Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-6.054.3.2024
Warszawa, 13 grudnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 5545 z 21 października br. Poseł na Sejm RP pani Marty
Stożek w sprawie nowoczesnych systemów ochrony przeciwpowodziowe, poniżej
przedstawiam odpowiedzi na pytania.
Ad 1. Czy Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji planuje w najbliższym
czasie wdrożenie nowoczesnych technologii przeciwpowodziowych, takich jak system
Water-Gate, w miejsce tradycyjnych worków z piaskiem?
Ministerstwo Infrastruktury, ani też Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej -
Państwowy Instytut Badawczy (IMGW-PIB) nie prowadzi działalności w zakresie badań
nad nowoczesnymi technologiami przeciwpowodziowymi ani nad materiałami
budowlanymi. IMiGW-PIB nie jest również ciałem doradczym MSWiA ani żadnego innego
Ministerstwa w tym zakresie.
W tym miejscu należy zaznaczyć, iż zgodnie z ustawą z dnia 8 marca 1990 r. (Dz. U. z 2024
r. poz. 1465 z późn. zm.) o samorządzie gminnym, do zadań własnych gminy należy między
innymi wyposażenie i utrzymanie gminnego magazynu przeciwpowodziowego.
W magazynie składowany jest niezbędny sprzęt i materiały przeznaczone do
wykorzystania (przede wszystkim przez straż pożarną) w bezpośredniej akcji
przeciwpowodziowej oraz innych działaniach związanych z zarządzaniem kryzysowym.
Analogiczne zapisy znajdują się również w art. 4 ust. 1 pkt 1) ustawy z dnia 5 czerwca 1998
r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 107), zgodnie z którym powiat
wykonuje zadanie w zakresie wyposażenia i utrzymania powiatowego magazynu
przeciwpowodziowego, przeciwpożarowej i zapobiegania innym nadzwyczajnym
zagrożeniom życia i zdrowia ludzi oraz środowiska, a także w art. 165 ust. 2 ustawy z 20
lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1087 z późn.zm.), zgodnie z którym
wojewodowie wyposażają i utrzymują wojewódzkie magazyny przeciwpowodziowe.
Ad 2. Jakie kroki podejmuje Ministerstwo w celu monitorowania i prognozowania
zagrożeń powodziowych z wykorzystaniem technologii LiDAR?
Zgodnie z informacjami uzyskanymi od Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody
Polskie uprzejmie informuję, że technologie LiDAR są wykorzystywane do identyfikacji
ukształtowania powierzchni terenu, tj. numerycznego modelu terenu (NMT). Numeryczne
modele terenu o wysokiej dokładności (błąd średni poniżej 0,20 m), wykonywane
w oparciu o skaning laserowy w technologii LiDAR, są wykorzystywane przez PGW Wody
Polskie w celu wyznaczenia obszarów zagrożenia powodziowego przedstawianych na
mapach zagrożenia powodziowego i mapach ryzyka powodziowego.

-- 1 of 11 --

2
Obszary zagrożenia powodziowego są to zasięgi powodzi o prawdopodobieństwie
wystąpienia: raz na 10 lat (10%), raz na 100 lat (1%), 500 lat (0,2%). Dodatkowo wyznacza
się obszary zagrożenia powodziowego pokazujące zasięg zalewu w przypadku zniszczenia
wałów przeciwpowodziowych oraz zapór dużych zbiorników przeciwpowodziowych.
Obszary zagrożenia powodziowego są wyznaczane za pomocą modeli hydraulicznych,
budowanych w specjalistycznym oprogramowaniu z wykorzystaniem: danych
hydrologicznych i meteorologicznych, geodezyjnych pomiarów przekrojów koryt
rzecznych, numerycznych modeli ukształtowania terenu oraz danych o pokryciu terenu
określanych na podstawie danych topograficznych. Wykorzystanie technologii LiDAR
pozwala w bardzo dokładny sposób odzwierciedlić w modelu ukształtowanie dolin
zalewowych cieków i uzyskać wysoką precyzję wyznaczenia obszarów zagrożenia
powodziowego.
Mapy zagrożenia powodziowego i mapy ryzyka powodziowego są podstawą działań
organów administracji, w szczególności w zakresie prowadzenia przez jednostki
samorządu terytorialnego właściwej polityki w zakresie planowania i zagospodarowania
przestrzennego oraz planowania działań w ramach zarządzania kryzysowego w przypadku
wystąpienia powodzi.
Mapy zagrożenia powodziowego i mapy ryzyka powodziowego dostępne są publicznie
w Hydroportalu PGW Wody Polskie: https://wody.isok.gov.pl/imap_kzgw/. Tym samym
każdy obywatel może sprawdzić czy zamieszkuje obszar zagrożony powodzią i jak bardzo
jest zagrożony, np. jaka rzędna i głębokość wody powodziowej może wystąpić w miejscu
jego zamieszkania w przypadku wystąpienia powodzi. Dzięki temu może przygotować się
na wystąpienie powodzi i zabezpieczyć swój majątek.
Zgodnie z informacją uzyskaną od Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej-
Państwowego Instytutu Badawczego wyniki modeli hydraulicznych służących do
opracowania map zagrożenia powodziowego są wykorzystywane również przez Instytut
Meteorologii i Gospodarki Wodnej (obliczane operacyjnie w trybie codziennym 8 razy na
dobę, co 3 godziny, a w sytuacji zagrożenia i alarmu hydrologicznego- zgodnie
z zapotrzebowaniem) służą do opracowywania prognoz i ostrzeżeń hydrologicznych.
Dane LiDAR przetworzone do postaci NMT są wykorzystywane również przez IMGW-PIB
dla celów wizualizacji prognoz hydrologicznych w postaci obszarów zalanych
w poszczególnych godzinach prognozy, dla wybranych miast.
Ad 3. Czy istnieją plany na rozwój i wdrożenie inteligentnych systemów zarządzania
wodą, takich jak system Opti, w polskich miastach?
Kluczową rolę w zakresie zapobiegania negatywnym skutkom nadmiaru wód opadowych
oraz ich zagospodarowania na obszarze miast pełnią jednostki samorządu terytorialnego.
Jest to związane bezpośrednio z prowadzeniem właściwej polityki przestrzennej
w miastach, która należy do zadań własnych gminy.
Zgodnie z informacjami uzyskanymi od Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody
Polskie, iż punktem wyjścia do utworzenia systemów zarządzania wodami opadowymi
przez miasta jest uzyskanie wiedzy na temat zagrożenia i identyfikacja obszarów
zagrożonych wodami opadowymi. W związku z tym Państwowe Gospodarstwo Wodne
Wody Polskie zleciło opracowania poradnika pt. „Identyfikacja obszarów zagrożonych

-- 2 of 11 --

3
wodami opadowymi na terenach zurbanizowanych". Osobom odpowiedzialnym
za gospodarkę wodną w miastach dostarcza on konkretne rozwiązania i rekomendacje do
wyznaczenia obszarów zagrożonych powodziami opadowymi. Przedmiotowe dane mogą
z kolei stanowić podstawę dla dalszych działań w obszarach miejskich. W ramach ww.
poradnika przedstawiono: przegląd istniejących rozwiązań w zakresie określania
zagrożenia i ryzyka powodziowego, opis danych wejściowych oraz rekomendowane
metody dla trzech wariantów wyznaczania obszarów zagrożonych wodami opadowymi na
terenach zurbanizowanych z uwzględnieniem zmian klimatu.
Poradnik jest dostępny do pobrania pod adresem:
https://powodz.gov.pl/www/powodz/Materia%C5%82y%20edukacyjne/Poradnik-dla-
miast_Wody-opadowe.zip
Ad 4. Jakie są obecne i planowane inwestycje w rozwój materiałów budowlanych
odpornych na wodę oraz ich zastosowanie w infrastrukturze przeciwpowodziowej?
Ministerstwo Infrastruktury, ani też Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej -
Państwowy Instytut Badawczy nie prowadzi działalności w zakresie badań nad
nowoczesnymi technologiami przeciwpowodziowymi ani nad materiałami budowlanymi.
IMiGW-PIB nie jest również ciałem doradczym MSWiA ani żadnego innego Ministerstwa
w tym zakresie.
Ad 5. Czy Ministerstwo rozważa wykorzystanie technologii satelitarnych i dronów do
monitorowania zagrożeń powodziowych i oceny szkód po powodzi?
Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie (PGW WP), zgodnie z przekazanymi
informacjami, wykorzystuje w realizacji swoich zadań technologie satelitarne oraz drony.
Dane satelitarne i drony są wykorzystywane jako uzupełnienie obserwacji prowadzonych
przez pracowników PGW Wody Polskie w terenie.
Ww. dane są wykorzystywane przy monitoringu zjawisk lodowych na rzekach.
Monitorowanie zjawisk lodowych na rzekach i jeziorach, które jest kluczowe dla
wykrywania zagrożeń związanych z powodziami zatorowymi, odbywa się za pomocą
obserwacji terenowych prowadzonych przez pracowników nadzorów wodnych PGW WP.
Obserwacje są prowadzone na odcinkach rzeki administrowanych przez dany nadzór
wodny w zakresie oceny rodzaju i natężenia zjawiska lodowego na podstawie własnego
doświadczenia. Następnie informacje w formie meldunku lodowego są przesyłane do
Centrum Operacyjnego Ochrony Przeciwpowodziowej regionalnego zarządu gospodarki
wodnej i zawierają: rodzaj zjawiska lodowego, natężenie (w wartości %) oraz kilometraż
występowania zjawiska lodowego. Na tej podstawie sporządza się dzienne komunikaty
lodowe w formie paskowej. Obserwacje terenowe stanowią dużą zaletę, która pozwala
na pozyskanie dokładnych informacji o zlodzeniu dla krótkiego odcinka rzeki. W czasie
zagrożenia na newralgicznych (zatorogennych) odcinkach rzek wykonywane są także
naloty dronami. Ponadto w celu pozyskania informacji dla wielokilometrowego zasięgu
rzeki, można posiłkować się zobrazowaniami satelitarnymi, które stanowią dobry materiał
pomocniczy do określenia ogólnej sytuacji lodowej na rzece, wraz z wytypowaniem
miejsc, w których istniałaby konieczność przeprowadzenia szczegółowej wizji lokalnej, np.
z wykorzystaniem dronów.

-- 3 of 11 --

4
Zdjęcia satelitarne, wykonane w trakcie trwania powodzi, stanowią najlepsze źródło
danych dla określenia zasięgu przestrzennego powodzi historycznych. Dane te są
wykorzystywane w tym celu w ramach przeglądów i aktualizacji wstępnej oceny ryzyka
powodziowego, którą zgodnie z ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne, Państwowe
Gospodarstwo Wodne Wody Polskie aktualizuje co 6 lat.
W trakcie powodzi we wrześniu 2024 r. dane pozyskiwane w ramach nalotów dronami,
dane i analizy opracowane na podstawie zdjęć satelitarnych przekazywane przez Centrum
Informacji Kryzysowej przy Centrum Badań Kosmicznych Państwowej Akademii Nauk,
wyniki analiz satelitarnych udostępniane w ramach usługi zarządzania kryzysowego
programu Unii Europejskiej Copernicus były wykorzystywane przez PGW Wody Polskie
w bieżącej pracy operacyjnej oraz planowaniu działań przeciwpowodziowych.
PGW Wody Polskie wykonywało także analizy polegające na porównaniu zasięgów
powodzi z września 2024 r., opracowane na podstawie zdjęć satelitarnych i zasięgów
obszarów zagrożenia powodziowego przedstawionych na mapach zagrożenia
powodziowego. Wyniki analiz potwierdzają wysokość i zgodność ww. zasięgów.
W zależności od zlewni i odcinka rzeki zasięg ostatniej powodzi odpowiadał obszarom
zagrożenia powodziowego dla prawdopodobieństwa 0,2% (raz na 500 lat) lub obszarom
zagrożenia powodziowego dla prawdopodobieństwa 1% (raz na 100 lat). Występujące
różnice wynikały najczęściej z wystąpienia zdarzeń ekstremalnych.
Zasięg powodzi z września 2024 r., określony na podstawie danych satelitarnych,
wykorzystano również w ramach terenowej oceny szkód powodziowych nieruchomości
zabudowanych prowadzonej przez pracowników PGW Wody Polskie.
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej -
PIB do opracowania produktów hydrologicznych wykorzystywane są zweryfikowane
w trybie operacyjnym dane m.in. dot. wielkości i rozkładu opadów atmosferycznych
(identyfikacji pola padowego). Dla tego celu wykorzystuje się także dane radarowe
i produkty będące wynikiem integracji tych danych z pomiarami naziemnymi z czujników
opadowych i danymi satelitarnymi (produkt będący wynikiem połączenia tych danych to
tzw. rainGRS, o rozdzielczości przestrzennej 1 km).
W przypadku wystąpienia powodzi opracowywane są mapy terenów zalanych, głównie na
podstawie danych pozyskanych z projektu Copernicus. Do tego zadania wykorzystywane
są zarówno dane optyczne z Sentinela-2, jak i radarowe Sentinela-1, o rozdzielczości
przestrzennej 10 m. Są to obecnie najlepsze niekomercyjne dane satelitarne do tego celu.
W ramach współpracy z Centrum Informacji Kryzysowej Centrum Badań Kosmicznych
Polskiej Akademii Nauk, rozważany jest udział, w projekcie który umożliwi pozyskiwanie
również komercyjnych danych satelitarnych ICEYE o lepszej rozdzielczości przestrzennej
i czasowej.
Dane z Sentinela-1 i Sentinela-2 z projektu Copernicus służą również jako wsparcie
w monitoringu zjawisk lodowych na rzekach. Szczególne prace nad analizą takich zjawisk
są prowadzone na zbiorniku Włocławek, gdzie powstawanie zatorów lodowych może
powodować ryzyko powodziowe.
Analizowana jest również możliwość uwzględnienia danych z satelitów altymetrycznych,
takich jak Sentinel-3, Sentinel-6 czy SWOT na temat rzędnej zwierciadła wody na rzekach.
Są to tak zwane Wirtualne Stacje Hydrologiczne (WSH). Satelity te pierwotnie powstały do

-- 4 of 11 --

5
monitorowania stanu wód w morzach i oceanach, obecnie również są próby
wykorzystywania ich do wyznaczania stanu wody w rzekach w miejscu przecięcia koryta z
przelotem satelity.
Ad 6. Jakie są plany Ministerstwa dotyczące edukacji i szkoleń dla lokalnych
samorządów oraz służb ratunkowych w zakresie korzystania z nowoczesnych
technologii przeciwpowodziowych?
Oraz
Ad 9. Czy Ministerstwo planuje kampanie informacyjne dla mieszkańców terenów
zagrożonych powodzią na temat dostępnych nowoczesnych technologii i środków
ochrony?
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej –
Państwowy Instytut Badawczy plany dotyczące edukacji i szkoleń dla lokalnych
samorządów oraz służb ratunkowych w zakresie korzystania z nowoczesnych technologii
przeciwpowodziowych są kluczowe dla zwiększenia skuteczności działań prewencyjnych
i ratunkowych w przypadku powodzi.
Nowoczesne technologie mogą znacząco poprawić monitoring zagrożeń, szybsze
podejmowanie decyzji oraz koordynację działań.
IMGW-PIB w ramach realizacji zadań wynikających z art. 376 pkt 9 ustawy z dnia 20 lipca
2017 r. - Prawo wodne, do których należy prowadzenie działań edukacyjnych w zakresie
hydrologii, meteorologii i oceanologii, stosuje różne formy przekazu (platformy social
media, magazyny, książki, artykuły, komiksy i filmy) w celu dostarczenia informacji
w powyższym zakresie. IMGW-PIB prowadzi m.in. następujące serwisy: meteo.imgw.pl,
hydro.imgw.pl, klimat.imgw.pl, na których prezentowane są szczegółowe informacje
z zakresu hydrologii, meteorologii, klimatologii. IMGW-PIB prowadzi logowany serwis
hydrologiczny hydro.imgw.pl/MONITOR IMGW-PIB na temat aktualnej i prognozowanej
sytuacji hydrologiczno-meteorologicznej, dedykowany instytucjom i służbom działającym
w ramach zarządzania kryzysowego.
Jednym z nowoczesnych narzędzi monitoringu powodziowego opierającego się na
wykorzystaniu technologii, które umożliwiają szybkie zbieranie danych, ich analizowanie
oraz prognozowanie zagrożeń, a co za tym idzie, możliwe jest skuteczniejsze
przewidywanie powodzi, szybsze reagowanie oraz minimalizowanie szkód – jest serwis
hydrologiczny IMGW-PIB (hydro.imgw.pl).
Serwis ten jest szczególnie przydatny w kontekście monitorowania stanu wód w Polsce,
w tym stanów wód rzek, morza, jezior i innych zbiorników wodnych, co jest kluczowe m.in.
dla zarządzania zasobami wodnymi, prognozowania hydrologicznego, oceny ryzyka
i ochrony środowiska.
W ramach działań edukacyjnych prowadzonych w IMGW-PIB są obecnie realizowane oraz
przewidziane w kolejnych latach szkolenia z funkcjonalności serwisu hydrologicznego
hydro.imgw.pl. To kursy, które mają na celu zapoznanie uczestników z produktami
i usługami hydrologicznymi oferowanymi w serwisie przez IMGW-PIB, w tym zapoznanie
się z nowoczesnymi narzędziami monitoringu sytuacji hydrologicznej i meteorologicznej
oraz analizowania danych hydrologicznych i meteorologicznych.

-- 5 of 11 --

6
W szkoleniach biorą udział przedstawiciele podmiotów, którym państwowa służba
hydrologiczno-meteorologiczna jest zobowiązana przekazywać ostrzeżenia, prognozy,
komunikaty, biuletyny lub roczniki, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury
z dnia 24 października 2023 r. w sprawie ostrzeżeń, prognoz, komunikatów, biuletynów
i roczników państwowej służby hydrologiczno-meteorologicznej i państwowej służby
geologicznej (Dz.U. z 2023 r. poz. 2430), w tym przedstawiciele samorządów lokalnych
i służb ratunkowych. Serwis hydrologiczny IMGW-PIB (hydro.imgw.pl) to platforma, która
może być wykorzystywana przez władze lokalne i służby ratunkowe do szybkiego
reagowania. Dostęp do serwisu jest bezpłatny.
Innym planowanym przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej działaniem
edukacyjnym w zakresie korzystania z nowoczesnych technologii przeciwpowodziowych
jest projekt opracowania Podręcznika użytkownika serwisu hydrologicznego HYDRO
IMGW-PIB. Podręcznik ma na celu interaktywne dostarczenie informacji o dostępnych
w serwisie produktach i usługach w zakresie monitorowania zagrożeń hydrologicznych
i meteorologicznych.
IMGW-PIB opublikowało specjalny pakiet materiałów dydaktycznych dla szkół
podstawowych i średnich. Specjalny pakiet lekcji na temat m.in.: wody i powietrza jest
darmowy i dostępny z głównej strony IMGW-PIB. W pakiecie znajduję się film edukacyjny
(15 min), który edukuje o pogodzie oraz zachowaniach, jakie są niezbędne podczas
powodzi. Powstał również komiks dostępny online dla dzieci i młodzieży - Weatherman.
Znajdują się w nim przygody superbohatera, który wie wszystko o pogodzie i zjawiskach
zachodzących w atmosferze. IMGW-PIB organizuje lekcje stacjonarne i warsztaty dla
szkół. Specjaliści IMGW- PIB informują o problemach związanych z meteorologią
i hydrologią, w tym z suszą i powodzią.
Lekcje prowadzone są w szkołach, w biurach regionalnych oraz na stacjach
meteorologicznych na terenie całej Polski. IMGW-PIB wydaje magazyn drukowany oraz
portal online pod nazwą – Obserwator. To nowoczesny drukowany i internetowy
magazyn popularno-naukowy, gdzie eksperci dzielą się wiedzą, wynikami aktualnych
badań i spostrzeżeniami na bieżące problemy środowiskowe. Artykuły dotyczą również
suszy i powodzi.
Zgodnie z ustawą – Prawo wodne w celu ograniczenia potencjalnych negatywnych
skutków powodzi dla życia i zdrowia ludzi, środowiska, dziedzictwa kulturowego oraz
działalności gospodarczej Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie przygotowuje
plany zarządzania ryzykiem powodziowym dla obszarów dorzeczy i regionów wodnych
i dokonuje ich przeglądu i aktualizacji co 6 lat. Plany zarządzania ryzkiem powodziowym
zawierają rekomendowane działania służące minimalizacji zidentyfikowanych ryzyk
i obniżeniu strat powodziowych. Są wśród nich zarówno działania techniczne (np. budowa
zbiorników retencyjnych i obwałowań) i nietechniczne (np. z zakresu naturalnej retencji
oraz instrumenty prawne).
W związku z powyższym PGW Wody Polskie, zgodnie z przekazanymi informacjami,
w przyszłym roku rozpoczyna pracę nad realizacją projektu pn. „Przegląd i aktualizacja
planów zarządzania ryzykiem powodziowym w 3. cyklu planistycznym”. Projekt będzie
finansowany ze środków Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko na
lata 2021-2027 (FEnIKS) w ramach priorytetu II: Wsparcie sektorów energetyka

-- 6 of 11 --

7
i środowisko z EFRR, działania 2.4 Adaptacja do zmian klimatu, zapobieganie klęskom
i katastrofom.
W ramach ww. projektu są planowane do realizacji działania informacyjno-promocyjne,
w tym kampania informacyjno-promocyjna przez cały okres jego realizacji. Działania
informacyjno-promocyjne będą miały na celu przede wszystkim rozpowszechnianie
wiedzy o realizowanym projekcie, przeglądzie i aktualizacji planów zarządzania ryzykiem
powodziowym, a także o zagrożeniu ze strony powodzi, skutkach powodzi, sposobach
ochrony przed powodzią oraz wpływie zmian klimatu na występowaniu powodzi oraz
adaptacji do tych zmian. Kampania będzie miała za zadanie zwiększenie świadomości
społeczeństwa w zakresie powodzi i zagrożenia z nią związanego, kształtowanie
właściwych postaw społeczeństwa wobec zagrożenia powodziowego, a także wspieranie
racjonalnego podejmowania decyzji lokalizacyjnych w planowaniu przestrzennym.
W ramach działań informacyjno-promocyjnych będą prowadzone także działania
edukacyjne, których celem będzie przedstawienie w przystępny sposób zagadnień
związanych z zagrożeniem ze strony powodzi, sposobów ochrony przed powodzią,
wpływie zmian klimatu na występowanie powodzi, a także planów zarządzania ryzykiem
powodziowym i planowanych działań. Podjęte działania mają w szczególności przyczynić
się do podniesienia poziomu wiedzy w zakresie zagrożenia powodzią, jej genezy oraz
możliwości przeciwdziałania, jak również kształtowania właściwych postaw
społeczeństwa. Szczegółowy zakres merytoryczny działań informacyjno-promocyjnych, w
tym kampanii, będzie opracowany w trakcie realizacji projektu (informacje w tym zakresie
będą zamieszczane na stronie projektu).
Zgodnie z informacjami uzyskanymi od Ministerstwa Spraw Wewnętrznych
i Administracji, w ustawie o ochronie ludności i obronie cywilnej, która 8 listopada 2024 r.
została jednogłośnie przyjęta przez Sejm RP, zawarto regulacje dotyczące kwestii edukacji,
szkoleń oraz ćwiczeń z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej. Ponadto, dokonano
uporządkowania regulacji dotyczących systemu ostrzegania i alarmowania, w skład
którego wchodzą m.in. syreny alarmowe oraz krajowe, regionalne i lokalne systemy
ostrzegania, w tym Regionalny System Ostrzegania (RSO) i alert RCB5. Ustanowiono
również obowiązki nadawców w zakresie przekazywania komunikatów ostrzegawczych.
Przedmiotowe kwestie odnoszą się również do zagrożeń związanych m.in. z powodzią.
Ad 7. Czy Ministerstwo współpracuje z międzynarodowymi organizacjami lub innymi
krajami w celu wymiany doświadczeń i najlepszych praktyk w zakresie ochrony
przeciwpowodziowej?
Polska jest członkiem – sygnatariuszem Konwencji Wodnej i bierze aktywny udział we
wdrażaniu działań objętych programem prac Konwencji od 30 lat. W ciągu tych trzech
dekad Polska sukcesywnie zwiększała zasięg terytorialny współpracy oraz zacieśniała
współpracę z państwami sąsiednimi. W tym czasie Polska podpisała sześć umów
dwustronnych o współpracy na wodach transgranicznych z państwami sąsiednimi oraz
jedną umowę wielostronną obejmującą swoim zasięgiem cały Międzynarodowy Obszar
Dorzecza Odry. Polska poprzez Ministerstwo Infrastruktury, w tym wyznaczonych
przedstawicieli innych instytucji jak Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie,
Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej - PIB, a także Państwowy Instytut Geologiczny
- PIB, prowadzi aktywną współpracę na wodach transgranicznych z pięcioma krajami
sąsiedzkimi, tj. Ukrainą, Niemcami, Słowacją, Czechami i Litwą. Współpraca ta odbywa się

-- 7 of 11 --

8
w ramach pięciu komisji dwustronnych z poszczególnymi sąsiadami oraz
Międzynarodowej Komisji Ochrony Odry przed Zanieczyszczeniem (MKOOpZ).
Polska w ramach członkostwa w Unii Europejskiej bierze również udział w spotkaniach
grupy roboczej ds. powodzi działającej przy Komisji Europejskiej, powołanej w celu
wymiany informacji dotyczących wdrażania dyrektywy 2007/60/WE Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. w sprawie oceny ryzyka
powodziowego i zarządzania nim czyli tzw. Dyrektywy Powodziowej.
Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej - Państwowy Instytut Badawczy, zgodnie
z przekazanymi informacjami, prowadzi, współpracę międzynarodową obejmującą
zarówno udział w pracach gremiów wielostronnych (tj. organizacji międzynarodowych na
szczeblu globalnym lub regionalnym), jak również współpracę bilateralną, z innymi
narodowymi służbami hydrologiczno - meteorologicznymi.
IMGW-PIB w zakresie współpracy, obejmującej swym zakresem tematykę ochrony
przeciwpowodziowej i szerzej - osłony hydrologicznej, uczestniczy, zgodnie z uzyskanymi
informacjami, w poniższych organizacjach i działaniach:
1. Światowa Organizacja Meteorologiczna (WMO)
WMO to organizacja systemu Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ). Z zasady
wspiera więc przede wszystkim rozwój poszczególnych inicjatyw w krajach słabiej
rozwiniętych – stanowi to o fakcie, że Polska i jej wewnętrzne mechanizmy nie wchodzą
w zakres ścisłych operacji WMO, a mogą co najwyżej stanowić źródło inspiracji
administracyjno-merytorycznej dla innych, słabiej rozwiniętych gospodarczo
i technologicznie krajów członkowskich. WMO nie jest jednak angażowana
w rozstrzyganie zagadnień ściśle technologicznych, o profilu nakreślonym w interpelacji,
jest miejscem wymiany dobrych praktyk w zakresie rozwojowi metodyki modelowania
hydrologicznego, reagowania na zagrożenia itp. – temu poświęconych jest kilka
programów i inicjatyw WMO, takich jak Applied Programme on Flood Management
(APFM) i Flood Forecasting Initiative (FFI).
2. European Flood Awerness System (EFAS)
IMGW-PIB od 2017 roku współpracuje z European Flood Awareness System (EFAS). Na
mocy podpisanego porozumienia, IMGW-PIB uzyskał dostęp do logowanego serwisu
mapowego Copernicus Emergency Management System (CEMS) – European Flood
Awareness System –Information System (EFAS-IS). Platforma ta zawiera interaktywną
mapę, która umożliwia m.in. obserwację danych pomiarowych wszystkich partnerów oraz
podgląd pod prognozy hydrologiczne i meteorologiczne, a także wydane przez EFAS
powiadomienia powodziowe (Flood Notifications). W ramach przynależności do EFAS
IMGW-PIB raz w roku uczestniczy w corocznych spotkaniach wszystkich partnerów EFAS,
podczas których przedstawiciele EFAS prezentują m.in. wprowadzone w systemie zmiany
(ulepszenia) oraz ulepszenia i działania planowane na kolejny rok. Podczas tych spotkań
partnerzy mają również możliwość podzielenia się doświadczeniami ze zdarzeń
powodziowych, których doświadczyli w ostatnim czasie. System EFAS został stworzony
w ramach Copernicus Emergency Management Service (CEMS) i od 2012 roku działa
operacyjnie, wspierając działania prewencyjne przed zdarzeniami powodziowymi.

-- 8 of 11 --

9
System EFAS działa na poziomie regionalnym i europejskim, co oznacza, że jego
ostrzeżenia są dostosowane do dużych zlewni rzecznych i dotyczą głównie zagrożeń
wielkoobszarowych, bez uwzględniania lokalnych uwarunkowań.
3. Współpraca bilateralna w ramach w prac międzyrządowych komisji ds. współpracy na
wodach granicznych (wcześniej wspomniana współpraca koordynowana na szczeblu MI).
4. Współpraca bilateralna z narodowymi służbami hydrologiczno – meteorologicznymi -
współpraca dwustronna pomiędzy IMGW-PIB a CHMU (CZ) realizowana w szerokim
zakresie tematycznym.
W ramach IMGW-PIB realizowana współpraca międzynarodowa związana jest
z koordynacją oraz rozwojem meteorologicznej osłony kraju. Dla tego celu, zgodnie
z informacjami przekazanymi przez IMGW, utrzymywana jest również współpraca
w ramach następujących przedsięwzięć:
a) W ramach członkostwa IMGW w sieci Eumetnet Centrum Meteorologicznej Osłony
Kraju współpracuje w następujących zadaniach:
- meteoalarm.org jest to program służący standaryzacji oraz integracji prezentacji
ostrzeżeń meteorologicznych z obszaru Europy. Indywidualne ostrzeżenia narodowych
służb meteorologicznych są prezentowane na wspólnej mapie, jednocześnie strona
meteoalarm.org służy za ogólnodostępny hub dla instytucji trzecich. Dzięki standaryzacji
z dostępu do ostrzeżeń w tym ostrzeżeń IMGW-PIB korzystają największe korporacje
informatyczne jak choćby Google czy Microsoft, a to znacząco zwiększa zasięgi ostrzeżeń.
- Working Group on Cooperation between European Forecasters (WGCEF) grupa robocza
skupiająca operacyjnych synoptyków narodowych służb meteorologicznych, służy
wymianie doświadczeń z przebiegu niebezpiecznych zjawisk, praktyki ostrzegania,
budowaniu sieci bezpośrednich kontaktów bilateralnych i multilateralnych - Heads of
Forecasting (HoF) spotkania szefostwa służb meteorologicznych dla wymiany
doświadczeń w zarządzaniu obszarem meteo, wdrażaniu globalnych polityk, rozwoju
służby meteorologicznej.
b) W ramach członkostwa IMGW-pIB w Stowarzyszeniu European Severe Storms
Laboratory, realizowane są prace badawcze wdrożeniowe w oparciu o udostępnioną bazę
raportów społecznościowych o niebezpiecznych zdarzeniach wywołanych zjawiskami
atmosferycznymi (eswd.eu). Pracownicy uczestniczą w profesjonalnych kursach
i warsztatach o prognozowaniu gwałtownych zjawisk, a także pozostają w łączności
z europejskim środowiskiem badawczym w zakresie wiedzy i technik prognozowania burz.
c) Zespół Prognoz Specjalistycznych IMGW-PIB współpracuje z Eumetsat (Europejska
Organizacja Eksploatacji Satelitów Meteorologicznych) i jest w sieci obserwacji
fenologicznych (PEP725), co jest wynikiem dawnego projektu COST (The European
Cooperation in Science and Technology) http://www.pep725.eu/.
d) IMGW-PIB od 2009 roku jest członkiem EUMETSAT (European Organisation for the
Exploitation of Meteorological Satellites) i wykonuje prace w ramach projektu H SAF
(Satellite Application Facility on Support to Operational Hydrology and Water
Management) jako lider klastra walidacji hydrologicznej produktów opartych na satelitach
meteorologicznych o wysokiej rozdzielczości czasowej, a niskiej rozdzielczości
przestrzennej, w którym znajdują się eksperci z ośmiu państw europejskich. Dzięki temu,

-- 9 of 11 --

10
przynajmniej raz na osiem miesięcy delegacja z IMGW-PIB bierze udział w aktywnych
rozmowach na temat najnowszych produktów satelitarnych EUMETSAT w dziedzinie
hydrologii oraz wymienia doświadczenia z innymi delegatami z Europy.
Zakład Teledetekcji Satelitarnej (ZTS) IMGW reprezentuje Polskę w strukturach
EUMETSATu w tym w konsorcjum H-SAF. Dodatkowo pracownicy ZTS są członkami min.
International Precipitation Workig Group, International TOVS Working Group, European
Meteorological Society, grupę PyTroll - organizacje zajmująca się rozwojem
oprogramowania wizualizującego dane satelitarne.
e) Centrum Modelowania Meteorologicznego (CMM) IMGW realizuje działalność
w ramach państwowej służby hydrologiczno - meteorologicznej w zakresie wsparcia
zadań mających na celu ostrzeganie przed niebezpiecznymi zdarzeniami
meteorologicznymi i hydrologicznymi, dostarczając wyniki prognoz numerycznych do
innych komórek IMGW-PIB, których zadaniem jest przygotowywanie i wydawanie
oficjalnych ostrzeżeń: Centrum Meteorologicznej Osłony Kraju (CMOK), Centrum
Meteorologicznej Osłony Lotnictwa Cywilnego (MOLC) i Centrum Hydrologicznej Osłony
Kraju (CHOK).
Prace rozwojowe odbywają się zarówno w ramach konsorcjów międzynarodowych
(ACCORD, COSMO, RC-LACE, EUMETNET SRNWP) jak i projektów badawczych
realizowanych w kooperacji z innymi jednostkami na rynku krajowym
i międzynarodowym. Konsorcja ACCORD i COSMO zrzeszają znaczącą większość krajów
europejskich i umożliwiają swobodną wymianę doświadczeń także tych, które są istotne
z punktu widzenia praktyk w zakresie wykorzystania wyników modeli numerycznych
w systemach ochrony przeciwpowodziowej.
Zgodnie z uzyskanymi informacjami od Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, warto
wspomnieć o zaangażowaniu grup ratowniczych polskich strażaków w działania związane
ze zwalczaniem skutków powodzi w innych krajach, m.in. w Czechach oraz Bośni
i Hercegowinie.
Ponadto, strażacy Państwowej Straży Pożarnej uczestniczą w ćwiczeniach
międzynarodowych, podczas których są prowadzone szeroko rozumiane działania
przeciwpowodziowe, w tym m.in. ewakuacja ludności z zagrożonych terenów,
dostarczanie żywności i wody oraz udzielanie pomocy medycznej osobom
poszkodowanym. Udział w ćwiczeniach jest doświadczeniem, które może być nieocenione
w przypadku wystąpienia rzeczywistego zagrożenia. Przykładowo ćwiczenie takie miało
miejsce w dniach 4-8 września 2023 r. w Nowym Dworze Mazowieckim na wodach rzeki
Wisła i Narew. W manewrach brały udział ekipy ratownicze z 7 krajów: Polski, Ukrainy,
Finlandii, Austrii, Czech, Belgii oraz Chorwacji.
Ad 8. Jakie są wyniki dotychczasowych testów i pilotażowych wdrożeń nowoczesnych
technologii przeciwpowodziowych w Polsce?
Zgodnie z art. 370 ustawy - Prawo wodne z dnia 20 lipca 2017 r. IMGW-PIB pełni
państwową służbę hydrologiczno-meteorologiczną, m. in. w zakresie hydrologicznej
osłony kraju. Rokrocznie proces hydrologicznej osłony kraju opiera się na opracowywaniu
produktów hydrologicznych, których celem jest informowanie społeczeństwa
i administracji (właściwych służb, administratorów wód i innych odbiorców) o aktualnej
i prognozowanej sytuacji hydrologicznej, w tym ostrzeganie przez niebezpiecznymi

-- 10 of 11 --

11
zjawiskami hydrologicznymi. Osłona hydrologiczna jest realizowana w trybie ciągłym 24h.
IMGW-PIB realizuje zadania rozwojowe ujęte w Strategii IMGW-PIB lub w celach
rozwojowych, również w zakresie hydrologicznej osłony kraju. W ostatnich latach, zgodnie
z informacjami przekazanymi przez IMGW-PIB, zrealizowano cały szereg zadań,
skutkujących wdrożeniem nowych produktów i usług, w szczególności:
1. (2020) Wprowadzenie nowego typu ostrzeżenia hydrologicznego - ostrzeżenia przed
suszą hydrologiczną. Od 2023 r. ostrzeganie przed suszą hydrologiczną realizowane jest
w ciągu całego roku hydrologicznego (wcześniej tylko dla półrocza ciepłego).
2. (2020) Wprowadzono ostrzeganie hydrologiczne realizowane do poziomu
kontrolowanych zlewni państwowej służby hydrologiczno-meteorologicznej (PSHM).
3. (2021) Budowa systemu ostrzeżeń hydrologicznych przed powodziami błyskawicznymi:
Celem zadania jest poprawa jakości hydrologicznej osłony kraju, realizowanej przez
IMGW-PIB, w zakresie monitorowania, prognozowania i ostrzegania hydrologicznego
poprzez opracowanie i wdrożenie dedykowanego systemu ostrzeżeń hydrologicznych
przed powodziami opadowymi (w tym błyskawicznymi - ang. flash flood).
4. Rozwój platformy modelowania hydrologicznego, hydraulicznego
i hydrodynamicznego.
5. (2022) Usprawnienie i optymalizacji procesu wydawania ostrzeżenia hydrologicznego-
Edytor Ostrzeżeń Hydrologicznych (EDOS)
6. W styczniu 2022 roku w serwisie IMGW-PIB pojawiła się nowa mapa – Prognoza zasięgu
zwierciadła wody. Dzięki niej, na podkładzie ortofotomapy lub Open Street Map można
w łatwy sposób przeanalizować zasięg przestrzenny aktualnej prognozy stanu wody dla
miast Warszawy, Krakowa, Poznania.
7. (2024) Nowa strona hydro.imgw.pl: wdrożenie nowej strony dot. osłony hydrologicznej
nastąpiło w 2024 roku. Strona zawiera wiele nowych produktów (jak np. prognozy
suwakowe - przedstawiające stany wody w obszarze całej Polski w ujęciu czasowym), jak
i odświeżony interface.
8. (2024) Rozwój hydrologicznych prognoz długoterminowych. Uzyskano pełne pokrycie
rzek polski systemem prognozowania długoterminowego w postaci 100-elementowej
wiązki prognoz stanu i przepływu. Prognoza obejmuje horyzont 46-dniowej prognozy
meteorologicznej z ECMWF (European Centre for Medium-Range Weather Forecasts).
W tym celu opracowano system rutynowego obliczania modeli opad-odpływ i IMGW HD
w trybie długoterminowym.
9. Rozwój operacyjnych modeli awarii obwałowań.
Z wyrazami szacunku,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu

-- 11 of 11 --