Interpelacja w sprawie podjęcia działań w okresie trwania polskiej prezydencji mających na celu przygotowanie projektu w zakresie ostatecznej rezygnacji ze zmiany czasu w państwach członkowskich Unii Europejskiej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 5462
do ministra rozwoju i technologii, ministra zdrowia, ministra ds. Unii Europejskiej
w sprawie podjęcia działań w okresie trwania polskiej prezydencji mających na celu przygotowanie projektu w zakresie ostatecznej rezygnacji ze zmiany czasu w państwach członkowskich Unii Europejskiej
Zgłaszający: Bożena Lisowska
Data wpływu: 14-10-2024
Szanowni Państwo Ministrowie,
w tym roku po raz kolejny nastąpi zmiana czasu na zimowy, tym razem 27 października. Czas zimowy będzie obowiązywać do marca 2025 r.
W Polsce, jak również w Unii Europejskiej trwają rozmowy o zasadności zmiany czasu, jednak do chwili obecnej nie podjęto żadnych wiążących decyzji dotyczących rezygnacji z tej praktyki. Zmiana czasu na zimowy miała przynosić państwom korzyści ekonomiczne, ponieważ w wyniku przestawienia godziny na wcześniejszą odbiorcy energii elektrycznej mieli wieczorami zużywać jej mniej. Przeprowadzone analizy wykazują, że zmiana czasu nie ma bezpośredniego przełożenia nie tylko na korzyści ekonomiczne, ale również - jak pokazują wyniki badań naukowych - przesunięcie zegara o godzinę wpływa na obniżone samopoczucie ludzi.
Jak wykazują badania prowadzone w Instytucie Zoologii i Badań Biomedycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego, najczęstszą konsekwencją zmiany czasu są problemy ze snem, ponieważ w wyniku nagłej zmiany zegara biologicznego zostaje zaburzony rytm okołodobowy. W przypadku zmiany czasu z letniego na zimowy zaobserwowano zwiększone ryzyko zawału serca u osób, które już wcześniej przechodziły zawał. Poza zawałem nasila się również ryzyko choroby niedokrwiennej serca oraz schorzeń naczyniowych.
Ponadto duńscy naukowcy zbadali związek między zmianą czasu a depresją i doszli do wniosku, że cofnięcie zegarów o godzinę powoduje wzrost zachorowań na depresję od 8 do 11% w listopadzie czyli w miesiącu bezpośrednio następującym po zmianie czasu.
Wskazać ponadto należy, że przy przechodzeniu na czas zimowy prawie cały ruch pasażerski musi zostać wstrzymany na godzinę - przewoźnicy wprowadzają wtedy specjalne rozkłady jazdy, zaś sektor bankowy wyłącza na kilka godzin system bankowości elektronicznej co pociąga za sobą brak możliwości płatności kartą bankową oraz brak możliwości korzystania z bankomatów. Przedsiębiorcy również zmuszeni są do zmiany organizacji pracy, a w przypadku cofania zegarów są obciążeni kosztami wypłaty wynagrodzenia za nieprzepracowaną godzinę nadliczbową.
Pomimo licznych dyskusji Unia Europejska do chwili obecnej nie podjęła wiążących decyzji w kwestii rezygnacji ze zmiany czasu. Parlament Europejski w 2019 r. przegłosował projekt znoszący zmianę czasu w 2021 r. Prace nad zmianą przepisów przerwane zostały z powodu pandemii Covid-19, a Komisja Europejska zaleciła państwom członkowskim UE kontynuowanie obecnych regulacji dotyczących czasu zimowego i letniego przez najbliższe 5 lat.
Zbliżające się przewodnictwo Polski w Radzie UE w 2025 r. stanowi wyjątkową szansę na kształtowanie m.in. polityki zdrowotnej w Unii Europejskiej.
Czy w związku z tym minister do spraw Unii Europejskiej zamierza zwrócić uwagę na konieczność wznowienia prac nad projektem w zakresie ostatecznej rezygnacji ze zmiany czasu w państwach członkowskich Unii Europejskiej?
Polityka zdrowotna należy do kompetencji krajowych, ale Unia Europejska również odgrywa istotną rolę w jej kształtowaniu. Czy w związku z tym Ministerstwo Zdrowia zamierza zwrócić uwagę na zasadność odejścia od praktyki zmiany czasu z powodów zdrowotnych?
Jakie stanowisko w tym temacie zajmuje Ministerstwa Rozwoju i Technologii i czy przychyla się do propozycji podjęcia prac w tym zakresie w okresie polskiej prezydencji w 2025 r.?
Z poważaniem
Bożena Lisowska
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (13)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie gromadzi danych” (brak danych / ewidencji w resorcie)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9941 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPŚ.050.47.2024.JK
Warszawa, 14 listopada 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Szanowny Pani Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pani Poseł Bożeny Lisowskiej nr 5462 dotyczącą podjęcia
działań w okresie trwania polskiej prezydencji mających na celu przygotowanie projektu
w zakresie ostatecznej rezygnacji ze zmiany czasu w państwach członkowskich Unii
Europejskiej, przekazuję odpowiedź na pytanie nr 2 zawarte ww. interpelacji, tj.
Pytanie:
Polityka zdrowotna należy do kompetencji krajowych, ale Unia Europejska również
odgrywa istotną rolę w jej kształtowaniu. Czy w związku z tym Ministerstwo Zdrowia
zamierza zwrócić uwagę na zasadność odejścia od praktyki zmiany czasu z powodów
zdrowotnych?
Odpowiedź:
Ministerstwo Zdrowia nie dysponuje wiedzą o wiarygodnych doniesieniach z badań
epidemiologicznych dotyczących wpływu zmiany czasu na stan zdrowia społeczeństwa
i nie gromadzi danych na ten temat, z uwagi na brak doniesień na istotny wpływ tego
czynnika na zdrowie w ujęciu populacyjnym. Jednakże mając na uwadze fakt, iż
czynniki środowiskowe wpływają w mniejszy lub większy sposób na stan zdrowia
człowieka można przyjąć, że zmiana czasu zaburzająca ustalony indywidualnie rytm
dobowy może przejściowo w sposób negatywny wpływać na samopoczucie niektórych
osób.
Zestawiając komplikacje organizacyjne dla przewoźników i podróżnych wynikające ze
zmiany czasu z uciążliwymi skutkami na organizm zmian stref czasowym podczas
podróży wpływających na ustalony rytm dobowy oraz wynikające z tego potencjalne
zmiany hormonalne związane z wydzielaniem kortyzolu i melatoniny, poparcie
zniesienia sezonowych zmian czasu wydaje się być zasadne.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 1 of 1 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Krzysztof Paszyk
Znak pisma: DOT-IV.054.2.2024
Warszawa, 26 listopada 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Dotyczy: Interpelacja nr 5462 Pani Poseł Bożeny Lisowskiej w sprawie podjęcia działań
w okresie trwania polskiej prezydencji mających na celu przygotowanie projektu w zakresie
ostatecznej rezygnacji ze zmiany czasu w państwach członkowskich Unii Europejskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pani Poseł Bożeny Lisowskiej w sprawie podjęcia działań
w okresie trwania polskiej prezydencji mających na celu przygotowanie projektu w zakresie
ostatecznej rezygnacji ze zmiany czasu w państwach członkowskich Unii Europejskiej,
uprzejmie przekazuję poniższe informacje.
Obecnie zmiana czasu w całej UE jest jednolicie stosowana w wykonaniu przepisów
dyrektywy 2000/84/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19 stycznia 2001 r.
w sprawie ustaleń dotyczących czasu letniego (Dz. Urz. UE.L 2001 Nr 31, poz. 21), dalej:
„dyrektywa 2000/84/WE”, która weszła w życie w 2001 r.. Zasadniczym jej celem jest
zapewnienie prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego poprzez utrzymanie
ujednoliconego systemu zmiany czasu.
Zgodnie z jej przepisami wszystkie państwa członkowskie powinny wprowadzić przed
dniem 31 grudnia 2001 r. przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne,
aby wprowadzić czas letni w ostatnią niedzielę marca i wrócić do standardowego czasu
(zimowego) w ostatnią niedzielę października. Jednocześnie państwa członkowskie mogą
same zdecydować, do której strefy czasowej chcą należeć.
Na forum unijnym od końca 2019 r. nie były podejmowane żadne działania w zakresie
wypracowania ostatecznego kształtu dyrektywy COM(2018)639 w sprawie zniesienia
sezonowych zmian czasu i uchylenia dyrektywy 2000/84/WE, znoszącej sezonowe zmiany
czasu. Państwa członkowskie zawiesiły kontakty w tej kwestii podczas pandemii COVID 19
i obecnie również nie toczą się żadne prace w tym zakresie na forum UE.
W dniu 27 kwietnia 2021 r. Komisja Europejska wydała komunikat ws. zmian czasu w latach
2022 - 2026 - „Komunikat Komisji zgodnie z art. 4 dyrektywy 2000/84/WE Parlamentu
Europejskiego i Rady w sprawie ustaleń dotyczących czasu letniego - Harmonogram czasu
letniego”, w którym przedstawiono daty rozpoczęcia i końca okresu czasu letniego w latach
2022-2026.
W dniu 7 marca 2022 r. w Dzienniku Ustaw RP zostało ogłoszone Rozporządzenie Prezesa
Rady Ministrów z dnia 4 marca 2022 r. w sprawie wprowadzenia i odwołania czasu letniego
środkowoeuropejskiego w latach 2022–2026 (Dz. U. z 2022 r. poz. 539), w którym określone
zostały dokładne daty wprowadzenia i odwołania czasu letniego.
Tym samym, przez najbliższe 2 lata obowiązujące będą dotychczasowe ustalenia,
uregulowane dyrektywą 2000/84/WE.
-- 1 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
MRiT popiera podjęcie przez Komisję Europejską dyskusji nt. ewentualnego odejścia od
sezonowych zmian czasu, jednak uważa, że dla podjęcia decyzji w tym zakresie, potrzebna
jest analiza możliwych skutków i problemów – zarówno w skali UE, jak i w poszczególnych
państwach członkowskich. Niezbędne jest także skoordynowanie podejścia państw
członkowskich, które uwzględniałoby właściwe funkcjonowanie rynku wewnętrznego.
W świetle powyższego, obecnie rozważana jest ewentualna możliwość rozpoczęcia prac
nad projektem dyrektywy ws. sezonowych zmian czasu w okresie polskiej prezydencji w
2025 r. oraz zamieszczenia przedmiotowej kwestii w porządku obrad Rady.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Paszyk
Minister Rozwoju i
Technologii
/ kwalifikowany podpis
elektroniczny /
Do wiadomości
Pani Izabela Leszczyna, Minister Zdrowia
Pan Adam Szłapka, Minister ds. Unii Europejskiej, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 2 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych:
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z
przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych
oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r., z późn. zm.), zwanego
dalej „RODO”, informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Rozwoju i
Technologii z siedzibą w Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5, 00-507
Warszawa, e-mail: kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na
ePUAP: /MRPiT/SkrytkaESP. Wykonującym obowiązki administratora jest
dyrektor Departamentu xxxxxxxxxx
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych,
a także przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować
z Inspektorem Ochrony Danych w MRiT wysyłając informację na skrzynkę:
iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO
tj. w celu wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na
podstawie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o
wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907), oraz w
związku z § 162 uchwały Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. -
Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806) oraz art. 193 uchwały
Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej (M. P. z 2022 r. poz. 990).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia
odpowiedzi na interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie
poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne
lub działające na zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w
celach, które wynikają z przepisów powszechnie obowiązującego prawa
(np. na żądanie sądów, urzędów skarbowych, Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z
MRiT przetwarzają dane osobowe, dla których Administratorem jest
Minister Rozwoju i Technologii (np. podmioty świadczące usługi prawne,
dostawcy systemów informatycznych i usług IT oraz
telekomunikacyjnych, operatorzy pocztowi i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do
realizacji celu ich przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały
-- 3 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
one zebrane, a następnie – w przypadkach, w których wymagają tego przepisy
ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz.
U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas określony w tych przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu
decyzji lub profilowaniu.
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do
organizacji międzynarodowych.
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia
odpowiedzi na interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują
Pani/Panu następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art.
15 RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub
nieaktualne, zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje
Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego właściwego w
sprawach ochrony danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony Danych
Osobowych, ul. Stawki 2, 00-193 Warszawa.
-- 4 of 4 --