Ministerstwo Aktywów Państwowych, ul. Krucza 36/Wspólna 6, 00-522 Warszawa, tel. +48 222 500 122
www.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.268.2024
IK: 1026747
Warszawa, 21 listopada 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej udzielam odpowiedzi na interpelację, nr K10INT5470, Pana Pawła Jabłońskiego,
Posła na Sejm RP, z dnia 18 października 2024 r.
Mając na uwadze podniesione ww. interpelacji kwestie, Ministerstwo Aktywów
Państwowych wystąpiło do Zarządu spółki PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. (dalej
również: PGE lub Spółka) z prośbą o przedstawienie stanowiska w przedmiotowej sprawie.
Z wyjaśnień otrzymanych z PGE wynika, iż prowadzone obecnie przez PGE Górnictwo
i Energetyka Konwencjonalna S.A. (dalej: PGE GiEK S.A.) działania są kontynuacją
formalnego procesu zapoczątkowanego przez poprzedni Zarząd tej spółki, który pismem
z dnia 30 grudnia 2020 r. poinformował Prezesa Zarządu Polskich Sieci
Elektroenergetycznych S.A. (dalej: PSE S.A. lub OSP) o zamiarze wyłączenia w przyszłości
z eksploatacji bloków energetycznych Elektrowni Rybnik (w piśmie wskazywano na datę
31 grudnia 2023 r.).
W konsekwencji powyższych działań, spółka PGE GiEK S.A. zgłosiła do Prezesa Urzędu
Regulacji Energetyki zamiar zaprzestania prowadzenia z dniem 31 grudnia 2025 r.
działalności w zakresie wytwarzania energii elektrycznej. Pismem z dnia 6 sierpnia 2024 r.
termin zaprzestania działalności koncesjonowanej w zakresie wytwarzania oraz przesyłania
i dystrybucji ciepła określono na dzień 31 sierpnia 2026 r. PGE GiEK S.A. biorąc jednak pod
uwagę obowiązujące umowy na dostawy ciepła, te obowiązują do końca czerwca 2027 r.,
zadeklarowała, że do momentu ich wygaśnięcia Elektrownia Rybnik będzie dostarczać
ciepło za pomocą wytwornic pary i alternatywnie kotłów wodnych (mobilnych).
PGE przekazała Ministerstwu Aktywów Państwowych również informacje, iż wskaźnik
wykorzystania mocy zainstalowanej w Elektrowni Rybnik, składającej się z 4 bloków
o łącznej mocy osiągalnej 900 MWe, za 2023 wynosił niecałe 25%, co świadczy
o szczytowym charakterze pracy na potrzeby Krajowego Systemu Elektroenergetycznego.
W ostatnich latach zauważalny jest trend spadkowy, z uwagi m.in. na przyrost mocy
z odnawialnych źródeł energii, a także uruchamiane elektrownie gazowe, tym samym
spodziewane wykorzystanie bloków węglowych w Elektrowni Rybnik będzie na jeszcze
niższym, niż dotychczas poziomie. Ponadto Elektrownia Rybnik przy obecnych cenach
energii elektrycznej oraz kosztach związanych z zakupem paliwa i uprawnień do emisji CO2
nie pokrywa kosztów zmiennych swojej działalności, nie wspominając o kosztach stałych
i nakładach inwestycyjnych związanych z jej funkcjonowaniem.
Spółka podkreśliła, iż w Rybniku w trakcie budowy jest nowy blok gazowo-parowy o mocy
prawie 900 MWe. Rozpoczęcie produkcji energii elektrycznej z nowego bloku w ramach
prac rozruchowych przewidziane jest na II połowę 2026 r., a komercyjna praca od stycznia
2027 r. Budowa bloku w Rybniku to nie tylko wzmocnienie stabilności systemu
elektroenergetycznego, ale również zapewnienie nowych miejsc pracy i pozytywny wpływ
na lokalną gospodarkę zarówno w trakcie budowy jak i później w trakcie eksploatacji.

-- 1 of 2 --

Nowy blok gazowy to również pozytywny wpływ na środowisko i poprawa jakości
powietrza dla mieszkańców Rybnika. W trakcie procesu spalania gazu powstaje mniej
szkodliwych związków chemicznych niż w przypadku innych paliw kopalnych, a ich emisja
jest bardzo mocno ograniczona. W wyniku procesu wytwarzania energii w elektrowniach
gazowych nie powstają szkodliwe związki, takie jak tlenki siarki, a ilość dwutlenku węgla
oraz tlenków azotu, jest zmniejszona o ponad 50%. Jednocześnie zastosowanie paliwa
gazowego nie wymaga stosowania instalacji oczyszczania spalin - odsiarczania i odpylania
oraz rozbudowanych oczyszczalni ścieków etc., które są niezbędne w jednostkach
węglowych, a co za tym idzie - jednostki gazowe charakteryzują się mniejszą ilością
odpadów.
Jednocześnie informuję, iż dnia 7 listopada 2024 r., w Urzędzie Miasta w Rybniku, odbyło
się spotkanie przedstawicieli Grupy PGE, miasta Rybnika i spółki PGNiG TERMIKA (Grupa
ORLEN) w ramach zespołu pracującego nad zapewnieniem ciągłości dostaw energii i ciepła
dla odbiorców zasilanych obecnie z rybnickiej elektrowni. Głównym wnioskiem płynącym
z prac zespołu jest brak ryzyka przerwania dostaw energii i ciepła dla mieszkańców.
Biorąc pod uwagę fakt, że Grupa Kapitałowa PGE jest odpowiedzialnym pracodawcą i zależy
jej na wspieraniu lokalnych społeczności, aktualnie są prowadzone prace koncepcyjne
w zakresie wykorzystania mocy przyłączeniowej do Krajowego Systemu
Elektroenergetycznego wyłączonych już z eksploatacji oraz istniejących bloków Elektrowni
Rybnik celem przyszłej zabudowy jednostek magazynowania energii lub odnawialnych
źródeł wytwórczych.
Dodatkowo Spółka poinformowała, że w ramach segmentu PGE GiEK S.A. prowadzone są
rozmowy z reprezentującą pracowników Stroną Społeczną, tak by wypracować jak
najlepsze rozwiązania. Pracownicy Elektrowni Rybnik zostali objęci przepisami ustawy
z dnia 17 sierpnia 2023 roku o osłonach socjalnych dla pracowników sektora
elektroenergetycznego i branży górnictwa węgla brunatnego, która gwarantuje dodatkowe
zabezpieczenia na okoliczność transformacji energetycznej. Ponadto w ramach Grupy
Kapitałowej PGE planowane jest zatrudnienie obecnych pracowników Elektrowni do pracy
w innych segmentach działalności, w tym: wytwarzanie energii elektrycznej i ciepła,
dystrybucja energii elektrycznej czy też segment budowlany dot. sieci trakcyjnych. PGE
chce by wyłączenie z eksploatacji Elektrowni Rybnik w jak najmniejszym stopniu dotknęło
pracowników, a cały proces był prowadzony przy zapewnieniu otwartego i transparentnego
dialogu wszystkich zainteresowanych stron.
Z poważaniem
Z upoważnienia Ministra Aktywów Państwowych
Robert Kropiwnicki
sekretarz stanu
dokument podpisany elektronicznie
1026747.3733431.2978698
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

-- 2 of 2 --

Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DEL-WRE.050.2.2024.TT
3447781.13623417.11178236
Warszawa, 03-12-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Posła Pawła Jabłońskiego w sprawie Elektrowni Rybnik,
K10INT5470, przedstawiam poniżej stanowisko Ministra Klimatu i Środowiska w zakresie
obszaru kompetencji ministra właściwego ds. energii.
Pytanie nr 3: W jaki sposób zostanie zapewniona produkcja energii elektrycznej i ciepła
systemowego dla dotychczasowych odbiorców?
Pytanie nr 4: Czy planowane jest jej zastąpienie produkcją energii z innych źródeł krajowych, czy
też import - a jeżeli tak, to skąd?
W zakresie zapewnienia ciepła systemowego dla dotychczasowych odbiorców po
zasięgnięciu opinii Urzędu Regulacji Energetyki, ustalono, że PGE Górnictwo i Energetyka
Konwencjonalna S.A. w piśmie z 1 października 2024 r. skierowanym do Dyrektora
Środkowo-Zachodniego OT URE w Łodzi zadeklarowała m.in., że zapewni dostawy ciepła do
odbiorców aktualnie zasilanych z Elektrowni Rybnik, po zakończeniu działalności
koncesjonowanej w aktualnie eksploatowanej elektrowni oraz że do końca 2024 r. zostaną
przeprowadzone analizy techniczne i ekonomiczne wariantów dostaw ciepła i rekomendacje
dalszych działań.
Biorąc pod uwagę powyższe, Ministerstwo Klimatu i Środowiska będzie monitorowało
dalszy przebieg sytuacji, oczekując od zaangażowanych podmiotów szczególnej mobilizacji
w opracowaniu całościowej koncepcji rozwiązania tego problemu. Jednocześnie stoimy na
stanowisku, że przy tego typu projektach niezbędna jest transparentna i kompleksowa
współpraca i komunikacja z lokalną społecznością, w tym jednostkami samorządu
terytorialnego.
Należy wskazać, że na poziomie operacyjnym za zapewnienie bezpieczeństwa i ciągłości
dostaw energii elektrycznej odpowiedzialny jest operator systemu przesyłowego
elektroenergetycznego, którego funkcję pełni spółka Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A.
(dalej PSE).
Zgodnie z art. 9c ust. 2 pkt 1 ustawy – Prawo Energetyczne1 operator systemu przesyłowego
elektroenergetycznego jest odpowiedzialny za bezpieczeństwo dostarczania energii
elektrycznej poprzez zapewnienie bezpieczeństwa funkcjonowania systemu elektroenergetycznego
1 Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz.U. z 2024 r. poz. 266, 834 i 859).

-- 1 of 3 --

i odpowiedniej zdolności przesyłowej w sieci przesyłowej elektroenergetycznej, a także zgodnie z
pkt 4 za zapewnienie długoterminowej zdolności systemu elektroenergetycznego w celu
zaspokajania uzasadnionych potrzeb w zakresie przesyłania energii elektrycznej w obrocie
krajowym i transgranicznym, w tym w zakresie rozbudowy sieci przesyłowej, a tam gdzie ma to
zastosowanie, rozbudowy połączeń z innymi systemami elektroenergetycznymi.
Zapewnienie ciągłości dostaw energii elektrycznej jest działaniem ciągłym i realizowanym
na bieżąco również w czasie awarii i niedostępności wybranych jednostek wytwórczych.
Operator systemu przesyłowego elektroenergetycznego dysponuje szeregiem narzędzi do
zapewnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej, w tym możliwością dostosowania
pracy jednostek wytwórczych centralnie dysponowanych, a także pracą jednostek
wytwórczych niebędących centralnie dysponowanymi oraz aktywnością innych uczestników
rynku energii elektrycznej (np. odpowiedzi odbioru, magazynów energii, transgranicznej
wymiany energii elektrycznej). Działalność ta ma miejsce w ramach usług systemowych oraz
na rynku bilansującym, na którym poza energią bilansującą aktualnie nabywane są również
moce bilansujące. Ponadto, środkiem służącym do zapewnienia bezpieczeństwa
energetycznego jest rynek mocy, który zapewnia wynagrodzenie dla jednostek wytwórczych
i innych uczestników rynku, którzy zapewniają dostępność mocy w systemie
elektroenergetycznym.
Należy podkreślić, że wyłączenie z użytkowania jednostek wytwórczych energii elektrycznej
jest szczegółowo uregulowane przepisami ustawy – Prawo Energetyczne. Wyłączenie
z eksploatacji bloku węglowego oznacza odłączenie jednostki wytwórczej z sieci
elektroenergetycznej. Następuje ono w ramach procedury określonej w Instrukcji Ruchu i
Eksploatacji Sieci Przesyłowej (dalej „IRiESP”), którą operator systemu przesyłowego
elektroenergetycznego opracowuje na podstawie art. 9g ust. 1 ustawy – Prawo
Energetyczne. Zgodnie z pkt. 2.6 podpunktami 1 i 2 IRiESP odłączenie następuje na wniosek
podmiotu przyłączonego do sieci przesyłowej, określający dotychczasowe miejsce
przyłączenia urządzeń których dotyczy odłączenie, przyczynę odłączenia oraz planowany
termin odłączenia. Zgodnie z pkt. 2.6 podpunktem 4 operatpr może odmówić odłączenia od
sieci przesyłowej urządzeń, instalacji lub sieci wnioskodawcy, jeżeli stwierdzi, że dokonanie
odłączenia stanowi:
 zagrożenie dla bezpieczeństwa pracy KSE;
 zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi;
 zagrożenie dla środowiska naturalnego.
Zatem potencjalne odłączenie bloków węglowych odbywa się po przeprowadzeniu przez
operatora systemu przesyłowego elektroenergetycznego analizy oraz zabezpieczeniu przed
potencjalnym wystąpieniem niedoborów energii elektrycznej w systemie
elektroenergetycznym. W wypadku odmowy odłączenia, operator systemu przesyłowego
elektroenergetycznego niezwłocznie zawiadamia Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki,
natomiast odłączenie jednostki wytwórczej następuje dopiero po ustąpieniu przesłanek
stanowiących przeszkodę dla odłączenia. Innymi słowy, jednym z warunków odłączenia
jednostki takiej jak Elektrownia Rybnik od sieci jest zapewnienie przez operatora systemu
przesyłowego elektroenergetycznego bezpieczeństwa dostaw.
Należy podkreślić, że pozytywny wpływ na bezpieczeństwo energetyczne kraju ma również
wzrost liczby nowych uczestników rynku energii elektrycznej. W celu zwiększenia
możliwości rozwoju rynku w tym obszarze, w najbliższym czasie planowana jest reforma w

-- 2 of 3 --

obszarze przyłączeń do sieci elektroenergetycznej. W MKiŚ prowadzone są obecnie
wewnętrzne prace w tym zakresie. Konieczność dokonania tych zmian wynika przede
wszystkim z dynamicznego rozwoju OZE, ale jest również związana m.in. z postanowieniami
Krajowego Planu Odbudowy Zwiększania Odporności (KPO) czy też z przepisów pakietu
Electricity Market Design (EMD)2.
Planowane zmiany ustawowe wpłyną na zwiększenie transparentności procesu przyłączenia
do Krajowego Systemu Elektroenergetycznego oraz wpłyną na optymalizację wykorzystania
istniejącej infrastruktury i usprawnienie procesu przyłączania do sieci
elektroenergetycznych. Ponadto, mają na celu przyspieszenie procesu transformacji
energetycznej i zwiększenie liczby obiektów możliwych do przyłączenia przy równoczesnej
optymalizacji kosztów i nakładów wynikających z chociażby odblokowania
niewykorzystywanych i nierealizowanych wydanych warunków przyłączenia, zwiększenia
elastyczności sieci oraz rozwoju inwestycji w zakresie magazynowania energii.
MKiŚ jest w ciągłym kontakcie ze wszystkimi uczestnikami rynku i prowadzi aktywne
działania mające na celu zwiększenie wykorzystania energii generowanej przez źródła OZE
i ich lepszej integracji z systemem elektroenergetycznym przy jednoczesnym zapewnieniu
bezpieczeństwa energetycznego kraju.
Dodatkowo, informuję, że obszar nadzoru nad spółkami Skarbu Państwa w obszarze
wytwarzania energii elektrycznej, do grupy których należy spółka, w ramach której
funkcjonuje Elektrownia Rybnik, znajduje się w zakresie ministra właściwego ds. aktywów
państwowych. W związku z tym, dodatkowe informacje mogą zostać udzielone przez
Ministerstwo Aktywów Państwach.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Miłosz Motyka
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości
Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
2 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1747 z dnia 13 czerwca 2024 r. zmieniające
rozporządzenia (UE) 2019/942 i (UE) 2019/943 w odniesieniu do poprawy struktury unijnego rynku energii
elektrycznej (Tekst mający znaczenie dla EOG).

-- 3 of 3 --