Interpelacja nr 5504
Interpelacja w sprawie dodatku do emerytury dla przewodniczących zarządów osiedli, dzielnic
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (40%)
Obrona i Bezpieczeństwo (40%)
Edukacja i Szkolnictwo (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie dodatku do emerytury dla przewodniczących zarządów osiedli, dzielnic
Interpelacja nr 5504
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie dodatku do emerytury dla przewodniczących zarządów osiedli, dzielnic
Zgłaszający: Monika Wielichowska
Data wpływu: 16-10-2024
Szanowna Pani Minister,
do mojego biura poselskiego zwrócił się samorząd ząbkowicki w sprawie dodatku do emerytury dla przewodniczących zarządów osiedli, dzielnic.
Ustawą z dnia 26 maja 2023 r. o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa wprowadzono dodatek do emerytury dla sołtysów spełniających kryteria ustawowe.
Ustawa o samorządzie gminnym przewiduje, że dany samorząd może utworzyć na swoim terenie jednostkę pomocniczą. Dla obszarów wiejskich lub miejsko-wiejskich są to sołectwa, a dla obszarów miejskich – osiedla i dzielnice. Reprezentantem społeczności lokalnych ww. jednostek pomocniczych gminy są odpowiednio – sołtysi i przewodniczący zarządu osiedli, dzielnic.
Samorząd ząbkowicki zauważa, że z uzasadnienia do ww. ustawy o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa wynika, że celem wprowadzenia tych uregulowań jest uhonorowanie istotnej roli sołtysa w samorządzie wiejskim, jako instytucji zakorzenionej w polskiej tradycji ustrojowej, tym samym, świadczenie to przysługuje wyłącznie sołtysom będącym organami wykonawczymi sołectw. Jak zauważają władze samorządu ząbkowickiego, taką samą, ważną rolę odgrywają przewodniczący zarządu osiedli, dzielnic. Pełnią bowiem funkcję tożsamą z funkcją sołtysa, mają niemal identyczny zakres obowiązków jak sołtysi, angażują się w sprawy lokalnego społeczeństwa z tą różnicą, że robią to na obszarach miejskich, a nie wiejskich.
W świetle obowiązujących przepisów prawa pozbawieni są możliwości ubiegania się o świadczenie pomimo tego, że jednostkę pomocniczą, w której pełniły funkcję monokratycznego organu wykonawczego, od sołectwa odróżnia jedynie nazwa.
W związku z tym władze samorządu ząbkowickiego apelują o rozważenie możliwości zmiany przepisów prawa w tym zakresie i uwzględnienie wypłat dodatków do emerytury przewodniczącym zarządów osiedli, dzielnic, którzy w sposób analogiczny pełnią istotne funkcje na poziomie lokalnym.
Pani Minister, czy resort rozważy podjęcie prac w zakresie wprowadzenia dodatku do emerytury dla przewodniczących zarządów osiedli, dzielnic?
Z wyrazami szacunku
Monika Wielichowska
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Interpelacja nr 5504
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie dodatku do emerytury dla przewodniczących zarządów osiedli, dzielnic
Zgłaszający: Monika Wielichowska
Data wpływu: 16-10-2024
Szanowna Pani Minister,
do mojego biura poselskiego zwrócił się samorząd ząbkowicki w sprawie dodatku do emerytury dla przewodniczących zarządów osiedli, dzielnic.
Ustawą z dnia 26 maja 2023 r. o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa wprowadzono dodatek do emerytury dla sołtysów spełniających kryteria ustawowe.
Ustawa o samorządzie gminnym przewiduje, że dany samorząd może utworzyć na swoim terenie jednostkę pomocniczą. Dla obszarów wiejskich lub miejsko-wiejskich są to sołectwa, a dla obszarów miejskich – osiedla i dzielnice. Reprezentantem społeczności lokalnych ww. jednostek pomocniczych gminy są odpowiednio – sołtysi i przewodniczący zarządu osiedli, dzielnic.
Samorząd ząbkowicki zauważa, że z uzasadnienia do ww. ustawy o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa wynika, że celem wprowadzenia tych uregulowań jest uhonorowanie istotnej roli sołtysa w samorządzie wiejskim, jako instytucji zakorzenionej w polskiej tradycji ustrojowej, tym samym, świadczenie to przysługuje wyłącznie sołtysom będącym organami wykonawczymi sołectw. Jak zauważają władze samorządu ząbkowickiego, taką samą, ważną rolę odgrywają przewodniczący zarządu osiedli, dzielnic. Pełnią bowiem funkcję tożsamą z funkcją sołtysa, mają niemal identyczny zakres obowiązków jak sołtysi, angażują się w sprawy lokalnego społeczeństwa z tą różnicą, że robią to na obszarach miejskich, a nie wiejskich.
W świetle obowiązujących przepisów prawa pozbawieni są możliwości ubiegania się o świadczenie pomimo tego, że jednostkę pomocniczą, w której pełniły funkcję monokratycznego organu wykonawczego, od sołectwa odróżnia jedynie nazwa.
W związku z tym władze samorządu ząbkowickiego apelują o rozważenie możliwości zmiany przepisów prawa w tym zakresie i uwzględnienie wypłat dodatków do emerytury przewodniczącym zarządów osiedli, dzielnic, którzy w sposób analogiczny pełnią istotne funkcje na poziomie lokalnym.
Pani Minister, czy resort rozważy podjęcie prac w zakresie wprowadzenia dodatku do emerytury dla przewodniczących zarządów osiedli, dzielnic?
Z wyrazami szacunku
Monika Wielichowska
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
5 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5271 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.551.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 5504 Pani Marszałek Moniki Wielichowskiej „w sprawie dodatku
do emerytury dla przewodniczących zarządów osiedli, dzielnic”, proszę przyjąć poniższe
informacje.
Podkreślić trzeba, że system ubezpieczeń społecznych, w tym przede wszystkim
powszechny system emerytalny, opiera się na zasadzie ekwiwalentności odprowadzonych
składek i należnego świadczenia. Emerytury wypłacane z systemu powszechnego mają
charakter indywidualny, a ich wysokość jest ustalana na podstawie wkładu wniesionego
w postaci składek. Im bardziej ubezpieczony partycypował w tworzeniu dochodów
Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w tym większym stopniu ma on prawo z nich korzystać
pobierając emeryturę lub rentę. Przyznanie dodatkowego świadczenia do emerytury, które
nie wynika z wniesionego przez ubezpieczonego wkładu w postaci opłacenia składki
ubezpieczeniowej, nie znajduje uzasadnienia w konstrukcji systemu ubezpieczeń
społecznych.
Mając na uwadze powyższe należy zauważyć, że funkcjonujące w przeszłości
w powszechnym systemie emerytalnym tzw. dodatki branżowe do emerytur i rent z tytułu
wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze,
przyznawane do 15 listopada 1991 r., zostały po tej dacie zniesione. Zniesienie prawa do tych
dodatków wiązało się ze stopniowym przywracaniem systemowi emerytalnemu jego
ubezpieczeniowego charakteru, o którym ostatecznie przesądziła przeprowadzona
w 1999 r. reforma systemu ubezpieczeń społecznych.
W nowym systemie emerytalnym, określonym przepisami ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1251,
z późn. zm.), źródłem finansowania świadczeń emerytalno-rentowych jest fundusz tworzony
ze składek pracowników i pracodawców. Z systemu tego usunięto większość elementów
nieubezpieczeniowych i socjalnych, tak aby powiązać wysokość przyszłego świadczenia
z sumą składek odprowadzanych od przychodów ubezpieczonego w całym okresie jego
aktywności zawodowej.
Obecnie, na gruncie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych, wypłacane są jedynie dwa rodzaje dodatków – dodatek pielęgnacyjny oraz
dodatek dla sierot zupełnych. Oba dodatki są świadczeniami o charakterze
ubezpieczeniowym, związanymi z ryzykami ubezpieczeniowymi w postaci niezdolności
do pracy i samodzielnej egzystencji oraz utraty żywiciela. Wypłata tych dodatków ma
miejsce w sytuacji spełnienia się wskazanych ryzyk oraz wiąże się z obowiązkiem opłacania
składki ubezpieczeniowej.
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Pełnienie funkcji przewodniczącego zarządu osiedla (dzielnicy) nie mieści się
w przewidzianych przez system ubezpieczeń społecznych kategoriach ryzyk
ubezpieczeniowych, które obejmują przede wszystkim utratę możliwości osiągania
dochodów z pracy wskutek starości lub niezdolności do pracy spowodowanej stanem
zdrowia.
W systemie emerytalnym brak jest więc miejsca dla preferencji w wysokości świadczeń
dla wybranych grup ubezpieczonych. Przyznanie nowych dodatków do emerytury
doprowadziłoby przede wszystkim do naruszenia reguły nietworzenia nowych uprawnień
nieznajdujących pokrycia w składce na ubezpieczenie emerytalne.
Jednocześnie informuję, że często wskazywanego przez zainteresowanych świadczenia
pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa nie można traktować jako dodatku
do emerytury. Świadczenie to, obecnie wynoszące 336,26 zł miesięcznie, przyznawane jest
na wniosek osoby, która pełniła funkcję sołtysa na podstawie ustawy z 8 marca 1990 r.
o samorządzie gminnym. Świadczenie to nie jest świadczeniem z ubezpieczeń społecznych
i nie jest finansowane z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Podobnie świadczenie
ratownicze z tytułu wysługi lat w ochotniczych strażach pożarnych (tzw. dodatek do
emerytury) nie wynika z rozwiązań z systemu emerytalnego i nie jest finansowane
z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Świadczenie ratownicze, obecnie w wysokości 258 zł,
z tytułu wysługi lat w OSP przysługuje strażakowi ratownikowi OSP na podstawie art. 16
ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych (Dz. U. z 2024 r. poz.
233, z późn. zm.).
Ewentualne wypracowanie w ramach możliwości budżetu państwa rozwiązań
pozwalających na dodatkowe docenienie trudu osób podejmujących aktywność społecznie
użyteczną powinno znajdować odzwierciedlenie w przepisach regulujących tę aktywność, a
nie w rozwiązaniach z zakresu systemu emerytalnego.
Niezależnie od powyższego, dziękuję za głos zabrany w tej sprawie. W imieniu Ministra
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej pragnę podkreślić, że wszystkie przedstawiane mu
w związku z tą problematyką propozycje zmian przepisów są wnikliwie analizowane
i traktowane jako wyraz troski o kształt systemu ubezpieczeń społecznych.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.551.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 5504 Pani Marszałek Moniki Wielichowskiej „w sprawie dodatku
do emerytury dla przewodniczących zarządów osiedli, dzielnic”, proszę przyjąć poniższe
informacje.
Podkreślić trzeba, że system ubezpieczeń społecznych, w tym przede wszystkim
powszechny system emerytalny, opiera się na zasadzie ekwiwalentności odprowadzonych
składek i należnego świadczenia. Emerytury wypłacane z systemu powszechnego mają
charakter indywidualny, a ich wysokość jest ustalana na podstawie wkładu wniesionego
w postaci składek. Im bardziej ubezpieczony partycypował w tworzeniu dochodów
Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w tym większym stopniu ma on prawo z nich korzystać
pobierając emeryturę lub rentę. Przyznanie dodatkowego świadczenia do emerytury, które
nie wynika z wniesionego przez ubezpieczonego wkładu w postaci opłacenia składki
ubezpieczeniowej, nie znajduje uzasadnienia w konstrukcji systemu ubezpieczeń
społecznych.
Mając na uwadze powyższe należy zauważyć, że funkcjonujące w przeszłości
w powszechnym systemie emerytalnym tzw. dodatki branżowe do emerytur i rent z tytułu
wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze,
przyznawane do 15 listopada 1991 r., zostały po tej dacie zniesione. Zniesienie prawa do tych
dodatków wiązało się ze stopniowym przywracaniem systemowi emerytalnemu jego
ubezpieczeniowego charakteru, o którym ostatecznie przesądziła przeprowadzona
w 1999 r. reforma systemu ubezpieczeń społecznych.
W nowym systemie emerytalnym, określonym przepisami ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1251,
z późn. zm.), źródłem finansowania świadczeń emerytalno-rentowych jest fundusz tworzony
ze składek pracowników i pracodawców. Z systemu tego usunięto większość elementów
nieubezpieczeniowych i socjalnych, tak aby powiązać wysokość przyszłego świadczenia
z sumą składek odprowadzanych od przychodów ubezpieczonego w całym okresie jego
aktywności zawodowej.
Obecnie, na gruncie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych, wypłacane są jedynie dwa rodzaje dodatków – dodatek pielęgnacyjny oraz
dodatek dla sierot zupełnych. Oba dodatki są świadczeniami o charakterze
ubezpieczeniowym, związanymi z ryzykami ubezpieczeniowymi w postaci niezdolności
do pracy i samodzielnej egzystencji oraz utraty żywiciela. Wypłata tych dodatków ma
miejsce w sytuacji spełnienia się wskazanych ryzyk oraz wiąże się z obowiązkiem opłacania
składki ubezpieczeniowej.
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Pełnienie funkcji przewodniczącego zarządu osiedla (dzielnicy) nie mieści się
w przewidzianych przez system ubezpieczeń społecznych kategoriach ryzyk
ubezpieczeniowych, które obejmują przede wszystkim utratę możliwości osiągania
dochodów z pracy wskutek starości lub niezdolności do pracy spowodowanej stanem
zdrowia.
W systemie emerytalnym brak jest więc miejsca dla preferencji w wysokości świadczeń
dla wybranych grup ubezpieczonych. Przyznanie nowych dodatków do emerytury
doprowadziłoby przede wszystkim do naruszenia reguły nietworzenia nowych uprawnień
nieznajdujących pokrycia w składce na ubezpieczenie emerytalne.
Jednocześnie informuję, że często wskazywanego przez zainteresowanych świadczenia
pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa nie można traktować jako dodatku
do emerytury. Świadczenie to, obecnie wynoszące 336,26 zł miesięcznie, przyznawane jest
na wniosek osoby, która pełniła funkcję sołtysa na podstawie ustawy z 8 marca 1990 r.
o samorządzie gminnym. Świadczenie to nie jest świadczeniem z ubezpieczeń społecznych
i nie jest finansowane z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Podobnie świadczenie
ratownicze z tytułu wysługi lat w ochotniczych strażach pożarnych (tzw. dodatek do
emerytury) nie wynika z rozwiązań z systemu emerytalnego i nie jest finansowane
z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Świadczenie ratownicze, obecnie w wysokości 258 zł,
z tytułu wysługi lat w OSP przysługuje strażakowi ratownikowi OSP na podstawie art. 16
ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych (Dz. U. z 2024 r. poz.
233, z późn. zm.).
Ewentualne wypracowanie w ramach możliwości budżetu państwa rozwiązań
pozwalających na dodatkowe docenienie trudu osób podejmujących aktywność społecznie
użyteczną powinno znajdować odzwierciedlenie w przepisach regulujących tę aktywność, a
nie w rozwiązaniach z zakresu systemu emerytalnego.
Niezależnie od powyższego, dziękuję za głos zabrany w tej sprawie. W imieniu Ministra
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej pragnę podkreślić, że wszystkie przedstawiane mu
w związku z tą problematyką propozycje zmian przepisów są wnikliwie analizowane
i traktowane jako wyraz troski o kształt systemu ubezpieczeń społecznych.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --