Interpelacja w sprawie utrzymania samodzielności podmiotów sprawujących opiekę nad pacjentami w podstawowej opiece zdrowotnej w zakresie pielęgniarki i położnej

Interpelacja nr 5450

do ministra zdrowia

w sprawie utrzymania samodzielności podmiotów sprawujących opiekę nad pacjentami w podstawowej opiece zdrowotnej w zakresie pielęgniarki i położnej

Zgłaszający: Kamil Wnuk, Elżbieta Burkiewicz, Bożenna Hołownia, Rafał Kasprzyk, Barbara Okuła, Łukasz Osmalak, Norbert Pietrykowski, Ewa Schädler, Piotr Paweł Strach, Ewa Szymanowska, Wioleta Tomczak

Data wpływu: 14-10-2024

Szanowna Pani Minister,

z dniem 31 grudnia 2024 r. tracą ważność oświadczenia woli świadczeniobiorców złożone do świadczeniodawców, lekarza POZ, pielęgniarki POZ, położnej POZ - nietworzących zespołu POZ, na podstawie przepisów przejściowych w art. 33 i 34 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o podstawowej opiece zdrowotnej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2527).

Konieczne jest podjęcie prac legislacyjnych w zakresie wprowadzenia zmian w ustawie o podstawowej opiece zdrowotnej, dotyczących utrzymania prawa świadczeniobiorcy do wyboru lekarza POZ lub pielęgniarki POZ lub położnej POZ, nietworzących zespołu POZ, którzy zawarli umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia na udzielanie świadczeń w zakresie swoich kompetencji. To pacjent tworzy zespół terapeutyczny, składając deklaracje wyboru do lekarza POZ, pielęgniarki POZ, położnej POZ.

Wsłuchując się w opinię Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych, brak możliwości prawa wyboru świadczeniodawcy w podstawowej opiece zdrowotnej skutecznie ograniczy prawa pacjenta do indywidualnego wyboru danego lekarza POZ lub pielęgniarki POZ lub położnej POZ. Daleko idącą konsekwencją utraty ważności deklaracji wyboru z dniem 31 grudnia 2024 roku będzie faktyczne pozbawienie pacjentów prawa do świadczeń zdrowotnych w ramach systemu podstawowej opieki zdrowotnej.

Konstytucyjnym obowiązkiem władzy publicznej jest zapewnienie obywatelom prawa do ochrony zdrowia, a co za tym idzie zapewnienie równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Kierunek zmian w podstawowej opiece zdrowotnej powinien przede wszystkim uwzględniać interes pacjenta jako świadczeniobiorcy.

Reforma ustrojowa w ochronie zdrowia wprowadziła prawo pacjenta do wyboru świadczeniodawcy w podstawowej opiece zdrowotnej, kierując się zagwarantowaniem pacjentowi dostępności do wybranego przez siebie lekarza POZ lub pielęgniarki POZ, lub położnej POZ. Pozbawienie pacjenta tego prawa narusza konstytucyjnie chronione prawa nabyte poprzez ograniczenie dostępu do wybranego przez siebie świadczeniodawcy.

Według danych Narodowego Funduszu Zdrowia 7 704 963 pacjentów (co stanowi 20,3% społeczeństwa) złożyło deklaracje wyboru do pielęgniarek POZ i położnych POZ, które kontraktują z Narodowym Funduszem Zdrowia wyłącznie świadczenia pielęgniarskie i położnicze w formie praktyk zawodowych lub podmiotów leczniczych. Wskazanych pacjentów obejmuje opieką łącznie 1587 podmiotów pielęgniarskich i położniczych. W Polsce funkcjonują także indywidualne i grupowe praktyki zawodowe pielęgniarek i położnych oraz podmioty lecznicze założone i prowadzone przez pielęgniarki i położne, które zawierają umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia na realizację świadczeń zdrowotnych w podstawowej opiece zdrowotnej. Wejście w życie przepisów przejściowych ustawy o podstawowej opiece zdrowotnej doprowadzi do faktycznej likwidacji samodzielnie funkcjonujących podmiotów pielęgniarskich i położniczych, a w konsekwencji nie tylko pozbawia pacjentów możliwości realizacji świadczeń zdrowotnych w zakresie kompetencji pielęgniarki POZ, położnej POZ, ale także do zaprzestania wykonywania działalności leczniczej.

Wejście w życie art. 33 i art. 34 ustawy o POZ jest sprzeczne z interesem publicznym. Faktycznym skutkiem powyższych regulacji może być pozbawienie dużej liczby pacjentów od przyszłego roku prawa do świadczeń zdrowotnych w ramach podstawowej opieki zdrowotnej. Pielęgniarki i położne, które poniosły znaczące koszty finansowe i organizacyjne w związku z tworzeniem podmiotów leczniczych, staną w obliczu konieczności ich likwidacji bez jakiejkolwiek realnej szansy na rekompensatę poniesionych strat.

Proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytanie:

Czy jest możliwość zachowania swobody działalności gospodarczej i pozwolenia świadczeniodawcom na udzielanie świadczeń zdrowotnych w formach przewidzianych przez obowiązującą ustawę o działalności leczniczej poprzez wprowadzenie przepisu gwarantującego możliwość oddzielnego i samodzielnego kontraktowania świadczeń zdrowotnych w ramach poszczególnych zakresów: pielęgniarki POZ, położnej POZ, lekarza POZ?