Interpelacja w sprawie powstania w Polsce 49 centrów integracji cudzoziemców
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 5492
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie powstania w Polsce 49 centrów integracji cudzoziemców
Zgłaszający: Adam Andruszkiewicz
Data wpływu: 15-10-2024
Szanowna Pani Minister,
w przestrzeni publicznej pojawiły się informacje na temat powstania w Polsce 49 centrów integracji cudzoziemców (CIC) na wniosek Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Informację na ten temat przekazała 7 października 2024 roku Komisja Europejska. Wg dostępnych źródeł na ten cel mają być przeznaczone ponad 432 miliony złotych. Jak wynika z komunikatu Komisji Europejskiej:
„Te »punkty kompleksowej obsługi« będą świadczyć standaryzowane usługi nowo przybyłym migrantom i będą służyć jako platformy współpracy między władzami lokalnymi, rządem i organizacjami pozarządowymi. Centra są tworzone przez urzędy marszałkowskie we współpracy z innymi instytucjami zajmującymi się migrantami w poszczególnych miejscowościach. Partnerstwo wdrożeniowe w każdym obszarze musi obejmować urząd wojewódzki odpowiedzialny za legalizację pobytu migrantów oraz co najmniej jedną organizację pozarządową doświadczoną w pracy z co najmniej 5 grupami migrantów.
CIC mogą również świadczyć dodatkowe usługi, takie jak kursy językowe na poziomie B1/B2, wsparcie psychologiczne dla dorosłych, wycieczki dla dzieci zagranicznych, kampanie informacyjne, tłumaczenia, zajęcia wyrównawcze dla dzieci lub wsparcie osobistego asystenta w biurach, szkołach, ośrodkach medycznych itp. Cudzoziemcy mogą korzystać z ośrodków do czasu złożenia wniosku o długoterminowe zezwolenie na pobyt w UE, które wymaga znajomości języka polskiego na poziomie co najmniej B1. Następnie cudzoziemcy powinni być na tyle samowystarczalni, aby korzystać z usług na takich samych zasadach jak obywatele polscy. Ośrodki są finansowane przez Fundusz Azylu, Migracji i Integracji (AMIF) Komisji Europejskiej, ale oczekuje się również, że będą szukać innych źródeł finansowania, takich jak Europejski Fundusz Społeczny, rządowy fundusz pracy lub budżety lokalne”.
Te informacje głęboko zaniepokoiły nas jako mieszkańców województwa podlaskiego, w którym od ponad 3 lat mierzymy się z atakiem nielegalnych imigrantów na naszą granicę.
Z uwagi na powyższe informacje, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 roku o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 1996 r. nr 73, poz. 350, z późn. zm.), proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
1. W jakich miejscowościach w województwie podlaskim powstały, powstają lub mają powstać centra integracji cudzoziemców? Na jakim etapie jest obecnie ich powstanie?
2. Czy prawdziwa jest informacja podana przez Komisję Europejską, że to Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wystąpiło z wnioskiem o utworzenie 49 centrów integracji cudzoziemców (CIC)? Jeśli tak, to kiedy i na jakiej podstawie MRPiPS podjęło takie działanie? Proszę o przesłanie tego wniosku. Kto podpisał to pismo skierowane do Komisji Europejskiej w imieniu ministerstwa?
3. Jakie środki finansowe zostały przeznaczone i mają być przeznaczone na ten cel?
4. Proszę o przesłanie listy organizacji pozarządowych, które zostały zaangażowane lub mają zostać zaangażowane w partnerstwo wdrożeniowe, o którym mowa powyżej w każdym z 49 centrów integracji cudzoziemców. Jakie środki finansowe otrzymały i mają otrzymać na ten cel?
5. Jakie jest stanowisko Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wobec tzw. rządowej strategii migracyjnej ogłoszonej przez premiera Donalda Tuska 12.10.2024 r. podczas konwencji Platformy Obywatelskiej, która ma zostać przyjęta w czasie najbliższego posiedzenia rządu, w ramach której ma zostać zawieszone prawo do azylu? Proszę również o przesłanie stanowiska MRPiPS przygotowanego na obrady Rady Ministrów w tym temacie.
Sekretarz stanu Wiesław Szczepański
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8114 znaków02-591 Warszawa, Polska
BMP.0713.5.77.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 54921 Pana Posła Adama Andruszkiewicza
w sprawie powstania w Polsce 49 centrów integracji cudzoziemców, uprzejmie
przedstawiam informacje, pozostające w zakresie właściwości Ministra Spraw
Wewnętrznych i Administracji.
Na wstępie warto wyjaśnić, że celem tworzenia centrów integracji cudzoziemców
(CIC) jest integracja obywateli państw trzecich legalnie przebywających w Polsce
ze społeczeństwem polskim. Zadania CIC można podzielić na dwie kategorie:
zadania usługowe i informacyjne. Zadania usługowe polegają na świadczeniu
bezpośredniej pomocy cudzoziemcom w rozwiązywaniu problemów związanych
z adaptacją oraz w podejmowaniu działań integrujących ze społeczeństwem
przyjmującym. Zadania informacyjne mają z kolei na celu dostarczanie informacji
na temat różnych form wsparcia integracyjnego oferowanych przez inne instytucje
lub organizacje, a także o innych usługach (np. ochrona zdrowia, edukacja), które
pozostają w zainteresowaniu i obejmują potrzeby beneficjentów. Idea CIC zakłada
przede wszystkim świadczenie w jednym miejscu usług dla cudzoziemców
i społeczeństwa przyjmującego, zgodnie z zasadą tzw. „jednego okienka” (One-Stop-
Shop). Omawiane centra mają również stanowić przestrzeń dla innych inicjatyw
dotyczących integracji cudzoziemców.
Prace koncepcyjne nad wypracowaniem modelu integracji cudzoziemców w Polsce
zostały podjęte w 2017 r. w ramach projektów realizowanych przez Ministerstwo
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS). Przedmiotowe projekty były
finansowane z unijnego Funduszu Azylu Migracji i Integracji na lata 2014-2020
(dalej: FAMI). W Polsce ww. funduszem – oraz jego kontynuacją na lata 2021-2027
–zarządza Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA).
Celem FAMI jest przyczynianie się do skutecznego zarządzania przepływami
migracyjnymi, a także do wdrażania, wzmacniania oraz rozwijania wspólnej polityki
azylowej i w imigracyjnej zgodnie z odpowiednim unijnym dorobkiem prawnym,
a zarazem przy pełnym poszanowaniu zobowiązań międzynarodowych Unii
1 Przekazaną, zgodnie z właściwością, przez Panią Aleksandrę Gajewską, Sekretarza Stanu
w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej pismem z 5 listopada 2024 r.
(sygn. BM-II.059.1.549.2024).
-- 1 of 4 --
Strona 2 z 4
Europejskiej (UE) oraz państw członkowskich, wynikających z instrumentów
międzynarodowych, których są stronami.
Obecnie, działania w ramach FAMI są realizowane na podstawie trzech celów
szczegółowych:
1) wzmacnianie i rozwijanie wszystkich aspektów wspólnego europejskiego
systemu azylowego, w tym jego wymiaru zewnętrznego;
2) wzmacnianie i rozwijanie legalnej migracji do państw członkowskich,
zgodnie z ich potrzebami gospodarczymi i społecznymi, oraz promowanie
skutecznej integracji i włączenia społecznego obywateli państw trzecich
oraz przyczynianie się do tej integracji i tego włączenia;
3) przyczynianie się do przeciwdziałania migracji nieuregulowanej, ułatwiając
skuteczne, bezpieczne i godne powroty i readmisję, oraz promowanie
i przyczynianie się do skutecznej wstępnej reintegracji w państwach
trzecich.
W Polsce FAMI wdrażany jest zgodnie z polskim Programem FAMI na lata
2021-2027 (szczegółowe informacje dostępne są pod adresem:
https://www.gov.pl/web/dfe-mswia/program-funduszu-azylu-migracji-i-integracji-
2021-2027). Omawiany program powstał w MSWiA na podstawie wkładów
instytucji, konsultacji wewnątrzresortowych i międzyresortowych oraz konsultacji
społecznych. Program został zatwierdzony decyzją wykonawczą Komisji Europejskiej
z 12 grudnia 2022 r.
Pomysłodawcą sieci CIC było MRPiPS, które zgłosiło ww. koncepcję
w ramach pracy nad polskim Programem FAMI w sierpniu 2021 r. W wyniku prac
uzgodnieniowych dotyczących polskiego Programu FAMI 2021-27 w Programie
zamieszczono następujące zapisy w ramach Celu 2:
„(…) w ramach środka wykonawczego zaplanowano (…) tworzenie sieci Centrów Integracji
Cudzoziemców (CIC) w oparciu o formułę one stop shop; (…) Liczbę wszystkich
wspieranych OPT szacuje się na 150 000 osób. (…) Zdecydowana większość tych osób
otrzyma wsparcie w ramach kompleksowych, projektów (działania integracyjne)
realizowanych przez władze lokalne i regionalne w całej Polsce. Koordynacja działań
będzie zapewniona w trakcie realizacji projektów. W perspektywie 2014-2020
Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej (MRiPS) realizowało dwa projekty, w których
opracowano model integracji cudzoziemców w Polsce oraz stworzono CIC (pilotaż
w dwóch województwach), co miało na celu stworzenie podstaw do trwałego,
systemowego rozwiązania dla integracji cudzoziemców w Polsce. Następnie strategia
ta zostanie wdrożona na terytorium całej Polski. (…)”
Nabór wniosków o dofinansowanie projektów dotyczący sieci CIC wynika
z konieczności zrealizowania celów Programu FAMI. W związku z powyższym
29 marca 2024 r. Departament Funduszy Europejskich MSWiA (Instytucja
-- 2 of 4 --
Strona 3 z 4
Zarządzająca dla FAMI) ogłosił ograniczony nabór wniosków o dofinansowanie
projektów na tworzenie sieci CIC, który został skierowany do 16 Marszałków
Województw. W tym miejscu warto wyjaśnić, że środki finansowe na tworzenie
CIC są ujęte w polskim Programie FAMI 2021-2027. Alokacja w ramach
FAMI (90%), w naborze dotyczącym tworzenia sieci CIC, wynosi
432 520 000,00 PLN, przy czym każdy z marszałków województw otrzymał
określoną pulę środków.
W wyniku oceny złożonych wniosków, na liście rankingowej umieszczono
11 projektów o łącznej wartości 374 894 601,74 PLN, przy dofinansowaniu
z FAMI w wysokości 337 405 141,56 PLN. Nabór uzupełniający zostanie ogłoszony
dla 2 województw.
Ponadto, środki na tworzenie CIC zostały przewidziane w ramach Europejskiego
Funduszu Społecznego Plus (EFS+), za który odpowiada Ministerstwo Funduszy
i Polityki Regionalnej.
Z kolei w nawiązaniu do pytania Pana Posła o zaangażowanie organizacji
pozarządowych w proces tworzenia CIC, uprzejmie informuję, że wśród organizacji
pozarządowych, które będą parterami w projektach dotyczących tworzenia Centrów
Integracji Cudzoziemców są: Caritas Archidiecezji Katowickiej, Caritas Diecezji
Gliwickiej, Caritas Diecezji Bielsko-Żywieckiej, Caritas Diecezji Koszalińsko-
Kołobrzeskiej, Caritas Diecezji Zielonogórsko-Gorzowskiej, Fundacja Ukraina,
Stowarzyszenie Vox Humana, Caritas Archidiecezji Lubelskiej w konsorcjum
z Caritasem Diecezji Siedleckiej, Caritas Diecezji Zamojsko-Lubaczowskiej,
Fundacja Ocalenie, Fundacja Polskie Forum Migracyjne, Fundacja Ukraiński Dom,
Fundacja dla Wolności, Caritas Archidiecezji Białostockiej, Caritas Diecezji
Ełckiej, Fundacja Vita Familiae, Caritas Diecezji Kieleckiej, Fundacja Zustricz,
Centrum Wsparcia Imigrantów i Imigrantek, Stowarzyszenie PORT. Przestrzeń
Otwarta, Stowarzyszenie OVUM, Caritas Archidiecezji Łódzkiej, Caritas Diecezji
Łowickiej, Centrum Służby Rodzinie oraz Międzynarodowa Fundacja Kobiet.
Dodatkowo należy wskazać, że wysokość środków finansowych z FAMI, które
mają zostać udostępnione organizacjom pozarządowym, będącym partnerami
w omawianych projektach, będzie wskazana w umowach finansowych, po ustaleniu
ostatecznych kształtów projektów.
Przedstawiając powyższe warto dodatkowo nadmienić, że w wyniku naboru
wniosków skierowanego do Marszałków Województw zakłada się utworzenie
lub zapewnienie funkcjonowania nie mniej niż jednego CIC w każdym mieście,
które było stolicą województwa przed reformą podziału administracyjnego Polski
w 1999 r. Efektem ma być utworzenie 49 CIC.
Jednocześnie informuję, że 6 listopada br. Instytucja Zarządzająca dla FAMI 2021-
2027 poinformowała wnioskodawców o przyznaniu dofinansowania w ramach
-- 3 of 4 --
Strona 4 z 4
przedmiotowego naboru. W projekcie dotyczącym województwa podlaskiego,
planuje się utworzenie CIC w Białymstoku, Łomży i Suwałkach.
Z poważaniem
z up. Wiesław Szczepański
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
(podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym)
Otrzymuje:
Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.
-- 4 of 4 --