Interpelacja nr 5485
Interpelacja w sprawie rozliczenia energii elektrycznej z paneli fotowoltaicznych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie rozliczenia energii elektrycznej z paneli fotowoltaicznych
Interpelacja nr 5485
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie rozliczenia energii elektrycznej z paneli fotowoltaicznych
Zgłaszający: Wiesław Szczepański
Data wpływu: 15-10-2024
W kontekście rosnącej popularności energii odnawialnej oraz dążeń do osiągnięcia neutralności klimatycznej, niezwykle istotne jest, aby system wsparcia dla obywateli i przedsiębiorstw był przejrzysty oraz przyjazny.
Fotowoltaika to rozwiązanie, które w ostatnich latach zyskuje na popularności wśród mieszkańców naszego kraju. Z założenia pozwala na uniezależnienie się od rosnących cen energii. Prowadzone przez ostatnie lata akcje promocyjne i formy dofinansowania zachęciły wiele gospodarstw domowych do wymiany źródeł ciepła w domach, właśnie na panele fotowoltaiczne i pompy ciepła co pozwala odejść od tradycyjnych „kopciuchów”. Wybuch wojny na Ukrainie również przyczynił się do tego, aby uniezależnić się od węgla i postawić na „zieloną” energię.
Niestety wielu właścicieli gospodarstw mieszkalnych wskazuje na problem po zmianie systemu ogrzewania domostw na pompy ciepła oraz fotowoltaikę. Z założenia rozwiązanie to miało zmniejszyć emisyjność gazów do atmosfery oraz przynieść oszczędności, a tymczasem płacą oni wysokie rachunki za prąd dochodzące do kilku tysięcy złotych.
Osoby, które podłączyły do sieci instalację po 1 kwietnia 2022 r. są rozliczane tak, że wyprodukowaną energię "sprzedają" do systemu po średniej rynkowej cenie w hurcie, natomiast pobierają po cenach detalicznych. Ceny energii w hurcie spadły, a pobór energii jest po cenach detalicznych kilkunastokrotnie wyższy. Zwłaszcza w okresie zimowym, gdzie ilość godzin słonecznych jest niewielka nie są w stanie wyprodukować energii na własne potrzeby, ogrzanie mieszkań. Stąd pojawiają się wysokie rachunki. Często dotyczy taka sytuacja osób starszych, mieszkańców polskich wsi, którzy wydali na tą inwestycję ciężko zarobione pieniądze, a dziś nie mogą pogodzić się z tym, że i tak ponoszą ogromne koszty ogrzewania.
W związku z powyższym, proszę o udzielenie informacji na następujące pytania:
Czy ministerstwo podejmuje działania w celu zredukowania obciążeń finansowych indywidualnych gospodarstw domowych w zakresie rozliczania energii elektrycznej?
Czy przewiduje się wprowadzenie nowych regulacji prawnych, które ułatwią dla obywateli rozliczanie energii z paneli fotowoltaicznych i nie będą obciążać ich budżetów domowych, podobnych do tych funkcjonujących przed 1 kwietnia 2022 roku?
Jakie są obecne średnie koszty związane z instalacją systemów fotowoltaicznych oraz pomp ciepła, w tym wszelkie opłaty administracyjne oraz podatkowe?
Z poważaniem
Wiesław Szczepański
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 5485
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie rozliczenia energii elektrycznej z paneli fotowoltaicznych
Zgłaszający: Wiesław Szczepański
Data wpływu: 15-10-2024
W kontekście rosnącej popularności energii odnawialnej oraz dążeń do osiągnięcia neutralności klimatycznej, niezwykle istotne jest, aby system wsparcia dla obywateli i przedsiębiorstw był przejrzysty oraz przyjazny.
Fotowoltaika to rozwiązanie, które w ostatnich latach zyskuje na popularności wśród mieszkańców naszego kraju. Z założenia pozwala na uniezależnienie się od rosnących cen energii. Prowadzone przez ostatnie lata akcje promocyjne i formy dofinansowania zachęciły wiele gospodarstw domowych do wymiany źródeł ciepła w domach, właśnie na panele fotowoltaiczne i pompy ciepła co pozwala odejść od tradycyjnych „kopciuchów”. Wybuch wojny na Ukrainie również przyczynił się do tego, aby uniezależnić się od węgla i postawić na „zieloną” energię.
Niestety wielu właścicieli gospodarstw mieszkalnych wskazuje na problem po zmianie systemu ogrzewania domostw na pompy ciepła oraz fotowoltaikę. Z założenia rozwiązanie to miało zmniejszyć emisyjność gazów do atmosfery oraz przynieść oszczędności, a tymczasem płacą oni wysokie rachunki za prąd dochodzące do kilku tysięcy złotych.
Osoby, które podłączyły do sieci instalację po 1 kwietnia 2022 r. są rozliczane tak, że wyprodukowaną energię "sprzedają" do systemu po średniej rynkowej cenie w hurcie, natomiast pobierają po cenach detalicznych. Ceny energii w hurcie spadły, a pobór energii jest po cenach detalicznych kilkunastokrotnie wyższy. Zwłaszcza w okresie zimowym, gdzie ilość godzin słonecznych jest niewielka nie są w stanie wyprodukować energii na własne potrzeby, ogrzanie mieszkań. Stąd pojawiają się wysokie rachunki. Często dotyczy taka sytuacja osób starszych, mieszkańców polskich wsi, którzy wydali na tą inwestycję ciężko zarobione pieniądze, a dziś nie mogą pogodzić się z tym, że i tak ponoszą ogromne koszty ogrzewania.
W związku z powyższym, proszę o udzielenie informacji na następujące pytania:
Czy ministerstwo podejmuje działania w celu zredukowania obciążeń finansowych indywidualnych gospodarstw domowych w zakresie rozliczania energii elektrycznej?
Czy przewiduje się wprowadzenie nowych regulacji prawnych, które ułatwią dla obywateli rozliczanie energii z paneli fotowoltaicznych i nie będą obciążać ich budżetów domowych, podobnych do tych funkcjonujących przed 1 kwietnia 2022 roku?
Jakie są obecne średnie koszty związane z instalacją systemów fotowoltaicznych oraz pomp ciepła, w tym wszelkie opłaty administracyjne oraz podatkowe?
Z poważaniem
Wiesław Szczepański
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Miłosz Motyka
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 5 %
Precyzyjne daty
12
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.7 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (5)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (12)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
17168 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Miłosz Motyka
DOZE-I.050.18.2024.AJ
3447782.13612911.11013345
Warszawa, 05-11-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr K10INT5485 Pana Wiesława Szczepańskiego w sprawie
rozliczenia energii elektrycznej z paneli fotowoltaicznych, proszę o przyjęcie poniższych
wyjaśnień.
1. Czy Ministerstwo podejmuje działania w celu zredukowania obciążeń finansowych
indywidualnych gospodarstw domowych w zakresie rozliczania energii elektrycznej?
Mimo znaczącej poprawy i stabilizacji na rynkach energii, Rząd RP zdaje sobie sprawę, że
ceny te mogą dla części odbiorców być w dalszym ciągu zbyt wysokie. W tym celu została
przyjęta ustawa o bonie energetycznym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia
cen energii elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła systemowego (Dz. U. 2024 poz. 859), która
weszła w życie 13 czerwca br. Ustawa wprowadziła rozwiązania, które były odpowiedzią na
potrzebę zapewnienia dalszego wsparcia odbiorców energii na II poł. 2024 r. Istotne jest
jednak przywrócenie normalnych zasady funkcjonowania rynku w kierunku konkurencji, bez
interwencji cenowych. Działania te muszą odbywać się stopniowo, tak aby odbiorcy energii
w gospodarstwach domowych nie odczuli zbyt dużego wzrostu kosztów energii.
Brak wprowadzenia rozwiązań osłonowych spowodowałby, że od 1 lipca 2024 r. cena za
energię elektryczną wzrosłaby w przypadku gospodarstw domowych, w tym prosumentów,
z 412 do 622,8 zł/MWh – tyle bowiem wynosi średnia cena energii elektrycznej w grupie
taryfowej G wynikająca ze zmiany taryf sprzedawców z urzędu, zatwierdzona na okres od 1
lipca 2024 r. do 31 grudnia 2025 r. (informacja Prezesa URE nr 39/2024). Jednakże, dzięki
mechanizmom wsparcia zawartym w ustawie, obywatele w mniejszym stopniu, niż to wynika
z obowiązujących taryf, odczuli wzrost rachunków za energię.
Zgodnie z przyjętymi przez Rząd RP rozwiązaniami osłonowymi, cena maksymalna dla
odbiorców energii elektrycznej w gospodarstwach domowych, w tym dla prosumentów,
spadła w II p. 2024 r. do 500 zł/MWh i jest stosowana bez limitu, tj. od pierwszej zużytej kWh.
Aby wesprzeć najbardziej wrażliwą grupę odbiorców, ustawa wprowadziła bon
energetyczny, czyli jednorazowe świadczenie pieniężne przyznawane na okres od dnia 1
lipca do dnia 31 grudnia br.
W przypadku wprowadzonego bonu energetycznego ustalono, że osoby o niższych
dochodach mogły skorzystać z takiego świadczenia po spełnieniu kryterium: do 2500 zł
dochodu dla gospodarstw jednoosobowych i do 1700 zł na osobę w gospodarstwach
wieloosobowych. Progi te zostały podwyższone względem tych, które uprzednio przyjęto w
dodatku osłonowym, uwzględniając przy tym wzrost płacy minimalnej, inflację i rosnące
koszty życia. Dzięki temu wsparcie trafi do szerszego grona gospodarstw. Przyjęte kryteria
-- 1 of 5 --
dochodowe bonu energetycznego pozwoliły w drugiej połowie 2024 roku objąć wsparciem
różne grupy beneficjentów, którzy z różnych przyczyn mają trudności w pokrywaniu
rachunków za energię elektryczną. Jak w przypadku dodatku osłonowego, bonem
energetycznym zostali objęci emeryci ze świadczeniem poniżej minimalnej emerytury czy
emeryci i renciści ze świadczeniem równym najniższej emeryturze. Świadczenie pozwoli
częściowo pokryć płatności z tytułu energii elektrycznej.
Istotną kwestią w zakresie bonu energetycznego jest wprowadzona zasada „złotówka za
złotówkę”, dzięki której, jeśli ktoś przekroczy próg dochodowy, nie otrzyma decyzji
odmownej, lecz kwota bonu zostanie pomniejszona o wartość przekroczenia wskazanego
progu.
Wysokość bonu będzie zależała od liczby osób w gospodarstwie domowym:
300 zł dla gospodarstw jednoosobowych,
400 zł dla 2-3 osobowych,
500 zł dla 4-5 osobowych,
600 zł dla 6 osobowych i większych.
Dodatkowo bon zostanie dwukrotnie podwyższony dla gospodarstw używających energię
elektryczną do ogrzewania. Jest to grupa, która jest szczególne narażona na poziom kosztów
energii, dlatego przygotowano rozwiązanie skierowane specjalnie do nich.
2. Czy przewiduje się wprowadzenie nowych regulacji prawnych, które ułatwią dla
obywateli rozliczanie energii z paneli fotowoltaicznych i nie będą obciążać ich budżetów
domowych, podobnych do tych funkcjonujących przed 1 kwietnia 2022 roku?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska zaprezentowało propozycje korzystnych rozwiązań
prawnych dla prosumentów w ramach projektu ustawy o zmianie ustawy o odnawialnych
źródłach energii oraz innych ustaw (UD41). Projekt ten zakłada modyfikacje przepisów
ustawy z 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. 2023 poz. 1436 z późn.
zm.) dalej: “ustawa OZE”, mające na celu wsparcie rozwoju sektora energii odnawialnej, w
szczególności prosumentów.
Obecnie projekt ten został skierowany do Sejmu, co stanowi istotny krok w kierunku dalszej
legislacji. Szczegółowe informacje dotyczące projektu, w tym jego aktualny status, są
dostępne na stronie https://www.sejm.gov.pl/sejm10.nsf/agent.xsp?symbol=RPL&Id=RM-
0610-85-24.
W ramach projektu UD41 przygotowano zmiany mające na celu zwiększenie opłacalności
inwestycji w mikroinstalacje prosumenckie w ramach obecnie obowiązującego systemu
rozliczeń (tzw. system net-billing). Zakłada się utrzymanie możliwości rozliczania w oparciu
o rynkową miesięczną cenę energii elektrycznej (RCEm) prosumentów, którzy wytworzyli
i wprowadzili do sieci energię elektryczną po raz pierwszy do dnia 1 lipca 2024 r.
Przedmiotowa propozycja adresuje kwestię ceny minimalnej, która w układzie miesięcznym
chroni dotychczasowych prosumentów przed niskimi cenami za energię wprowadzaną do
sieci. Omawiana grupa prosumentów będzie jednak mogła, składając stosowne oświadczenie
do sprzedawcy energii, zmienić sposób rozliczeń na rozliczenie w oparciu o rynkową tzw.
godzinową cenę energii elektrycznej (RCE).
Dodatkowo zakłada się wprowadzenie modyfikacji mechanizmu rozliczeń prosumentów
poprzez zwiększenie wartości depozytu prosumenckiego dotyczącego danego miesiąca
kalendarzowego o współczynnik korekcyjny 1,23 i jej przyporządkowanie do konta
prosumenckiego w kolejnym miesiącu kalendarzowym. Zachętą do zmiany systemu
rozliczenia będzie możliwość zwiększenia wartości zwrotu niewykorzystanych przez
-- 2 of 5 --
prosumenta środków za wprowadzoną do sieci energię elektryczną w okresie kolejnych 12
miesięcy (tzw. nadpłaty) do 30%. Jeżeli natomiast dany prosument zdecyduje się nadal
stosować dotychczasowy sposób rozliczeń, wysokość zwrotu jego nadpłaty nie ulegnie
podwyższeniu i jak dotychczas będzie wynosić do 20% wartości energii elektrycznej
wprowadzonej do sieci w miesiącu kalendarzowym, którego dotyczy zwrot nadpłaty.
Informuje również, że przejście na system net-metering nie jest przedmiotem obecnych prac
legislacyjnych prowadzonych w Ministerstwie Klimatu i Środowiska. Wprowadzenie
systemu net-billing było bezpośrednim rezultatem dostosowania polskiego prawa do
wymogów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944, która określa zasady
funkcjonowania rynku wewnętrznego energii elektrycznej. Dyrektywa ta wymaga, aby
rozliczenia energii były zgodne z rynkowym podejściem, co w praktyce wyklucza stosowanie
systemu net-metering. Zgodnie z przepisami dyrektywy, celem jest stworzenie
mechanizmów wspierających racjonalne gospodarowanie energią, w szczególności przez
zachęcanie prosumentów do autokonsumpcji i zarządzania zużyciem w sposób, który
odciąża sieć w godzinach szczytu. System net-billing wspiera te rozwiązania, gdyż opiera się
na wartościowym rozliczeniu energii wprowadzonej do sieci, co motywuje prosumentów do
dostosowania mocy instalacji do rzeczywistego zapotrzebowania na energię elektryczną,
zamiast nadmiernego przewymiarowania mikroinstalacji. System net-billing oferuje liczne
korzyści dla rynku energetycznego i samych prosumentów, szczególnie w kontekście
dążenia do wyższej autokonsumpcji energii. W systemie net-billing prosumenci są zachęcani
do precyzyjnego dopasowania mocy instalacji do własnego zapotrzebowania, co ogranicza
przewymiarowanie mikroinstalacji i zmniejsza ilość energii trafiającej do sieci w godzinach,
gdy występuje jej nadmiar. Dzięki temu system elektroenergetyczny jest bardziej elastyczny,
a lokalne sieci są mniej przeciążone. Net-billing motywuje prosumentów do magazynowania
nadwyżek energii oraz do przesunięcia ich zapotrzebowania na godziny pozaszczytowe, co
zmniejsza potrzebę importu energii w godzinach szczytowego obciążenia i pomaga
utrzymać stabilność cen.
Tym samym net-billing, będąc zgodnym z unijnymi wymogami, przyczynia się do zwiększenia
elastyczności sieci elektroenergetycznych, poprawy bezpieczeństwa dostaw i wspiera
tworzenie stabilnego rynku energetycznego, w którym prosumenci stają się aktywnymi
uczestnikami rynku, a nie jedynie dostawcami nadwyżek energii.
3. Jakie są obecne średnie koszty związane z instalacją systemów fotowoltaicznych oraz
pomp ciepła, w tym wszelkie opłaty administracyjne oraz podatkowe?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska posiada obliczenia dotyczące średniej wielkości
mikroinstalacji fotowoltaicznej o mocy 8 kW, które wskazują, że wartość energii
wprowadzonej do sieci i rozliczonej od stycznia do grudnia wynosi około 2914,89 zł. Wyniki
te odzwierciedlają efektywność ekonomiczną systemu net-billing, umożliwiającą
prosumentom uzyskanie realnych oszczędności dzięki sprzedaży nadwyżek energii. Do tego
na koszt inwestycyjny w taką instalację fotowoltaiczną składają się panele fotowoltaiczne,
okablowanie i osprzęt, instalacja i montaż, system montażowy, inwerter. Łączny koszt
inwestycyjny dla instalacji ok. 8 kW jest zależny od jakości komponentów, stawki usług
instalacyjnych i ewentualnych dodatkowych urządzeń, takich jak magazyny energii czy
systemów zarządzania energią.
Z kolei dla pompy ciepła typu powietrze-woda, zastosowanej w budynku o powierzchni 100
m² i rocznym zapotrzebowaniu na energię na poziomie 80 kWh/(m²·rok), przy założonym
współczynniku efektywności SCOP wynoszącym 3,2, przewidywane zużycie energii
elektrycznej urządzenia wyniesie 2500 kWh na rok. Oznacza to, że dla średniej ceny energii
elektrycznej w grupie taryfowej G wynikająca ze zmiany taryf sprzedawców z urzędu,
-- 3 of 5 --
zatwierdzona na okres od 1 lipca 2024 r. do 31 grudnia 2025 r. (informacja Prezesa URE nr
39/2024) wynoszącej 622,8 zł/MWh, roczny koszt użytkowania pompy ciepła będzie
wynosił około 1557,50 zł. Przy kosztach inwestycyjnych pompy ciepła warto uwzględnić
kilka kluczowych elementów. Po pierwsze, istotnym wydatkiem jest cena zakupu samego
urządzenia, która może się różnić w zależności od modelu, producenta oraz parametrów
technicznych. Należy również uwzględnić koszt instalacji pompy, obejmujący prace
budowlane, hydrauliczne i elektryczne. Kolejnym aspektem są wydatki związane z systemem
dystrybucji ciepła, które mogą obejmować adaptację istniejącego systemu grzewczego,
takiego jak grzejniki czy ogrzewanie podłogowe. Dodatkowe elementy, takie jak zbiorniki na
ciepłą wodę, zawory oraz czujniki, również wpływają na całkowity koszt inwestycji.
Obecne koszty instalacji systemów fotowoltaicznych oraz pomp ciepła to kwestia
indywidualna, uzależniona od specyficznych wymagań i preferencji użytkownika. W
przypadku fotowoltaiki, kluczowym czynnikiem wpływającym na cenę jest wybór rodzaju
systemu – instalacja on-grid (podłączona do sieci) zazwyczaj jest tańsza niż systemy off-grid
(z własnym magazynem energii), które wymagają dodatkowych akumulatorów i
rozbudowanej infrastruktury. Koszt zależy również od typu paneli PV, gdzie wybór paneli
monokrystalicznych, polikrystalicznych lub cienkowarstwowych wpływa na cenę i
efektywność systemu.
Podobnie ceny instalacji pomp ciepła różnią się w zależności od wybranego typu urządzenia.
Pompy ciepła powietrze-powietrze i powietrze-woda są tańsze w instalacji niż gruntowe
pompy ciepła, jednak ich efektywność może być niższa przy skrajnych temperaturach
zewnętrznych. Gruntowe pompy ciepła są bardziej kosztowne w montażu ze względu na
konieczność przeprowadzenia prac ziemnych, ale oferują wysoką efektywność przez cały
rok.
Warto również uwzględnić dodatkowe koszty administracyjne i podatkowe. Koszty
podatkowe, jak np. VAT, również wpływają na finalną cenę – warto zwrócić uwagę na
możliwość obniżonej stawki VAT dla instalacji OZE czy pomp ciepła.
W tej kwestii informuję, że ustawą z dnia 16 października 2019 r. o zmianie ustawy – Prawo
ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2166), ustawodawca
wprowadził zmiany w art. 41 ust. 12a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i
usług (Dz. U. z 2024 r. poz. 361), dalej: ,,ustawa o VAT”, polegające na rozszerzeniu definicji
obiektów budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym o: funkcjonalnie z
nimi związaną mikroinstalację – zdefiniowaną w art. 2 pkt 19 ustawy o OZE. Wymieniona
zmiana art. 41 ust. 12a ustawy o VAT spowodowała, że stawkę VAT
w wysokości 8% stosuje się również do dostawy, budowy, remontu, modernizacji,
termomodernizacji, przebudowy lub robót konserwacyjnych dotyczących obiektów
budowlanych lub ich części zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem
mieszkaniowym w rozumieniu art. 41 ust. 12 ustawy o VAT w odniesieniu do mikroinstalacji
funkcjonalnie związanej z obiektami zaliczonymi do budownictwa objętego społecznym
programem mieszkaniowym – niezależnie od miejsca jej położenia.
Przy czym, w zakresie stosowania obniżonej stawki podatku dla instalacji OZE zarówno dla
gospodarstw domowych znajdujących się w budynkach wielorodzinnych, jak i gospodarstw
domowych znajdujących się w budynkach jednorodzinnych konieczne jest przeprowadzenie
oceny pod kątem opodatkowania VAT w każdym indywidualnym przypadku. W zależności
od rodzaju przedsięwzięcia oraz jego efektów spełnienie przesłanek powodujących, że
transakcja korzysta z preferencyjnej, 8% stawki podatku VAT, może się różnić.
W kwestii kosztów administracyjnych na podstawie art. 29 ust 4 pkt. 3 lit. c ustawy z dnia 7
lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682, z późn. zm.), dalej „ustawa – Prawo
-- 4 of 5 --
budowlane” nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w
art. 30, wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu pomp ciepła, wolno
stojących kolektorów słonecznych, urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej
elektrycznej nie większej niż 150 kW z zastrzeżeniem, że do urządzeń fotowoltaicznych o
mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 6,5 kW stosuje się obowiązek uzgodnienia z
rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych pod względem zgodności z
wymaganiami ochrony przeciwpożarowej, zwany dalej "uzgodnieniem pod względem
ochrony przeciwpożarowej", projektu tych urządzeń oraz zawiadomienia organów
Państwowej Straży Pożarnej, o którym mowa w art. 56 ust. 1a.
Przy czym należy wyraźnie zaznaczyć, iż wspomniany powyżej projekt urządzeń
fotowoltaicznych nie jest projektem budowlanym w rozumieniu art. 34 ustawy – Prawo
budowlane oraz nie jest przedkładany organom administracji architektoniczno-budowlanej,
bowiem ww. obowiązki związane są przede wszystkim z ochroną przeciwpożarową, a nie
stricte z procesem budowlanym (jak już wspomniano na wstępie instalowanie urządzeń
fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 150 kW nie wymaga
decyzji o pozwoleniu na budowę ani zgłoszenia).
Zgodnie z powyższym instalowanie pomp ciepła, wolno stojących kolektorów słonecznych,
urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 150 kW nie
wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, ani zgłoszenia. Tym samym nie ma obowiązku
sporządzania dla takich robót budowlanych projektu budowlanego, bowiem jest on
wymagany wyłącznie w przypadku robót budowlanych wymagających uzyskania decyzji o
pozwoleniu na budowę (projekt budowlany jest niezbędnym załącznikiem do wniosku o
pozwolenia na budowę) oraz dla budowy obiektów budowlanych wskazanych w art. 29 ust.
1 pkt 1-4, 27, 28 ustawy – Prawo budowlane (tzw. budowa na zgłoszenie z projektem
budowlanym).
Podsumowując w odniesieniu do kosztów podatkowych i administracyjnych, jedynymi
opłatami są podatek VAT oraz uzgodnienie z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń
przeciwpożarowych dla fotowoltaiki o mocy powyżej 6,5 kW. Obniżona stawka VAT (8%)
może być stosowana do instalacji OZE i pomp ciepła związanych z budownictwem objętym
społecznym programem mieszkaniowym.
W tym miejscu także zaznaczam, że na koszt całkowity inwestycji mogą pozytywnie wpłynąć
także programy dofinansowań (takie jak program ,,Mój Prąd", ,,Czyste Powietrze” czy ulga
termomodernizacyjna), które pozwalają obniżyć wyjściowy koszt instalacji prosumenckiej i
pompy ciepła. W efekcie, pełny koszt instalacji fotowoltaiki oraz pompy ciepła najlepiej
kalkulować indywidualnie, biorąc pod uwagę zarówno rodzaj systemu, jak i dostępne formy
wsparcia inwestycyjnego.
Z wyrazami szacunku
Miłosz Motyka
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 5 of 5 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Miłosz Motyka
DOZE-I.050.18.2024.AJ
3447782.13612911.11013345
Warszawa, 05-11-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr K10INT5485 Pana Wiesława Szczepańskiego w sprawie
rozliczenia energii elektrycznej z paneli fotowoltaicznych, proszę o przyjęcie poniższych
wyjaśnień.
1. Czy Ministerstwo podejmuje działania w celu zredukowania obciążeń finansowych
indywidualnych gospodarstw domowych w zakresie rozliczania energii elektrycznej?
Mimo znaczącej poprawy i stabilizacji na rynkach energii, Rząd RP zdaje sobie sprawę, że
ceny te mogą dla części odbiorców być w dalszym ciągu zbyt wysokie. W tym celu została
przyjęta ustawa o bonie energetycznym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia
cen energii elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła systemowego (Dz. U. 2024 poz. 859), która
weszła w życie 13 czerwca br. Ustawa wprowadziła rozwiązania, które były odpowiedzią na
potrzebę zapewnienia dalszego wsparcia odbiorców energii na II poł. 2024 r. Istotne jest
jednak przywrócenie normalnych zasady funkcjonowania rynku w kierunku konkurencji, bez
interwencji cenowych. Działania te muszą odbywać się stopniowo, tak aby odbiorcy energii
w gospodarstwach domowych nie odczuli zbyt dużego wzrostu kosztów energii.
Brak wprowadzenia rozwiązań osłonowych spowodowałby, że od 1 lipca 2024 r. cena za
energię elektryczną wzrosłaby w przypadku gospodarstw domowych, w tym prosumentów,
z 412 do 622,8 zł/MWh – tyle bowiem wynosi średnia cena energii elektrycznej w grupie
taryfowej G wynikająca ze zmiany taryf sprzedawców z urzędu, zatwierdzona na okres od 1
lipca 2024 r. do 31 grudnia 2025 r. (informacja Prezesa URE nr 39/2024). Jednakże, dzięki
mechanizmom wsparcia zawartym w ustawie, obywatele w mniejszym stopniu, niż to wynika
z obowiązujących taryf, odczuli wzrost rachunków za energię.
Zgodnie z przyjętymi przez Rząd RP rozwiązaniami osłonowymi, cena maksymalna dla
odbiorców energii elektrycznej w gospodarstwach domowych, w tym dla prosumentów,
spadła w II p. 2024 r. do 500 zł/MWh i jest stosowana bez limitu, tj. od pierwszej zużytej kWh.
Aby wesprzeć najbardziej wrażliwą grupę odbiorców, ustawa wprowadziła bon
energetyczny, czyli jednorazowe świadczenie pieniężne przyznawane na okres od dnia 1
lipca do dnia 31 grudnia br.
W przypadku wprowadzonego bonu energetycznego ustalono, że osoby o niższych
dochodach mogły skorzystać z takiego świadczenia po spełnieniu kryterium: do 2500 zł
dochodu dla gospodarstw jednoosobowych i do 1700 zł na osobę w gospodarstwach
wieloosobowych. Progi te zostały podwyższone względem tych, które uprzednio przyjęto w
dodatku osłonowym, uwzględniając przy tym wzrost płacy minimalnej, inflację i rosnące
koszty życia. Dzięki temu wsparcie trafi do szerszego grona gospodarstw. Przyjęte kryteria
-- 1 of 5 --
dochodowe bonu energetycznego pozwoliły w drugiej połowie 2024 roku objąć wsparciem
różne grupy beneficjentów, którzy z różnych przyczyn mają trudności w pokrywaniu
rachunków za energię elektryczną. Jak w przypadku dodatku osłonowego, bonem
energetycznym zostali objęci emeryci ze świadczeniem poniżej minimalnej emerytury czy
emeryci i renciści ze świadczeniem równym najniższej emeryturze. Świadczenie pozwoli
częściowo pokryć płatności z tytułu energii elektrycznej.
Istotną kwestią w zakresie bonu energetycznego jest wprowadzona zasada „złotówka za
złotówkę”, dzięki której, jeśli ktoś przekroczy próg dochodowy, nie otrzyma decyzji
odmownej, lecz kwota bonu zostanie pomniejszona o wartość przekroczenia wskazanego
progu.
Wysokość bonu będzie zależała od liczby osób w gospodarstwie domowym:
300 zł dla gospodarstw jednoosobowych,
400 zł dla 2-3 osobowych,
500 zł dla 4-5 osobowych,
600 zł dla 6 osobowych i większych.
Dodatkowo bon zostanie dwukrotnie podwyższony dla gospodarstw używających energię
elektryczną do ogrzewania. Jest to grupa, która jest szczególne narażona na poziom kosztów
energii, dlatego przygotowano rozwiązanie skierowane specjalnie do nich.
2. Czy przewiduje się wprowadzenie nowych regulacji prawnych, które ułatwią dla
obywateli rozliczanie energii z paneli fotowoltaicznych i nie będą obciążać ich budżetów
domowych, podobnych do tych funkcjonujących przed 1 kwietnia 2022 roku?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska zaprezentowało propozycje korzystnych rozwiązań
prawnych dla prosumentów w ramach projektu ustawy o zmianie ustawy o odnawialnych
źródłach energii oraz innych ustaw (UD41). Projekt ten zakłada modyfikacje przepisów
ustawy z 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. 2023 poz. 1436 z późn.
zm.) dalej: “ustawa OZE”, mające na celu wsparcie rozwoju sektora energii odnawialnej, w
szczególności prosumentów.
Obecnie projekt ten został skierowany do Sejmu, co stanowi istotny krok w kierunku dalszej
legislacji. Szczegółowe informacje dotyczące projektu, w tym jego aktualny status, są
dostępne na stronie https://www.sejm.gov.pl/sejm10.nsf/agent.xsp?symbol=RPL&Id=RM-
0610-85-24.
W ramach projektu UD41 przygotowano zmiany mające na celu zwiększenie opłacalności
inwestycji w mikroinstalacje prosumenckie w ramach obecnie obowiązującego systemu
rozliczeń (tzw. system net-billing). Zakłada się utrzymanie możliwości rozliczania w oparciu
o rynkową miesięczną cenę energii elektrycznej (RCEm) prosumentów, którzy wytworzyli
i wprowadzili do sieci energię elektryczną po raz pierwszy do dnia 1 lipca 2024 r.
Przedmiotowa propozycja adresuje kwestię ceny minimalnej, która w układzie miesięcznym
chroni dotychczasowych prosumentów przed niskimi cenami za energię wprowadzaną do
sieci. Omawiana grupa prosumentów będzie jednak mogła, składając stosowne oświadczenie
do sprzedawcy energii, zmienić sposób rozliczeń na rozliczenie w oparciu o rynkową tzw.
godzinową cenę energii elektrycznej (RCE).
Dodatkowo zakłada się wprowadzenie modyfikacji mechanizmu rozliczeń prosumentów
poprzez zwiększenie wartości depozytu prosumenckiego dotyczącego danego miesiąca
kalendarzowego o współczynnik korekcyjny 1,23 i jej przyporządkowanie do konta
prosumenckiego w kolejnym miesiącu kalendarzowym. Zachętą do zmiany systemu
rozliczenia będzie możliwość zwiększenia wartości zwrotu niewykorzystanych przez
-- 2 of 5 --
prosumenta środków za wprowadzoną do sieci energię elektryczną w okresie kolejnych 12
miesięcy (tzw. nadpłaty) do 30%. Jeżeli natomiast dany prosument zdecyduje się nadal
stosować dotychczasowy sposób rozliczeń, wysokość zwrotu jego nadpłaty nie ulegnie
podwyższeniu i jak dotychczas będzie wynosić do 20% wartości energii elektrycznej
wprowadzonej do sieci w miesiącu kalendarzowym, którego dotyczy zwrot nadpłaty.
Informuje również, że przejście na system net-metering nie jest przedmiotem obecnych prac
legislacyjnych prowadzonych w Ministerstwie Klimatu i Środowiska. Wprowadzenie
systemu net-billing było bezpośrednim rezultatem dostosowania polskiego prawa do
wymogów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944, która określa zasady
funkcjonowania rynku wewnętrznego energii elektrycznej. Dyrektywa ta wymaga, aby
rozliczenia energii były zgodne z rynkowym podejściem, co w praktyce wyklucza stosowanie
systemu net-metering. Zgodnie z przepisami dyrektywy, celem jest stworzenie
mechanizmów wspierających racjonalne gospodarowanie energią, w szczególności przez
zachęcanie prosumentów do autokonsumpcji i zarządzania zużyciem w sposób, który
odciąża sieć w godzinach szczytu. System net-billing wspiera te rozwiązania, gdyż opiera się
na wartościowym rozliczeniu energii wprowadzonej do sieci, co motywuje prosumentów do
dostosowania mocy instalacji do rzeczywistego zapotrzebowania na energię elektryczną,
zamiast nadmiernego przewymiarowania mikroinstalacji. System net-billing oferuje liczne
korzyści dla rynku energetycznego i samych prosumentów, szczególnie w kontekście
dążenia do wyższej autokonsumpcji energii. W systemie net-billing prosumenci są zachęcani
do precyzyjnego dopasowania mocy instalacji do własnego zapotrzebowania, co ogranicza
przewymiarowanie mikroinstalacji i zmniejsza ilość energii trafiającej do sieci w godzinach,
gdy występuje jej nadmiar. Dzięki temu system elektroenergetyczny jest bardziej elastyczny,
a lokalne sieci są mniej przeciążone. Net-billing motywuje prosumentów do magazynowania
nadwyżek energii oraz do przesunięcia ich zapotrzebowania na godziny pozaszczytowe, co
zmniejsza potrzebę importu energii w godzinach szczytowego obciążenia i pomaga
utrzymać stabilność cen.
Tym samym net-billing, będąc zgodnym z unijnymi wymogami, przyczynia się do zwiększenia
elastyczności sieci elektroenergetycznych, poprawy bezpieczeństwa dostaw i wspiera
tworzenie stabilnego rynku energetycznego, w którym prosumenci stają się aktywnymi
uczestnikami rynku, a nie jedynie dostawcami nadwyżek energii.
3. Jakie są obecne średnie koszty związane z instalacją systemów fotowoltaicznych oraz
pomp ciepła, w tym wszelkie opłaty administracyjne oraz podatkowe?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska posiada obliczenia dotyczące średniej wielkości
mikroinstalacji fotowoltaicznej o mocy 8 kW, które wskazują, że wartość energii
wprowadzonej do sieci i rozliczonej od stycznia do grudnia wynosi około 2914,89 zł. Wyniki
te odzwierciedlają efektywność ekonomiczną systemu net-billing, umożliwiającą
prosumentom uzyskanie realnych oszczędności dzięki sprzedaży nadwyżek energii. Do tego
na koszt inwestycyjny w taką instalację fotowoltaiczną składają się panele fotowoltaiczne,
okablowanie i osprzęt, instalacja i montaż, system montażowy, inwerter. Łączny koszt
inwestycyjny dla instalacji ok. 8 kW jest zależny od jakości komponentów, stawki usług
instalacyjnych i ewentualnych dodatkowych urządzeń, takich jak magazyny energii czy
systemów zarządzania energią.
Z kolei dla pompy ciepła typu powietrze-woda, zastosowanej w budynku o powierzchni 100
m² i rocznym zapotrzebowaniu na energię na poziomie 80 kWh/(m²·rok), przy założonym
współczynniku efektywności SCOP wynoszącym 3,2, przewidywane zużycie energii
elektrycznej urządzenia wyniesie 2500 kWh na rok. Oznacza to, że dla średniej ceny energii
elektrycznej w grupie taryfowej G wynikająca ze zmiany taryf sprzedawców z urzędu,
-- 3 of 5 --
zatwierdzona na okres od 1 lipca 2024 r. do 31 grudnia 2025 r. (informacja Prezesa URE nr
39/2024) wynoszącej 622,8 zł/MWh, roczny koszt użytkowania pompy ciepła będzie
wynosił około 1557,50 zł. Przy kosztach inwestycyjnych pompy ciepła warto uwzględnić
kilka kluczowych elementów. Po pierwsze, istotnym wydatkiem jest cena zakupu samego
urządzenia, która może się różnić w zależności od modelu, producenta oraz parametrów
technicznych. Należy również uwzględnić koszt instalacji pompy, obejmujący prace
budowlane, hydrauliczne i elektryczne. Kolejnym aspektem są wydatki związane z systemem
dystrybucji ciepła, które mogą obejmować adaptację istniejącego systemu grzewczego,
takiego jak grzejniki czy ogrzewanie podłogowe. Dodatkowe elementy, takie jak zbiorniki na
ciepłą wodę, zawory oraz czujniki, również wpływają na całkowity koszt inwestycji.
Obecne koszty instalacji systemów fotowoltaicznych oraz pomp ciepła to kwestia
indywidualna, uzależniona od specyficznych wymagań i preferencji użytkownika. W
przypadku fotowoltaiki, kluczowym czynnikiem wpływającym na cenę jest wybór rodzaju
systemu – instalacja on-grid (podłączona do sieci) zazwyczaj jest tańsza niż systemy off-grid
(z własnym magazynem energii), które wymagają dodatkowych akumulatorów i
rozbudowanej infrastruktury. Koszt zależy również od typu paneli PV, gdzie wybór paneli
monokrystalicznych, polikrystalicznych lub cienkowarstwowych wpływa na cenę i
efektywność systemu.
Podobnie ceny instalacji pomp ciepła różnią się w zależności od wybranego typu urządzenia.
Pompy ciepła powietrze-powietrze i powietrze-woda są tańsze w instalacji niż gruntowe
pompy ciepła, jednak ich efektywność może być niższa przy skrajnych temperaturach
zewnętrznych. Gruntowe pompy ciepła są bardziej kosztowne w montażu ze względu na
konieczność przeprowadzenia prac ziemnych, ale oferują wysoką efektywność przez cały
rok.
Warto również uwzględnić dodatkowe koszty administracyjne i podatkowe. Koszty
podatkowe, jak np. VAT, również wpływają na finalną cenę – warto zwrócić uwagę na
możliwość obniżonej stawki VAT dla instalacji OZE czy pomp ciepła.
W tej kwestii informuję, że ustawą z dnia 16 października 2019 r. o zmianie ustawy – Prawo
ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2166), ustawodawca
wprowadził zmiany w art. 41 ust. 12a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i
usług (Dz. U. z 2024 r. poz. 361), dalej: ,,ustawa o VAT”, polegające na rozszerzeniu definicji
obiektów budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym o: funkcjonalnie z
nimi związaną mikroinstalację – zdefiniowaną w art. 2 pkt 19 ustawy o OZE. Wymieniona
zmiana art. 41 ust. 12a ustawy o VAT spowodowała, że stawkę VAT
w wysokości 8% stosuje się również do dostawy, budowy, remontu, modernizacji,
termomodernizacji, przebudowy lub robót konserwacyjnych dotyczących obiektów
budowlanych lub ich części zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem
mieszkaniowym w rozumieniu art. 41 ust. 12 ustawy o VAT w odniesieniu do mikroinstalacji
funkcjonalnie związanej z obiektami zaliczonymi do budownictwa objętego społecznym
programem mieszkaniowym – niezależnie od miejsca jej położenia.
Przy czym, w zakresie stosowania obniżonej stawki podatku dla instalacji OZE zarówno dla
gospodarstw domowych znajdujących się w budynkach wielorodzinnych, jak i gospodarstw
domowych znajdujących się w budynkach jednorodzinnych konieczne jest przeprowadzenie
oceny pod kątem opodatkowania VAT w każdym indywidualnym przypadku. W zależności
od rodzaju przedsięwzięcia oraz jego efektów spełnienie przesłanek powodujących, że
transakcja korzysta z preferencyjnej, 8% stawki podatku VAT, może się różnić.
W kwestii kosztów administracyjnych na podstawie art. 29 ust 4 pkt. 3 lit. c ustawy z dnia 7
lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682, z późn. zm.), dalej „ustawa – Prawo
-- 4 of 5 --
budowlane” nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w
art. 30, wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu pomp ciepła, wolno
stojących kolektorów słonecznych, urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej
elektrycznej nie większej niż 150 kW z zastrzeżeniem, że do urządzeń fotowoltaicznych o
mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 6,5 kW stosuje się obowiązek uzgodnienia z
rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych pod względem zgodności z
wymaganiami ochrony przeciwpożarowej, zwany dalej "uzgodnieniem pod względem
ochrony przeciwpożarowej", projektu tych urządzeń oraz zawiadomienia organów
Państwowej Straży Pożarnej, o którym mowa w art. 56 ust. 1a.
Przy czym należy wyraźnie zaznaczyć, iż wspomniany powyżej projekt urządzeń
fotowoltaicznych nie jest projektem budowlanym w rozumieniu art. 34 ustawy – Prawo
budowlane oraz nie jest przedkładany organom administracji architektoniczno-budowlanej,
bowiem ww. obowiązki związane są przede wszystkim z ochroną przeciwpożarową, a nie
stricte z procesem budowlanym (jak już wspomniano na wstępie instalowanie urządzeń
fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 150 kW nie wymaga
decyzji o pozwoleniu na budowę ani zgłoszenia).
Zgodnie z powyższym instalowanie pomp ciepła, wolno stojących kolektorów słonecznych,
urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 150 kW nie
wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, ani zgłoszenia. Tym samym nie ma obowiązku
sporządzania dla takich robót budowlanych projektu budowlanego, bowiem jest on
wymagany wyłącznie w przypadku robót budowlanych wymagających uzyskania decyzji o
pozwoleniu na budowę (projekt budowlany jest niezbędnym załącznikiem do wniosku o
pozwolenia na budowę) oraz dla budowy obiektów budowlanych wskazanych w art. 29 ust.
1 pkt 1-4, 27, 28 ustawy – Prawo budowlane (tzw. budowa na zgłoszenie z projektem
budowlanym).
Podsumowując w odniesieniu do kosztów podatkowych i administracyjnych, jedynymi
opłatami są podatek VAT oraz uzgodnienie z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń
przeciwpożarowych dla fotowoltaiki o mocy powyżej 6,5 kW. Obniżona stawka VAT (8%)
może być stosowana do instalacji OZE i pomp ciepła związanych z budownictwem objętym
społecznym programem mieszkaniowym.
W tym miejscu także zaznaczam, że na koszt całkowity inwestycji mogą pozytywnie wpłynąć
także programy dofinansowań (takie jak program ,,Mój Prąd", ,,Czyste Powietrze” czy ulga
termomodernizacyjna), które pozwalają obniżyć wyjściowy koszt instalacji prosumenckiej i
pompy ciepła. W efekcie, pełny koszt instalacji fotowoltaiki oraz pompy ciepła najlepiej
kalkulować indywidualnie, biorąc pod uwagę zarówno rodzaj systemu, jak i dostępne formy
wsparcia inwestycyjnego.
Z wyrazami szacunku
Miłosz Motyka
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 5 of 5 --