Interpelacja w sprawie ujęcia róży pomarszczonej (Rosa rugosy) w programach pomocowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 5445
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie ujęcia róży pomarszczonej (Rosa rugosy) w programach pomocowych
Zgłaszający: Sylwia Bielawska, Iwona Małgorzata Krawczyk, Marek Jan Chmielewski, Anna Sobolak, Łukasz Horbatowski
Data wpływu: 14-10-2024
Szanowny Panie Ministrze,
rok 2024 zapisuje się na kartach naszej historii jako czas niezwykle trudny dla przedsiębiorców rolnych z uwagi na powtarzające się katastrofy naturalne niespotykane od wielu lat. Nadzwyczajne i nieprzewidywane okoliczności, niezależne od przedsiębiorców rolnych, powodują następstwa, których nie można było uniknąć pomimo zachowania należytej staranności. Szczególnie doświadczony pod tym względem jest region Dolnego Śląska, który najpierw doświadczył przymrozków wiosennych (od 15 do 30 kwietnia), a później nawiedziła go jedna z największych katastrof naturalnych ostatnich lat – powódź, która przypomina wydarzenia sprzed ćwierć wieku (od 14 września br.). Obfite opady deszczu, sprowadzone przez niż genueński nazwany Boris, doprowadziły do dramatycznej sytuacji w wielu regionach kraju, w tym w regionie, który reprezentuję. I choć przygotowane przez rząd rozwiązania zawarte w tzw. specustawie powodziowej pozwalają na bieżąco reagować na najważniejsze problemy i potrzeby, wciąż musimy mieć świadomość konieczności zmian w zakresie udzielania wsparcia i pomocy potrzebującym.
Do mojego biura poselskiego zwrócił się z prośbą o interwencję przedsiębiorca rolny z gminy Bystrzyca Kłodzka, który prowadzi 42-hektarową plantację ekologiczną róży pomarszczonej (Rosa rugosa), której owoce dostarcza do firmy Polska Róża na cele przetwórcze. W wyniku wiosennych przymrozków tego roku przedsiębiorca ten stracił ponad 66% plonów, co zostało oficjalnie potwierdzone w protokole komisji podpisanym przez wojewodę i skierowanym do ARiMR. Niestety przedsiębiorca ten został poinformowany, iż nie otrzyma stosownej rekompensaty, gdyż róża pomarszczona nie została ujęta w wykazie stanowiącym załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 wrześnie 2024 r. w sprawie realizacji przez ARiMR zadań związanych z udzieleniem nadzwyczajnego wsparcia finansowego sektorowi owoców i warzyw dotkniętemu niekorzystnymi zjawiskami klimatycznymi (Dz. U. poz. 1331).
Dodatkowo we wrześniu 2024 r. jego gospodarstwo rolne zostało dotknięte powodzią, która zniszczyła ponownie z trudem odbudowaną uprawę oraz spowodowała zalanie części budynków i znaczne ograniczenie możliwości prowadzenia działalności rolniczej. Co gorsza, zgodnie z relacją przedsiębiorcy, uprawa róży pomarszczonej nie jest objęta możliwością ubezpieczenia, co znacząco komplikuje sytuację takich plantatorów jak wskazany w opisie. Ponadto dopłaty ekologiczne, które otrzymują tacy przedsiębiorcy, wynoszą jedynie 1065 zł/ha, co stanowi ponad 65% mniej niż dopłaty do podstawowych upraw sadowniczych. W kontekście dwóch katastrof dalsze prowadzenie działalności rolniczej bez wsparcia jest w zasadzie niemożliwe.
W związku z powyższym kieruję do Pana Ministra następujące pytania:
Czy ministerstwo planuje poszerzenie grupy upraw wskazanych w rozporządzeniu, odnośnie do programu wsparcia dla rolników dotkniętych przymrozkami, i ujęcie w wykazie stanowiącym załącznik nr 1 uprawy róży pomarszczonej?
Czy ministerstwo przewiduje specjalne programy pomocowe dla przedsiębiorców rolnych dotkniętych klęską powodzi, uwzględniając także pomoc dla rolników hodujących różę pomarszczoną? Jeżeli tak, to na jakie rodzaje/formy wsparcia będą mogli ci przedsiębiorcy liczyć?
Z wyrazami szacunku
Sylwia Bielawska
Posłanka na Sejm RP
Sekretarz stanu Stefan Krajewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (9)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (15)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
13713 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 08 listopada 2024 r.
znak sprawy: DBD.pp.058.30.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacji nr 5445 w sprawie ujęcia róży pomarszczonej w programach
pomocowych
Szanowny Panie Marszałku,
W związku z interpelacją nr 5445 w sprawie ujęcia róży pomarszczonej w
programach pomocowych oraz w sprawie wiosennych przymrozków, uprzejmie
informuję, że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 września 2024 r. w sprawie
realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z
udzieleniem nadzwyczajnego wsparcia finansowego sektorowi owoców i warzyw
oraz sektorowi wina dotkniętym niekorzystnymi zjawiskami klimatycznymi (Dz. U.
poz. 1331) zostało wydane celem wdrożenia do krajowego prawodawstwa
uregulowań rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2024/2030 z dnia 23 lipca
2024 r. w sprawie udzielenia nadzwyczajnego wsparcia finansowego sektorowi
owoców i warzyw oraz sektorowi wina dotkniętym niekorzystnymi zjawiskami
klimatycznymi w Austrii, Czechach i Polsce, zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 (Dz. Urz. L z 24.7.2024).
Odnotowane w całej Polsce w marcu br. warunki pogodowe, sprzyjały wegetacji
roślin i przyczyniły się do jej przyspieszenia. W rezultacie na licznych plantacjach
drzew i krzewów owocowych oraz winorośli rośliny zaczęły kwitnąć oraz zawiązywać
owoce o ok. 2–3 tygodnie wcześniej aniżeli w latach o normalnym przebiegu okresu
2 wegetacji. W drugiej połowie kwietnia tego roku na znacznym obszarze Polski
wystąpiły nadzwyczajne przymrozki od -6 do -8°C, które poraziły część sadów,
-- 1 of 8 --
plantacji owoców jagodowych oraz winnic. W maju 2024 r. wystąpiło kolejne
zjawisko – gradobicie, które spowodowało straty w szczególności w uprawach malin,
porzeczek, truskawek oraz w sadach.
Opracowanie projektu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 września 2024 r.
poprzedzało zlecenie analizy wrażliwości poszczególnych upraw na spadki
temperatur powietrza poniżej 0 C. Z informacji przedstawionych w ekspertyzie
przygotowanej przez Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowy
Instytut Badawczy (IUNG-PIB) nie wynika, że uprawy derenia jadalnego pozostają
szczególnie podatne na porażenie spowodowane przymrozkami wiosennymi.
Pragnę jednak zwrócić uwagę, że pomoc, przewidziana przepisami rozporządzenia
wykonawczego Komisji (UE) 2024/2030, to nie jedyne wsparcie, które oferowane
jest polskim producentom rolnym w związku ze stratami spowodowanymi
niekorzystnymi zjawiskami klimatycznymi.
1. Zgodnie przepisami rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie
szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji
Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 187), Agencja
Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w terminie do 15 listopada 2024 r.
przyjmuje wnioski o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w
którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych
spowodowane wystąpieniem do dnia 10 września 2024 r. gradu, deszczu
nawalnego, przymrozków wiosennych lub huraganu i zostały oszacowane
przez komisję i wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji roślinnej w
gospodarstwie rolnym.
Pomoc finansowa może zostać udzielana producentowi rolnemu:
1) w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych
spowodowane wystąpieniem do dnia 10 września 2024 r. gradu, deszczu
nawalnego, przymrozków wiosennych lub huraganu;
-- 2 of 8 --
2) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym
systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz
ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
3) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem
w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 2022/2472.
Pomoc jest przyznawana w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji
właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub odpowiednio siedziby
producenta rolnego, na wniosek złożony w terminie do dnia 15 listopada 2024 r. na
formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję w wersji elektronicznej na
stronie internetowej ARiMR – Platforma Usług Elektronicznych (PUE).
Zgodnie z § 13zzp ust. 10 ww. rozporządzenia Rady Ministrów stawka wynosi:
1) 3 000 zł na 1 ha powierzchni upraw rolnych, na których wystąpiły szkody w
wyniku gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub huraganu w
rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt
gospodarskich w wysokości co najmniej 70% plonu;
2) 2 000 zł na 1 ha powierzchni upraw rolnych, na których wystąpiły szkody w
wyniku gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub huraganu w
rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt
gospodarskich w wysokości co najmniej 50% i mniej niż 70% plonu;
3) 1 000 zł na 1 ha powierzchni upraw rolnych, na których wystąpiły szkody w
wyniku gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub huraganu w
rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt
gospodarskich w wysokości co najmniej 30% i mniej niż 50% plonu.
2. Jednocześnie na podstawie przepisów ww. rozporządzenia producenci rolni
mogą również ubiegać się o pomoc w równowartości III i IV raty podatku
rolnego dla gospodarstw rolnych, w których powstały szkody w uprawach
rolnych spowodowane wystąpieniem do dnia 10 września 2024 r. gradu,
deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub huraganu i szkody te
zostały oszacowane przez komisje powołane przez wojewodów właściwych
-- 3 of 8 --
ze względu na miejsce wystąpienia szkód.
Pomoc jest przyznawana w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji, na
wniosek producenta rolnego złożony do dnia 15 listopada 2024 r. za pomocą
systemu teleinformatycznego Agencji.
3. Ponadto na podstawie przepisów ww. rozporządzenia Rady Ministrów w
sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań
Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, uruchomiono pomoc
skierowaną do producentów rolnych, w których gospodarstwach rolnych
poniesione zostały straty powstałe na skutek powodzi, która miała miejsce
we wrześniu 2024 r., i w związku z którą wprowadzono stan klęski
żywiołowej.
Zgodnie z ww. przepisami rozporządzenia, o pomoc finansową mogą ubiegać się
producenci rolni, w których gospodarstwach rolnych powstały szkody w uprawach
kukurydzy, buraków cukrowych, ziemniaków, soi, konopi włóknistych, tytoniu,
chmielu, lnu, winorośli, ziół, słonecznika lub warzyw spowodowane wystąpieniem
powodzi, która miała miejsce we wrześniu 2024 r., w związku z którą wprowadzono
stan klęski żywiołowej.
Wysokość pomocy ustala się jako iloczyn powierzchni uprawy kukurydzy, buraków
cukrowych, ziemniaków, soi, konopi włóknistych, tytoniu, chmielu, lnu, winorośli,
ziół, słonecznika lub warzyw wskazanej w oświadczeniu, na której powstały szkody
spowodowane wystąpieniem powodzi, która miała miejsce we wrześniu 2024 r.,
w związku z którą wprowadzono stan klęski żywiołowej, i stawki tej pomocy.
Pomoc jest przyznawana w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji, na
wniosek producenta rolnego złożony do dnia 29 listopada 2024 r. za pomocą
systemu teleinformatycznego Agencji.
Stawka wynosi:
-- 4 of 8 --
1) 5000 zł na 1 ha powierzchni uprawy kukurydzy, buraków cukrowych, ziemniaków,
konopi włóknistych, tytoniu, chmielu, lnu, winorośli, ziół, słonecznika lub warzyw,
2) 4000 zł na 1 ha powierzchni uprawy soi.
Powierzchnia uprawy kukurydzy, buraków cukrowych, ziemniaków, soi, konopi
włóknistych, tytoniu, chmielu, lnu, winorośli, ziół, słonecznika lub warzyw, na której
powstały szkody spowodowane wystąpieniem powodzi, która miała miejsce we
wrześniu 2024 r., w związku z którą wprowadzono stan klęski żywiołowej, jest
ustalana na podstawie danych udostępnionych przez Instytut Meteorologii
i Gospodarki Wodnej - Państwowy Instytut Badawczy.
Uznaje się, że na obszarach zalanych w wyniku powodzi, która miała miejsce we
wrześniu 2024 r., w związku z którą wprowadzono stan klęski żywiołowej, szkody
w uprawach kukurydzy, buraków cukrowych, ziemniaków, soi, konopi włóknistych,
tytoniu, chmielu, lnu, winorośli, ziół, słonecznika lub warzyw spowodowane
wystąpieniem tej powodzi wynoszą 100% rocznej produkcji roślinnej z tych upraw.
4. Jednocześnie na podstawie przepisów ww. rozporządzenia producenci rolni
mogą również ubiegać się o pomoc w równowartości III i IV raty podatku
rolnego dla gospodarstw rolnych, w których powstały szkody w uprawach
rolnych spowodowane wystąpieniem powodzi, która miała miejsce we
wrześniu 2024 r. i szkody te zostały oszacowane przez komisje powołane
przez wojewodów właściwych ze względu na miejsce wystąpienia szkód.
Pomoc jest przyznawana w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji, na
wniosek producenta rolnego złożony do dnia 29 listopada 2024 r. za pomocą
systemu teleinformatycznego Agencji.
5. Ponadto wdrożone zostały następujące programy związane z likwidowaniem
skutków powodzi:
-- 5 of 8 --
a) KRUS realizuje przepis ustawy z dnia 1 października 2024 r. o zmianie ustawy
o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz
niektórych innych ustaw, na mocy którego zwalnia się z obowiązku opłacania
należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników oraz na
ubezpieczenie zdrowotne za osoby objęte tymi ubezpieczeniami, na okres roku
poczynając od następnego terminu płatności składki przypadającego po
wprowadzeniu stanu klęski żywiołowej,
b) KRUS, na podstawie ww. ustawy, przyznaje prawo i wypłaca zasiłki opiekuńcze
dla ubezpieczonych rolników/ domowników z powodu sprawowania opieki nad:
dzieckiem do ukończenia 8 lat,
dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o znacznym lub umiarkowanym stopniu
niepełnosprawności do ukończenia 18 lat,
dzieckiem z orzeczeniem o niepełnosprawności lub z orzeczeniem o potrzebie
kształcenia specjalnego lub z orzeczeniem o potrzebie zajęć rewalidacyjno-
wychowawczych,
osobą dorosłą posiadającą orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego lub
orzeczenie o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych - w związku z
zamknięciem z powodu powodzi żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola, szkoły lub
innej placówki, do których uczęszcza dziecko albo niemożności sprawowania opieki
przez nianię lub dziennego opiekuna.
c) KRUS realizuje wnioski rolników w zakresie odroczenia terminu płatności składek
na ubezpieczenie społeczne rolników oraz rozłożenia zaległości z tytułu składek na
dogodne raty.
d) w październiku br. dla emerytów i rencistów KRUS zamieszkujących
w województwie dolnośląskim i opolskim, termin wypłaty świadczeń przypadający
„20” został przesunięty na „10” (pierwszy termin wypłaty świadczeń emerytalno-
rentowych funkcjonujący w KRUS). W konsekwencji około 30 tys. emerytów i
rencistów otrzymało świadczenia do 10 października, czyli o 10 dni wcześniej.
Stan na październik nie uległ zmianie. W listopadzie nie przyspieszano wypłat
świadczeń emerytalno-rentowych.
-- 6 of 8 --
e) uruchomiona została pomoc z Funduszu Składkowego Ubezpieczenia
Społecznego Rolników, która objęła wsparcie Ochotniczych Straży Pożarnych, na
terenach na których ogłoszony został stan klęski żywiołowej.
Jednocześnie informuję, że planowane jest uruchomienie naboru w ramach operacji
typu „Inwestycje odtwarzające potencjał produkcji rolnej” w ramach Programu
Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020 (poddziałanie 5.2).
Końcowe prace nad projektem nowelizacji rozporządzenia Ministra Rolnictwa i
Rozwoju Wsi w sprawie pomocy finansowej na operacje tego typu, mają na celu
skoncentrowanie środków na pomocy rolnikom z obszarów objętych stanem klęski
żywiołowej. Nowelizacja zakłada także uproszczenia procesu ubiegania się o pomoc
oraz wydłużenia dotychczas ustalonego terminu na rozliczenie operacji.
O przyznanie wsparcia będą mogli starać się rolnicy, którzy ponieśli straty
w uprawach rolnych, zwierzętach gospodarskich, czy rybach na poziomie
co najmniej 30% średniej rocznej produkcji rolnej w gospodarstwie.
Wsparcie uruchomione zostanie wyłącznie dla gospodarstwach na obszarach
objętych stanem klęski żywiołowej, w których powstały szkody w wyniku powodzi
we wrześniu 2024 r.
Za oszacowanie wysokości poniesionych strat w gospodarstwie rolnika
odpowiedzialna jest komisja powołana przez wojewodę właściwego ze względu na
miejsce ich wystąpienia.
Maksymalna kwota wsparcia w ramach poddziałania 5.2 wynosi do 300 tys. zł,
(wsparcie polega na refundacji 80% kosztów kwalifikowalnych).
Na podstawie oszacowanej przez komisję wartości szkód w składniku gospodarstwa,
którego odtworzenia dotyczy wniosek o przyznanie pomocy, określana zostanie
wysokość wsparcia, jaką może otrzymać rolnik, z uwzględnieniem wcześniej
wskazanego limitu pomocy na gospodarstwo i beneficjenta.
Ogłoszenie naboru wniosków o przyznanie pomocy w ramach poddziałania 5.2 jest
planowane w najbliższych dniach, a nabór powinien być prowadzony do końca roku
2024.
Rolnicy będą mogli złożyć wnioski o płatność końcową do 31 sierpnia 2025 r.
Na dodatkowy nabór w ramach poddziałania 5.2 PROW 2014-2020 możemy
przeznaczyć ok 20 mln zł.
-- 7 of 8 --
Równolegle do prac związanych z dodatkowym naborem w ramach PROW 2014-
2020, trwają intensywne prace związane z wprowadzeniem do Planu Strategicznego
dla WPR na lata 2023-2027 interwencji na rzecz odtwarzania potencjału
produkcyjnego zniszczonego w wyniku katastrof.
Dodatkowe programy pomocowe będą mogły być zaplanowane po zakończeniu
lustracji przez komisje powołane przez wojewodów do spraw oszacowania szkód w
wyniku powodzi w 2024 r.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 8 of 8 --