Interpelacja w sprawie dramatycznej sytuacji finansowej w polskiej ochronie zdrowia
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 5439
do ministra zdrowia
w sprawie dramatycznej sytuacji finansowej w polskiej ochronie zdrowia
Zgłaszający: Monika Pawłowska
Data wpływu: 14-10-2024
Szanowna Pani Minister!
W wielu polskich szpitalach wprowadzono ograniczenia w przyjęciach pacjentów. Powodem są zaległości Narodowego Funduszu Zdrowia w płatnościach za nadwykonania, planowane zabiegi są przekładane, a pacjenci będą musieli czekać w kilkumiesięcznych kolejkach. Rząd Koalicji 13 grudnia igra z życiem Polek i Polaków. Ponadto od kilku miesięcy w przestrzeni medialnej słyszy się o konieczności łączenia szpitali oraz ich restrukturyzacji, która nierzadko ma się wiązać z likwidacją niektórych oddziałów. Kilka tygodni temu Polskę obiegła również informacja o odcięciu finansowania 1/3 porodówek w skali całego kraju, wszystkich, które mają 400 lub mniej porodów rocznie. Na posiedzeniu zespołu do spraw opieki okołoporodowej, presja opozycji przyniosła skutek i przedstawiciel strony rządowej przyznał, że ta zmiana nie będzie realizowana w sposób bezwzględny, że będą wyjątki i ulgi.
Szanowna Pani Minister w związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jaki był wynik finansowy Narodowego Funduszu Zdrowia na koniec 2023 r.?
2. Czy i jakie działania podejmuje obecny rząd w związku z wzmocnieniem systemu ochrony zdrowia i wzmocnieniem szpitalnictwa?
3. Jak wyglądają wypłaty za nadwykonania od momentu, kiedy koalicja rządząca objęła władzę, czy wszystkie jednostki służby zdrowia otrzymały już pieniądze za nadwykonania?
4. Ile placówek medycznych z terenu województwa lubelskiego będzie podlegać restrukturyzacji i w ilu z nich nastąpi redukcja oddziałów szpitalnych?
5. W ilu placówkach medycznych z terenu województwa lubelskiego jest planowane połączenie?
6. Jaki konkretnie jest pomysł ministerstwa i NFZ na mniej obłożone porodówki? Ile porodówek zostanie według aktualnego planu całkowicie odciętych od finansowania, a ilu porodówkom finansowanie zostanie zmniejszone?
Łączę wyrazy szacunku
Monika Pawłowska
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 7 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (12)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11301 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLF.050.62.2024.KK
Warszawa, 20 listopada 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 5439 z 18 października 2024 r. Pani Moniki Pawłowskiej, Poseł
na Sejm RP, w sprawie dramatycznej sytuacji finansowej w polskiej ochronie zdrowia,
uprzejmie proszę o przyjęcie następujących informacji.
1. Jaki był wynik finansowy Narodowego Funduszu Zdrowia na koniec 2023 r.?
Zgodnie z łącznym sprawozdaniem finansowym Narodowego Funduszu Zdrowia za okres
od 1 stycznia do 31 grudnia 2023 r., wykazano stratę netto NFZ w kwocie
16 362 382 550,11 zł.
2. Czy i jakie działania podejmuje obecny rząd w związku z wzmocnieniem systemu ochrony
zdrowia i wzmocnieniem szpitalnictwa?
Ministerstwo Zdrowia, Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) oraz Agencja Oceny Technologii
Medycznych i Taryfikacji wspólnie realizują projekt „Odwrócona Piramida Świadczeń”.
Celem projektu jest opracowanie założeń i wdrożenie rozwiązań systemowych, rozumianych
jako kompleksowa rewizja definicji produktów rozliczeniowych w zarządzeniach Prezesa
NFZ oraz zaproponowanie zmian legislacyjnych, w szczególności modyfikacji
w rozporządzeniach Ministra Zdrowia.
Cele szczegółowe projektu to:
- przeniesienie ciężaru świadczeń diagnostycznych i leczniczych o charakterze
ambulatoryjnym udzielanych w ramach leczenia szpitalnego na korzyść ambulatoryjnej
opieki specjalistycznej;
-- 1 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
- wypracowanie mechanizmów umożliwiających dostosowanie płatności do ścieżki klinicznej
pacjenta wynikającej z obecnie obowiązujących standardów postępowania medycznego,
- opracowanie schematów współpracy i komunikacji pomiędzy podstawową opieką
zdrowotną, ambulatoryjną opieką specjalistyczną i leczeniem szpitalnym, w ramach
diagnostyki i leczenia oraz kontynuacji opieki nad pacjentem.
Obecnie funkcjonujący system umożliwia nieoptymalne, z punktu widzenia systemu
i pacjenta, realizowanie procedur diagnostycznych i wybranych procedur leczniczych
w leczeniu szpitalnym. Obserwowane jest obciążenie szpitali realizacją świadczeń
nieadekwatnych, zbędnie generujących koszty, absorbujących potencjał szpitalny,
co ogranicza racjonalizację wykorzystania zasobów szpitalnych. Problemem, na który
odpowiada projekt, jest także niedobór funkcjonujących schematów komunikacji w opiece,
brak koordynacji i współpracy w opiece nad pacjentem na różnych poziomach leczenia.
Zaproponowane podejście do rozwiązania tego problemu, bazujące na wprowadzeniu
systematycznej rewizji systemu udzielania świadczeń, w szczególności po stronie produktów
rozliczeniowych płatnika oraz zaangażowaniu najważniejszych interesariuszy, umożliwi
wprowadzenie istotnej zmiany systemowej.
Zaplanowane w projekcie działania związane z optymalizacją procesu diagnostyki i leczenia
pacjenta będą przyczynią się do uwalniania zasobów kadrowych, przekładając się tym
samym na poprawę dostępności usług zdrowotnych. Po zakończeniu projektu, system
finansowania świadczeń opieki zdrowotnej będzie funkcjonował zgodnie z wypracowanymi
i wdrożonymi w ramach projektu rozwiązaniami. Zostanie zbudowana i utrzymywana po
projekcie sprawność operacyjna w ramach MZ i NFZ do ewaluacji i dalszej ewolucji systemu
rozliczeniowego.
3. Jak wyglądają wypłaty za nadwykonania od momentu, kiedy koalicja rządząca objęła
władzę, czy wszystkie jednostki służby zdrowia otrzymały już pieniądze za nadwykonania?
Narodowy Fundusz Zdrowia jest zobowiązany do pokrycia wszystkich świadczeń
nielimitowanych, a ich finansowanie odbywa się zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym
szczegółowymi warunkami zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej,
zgodnie z którymi w sytuacji, gdy wartość wykonanych świadczeń przekroczy określoną dla
nich kwotę zobowiązania NFZ wobec świadczeniodawcy, na wniosek świadczeniodawcy
składany po upływie kwartału, w którym nastąpiło to przekroczenie – odpowiedniemu
zwiększeniu ulega liczba jednostek rozliczeniowych i kwota zobowiązania w tychże
zakresach świadczeń oraz odpowiednio kwota zobowiązania z tytułu realizacji umowy.
Jednocześnie zgodnie z zapewnieniami NFZ, w zakresie posiadanych kompetencji oraz
środków finansowych oddziały wojewódzkie NFZ prowadzą działania zmierzające
do zmiany warunków finansowych umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej,
zarówno na wniosek świadczeniodawców jak i z inicjatywy własnej oddziału wojewódzkiego
-- 2 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
NFZ, uwzględniające m.in. wyniki analizy stopnia wykorzystania przez świadczeniodawców
środków zaangażowanych w umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Działania te
ukierunkowane są na optymalne wykorzystanie środków finansowych przeznaczonych na
finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej określonych w planie oddziału wojewódzkiego
NFZ i wzrostu wartości umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej – w kontekście
poprawy dostępności do świadczeń zdrowotnych, zakontraktowania większej liczby
świadczeń i opłacenia nadwykonań.
Niezależnie od powyższego pragnę poinformować, że jeśli nastąpi konieczność zwiększenia
nakładów finansowych na świadczenia opieki zdrowotnej, Minister Zdrowia może
skorzystać z instrumentu, jakim jest wsparcie z budżetu państwa dla NFZ na finansowanie
świadczeń gwarantowanych, o którym mowa w art. 131d ustawy o świadczeniach, na
podstawie którego minister właściwy do spraw zdrowia jest uprawniony do przekazania NFZ
dotacji podmiotowej lub wpłaty na zasilenie funduszu zapasowego NFZ.
Zgodnie z powyższym, decyzją Minister Zdrowia NFZ otrzymał wyższą dotację, celem
sfinansowania świadczeń gwarantowanych, w tym w nielimitowanych zakresach świadczeń
na 2024 r.:
pierwsza transza środków na zwiększenie dotacji podmiotowej dla NFZ na 2024 r.
w kwocie 1,2 mld zł z przeznaczeniem na sfinansowanie nadwykonań w nielimitowanych
zakresach świadczeń za I kwartał 2024 r.;
13 września 2024 r. do NFZ zostały przekazane zwiększone środki w łącznej wysokości
1,6 mld zł z przeznaczeniem na sfinansowanie nadwykonań za I półrocze 2024 r. w zakresach
nielimitowanych;
decyzją MZ z 14 października 2024 r. oraz Ministra Finansów z 15 października 2024 r.
nastąpiło kolejne zwiększenie środków dotacji podmiotowej dla NFZ na 2024 r. odpowiednio
o 500 mln zł oraz 222,85 mln zł – umożliwiające częściową zapłatę za świadczenia
ponadlimitowe w nielimitowanych zakresach świadczeń za III kwartał 2024 r.;
decyzja MZ z dnia 5 listopada 2024 r. pozwoliła na kolejne zwiększenie środków
w ramach zwiększenia środków dotacji podmiotowej dla NFZ na 2024 r. w wysokości blisko
59 mln zł;
decyzja MZ z dnia 15 listopada 2024 r. pozwoliła na kolejne zwiększenie środków
w ramach zwiększenia środków dotacji podmiotowej dla NFZ na 2024 r. w wysokości ponad
287 mln zł.
Zidentyfikowane w części 83 – Rezerwy celowe naturalne oszczędności powstałe w związku
z upływem ustawowego terminu ich podziału, pozwoliły na przekierowanie tych środków do
części 46 – Zdrowie i zwiększenie planu wydatków w tej części o 1,2 mld zł z przeznaczeniem
na dotację podmiotową dla Narodowego Funduszu Zdrowia, umożliwiającą dalsze
sfinansowanie nadwykonań za III kwartał 2024 r.
-- 3 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Zgodnie z informacją Narodowego Funduszu Zdrowia dokonane w 2024 r. zwiększenie
planowanych kosztów realizacji zadań NFZ, w tym m.in. zwiększenie planowanych kosztów
świadczeń opieki zdrowotnej ze zwiększenia dotacji podmiotowej z budżetu państwa,
o której mowa w art. 97 ust. 8a ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych
ze środków publicznych, umożliwiło oddziałom wojewódzkim NFZ sfinansowanie
nadwykonań w nielimitowanych zakresach świadczeń za I i II kw. 2024 r.
Aktualnie w oddziałach wojewódzkich NFZ prowadzone są prace mające na celu weryfikację
możliwości rozliczenia nadwykonań w nielimitowanych zakresach świadczeń za III kw.
2024 r. w ramach posiadanych środków w planach finansowych poszczególnych oddziałów
wojewódzkich NFZ. Natomiast weryfikacja możliwości rozliczenia w ramach posiadanych
środków w planach finansowych poszczególnych oddziałów wojewódzkich NFZ
nadwykonań w nielimitowanych zakresach świadczeń za IV kw. 2024 r. zostanie
przeprowadzona po sprawozdaniu przez świadczeniodawców przedmiotowych świadczeń
udzielonych w IV kw. 2024 r.
Mając na względzie powyższe pragnę zapewnić, że Ministerstwo Zdrowia wspólnie
z Narodowym Funduszem Zdrowia nieustannie podejmuje działania mające na celu poprawę
sytuacji finansowej świadczeniodawców.
4. Ile placówek medycznych z terenu województwa lubelskiego będzie podlegać
restrukturyzacji i w ilu z nich nastąpi redukcja oddziałów szpitalnych?
5. Ile placówek medycznych z terenu województwa lubelskiego jest planowane połączenie?
Zgodnie z informacją przekazaną przez Lubelski Oddział Wojewódzki Narodowego
Funduszu Zdrowia nie jest możliwe wskazanie, ile i które placówki z terenu województwa
lubelskiego będą chciały skorzystać w przyszłości z planowanych rozwiązań np. w zakresie
łączenia podmiotów. Do dnia 25 października 2024 r. żaden szpital nie informował
o zmianach polegających na likwidacji poszczególnych oddziałów. Formalne decyzje co do
zmian organizacyjnych podejmą dyrektorzy placówek wraz z ich organami tworzącymi
po opublikowaniu odpowiednich aktów prawnych.
6. Jaki konkretnie jest pomysł ministerstwa i NFZ na mniej obłożone porodówki? Ile
porodówek zostanie według aktualnego planu całkowicie odciętych od finansowania, a ilu
porodówkom finansowanie zostanie zmniejszone?
W związku z aktualnie procedowanym projektem ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach
opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw
(UD71), uprzejmie informuję, że zgodnie z aktualną zmienioną wersją tego projektu, która
zostanie ponownie przekazana do konsultacji publicznych, kwalifikacji do tzw. sieci szpitali
w nowym kształcie, w odniesieniu do danego profilu, dokonywać będzie właściwy wojewoda,
w oparciu o opinię zespołu złożonego z przedstawicieli: podmiotów tworzących SPZOZ-y
albo podmiotów leczniczych w formie spółek działających na terenie województwa,
-- 4 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
dyrektora właściwego oddziału NFZ oraz właściwego konsultanta wojewódzkiego albo
krajowego, kierując się m.in. potrzebą właściwego zabezpieczenia dostępu do świadczeń
opieki zdrowotnej, określaną w szczególności w oparciu o mapę potrzeb zdrowotnych oraz
krajowy i wojewódzki plan transformacji, oraz biorąc pod uwagę możliwość udzielania
świadczeń opieki zdrowotnej w sposób zapewniający wysoką jakość tych świadczeń
i bezpieczeństwo pacjentów. W przypadku kwalifikacji oddziałów położniczych z pewnością
istotną wagę będzie miało każdorazowe stanowisko właściwego konsultanta
wojewódzkiego w dziedzinie położnictwa i ginekologii.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 5 of 5 --