrii sądowej o podstawowym oraz wzmocnionym zabezpieczeniu.
W interpelacji podniesiono, że Pomorski Oddział Wojewódzki NFZ (POW NFZ) odmówił
Szpitalowi dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w Starogardzie Gdańskim zapłaty
za świadczenia udzielone w oddziałach psychiatrycznych psychiatrii sądowej
o podstawowym i wzmocnionym zabezpieczeniu. Zgodnie z wyjaśnieniami Centrali
Narodowego Funduszu Zdrowia, powyższe budzi wątpliwości czy roszczenie ww. Szpitala
dotyczy świadczeń psychiatrii sądowej. Zgodnie z informacją NFZ, świadczeniodawca
w ramach umowy zawartej z POW NFZ oprócz przedmiotowych świadczeń realizuje także
świadczenia psychiatryczne dla dorosłych, leczenie zaburzeń nerwicowych dla dorosłych,
świadczenia psychogeriatryczne, świadczenia dla przewlekle chorych, leczenie uzależnień w
warunkach stacjonarnych, świadczenia opiekuńczo-lecznicze psychiatryczne dla dorosłych,
ośrodek środowiskowej opieki psychologicznej i psychoterapeutycznej dla dzieci i młodzieży
- I poziom referencyjny, centrum zdrowia psychicznego dla dzieci i młodzieży - poradnia
zdrowia psychicznego – II poziom referencyjny, ośrodek wysokospecjalistycznej
całodobowej opieki psychiatrycznej - III poziom referencyjny.
Niemniej jednak POW NFZ poinformował, że obecnie trwa proces rozliczania umów
o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia
uzależnień w celu możliwości dokonania przesunięć środków pieniężnych pomiędzy
umowami, tj. z umów o udzielanie świadczeń, w których nastąpiło niewykonanie założonego
poziomu świadczeń na rzecz zapłacenia za nadwykonania.
Jednocześnie POW NFZ podkreślił, że rozpatrując możliwości wynikające z planu
finansowego do dokonania zwiększeń wartości umów traktuje zakresy psychiatrii sądowej
priorytetowo. W bieżącym roku w przypadku psychiatrii sądowej dla nieletnich POW NFZ
sfinansował wszystkie wykonane ponad wartość umów świadczenia w ramach Funduszu
Medycznego za I półrocze 2024 roku na kwotę ogółem w wysokości 119.011,24 zł.
Natomiast po zakończeniu III kw. 2024 roku przedstawił świadczeniodawcom aneksy
do umów, umożliwiające sfinansowanie tych świadczeń na kwotę 292.964,80 zł.
W pozostałych zakresach sądowych wartość świadczeń wykonanych ponad limit umów za
okres trzech kwartałów wynosi 9.920.349,00 zł.
W tym miejscu należy wskazać, że Narodowy Fundusz Zdrowia należy do sektora finansów
publicznych i wartość finansowanych przez Fundusz świadczeń opieki zdrowotnej w danym
roku uzależniona jest od poziomu środków zapisanych na ten cel w planie finansowym
Funduszu zatwierdzonym przez Ministra Zdrowia w porozumieniu z Ministrem Finansów.
Oddziały wojewódzkie NFZ szacują możliwości sfinansowania świadczeń w zakresach
sądowych w ramach obowiązującego planu finansowego. Analizie poddawana jest również
ocena pod kątem ewentualnych przesunięć niewykorzystywanych środków finansowych
-- 2 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
przez świadczeniodawców w ramach obowiązujących umów. Dodatkowo Oddziały NFZ
starają się również „odzyskiwać” niewykorzystane środki finansowe w umowach, które
pozwoliłyby na sfinansowanie części nadwykonań w ramach rodzaju opieka psychiatryczna
i leczenia uzależnień. W przypadku umów zawartych ze Szpitalem dla Nerwowo i Psychicznie
Chorych im. St. Kryzana w Starogardzie Gdańskim, z przeprowadzonej przez POW NFZ
analizy wynika, że świadczeniodawca nie zrealizował świadczeń w wybranych zakresach
do poziomu limitu umowy za okres 9 miesięcy br., w związku z powyższym są możliwości
przesunięcia niewykorzystanych środków na potrzeby sfinansowania nadwykonań
w zakresach sądowych na wartość ok 1,7 mln zł. POW NFZ poinformował, że po
sfinalizowaniu powyższego w formie zawarcia aneksu do umowy, przedstawi
świadczeniodawcy kolejny aneks finansowy do umowy, z uwzględnieniem dodatkowych
środków na wskazane zakresy świadczeń z „odzyskanych” środków finansowych z umów
u innych świadczeniodawców, którzy wykazali wykonanie umów poniżej planu. POW NFZ
zadeklarował jednocześnie, że będzie dokładać starań do umożliwienia sfinansowania
wszystkich świadczeń w zakresach sądowych w ramach posiadanych środków finansowych.
Centrala NFZ wyjaśniła dodatkowo, że problem dotyczący ewentualnej odmowy pokrycia
kosztów udzielenia świadczeń psychiatrii sądowej ponad zobowiązanie Narodowego
Funduszu Zdrowia wynikające z umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej
w przedmiotowym zakresie nie dotyczy aktualnie pozostałych Oddziałów Wojewódzkich
NFZ.
Niezależnie od powyższego pragnę zapewnić, że Ministerstwo Zdrowia wspólnie
z Narodowym Funduszem Zdrowia oraz Agencją Oceny Technologii Medycznych
i Taryfikacji, systematycznie podejmuje działania mające na celu poprawę sytuacji
finansowej podmiotów leczniczych.
Zgodnie z zarządzeniem Nr 24/2024/DEF Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia
4 marca 2024 r. w sprawie zmiany planu finansowego Narodowego Funduszu Zdrowia na
2024 rok, zabezpieczone zostały środki finansowe w kwocie 2 237 597 tys. zł niezbędne na
sfinansowanie kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w 2023 r. ponad limit
wynikający z umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w limitowanych
i nielimitowanych zakresach świadczeń. Wykorzystując powyższe środki, zgodnie
z informacją Centrali NFZ, dyrektorzy Oddziałów Wojewódzkich NFZ rozliczyli
i sfinansowali świadczenia opieki zdrowotnej udzielone w 2023 r. ponad limit umów
o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Decyzją Minister Zdrowia, Narodowy Fundusz Zdrowia otrzymał wyższą dotację, celem
sfinansowania świadczeń gwarantowanych, w tym w nielimitowanych zakresach świadczeń:
1) pierwsza transza środków na zwiększenie dotacji podmiotowej dla NFZ na 2024 r.
w kwocie 1 246 mln zł została przeznaczona na zwiększenie kosztów świadczeń
-- 3 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
w oddziałach wojewódzkich NFZ w celu sfinansowania nadwykonań w nielimitowanych
zakresach świadczeń za I kw. 2024 r.;
2) w dniu 13 września 2024 r., do NFZ zostały przekazane zwiększone środki w łącznej
wysokości 1 648,65 mln zł, które zostały przeznaczone na sfinansowanie nadwykonań za
I półrocze 2024 r. w zakresach nielimitowanych;
3) w związku z decyzją Minister Zdrowia z dnia 14 października 2024 r. oraz decyzjami
Ministra Finansów z dnia 15 października 2024 r., nastąpiło kolejne zwiększenie środków
dotacji podmiotowej dla NFZ na 2024 r. odpowiednio o 500 mln zł oraz 222,85 mln zł;
4) decyzja Minister Zdrowia z dnia 5 listopada 2024 r., pozwoli na kolejne zwiększenie
środków w ramach zwiększenia środków dotacji podmiotowej dla NFZ na 2024 r.
w wysokości blisko 59 mln zł.
Ponadto zidentyfikowane w części 83 – Rezerwy celowe naturalne oszczędności powstałe
w związku z upływem ustawowego terminu ich podziału, pozwoliły na przekierowanie tych
środków do części 46 – Zdrowie i zwiększenie planu wydatków w tej części o 1,2 mld zł
z przeznaczeniem na dotację podmiotową dla Narodowego Funduszu Zdrowia,
umożliwiającą dalsze sfinansowanie nadwykonań za III kwartał 2024 r.
Mając na względzie powyższe pragnę zapewnić o podejmowanych działaniach
umożliwiających finansowanie świadczeń ponadlimitowych.
Czy w Polsce nadal brakuje miejsc w oddziałach psychiatrii sądowej, jak wskazywało
w swoim piśmie z dnia 30.03.2023 r. znak ZPP.6140.23.2023.DJZ Ministerstwo Zdrowia
(załącznik nr 3 kserokopia pisma)?
Na wstępie należy wskazać, że pomimo wzrostu nakładów finansowych na świadczenia
w psychiatrii sądowej w ciągu ostatnich lat w warunkach podstawowego i wzmocnionego
zabezpieczenia, dostępność miejsc jest stale niedostateczna wobec stałego wzrostu liczby
orzekanych przez sądy środków zabezpieczających w postaci pobytu w zakładzie
psychiatrycznym. Podwoiła się bowiem liczba sprawców w stosunku do których podlega
wykonanie orzeczenie środka w postaci pobytu w szpitalu psychiatrycznym.
Do Komisji psychiatrycznej ds. środków zabezpieczających rocznie trafia około 1100
wniosków dotyczących osób, które po raz pierwszy trafiają do systemu opieki zdrowotnej
w ramach psychiatrii sądowej.
Według najnowszych danych (wg. stanu na 2 października 2024 r.), liczba oczekujących
na przyjęcie do szpitala psychiatrycznego wynosi:
362 osoby na podstawowym stopniu zabezpieczenia, z czego liczba pacjentów
przyjętych wynosi 2426 w stosunku do liczby łóżek 2316,
181 osób na wzmocnionym stopniu zabezpieczenia, z czego liczba pacjentów przyjętych
wynosi 965 w stosunku do liczby łóżek 950.
-- 4 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
Z uwagi na powyższe, Centrala Narodowego Funduszu Zdrowia, na prośbę Ministerstwa
Zdrowia, zwróciła się do Oddziałów Wojewódzkich Narodowego Funduszu Zdrowia
o informacje w zakresie dostępności oraz realizacji świadczeń psychiatrii sądowej.
Jak wynika z zebranych informacji, główny problem stanowi pozyskanie specjalistycznego
personelu do realizacji niniejszych świadczeń.
W odniesieniu do sygnalizowanego braku miejsc w niektórych szpitalach psychiatrycznych,
podmioty lecznicze zadeklarowały zwiększenie bazy o 230 łóżek, zarówno dla świadczeń
w psychiatrii sądowej w warunkach podstawowego, jak i wzmocnionego zabezpieczenia.
Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa/rozważało współfinansowanie świadczeń psychiatrii
sądowej przez Ministerstwo Sprawiedliwości?
Ministerstwo Zdrowia mając na uwadze stałe zapotrzebowanie miejsc w oddziałach
sądowych o różnych stopniach zabezpieczenia, z początkiem 2024 r. wystąpił z prośbą do
Ministerstwa Sprawiedliwości o stanowisko w sprawie postulatu doprecyzowania
przesłanek orzekania środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w szpitalu
psychiatrycznym. W odpowiedzi Ministerstwo Sprawiedliwości nie podzieliło stanowiska
Ministerstwa Zdrowia, co do potrzeby podejmowania działań legislacyjnych w podniesionej
kwestii, stwierdzając przy tym, iż obecny system prawa karnego przewiduje liczne
rozwiązania mające zapewnić, aby stosowanie środka zabezpieczającego w postaci pobytu
w zakładzie psychiatrycznym następowało w ostateczności i nie było stosowane
w przypadkach mniejszej wagi.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 5 of 5 --