Interpelacja w sprawie wykluczenia komunikacyjnego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 5521
do ministra infrastruktury
w sprawie wykluczenia komunikacyjnego
Zgłaszający: Bartosz Józef Kownacki
Data wpływu: 17-10-2024
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się do Pana w istotnej sprawie wykluczenia komunikacyjnego oraz brakujących połączeń kolejowych i autobusowych między Polską a Słowacją. Wykluczenie komunikacyjne to problem, który dotyka wielu Polaków, a jego rozwiązanie wymaga szerokiej współpracy wszystkich sił politycznych, niezależnie od podziałów partyjnych.
Polska, niestety, należy do krajów UE, w których problem wykluczenia komunikacyjnego jest najbardziej dotkliwy. W wielu regionach nie ma dostępu do regularnego transportu publicznego, a w niektórych miejscowościach kursuje zaledwie kilka mikrobusów dziennie. Europejskie standardy transportu publicznego są wdrażane w takich krajach jak Czechy, Słowacja czy Węgry, a nawet w trudniejszych gospodarczo krajach jak Białoruś i Ukraina. Polska pozostaje w tej kwestii „czerwoną wyspą” w Europie, co wymaga natychmiastowej interwencji.
Z tego powodu proszę o podjęcie działań w celu zainicjowania reformy transportu publicznego wzorowanej na udanych przykładach słowackich i austriackich. Eksperci wskazują na potrzebę ujednolicenia systemu ulg w transporcie publicznym oraz stworzenia jednolitej bazy przystanków autobusowych, która umożliwiłaby stworzenie uniwersalnej wyszukiwarki połączeń komunikacyjnych, wzorem słowackiej platformy www.cp.sk. Polska powinna dążyć do osiągnięcia takich standardów.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Na jakim etapie jest rozpatrywanie petycji „5 razy tak dla transportu publicznego” złożonej przez Inicjatywę obywatelską Polska-Słowacja-autobusy w sierpniu 2023 r.?
Które spośród postulatów zawartych w petycji ministerstwo uznaje za cenne i warte wdrożenia?
Jakie są wnioski ministerstwa z analizy doświadczeń słowackich i austriackich w zakresie organizacji transportu autobusowego? Na ile są one cenne dla polskiego systemu transportowego?
Kiedy możemy spodziewać się konkretnych działań w kierunku ujednolicenia ulg w transporcie kolejowym, drogowym i wodnym oraz jakie są dotychczasowe efekty prac w tym zakresie?
Czy i kiedy ministerstwo planuje wdrożyć jednolitą bazę przystanków autobusowych i stworzyć uniwersalną wyszukiwarkę połączeń wzorem słowackiej www.cp.sk?
Dlaczego wciąż brak całorocznych bezpośrednich połączeń kolejowych z Polski do Popradu i Koszyc, mimo licznych apeli ze strony Słowacji? Kiedy można spodziewać się takich połączeń?
Dlaczego w horyzontalnym projekcie rozkładu jazdy CPK połączeniom kolejowym przez Muszynę do Popradu i Koszyc przydzielono niższy priorytet niż przez region czeskiej Ostrawy i Bohumina, mimo istotnych społecznych i turystycznych potrzeb?
Mam nadzieję, że przedstawione kwestie zostaną priorytetowo rozpatrzone przez Pana ministerstwo, gdyż sprawa ta ma kluczowe znaczenie dla jakości życia wielu Polaków oraz rozwoju współpracy transgranicznej z naszymi sąsiadami.
Sekretarz stanu Stanisław Bukowiec
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7938 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTD-2-1.054.9.2024
Warszawa, 07 listopada 2024
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 5521 Posła na Sejm RP pana Bartosza Kownackiego,
w sprawie wykluczenia komunikacyjnego, poniżej przedstawiam następujące informacje.
Ad 1. Petycja pn. „Pięć razy tak dla transportu publicznego” wpłynęła do resortu
infrastruktury w dniu 2 września 2024 r. Resort infrastruktury pisemnie odniósł się do
postulatów zawartych w petycji informując wnoszącego o sposobie jej rozpatrzenia.
Ad 2 – 3 i 5. Warto wskazać, że w sierpniu br. resort infrastruktury wystąpił po państw
członkowskich Unii Europejskiej z prośbą o przekazanie informacji dotyczących przyjętych
rozwiązań mających na celu likwidację wykluczenia komunikacyjnego w tych krajach.
Do dnia 18 października br. odpowiedzi na ww. pytania przekazało 7 państw
członkowskich UE (Austria, Czechy, Dania, Estonia, Niemcy, Słowacja oraz Szwecja). W tym
zakresie przykłady austriackich i słowackich rozwiązań oraz doświadczeń w zarządzaniu
autobusowym transportem regionalnym wydają się być interesujące. Należy jednak
przeanalizować i ocenić, które rozwiązania sprawdziłyby się i są możliwe do wdrożenia
w Polsce.
Resort infrastruktury dostrzega potrzebę dokonania rewizji przepisów dotyczących
publicznego transportu zbiorowego. W Ministerstwie Infrastruktury został powołany
Zespół Ekspercki do spraw przeciwdziałania wykluczeniu komunikacyjnemu. Do
uczestnictwa w pracach Zespołu Eksperckiego, oprócz komórek merytorycznych resortu
infrastruktury, zostali zaproszeni eksperci ze środowiska naukowego zajmującego się
tematyką transportu publicznego, a także przedstawiciele branży oraz organizacji
samorządowych. Szeroka reprezentacja przedstawicieli różnych dziedzin powiązanych
z publicznym transportem zbiorowym w pracach Zespołu pozwoli na odpowiednie
zdiagnozowanie obszarów prawnych, w których należy dokonać niezbędnych zmian.
Pierwsze, inauguracyjne posiedzenie Zespołu Eksperckiego do spraw przeciwdziałania
wykluczeniu komunikacyjnemu odbyło się w dniu 30 października br. W najbliższym czasie
planowana jest organizacja kolejnych spotkań tego gremium.
W wyniku prac powołanego Zespołu planowane jest przygotowanie rozwiązań
legislacyjnych nowelizujących przepisy ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym
transporcie zbiorowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 2778) oraz ustawy z dnia 16 maja 2019 r.
o Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej (Dz.
U. z 2024 r. poz. 402), jak i innych aktów prawnych odnoszących się do publicznego
transportu zbiorowego.
-- 1 of 3 --
2
Planuje się, że ww. nowelizacja może obejmować m.in.:
1) utworzenie kompletnego elektronicznego systemu przewozów pasażerskich,
w ramach którego pasażerowie będą mieli dostęp do mapy i wyszukiwarki
połączeń autobusowych i kolejowych w całym kraju. System ten posiadałby
rejestr linii komunikacyjnych dofinansowanych ze środków Funduszu,
z uwzględnieniem liczby przewożonych pasażerów, kilometrów danej linii
komunikacyjnej, a także liczby kursów autobusowych na danej linii,
wykorzystywanych pojazdów oraz identyfikacji organizatorów publicznego
transportu zbiorowego jak również przewoźników świadczących usługi przewozu
osób;
2) wprowadzenie integratora przewozów, zapewne na poziomie wojewódzkim,
w taki sposób, aby tworzył on przemyślaną i odpowiadającą potrzebom
pasażerów sieć połączeń na obszarze danego województwa. System ten powinien
opierać się na integracji transportu autobusowego i kolejowego. Transport
autobusowy powinien zapewniać przede wszystkim pasażerom możliwość
dojazdu do stacji kolejowych;
3) wprowadzenie minimalnych standardów częstotliwości realizowania przewozów
w publicznym transporcie zbiorowym, w tym przewozów o charakterze
użyteczności publicznej dofinansowanych ze środków Funduszu;
4) określenie minimalnych standardów jakości taboru (głównie w zakresie jego
wieku), którym realizowane są przewozy o charakterze użyteczności publicznej;
5) wzmocnienie kontroli wydatkowania środków Funduszu.
Podkreślenia wymaga jednak, że ostateczny kształt nowelizacji zostanie określony
w projekcie ustawy, będącej efektem prac Zespołu Eksperckiego do spraw
przeciwdziałania wykluczeniu komunikacyjnemu. Nie jest wykluczone, że niektóre
propozycje zawarte w petycji pn. „Pięć razy tak dla transportu publicznego” zostaną
wdrożone w toku wspomnianej nowelizacji.
Ad 4. Odnosząc się do kwestii ujednolicenia ulg w transporcie kolejowym, drogowym
i wodnym oraz efektów dotychczasowych prac w tym zakresie, uprzejmie informuję,
że obecnie realizowane są prace koncepcyjne związane z pozyskiwaniem od
przewoźników i operatorów (w zakresie przewozów kolejowych) oraz marszałków
województw (w zakresie przewozów autobusowych) informacji odnośnie liczby
sprzedanych biletów z ulgą ustawową i wynikających z tego tytułu należnej kwoty
rekompensaty w podziale na poszczególne grupy uprawnionych, analizą postulatów które
dotychczas wpłynęły do resortu infrastruktury w przedmiotowym zakresie, czy też
przygotowywaniem wstępnej propozycji możliwego docelowego kształtu obowiązującego
w Polsce systemu ulg przejazdowych.
Zmiany te będą dotyczyć systemu ulg ustawowych w przewozach drogowych i kolejowych
– z wyłączeniem komunikacji miejskiej, dla której zarówno organizatorem jak i płatnikiem
są poszczególne jednostki samorządu terytorialnego. Podmioty te samodzielnie, każdy
we własnym zakresie, określają beneficjentów, zakres i wymiar ulg, dlatego też nie wydaje
się zasadne ingerowanie na poziomie centralnym w uprawnienia samorządów do
regulowania i organizacji lokalnego publicznego transportu zbiorowego.
-- 2 of 3 --
3
Ad 6. Wyjaśniam, że minister właściwy do spraw transportu jako ustawowy organizator
kolejowych połączeń międzywojewódzkich zamawia pasażerskie połączenia kolejowe
o charakterze usług publicznych w oparciu o wymogi zawarte w rozporządzeniu Ministra
Infrastruktury z dnia 4 grudnia 2020 r. w sprawie planu zrównoważonego rozwoju
publicznego transportu zbiorowego w międzywojewódzkich i międzynarodowych
przewozach pasażerskich oraz w wojewódzkich przewozach pasażerskich w transporcie
kolejowym (Dz. U. 2020 r. poz. 2328), czyli tzw. „Planie transportowym”. Informuję, że
Plan transportowy nie przewiduje uruchamiania połączeń na trasie Muszyna – Plaveč –
Poprad – Koszyce. Priorytetem ustalania siatki połączeń międzynarodowych jest m.in.
zapewnienie połączenia stolicy kraju ze stolicami krajów sąsiadujących z Polską oraz
wybranych dużych miast europejskich. Pasażerowie podróżujący między Polską
a Słowacją mogą skorzystać z bezpośrednich pociągów PKP Intercity do stolicy Słowacji,
Bratysławy (pociągi IC „Chopin” i IC „Batory”).
Ad 7. Obecnie trwają konsultacje projektu Horyzontalnego Rozkładu Jazdy m.in.
w wymiarze międzynarodowym, które mają doprowadzić do uzgodnienia docelowego
układu połączeń na stykach z państwami sąsiednimi, w tym Republiką Słowacką.
Zaznaczam, że kwestia połączenia Kraków – Koszyce z wykorzystaniem nowej linii Podłęże
– Piekiełko jest analizowana. Niemniej jednak ewentualne uruchomienie pociągów na tej
linii zależy od poprawy stanu infrastruktury po stronie słowackiej, jak również uzgodnienia
modelu organizacji i finansowania pociągów.
W stosunku do ciągu Muszyna – Koszyce, korytarz przez Ostrawę i Bohumin (zapewniający
połączenia międzynarodowe z Austrią, Słowacją, Węgrami oraz Czechami), prowadzi
liniami magistralnymi, zapewniając obecnie bądź w niedalekiej przyszłości osiągnięcie
konkurencyjnych czasów przejazdu względem transportu drogowego. Jest to zasadnicza
przyczyna wyższego priorytetu tego kierunku.
Z poważaniem
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu
Dokument podpisany elektronicznie przez:
-- 3 of 3 --