tel. 22 273 70 10
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 31 października 2024 r.
znak sprawy: DRP-IIb.054.3.2024.BJ
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 5459 Pani Poseł Doroty Marek
oraz grupy Posłów
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację w sprawie możliwości uzyskania przez gminy
środków zewnętrznych na realizację inwestycji oświatowych, uprzejmie
informuję, że resortem wiodącym w zakresie wsparcia inwestycji oświatowych
i określania kierunków tego wsparcia jest Ministerstwo Edukacji Narodowej.
Jednocześnie przedstawiam następujące informacje zgodnie z kompetencjami
Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej.
1. Odnośnie do pytania o aktualnie dostępne programy i źródła
finansowania, z których gminy mogą pozyskać dofinansowanie
na inwestycje oświatowe
 Wsparcie w ramach programów regionalnych na lata 2021-2027
Na wstępie pragnę podkreślić, że nabory są organizowane przez instytucje
zarządzające programami regionalnymi w poszczególnych województwach
lub przez upoważnione przez nie podmioty, a wielkość dostępnych środków
uzależniona jest od alokacji w danym programie oraz od aktualnego postępu
wdrażania. Wysokość środków z przeznaczeniem na inwestycje w danym zakresie
została ustalona przez władze regionalne na etapie programowania wsparcia
z uwzględnieniem zidentyfikowanych deficytów i potrzeb w tym obszarze, przy
czym należy pamiętać że programy regionalne obejmują wsparcie w bardzo
szerokim zakresie przy określonej puli środków, co także ma wpływ na wysokość
i możliwości dedykowanego wsparcia w danym obszarze. Informacje
o planowanych naborach dostępne są na stronach internetowych

-- 1 of 8 --

2
poszczególnych programów oraz w serwisie
https://www.funduszeeuropejskie.gov.pl
W ramach 15 programów regionalnych1 możliwe jest uzyskanie wsparcia
z przeznaczeniem na infrastrukturę szkół podstawowych i średnich
oraz kształcenia zawodowego i edukacji dorosłych, które jest współfinansowane
ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR).
Dofinansowaniu mogą podlegać projekty polegające na:
 budowie, rozbudowie, przebudowie, adaptacji i modernizacji obiektów
na potrzeby prowadzenia działalności edukacyjnej,
 inwestycjach w infrastrukturę włączającą dla osób ze specjalnymi
potrzebami edukacyjnymi, jak również adaptacji pracowni symulujących
rzeczywiste warunki pracy do potrzeb osób ze specjalnymi potrzebami
w szkołach/placówkach ogólnodostępnych,
 zapewnieniu niezbędnego wyposażenia placówek gwarantującego
wysoką jakość kształcenia.
Zakres i możliwości wsparcia są odpowiednio uzależnione od warunków
horyzontalnych wynikających z Umowy Partnerstwa oraz warunków wsparcia
określonych w ramach danego programu regionalnego. Dla przykładu, w zakresie
projektów dotyczących infrastruktury edukacji ogólnej oraz kształcenia
zawodowego i ustawicznego elementem projektu mogą być inwestycje
w przyszkolną bazę sportową, jednak spełniony musi być warunek, że baza ta ma
być przystosowana do potrzeb osób z niepełnosprawnościami, wynika z analizy
potrzeb oraz jest powiązana z celami EFS+ (wspiera rozwój działań
integracyjnych, włączających w ramach walki z wykluczeniem społecznym).
Na wyżej opisany zakres zaplanowano środki w wysokości około 1,4 mld złotych.
W ramach poszczególnych programów regionalnych dostępne jest także
wsparcie współfinansowane ze środków EFRR na rzecz zwiększenia efektywności
energetycznej budynków użyteczności publicznej, gdzie odpowiednio zgodnie
z warunkami wsparcia w danym programie możliwe jest wsparcie na rzecz
placówek systemu oświaty.
Jednostki samorządu terytorialnego na obszarach objętych wsparciem Funduszu
Sprawiedliwej Transformacji (FST) na terenie województw dolnośląskiego,
łódzkiego, małopolskiego, śląskiego oraz wielkopolskiego mogą otrzymać środki
na wsparcie infrastruktury szkół podstawowych i średnich, kształcenia
zawodowego oraz edukacji dorosłych. Wspierane projekty w zależności
od województwa i zakresu wsparcia FST mogą polegać na budowie,
przebudowie, modernizacji, remoncie lub adaptacji budynków na potrzeby
szkoleniowe i prowadzenia kształcenia zawodowego w celu ich dostosowania
1 Wyjątek tu stanowi województwo dolnośląskie, w którym nie przewidziano takiego wsparcia ze
środków EFRR.

-- 2 of 8 --

3
do warunków zbliżonych do rzeczywistego środowiska pracy zawodowej, a także
w celu ich dostosowania do potrzeb osób ze specjalnymi potrzebami
edukacyjnymi. Wyłącznie jako element projektu można realizować inwestycje
w przyszkolną infrastrukturę sportową oraz zakup sprzętu i systemów
informatycznych, pomocy multimedialnych wykorzystywanych w zajęciach
dydaktycznych.
W województwie małopolskim dodatkowo wspierane jest tworzenie
i modernizacja innowacyjnych pracowni/otwartych laboratoriów typu fablab.
Z założenia mają to być kreatywne przestrzenie, dostępne dla osób
indywidualnych, szkół i placówek oświatowych jak i przedstawicieli instytucji
rozwojowych i edukacyjnych z regionu.
Na opisaną wyżej interwencję zaplanowano środki w wysokości około 0, 8 mld
złotych.
Ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (EFS+) w programach
regionalnych realizowane jest wsparcie bezpośrednie skierowane do szkół
i placówek, nauczycieli i nauczycielek, a także uczniów, uczennic i ich rodziców.
Wsparcie to skupia się na następujących obszarach:
 zwiększenie liczby miejsc w przedszkolach oraz jakości wychowania
przedszkolnego;
 rozwój kompetencji kluczowych, w tym cyfrowych;
 poprawa jakości kształcenia ogólnego, ze szczególnym zwróceniem uwagi
na rozwój edukacji włączającej;
 promocja i rozwój kształcenia zawodowego;
 wzmocnienie systemu doradztwa zawodowego.
Na ten zakres wsparcia zaplanowano środki w wysokości około 8 mld zł.
W ramach działań w obszarze edukacji finansowanych z EFS+, Ministerstwo
Funduszy i Polityki Regionalnej zaleca instytucjom zarządzającym programami
regionalnymi wykorzystywanie rozwiązań wypracowanych w Programie
Operacyjnym Wiedza Edukacja Rozwój 2014-2020 w ramach konkursu
„Przestrzeń Dostępnej Szkoły”. Model dostępnej szkoły to wzorzec zapewnienia
dostępności placówek edukacyjnych na poziomie szkoły podstawowej dla osób
ze szczególnymi potrzebami, który opiera się na zasadach projektowania
uniwersalnego.
Na Model składają się standardy dostępności architektonicznej (m.in. dojście
do obiektów oświatowych, dostęp do terenów sportowych i rekreacyjnych),
informacyjno-komunikacyjnej, procesu dydaktycznego (indywidualizacja
potrzeb), działań opiekuńczo-wychowawczych realizowanych przez szkołę
(rozwijanie zainteresowań i uzdolnień, społeczna szkoła) oraz kwestii związanych
z zarządzaniem. Wdrożenie Modelu jest gwarancją tego, że szkoła będzie
miejscem przyjaznym dla dzieci, rodziców, nauczycieli i innych członków
społeczności lokalnej – niezależnie od ich potrzeb. Organy prowadzące szkoły
mają możliwość aplikowania o wsparcie w konkursach ogłaszanych przez

-- 3 of 8 --

4
poszczególne instytucje zarządzające regionalnymi programami, które poprzez
kryteria wyboru projektów promują ww. model dostępnej szkoły.
 Wsparcie w ramach Program Fundusze Europejskie dla Rozwoju
Społecznego 2021-2027 (FERS)
Program FERS skupia się na działaniach systemowych, a jak wskazano wcześniej
wsparcie bezpośrednie skierowane do szkół i placówek, nauczycieli
i nauczycielek, a także uczniów, uczennic i ich rodziców realizowane jest
w poszczególnych programach regionalnych. Informacja o planowanych
naborach dostępna jest w serwisie https://www.funduszeeuropejskie.gov.pl.
W programie FERS zaplanowano działania wzmacniające jakość polskiej edukacji
w czterech zakresach:
 rozwój kadr i narzędzi wspierających pracę z uczniami i uczennicami;
 cyfryzacja edukacji;
 edukacja włączająca;
 kształcenie zawodowe.
Rozwój kadr i narzędzi wspierających pracę z uczniami i uczennicami
 działania edukacyjne dla kadr systemu oświaty w obszarach kluczowych,
w tym w zakresie kompetencji cyfrowych i metodycznych, aktualnej wiedzy
o procesach uczenia się i nauczania (w tym dzieci i młodzieży
z doświadczeniem migracyjnym), rozwijania kompetencji kluczowych u dzieci;
 dalszy rozwój e-materiałów, w tym e-podręczników dostępnych przez
Zintegrowaną Platformę Edukacyjną;
 międzynarodowe badania dotyczące rozwoju kompetencji kluczowych
u uczniów i uczennic;
 rozwój mentoringu i coachingu przez doradców metodycznych;
Cyfryzacja edukacji
 cyfryzacja procesu prowadzenia egzaminów zewnętrznych;
 e-dostęp do danych oświatowych;
 rozwój systemów gromadzących dane oświatowe;
 wsparcie JST w procesie cyfryzacji edukacji na ich terenie;
Edukacja włączająca
 kompleksowe wsparcie dla poradni psychologiczno-pedagogicznych;
 rozwój sieci Specjalistycznych Ośrodków Wsparcia Edukacji Włączającej;
 cyfryzacja procesu poradnictwa zawodowego;
 rozwój narzędzi wspierających ocenę funkcjonalną dzieci i młodzieży
w szkole;
Kształcenie zawodowe
 studia podyplomowe przygotowujące do wykonywania zawodu nauczyciela
w kształceniu zawodowym;
 rozwój systemu monitoringu karier absolwentów szkół ponadpodstawowych;

-- 4 of 8 --

5
 opracowanie i wdrożenie rozwiązań wspierających współpracę pracodawców
ze szkołami;
 rozwój 5. poziomu Polskiej Ramy Kwalifikacji w kształceniu zawodowym;
 rozbudowa portalu infozawodowe.men.gov.pl, który będzie wspierać wybory
edukacyjne uczniów i uczennice;
 organizacja konkursów umiejętności zawodowych SkillsPoland i udział
polskiej drużyny w EuroSkills i WorldSkills;
 opracowanie i wdrażanie koncepcji szkoły ćwiczeń w kształceniu
zawodowym;
 przygotowanie e-materiałów do kształcenia zawodowego;
 rozwijanie egzaminów zawodowych oraz systemu ich prowadzenia;
Na powyższe obszary wsparcia zaplanowano środki w wysokości około 1,4 mld zł.
 Wsparcie w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania
Odporności (KPO)
Jednostki samorządu terytorialnego mogą ubiegać się bezpośrednio
o dofinansowanie inwestycji oświatowych w ramach inwestycji KPO B1.1.3
Wymiana źródeł ciepła i poprawa efektywności energetycznej szkół (wsparcie
oferowane w formie bezzwrotnej). Celem Inwestycji jest identyfikacja placówek
oświatowych o niskiej efektywności energetycznej i wsparcie ich w działaniach
dotyczących energetycznej modernizacji budynków. W związku z bardzo dużym
zainteresowaniem programem i prawie dwukrotnym przekroczeniem dostępnej
alokacji prowadzący nabór Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki
Wodnej (NFOŚiGW) podjął decyzję o skróceniu terminu naboru do 18
października 2024 r. Jednocześnie NFOŚiGW pracuje nad pozyskaniem kolejnych
środków na realizację programów poprawiających efektywność energetyczną
szkół. Informacje dotyczące tej Inwestycji dostępne są pod adresem:
https://www.gov.pl/web/nfosigw/b113-wymiana-zrodel-ciepla-i-poprawa-
efektywnosci-energetycznej-szkol-program-priorytetowy-wymiana-zrodel-ciepla-
i-poprawa-efektywnosci-energetycznej-szkol.
Ponadto JST w partnerstwach z organizacjami pozarządowymi mogą ubiegać się
o finansowanie przeprowadzenia szkoleń dot. e-kompetencji dla nauczycieli
w ramach inwestycji C2.1.3 E-kompetencje. Celem tej inwestycji jest podniesienie
poziomu kompetencji cyfrowych wymienionych niżej grup:
 nauczyciele wychowania przedszkolnego oraz inne osoby związane
z placówkami przedszkolnymi, takie jak dyrektorzy przedszkoli
posiadający kwalifikacje nauczyciela edukacji przedszkolnej, nauczyciele
wspomagający w przedszkolu, zespoły wychowania przedszkolnego,
punkty przedszkolne oraz oddziały przedszkolne w szkołach
podstawowych;
 nauczyciele szkół podstawowych i ponadpodstawowych.
Kolejny nabór wniosków planowany jest na I kw. 2025 r. i będzie
przeprowadzony przez Centrum Projektów Polska Cyfrowa.

-- 5 of 8 --

6
Szkoły prowadzone przez JST oraz nauczyciele uzyskają wsparcie w formie
komputerów przenośnych w ramach inwestycji C2.1.2 Wyrównanie poziomu
wyposażenia szkół w przenośne urządzenia multimedialne - inwestycje związane
ze spełnieniem minimalnych standardów sprzętowych. Również w ramach
inwestycji C2.2.1 Wyposażenie szkół/instytucji w odpowiednie urządzenia
i infrastrukturę ICT w celu poprawy ogólnej wydajności systemów edukacji
do szkół trafi sprzęt do prowadzenia zajęć zdalnych a także wyposażenie
laboratoriów AI i STEM. W ramach Inwestycji C2.1.2 i C2.2.1 w sierpniu br.
zakończono nabory i trwa ocena wniosków, zatem wsparcie dla konkretnych
placówek i nauczycieli zostanie przekazane po zakończeniu tych naborów.
W zależności od ilości podpisanych umów oraz wysokości kontraktacji
podejmowana będzie decyzja o kolejnych naborach w tych Inwestycjach.
Informacje o aktualnych naborach w ramach komponentu C KPO znajdują się pod
adresem: https://www.gov.pl/web/cyfryzacja/KPO .
 Wsparcie w ramach Programów Interreg 2021-2027
Samorządy są głównymi beneficjentami międzynarodowych programów Interreg.
Ideą tych programów jest rozwiązywanie problemów, które wykraczają poza
granice państw i wymagają podjęcia wspólnych działań. Inicjatywy są
realizowane w międzynarodowych partnerstwach (wspólnie przez partnerów
z co najmniej dwóch lub trzech państw). Projekty muszą mieć
tzw. oddziaływanie ponadgraniczne. Oznacza to, że rezultaty projektu powinny
być widoczne w więcej niż jednym kraju a korzyści z projektu muszą przekraczać
granice państwowe i wspierać rozwój regionów położonych po obu stronach
granicy. Środki Interreg gminy mogą przeznaczyć między innymi na inwestycje
w oświatę - część programów ma dedykowane cele tematyczne na działania
dotyczące inwestycji oświatowych czy rozwoju infrastruktury edukacyjnej.
W ramach innych programów możliwy jest zakup sprzętu czy inwestycje
w infrastrukturę ale jako dodatek do głównych działań miękkich o charakterze
oddziaływania transgranicznego. Są to programy:
 transgraniczne (na obszarach przygranicznych sąsiadujących ze sobą
państw):
o Polska – Słowacja
o Polska – Saksonia
o Południowy Bałtyk
o NEXT Polska-Ukraina2
o Brandenburgia – Polska
o Meklemburgia-Pomorze Przednie – Brandenburgia – Polska
o Czechy – Polska3
o Litwa – Polska
2 Tylko inwestycje nieinfrastrukturalne.
3 Nie dofinansowuje działań, których celem są inwestycje oświatowe oraz infrastruktura
edukacyjna. Środki pieniężne mogą być przeznaczone jedynie na wyposażenie do realizacji
projektów.

-- 6 of 8 --

7
 transnarodowe4 (współpraca na skalę transnarodową pomiędzy
kilkoma/kilkunastoma krajami danego regionu):
o Europa Środkowa
o Region Morza Bałtyckiego
Każdy z tych programów ma określony obszar geograficzny. Szczegółowe
informacje o programach Interreg i możliwościach otrzymania dofinansowania
znajdują się na stronie www.interreg.gov.pl. Poniżej zamieszczono informacje
o bieżących i planowanych naborach wniosków.
Nabory w toku:
Program Termin i zakres naboru
Polska-Saksonia Edukacja (Priorytet 2: Pogranicze otwarte na edukację, kulturę i turystykę - Cel
szczegółowy 2.1. "Poprawa równego dostępu do wysokiej jakości usług
sprzyjających włączeniu społecznemu w zakresie kształcenia, szkoleń i uczenia
się przez całe życie poprzez rozwój łatwo dostępnej infrastruktury, w tym
poprzez wspieranie odporności w zakresie kształcenia i szkolenia na odległość
oraz online".
Nabór ciągły
Nabory w przygotowaniu:
Program Termin i zakres naboru
Brandenburgia-Polska Atrakcyjne pogranicze – edukacja, kultura i turystyka
Maj 2025 r. – wrzesień 2025 r.
2. Odnośnie do pytania o plany Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej
dotyczące uruchomienia w najbliższym czasie nowych programów
wsparcia lub aktualizacji istniejących, które umożliwią gminom efektywne
pozyskiwanie środków na rozwój infrastruktury edukacyjnej
Wsparcie ze wskazanych powyżej instrumentów jest możliwe w zależności
od postępu wdrażania poszczególnych programów i dostępności pozostałych
środków. Minister Funduszy i Polityki Regionalnej nie dysponuje środkami innymi
niż w ramach wskazanych powyżej instrumentów realizowanych w programach
krajowych, zatem planowanie i odpowiednio uruchamianie nowych
instrumentów wsparcia będzie możliwe po rozpoczęciu prac nad
programowaniem poszczególnych nowych instrumentów wsparcia na poziomie
unijnym. Aktualnie w ramach poszczególnych programów polityki spójności
właściwe instytucje zarządzające przygotowują propozycje zmian do programów
4 W ramach programów transnarodowych nie można finansować dużych inwestycji; działania
takie jak modernizacja, czy budowa obiektów itp. nie są możliwe.

-- 7 of 8 --

8
w ramach tzw. „przeglądu śródokresowego” – zgodnie ze zidentyfikowanymi
nowymi potrzebami czy koniecznością aktualizacji zakresu i warunków wsparcia,
jednak wynik tych prac będzie znany najwcześniej w II kwartale 2025 r.
po zakończeniu uzgodnień z Komisją Europejską.
Datą graniczną wsparcia udzielanego w ramach KPO jest czerwiec 2026 roku,
a jakiekolwiek zmiany w katalogu Inwestycji ujętych w KPO wymagają uzgodnień
z Komisją Europejską, zatem co do zasady zakres wsparcia w KPO należy
traktować jako ustalony i zamknięty z uwagi na krótki pozostały czas na
osiągnięcie rezultatów wsparcia i zamknięcie KPO.
Jednocześnie informuję, że MFiPR nie dysponuje środkami budżetu państwa,
które mogłyby zostać przeznaczone na wsparcie w obszarze edukacji. Zgodnie
z przepisem art. 45 ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek
samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1572) jednostki samorządu
terytorialnego mogą otrzymywać dotacje celowe z budżetu państwa
na dofinansowanie zadań własnych z zakresu zadań inwestycyjnych szkół
i placówek oświatowych. Ministrem właściwym w zakresie finansowania
inwestycji oświatowych z budżetu państwa jest minister właściwy do spraw
oświaty i wychowania.
Z poważaniem
z up. Ministra
Jacek Karnowski
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/

-- 8 of 8 --