Interpelacja w sprawie zaniżonych mandatów i kar dla kierowców
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 5455
do ministra infrastruktury, ministra spraw wewnętrznych i administracji, ministra sprawiedliwości
w sprawie zaniżonych mandatów i kar dla kierowców
Zgłaszający: Bartosz Józef Kownacki, Wojciech Michał Zubowski, Marcin Porzucek
Data wpływu: 14-10-2024
Szanowny Panie Ministrze,
składam interpelację w sprawie zaniżonych mandatów i kar dla kierowców w kontekście wzrastającej liczby wypadków drogowych oraz nieadekwatności obowiązujących przepisów do realiów współczesnego ruchu drogowego.
W ostatnich latach na polskich drogach zaobserwowano wzrost liczby wypadków drogowych, w tym szczególnie tych spowodowanych nadmierną prędkością, ignorowaniem przepisów ruchu drogowego oraz jazdą pod wpływem alkoholu. W wielu przypadkach kary nakładane na kierowców nie są proporcjonalne do zagrożenia, jakie stwarzają na drodze, co prowadzi do poczucia bezkarności oraz utraty zaufania do systemu prawnego.
Obecnie obowiązujący taryfikator mandatów w Polsce, szczególnie w porównaniu do innych krajów Unii Europejskiej, jest zbyt łagodny i nie spełnia swojego głównego celu – prewencji. Wysokość mandatów za wykroczenia drogowe, takie jak przekroczenie prędkości, ignorowanie znaków drogowych czy korzystanie z telefonu podczas jazdy, często nie stanowi realnego obciążenia finansowego dla kierowców. Zaniżone kary, zamiast odstraszać potencjalnych sprawców wykroczeń, mogą być przez nich traktowane jako "koszt prowadzenia pojazdu".
W związku z powyższym zwracam się do Pana z następującymi pytaniami:
Czy rząd planuje przeprowadzenie nowelizacji przepisów dotyczących mandatów i kar dla kierowców w celu dostosowania ich do realiów współczesnego ruchu drogowego oraz wzrostu cen i dochodów obywateli?
Czy Ministerstwo Infrastruktury oraz Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji rozważa wprowadzenie mechanizmu uzależniającego wysokość mandatów od dochodów sprawcy wykroczenia, wzorem niektórych krajów europejskich?
Jakie działania rząd podejmuje lub planuje podjąć, aby zwiększyć skuteczność prewencyjną kar drogowych, w tym kary za prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu oraz za notoryczne przekraczanie prędkości?
Czy planowane jest zwiększenie fotoradarów w miejscach, gdzie jest najwięcej wypadków drogowych i przed szkołami, przedszkolami?
Jakie kroki rząd planuje podjąć w stosunku do kierowców, którzy prowadzą pojazdy pomimo wcześniejszego zatrzymania im uprawnień do prowadzenia pojazdów?
Czy w związku z rosnącą liczbą wypadków na drogach planowane są dodatkowe kampanie edukacyjne i prewencyjne skierowane do kierowców, zwłaszcza tych młodych i początkujących, celem zwiększenia świadomości zagrożeń?
Liczę na szybkie działania w powyższej sprawie, gdyż dalsze tolerowanie obecnych przepisów może prowadzić do eskalacji niebezpiecznych zachowań na drogach i wzrostu liczby ofiar wypadków. Kierowcy powinni mieć świadomość, że naruszanie zasad ruchu drogowego niesie za sobą realne konsekwencje zarówno finansowe, jak i prawne.
Sekretarz stanu Arkadiusz Myrcha
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10679 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.345.2024
Warszawa, 09 grudnia 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 5455 złożoną przez Pana posła Bartosza Józefa Kownackiego
i grupę posłów na Sejm RP do Ministra Infrastruktury, Ministra Spraw Wewnętrznych
i Administracji oraz Ministra Sprawiedliwości w sprawie zaniżonych mandatów i kar
dla kierowców, uprzejmie przedstawiam informacje, pozostające we właściwości Ministra
Sprawiedliwości.
W Ministerstwie Sprawiedliwości 25 września 2024 r. zorganizowane zostało
międzyresortowe spotkanie w sprawie skoordynowania działań na temat poprawy
bezpieczeństwa ruchu drogowego. W spotkaniu wzięli udział przedstawiciele
Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Ministerstwa Infrastruktury,
Prokuratury Krajowej, Komendy Głównej Policji, Inspekcji Transportu Drogowego
oraz Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego.
Tematem rozmów były problemy związane z karaniem za najcięższe przestępstwa
komunikacyjne, a także potrzeba zmiany prawa m.in. Kodeksu karnego, Kodeksu
wykroczeń, a także ustawy Prawo o ruchu drogowym.
-- 1 of 3 --
2
Uczestnicy spotkania zdecydowali o powołaniu roboczego międzyresortowego zespołu
w celu przygotowania rekomendacji kompleksowych zmian.
Podczas wspólnej konferencji Ministra Sprawiedliwości, Ministra Spraw Wewnętrznych
i Administracji oraz Ministra Infrastruktury 15 listopada 2024 r. zostały przedstawione
wyniki wspólnych prac.
Zmiana przepisów będzie zmierzać do eliminowania z ruchu drogowego recydywistów
z wielokrotnymi zakazami prowadzenia pojazdów. W przypadku naruszenia zakazu, sąd
powinien mieć możliwość orzeczenia dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów. Rolę
środków odstraszających mają także pełnić konfiskata pojazdu oraz środek karny
w postaci minimalnego świadczenia pieniężnego w wysokości 10 000 zł. Wstępnie
rozważane jest też utworzenie publicznego rejestru osób z dożywotnim zakazem
prowadzenia pojazdów mechanicznych.
Przewiduje się wyższe sankcje za rażąco niebezpieczną, brawurową jazdę
oraz podwyższenie kar za wypadek ze skutkiem śmiertelnym (nielegalny wyścig, rażąco
niebezpieczna, brawurowa jazda lub złamanie zakazu prowadzenia pojazdów).
Wprowadzona zostanie kryminalizacja nielegalnych wyścigów (kara od 3 miesięcy do 5 lat
pozbawienia wolności za organizację lub udział w wyścigu).
Planowane jest także wprowadzenie regulacji, z godnie z którą rażąco nieostrożna jazda
tj. przekroczenie prędkości o ponad połowę na autostradach i drogach ekspresowych,
na innych drogach o ponad dwukrotność, przy jednoczesnym wyrządzaniu zagrożenia
bezpieczeństwa w ruchu, będzie traktowana jak nielegalny wyścig. Z kolei drift
i podrywanie kół mają stać się wykroczeniami, chyba że będą się odbywać w ramach
wyścigu, wówczas sprawca będzie odpowiadał za organizację lub uczestnictwo w wyścigu.
Nowych kierowców ma obowiązywać okres próbny z niższymi limitami dopuszczalnej
prędkości oraz obowiązkowymi szkoleniami uzupełniającymi. Planowane jest też m.in.
rozszerzenie przepisów o zatrzymaniu prawa jazdy za przekroczenie prędkości o ponad
50 km/h także na drogi jednojezdniowe dwukierunkowe poza obszarem zabudowanym
-- 2 of 3 --
3
oraz podwyższenie stawek ubezpieczenia OC dla osób uczestniczących w nielegalnych
wyścigach.
Znacznej modyfikacji mają ulec sankcje za prowadzenie pojazdów pod wpływem alkoholu.
Jeśli kierowca ma od 0,5 do 1,5 promila alkoholu we krwi lub jest objęty zakazem
prowadzenia pojazdów, sąd będzie mógł zdecydować o przepadku pojazdu. W sytuacji,
gdy stężenie alkoholu przekroczy 1,5 promila, sąd będzie miał obowiązek orzec konfiskatę
pojazdu. W przypadku kierowców, którzy prowadzą pojazd z zawartością alkoholu
powyżej 1,5 promila, planowane jest też wprowadzenie do Kodeksu karnego przepisu,
który uniemożliwi zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTD-5-1.054.12.2024
Warszawa, 10 grudnia 2024
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 5455 Pana Posła na Sejm RP Bartosza J. Kownackiego
z grupą posłów z dnia 10 października 2024 r., w sprawie zaniżonych mandatów i kar dla
kierowców, poniżej przedstawiam następującą informację.
Kierując się zakresem właściwości Ministra Infrastruktury uprzejmie przedstawiam
stanowisko w odniesieniu do pytania czwartego, piątego i szóstego. Uprzejmie wskazuję,
że przedmiotowa interpelacja została również skierowana do Ministerstwa Spraw
Wewnętrznych i Administracji, które pismem z dnia 30 października 2024 r., znak:
BMP.0713.4.73.2024.RP, poinformowało, że odpowie na przedmiotowe wystąpienie
w zakresie swojej właściwości.
Odnosząc się do postulatu dotyczącego zwiększenia liczby fotoradarów w miejscach gdzie
jest najwięcej wypadków drogowych oraz przed szkołami i przedszkolami pragnę
poinformować Pana Marszałka, że z informacji uzyskanych z Głównego Inspektoratu
Transportu Drogowego wynika, iż planowane jest zwiększenie liczby fotoradarów.
Rozpoczęto bowiem postępowanie przetargowe na dostawę i instalację 70 sztuk
stacjonarnych urządzeń rejestrujących prędkość w ramach przedsięwzięcia pn. „Rozwój
operacyjności Centrum Automatycznego Nadzoru nad Ruchem Drogowym w
zarządzaniu bezpieczeństwem ruchu drogowego na polskich drogach”, w ramach
Inwestycji: E2.2.1 Inwestycje w bezpieczeństwo transportu Krajowego Planu Odbudowy
i Zwiększania Odporności.
Zgodnie z założeniami projektu, postępowaniem zostały objęte lokalizacje o największym
stopniu zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego położone na drogach zarządzanych
przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad.
Ponadto, w ramach wskazanego przedsięwzięcia finansowanego ze środków Krajowego
Planu Odbudowy, realizowane są także postępowania na dostawę i instalację 10 sztuk
stacjonarnych urządzeń rejestrujących do monitorowania wjazdu na czerwonym świetle
na skrzyżowaniach, 5 sztuk stacjonarnych urządzeń rejestrujących do monitorowania
wjazdu na czerwonym świetle na przejazdach kolejowych oraz 43 systemów
stacjonarnych urządzeń rejestrujących średnią prędkość na określonym odcinku drogi.
Wyboru lokalizacji na potrzeby postępowań o zamówienie publiczne dokonano na
podstawie wniosków składanych do Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego, jak
również na podstawie wskazań Policji, Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad
oraz Ministerstwa Infrastruktury.
-- 1 of 3 --
2
Zatwierdzenie listy lokalizacji poprzedziły także konsultacje z Biurem Ruchu Drogowego
Komendy Głównej Policji oraz Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad.
Podkreślenia wymaga, że liczba proponowanych miejsc instalacji urządzeń rejestrujących
uwarunkowana jest możliwościami finansowania tego typu inwestycji przez Główny
Inspektorat Transportu Drogowego, co powoduje, że w pierwszej kolejności wybierane są
lokalizacje o najwyższym stopniu zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego.
Wskazać należy, że warunki wyboru miejsca umieszczenia urządzeń rejestrujących
reguluje rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie
szczegółowych warunków dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń
bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach
(Dz. U. z 2019 r. poz. 2311, z późn. zm.).
Odpowiadając na pytanie piąte o podejmowane działania dotyczące kierowców, którzy
prowadzą pojazdy pomimo wcześniejszego zatrzymania im uprawnień do prowadzenia
pojazdów uprzejmie wyjaśniam, że kwestie te są przedmiotem intensywnych analiz
w ramach powołanego przy Ministrze Sprawiedliwości międzyresortowego zespołu do
spraw poprawy bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Prace tego zespołu, nie zostały
jeszcze zakończone.
Odpowiadając na pytanie szóste dotyczące planowanych kampanii edukacyjnych
i prewencyjnych skierowanych do kierowców, zwłaszcza tych młodych i początkujących,
pragnę poinformować Pana Marszałka, że Sekretariat Krajowej Rady Bezpieczeństwa
Ruchu Drogowego mając na celu zwiększenie świadomości zagrożeń planuje
w najbliższym czasie realizację ogólnopolskiej kampanii społecznej.
Przedmiotowa kampania swoim zakresem będzie obejmowała zagadnienie związane z
drastycznym przekraczaniem dozwolonych limitów prędkości, zwłaszcza poza obszarem
zabudowanym oraz wpływem takiego zachowania kierujących samochodami osobowymi
na ryzyko utraty życia i zdrowia innych uczestników ruchu drogowego.
Głównym celem projektu będzie podniesienie świadomości zagrożeń związanych
z nadmierną prędkością i wpływem takiej prędkości na ryzyko zaistnienia wypadku
drogowego ze skutkiem śmiertelnym lub ciężkimi obrażeniami ciała.
Kampania będzie promowała właściwe postawy i zachowania uczestników ruchu -
kierujących samochodami osobowymi. Przedmiotowa kampania będzie prowadzona na
obszarze całego kraju i skierowana będzie do kierujących pojazdami samochodowymi.
Planowane jest także przygotowanie interaktywnych filmów internetowych (viral
marketing) których tematyka będzie obejmowała m.in. przejazdy kolejowo – drogowe:
Niezatrzymywanie się przez kierowców na znaku STOP. Ignorowanie komunikatów oraz
sygnalizatorów S1 lub S2, S3, rozproszenie uwagi przez kierującego samochodem
osobowym (smsowanie, korzystanie z komunikatorów podczas prowadzenia pojazdu,
rozmowa bez zestawu głośnomówiącego lub zestawu słuchawkowego).
Niezależnie od powyższego, wskazać należy, że nadmierna, niedostosowana do
warunków panujących na drodze, przekraczana znacznie poza wskazane limity na danych
odcinakach dróg – prędkość, z jaką poruszają się kierujący zwłaszcza samochodami
osobowymi wciąż stanowi główną przyczynę najwyższych wskaźników śmiertelności na
polskich drogach.
-- 2 of 3 --
3
Poziom i charakter występujących zagrożeń, w tym ich zakres jest kształtowany przede
wszystkim przez świadome i intencjonalne działania uczestników ruchu drogowego.
Badania wskazują, iż istnieje negatywne zjawisko polegające na dość powszechnym
naruszaniu podstawowych zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego.
W oparciu o dane i rekomendacje zawarte w raporcie: „Stan bezpieczeństwa ruchu
drogowego i działania realizowane w tym zakresie w 2023 roku”, Sekretariat Krajowej
Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego dokonuje realizacji zawartych w nim wniosków.
Łączę wyrazy szacunku
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Maciej Lasek
Sekretarz Stanu
Dokument podpisany elektronicznie
-- 3 of 3 --