Interpelacja w sprawie dyskryminacji osób z niepełnosprawnością ruchową w stopniu umiarkowanym, a tym samym słabej realizacji Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 5431
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie dyskryminacji osób z niepełnosprawnością ruchową w stopniu umiarkowanym, a tym samym słabej realizacji Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych
Zgłaszający: Jan Michał Dziedziczak, Bartosz Józef Kownacki, Jarosław Krajewski, Wojciech Michał Zubowski, Marcin Porzucek
Data wpływu: 11-10-2024
Szanowna Pani Minister, na prośbę osoby z niepełnosprawnością, która zgłosiła się do mojego biura, chciałbym odnieść się do wykluczenia, dyskryminacji osób z niepełnosprawnością ruchową w stopniu umiarkowanym w myśl sprawozdania podkomisji z dnia 9.05.2024 r., a tym samym słabej realizacji Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych. Pierwotny projekt ustawy zakładał podniesienie świadczenia renty socjalnej do poziomu najniższego wynagrodzenia dla wszystkich niepełnosprawnych w stopniu znacznym i umiarkowanym. Premier Donald Tusk obiecywał z trybuny sejmowej podniesienie renty socjalnej bez podziałów. Po długim oczekiwaniu na głosowanie nad pierwotnym projektem stworzono podkomisję w komisji, która uderza w osoby z niepełnosprawnością, szczególnie w te, które również mają prawo do renty socjalnej z racji nabytej niepełnosprawności od urodzenia. Koszty rehabilitacji, która musi być wykonywana z reguły prywatnie, to 10-20 zabiegów rocznie, i w przypadku niepełnosprawności ruchowej są niewystarczające. Dodatkowo koszty zakupu obuwia ortopedycznego, sprzętu rehabilitacyjnego dla grupy umiarkowanej są takie same jak dla grupy znacznej, niezdolnej do samodzielnej egzystencji. Sama renta socjalna jest podstawowym świadczeniem gwarantującym egzystencję osobie z niepełnosprawnością ruchową w stopniu umiarkowanym także w sytuacji potencjalnego pogorszenia stanu zdrowia i niemożliwości podjęcia dodatkowej pracy. 1620 zł miesięcznie jest dzisiaj kwotą niewystarczającą do przeżycia i finansowania regularnej rehabilitacji, jak poinformował mnie mieszkaniec zmagający się z chorobą. Samo dofinansowanie PFRON powinno być zwiększone z każdą podwyżką minimalnego wynagrodzenia – np. aktualnie dwa razy w roku, jeżeli tak stanowi ustawa. Jeżeli ulegają podwyżce koszty pracy i płacy, powinno rosnąć również dofinansowanie PFRON do zatrudnienia osób z niepełnosprawnością. Zbyt wysokie koszty pracy i płacy są znacznym czynnikiem słabej aktywizacji zawodowej osób z niepełnosprawnością w Polsce, gdyż mało która firma chce dokładać dużo pieniędzy do ZUS i wynagrodzenia osób niepełnosprawnych, dostając przy braku dodatkowych chorób 1350 zł miesięcznie dotacji. Mając na uwadze powyżej opisany problem, zwracam się z pytaniami: 1. Czy resort rozważa ustalenie odrębnych kryteriów dla stowarzyszeń i fundacji nieprowadzących działalności gospodarczej, gdzie jest potrzeba zatrudnienia personelu i można na równych zasadach zaktywizować i zatrudnić osoby do pracy biurowej (np. przy koordynacji projektów, tłumaczeń, obsłudze komputera), a dodatkowo takie osoby szkoląc, tworzą godne warunki pracy, która stanie się pracą rozwojową dla osoby niepełnosprawnej? 2. Czy możliwe jest wypracowanie rozwiązania podwyższenia renty socjalnej dla wszystkich, rewaloryzowanej raz w roku? 3. Czy rzeczywiście program „Samodzielność – Aktywność – Mobilność“ dla osób z niepełnosprawnością nie przewiduje wsparcia zakupu samochodu dla osób niepełnosprawnych ruchowo w stopniu umiarkowanym poruszających się przy pomocy czwórnogów, dla których na dłuższych odcinkach samochód jest środkiem do codziennej aktywizacji zawodowej i wykonywania codziennych czynności?
Sekretarz stanu Łukasz Krasoń
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
20942 znakówinfo@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.571.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 5431 Pana Posła Jana Michała Dziedziczaka wraz z grupą
posłów „w sprawie dyskryminacji osób z niepełnosprawnością ruchową w stopniu
umiarkowanym, a tym samym słabej realizacji Konwencji ONZ o prawach osób
niepełnosprawnych”, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej koordynuje na poziomie centralnym proces
wdrażania ratyfikowanej przez Polskę Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych,
sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 roku (Dz. U. z 2012 r. poz. 1169).
Odnosząc się do pytania o ustalenie odrębnych kryteriów dla stowarzyszeń i fundacji
nieprowadzących działalności gospodarczej należy wskazać na rozwiązania skierowane do
pracodawców i premiujące zatrudnianie osób z niepełnosprawnościami. Pracodawca, który
chciałby zatrudnić lub zatrudnia osobę niepełnosprawną może otrzymać pomoc w formie
miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych.
Aktualnie w trwają prace legislacyjne nad projektem ustawy o zmianie ustawy o rehabilitacji
zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (UD55),
podwyższającym kwoty minimalnego wynagrodzenia m. in. dla pracodawcy zatrudniającego
osoby legitymujące się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Planuje się ponadto
podniesienie wysokości finansowanego ze środków PFRON miesięcznego dofinansowania
do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, do poniższych wartości:
w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego stopnia
niepełnosprawności: 2 760 zł (wcześniej 2 400 zł);
w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego stopnia
niepełnosprawności: 1 550 zł (wcześniej 1 350 zł);
w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do lekkiego stopnia
niepełnosprawności: 575zł (wcześniej 500 zł).
W przypadku osób niepełnosprawnych, w odniesieniu do których orzeczono chorobę
psychiczną, upośledzenie umysłowe, całościowe zaburzenia rozwojowe lub epilepsję oraz
niewidomych, kwoty, o których mowa zostaną podniesione - odpowiednio do ww. stopni
niepełnosprawności - o 1 380 zł (wcześniej 1200 zł), 1 035 zł (wcześniej 900 zł) i 690 zł
(wcześniej 600 zł).
Należy pamiętać, że kwota miesięcznego dofinansowania nie może przekroczyć 90%
faktycznie poniesionych miesięcznych kosztów płacy, a w przypadku pracodawcy
wykonującego działalność gospodarczą, w rozumieniu przepisów o postępowaniu
-- 1 of 7 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
w sprawach dotyczących pomocy publicznej, 75% tych kosztów. Pracodawca uprawniony
jest również do uzyskania refundacji1:
kosztów wyposażenia stanowiska pracy;
adaptacji pomieszczeń zakładu pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych,
w szczególności poniesionych w związku z przystosowaniem tworzonych
lub istniejących stanowisk pracy dla tych osób, stosownie do potrzeb wynikających z ich
niepełnosprawności;
adaptacji lub nabycia urządzeń ułatwiających osobie niepełnosprawnej wykonywanie
pracy lub funkcjonowanie w zakładzie pracy;
zakupu i autoryzacji oprogramowania na użytek pracowników niepełnosprawnych oraz
urządzeń technologii wspomagających lub przystosowanych do potrzeb wynikających
z ich niepełnosprawności;
miesięcznych kosztów zatrudnienia pracowników pomagających pracownikowi
niepełnosprawnemu w pracy w zakresie czynności ułatwiających komunikowanie się
z otoczeniem, a także czynności niemożliwych lub trudnych do samodzielnego
wykonania przez pracownika niepełnosprawnego na stanowisku pracy oraz kosztów
szkolenia tych pracowników;
kosztów szkoleń pracowników niepełnosprawnych.
Pracodawca będący spółdzielnią socjalną może otrzymać ze środków PFRON:
jednorazowo środki na utworzenie stanowiska pracy dla skierowanej przez powiatowy
urząd pracy osoby niepełnosprawnej, o której mowa w art. 11 ust. 1, w wysokości
określonej w umowie, zawartej ze starostą - nie wyższej jednak niż sześciokrotność
przeciętnego wynagrodzenia, w przypadku zobowiązania do utrzymania zatrudnienia
osoby niepełnosprawnej, o której mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, na
utworzonym stanowisku pracy nieprzerwanie przez okres co najmniej 12 miesięcy,
a także wynoszącej od sześciokrotności do piętnastokrotności przeciętnego
wynagrodzenia, w przypadku zobowiązania do utrzymania zatrudnienia osoby
niepełnosprawnej, o której mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, na utworzonym
stanowisku pracy nieprzerwanie przez okres co najmniej 24 miesięcy - jeżeli nie
otrzymała bezzwrotnych środków publicznych na ten cel;
środki na finansowanie kosztów wynagrodzenia, w okresie do 6 miesięcy od dnia
zawarcia umowy ze starostą, wypłacane miesięcznie w wysokości nie wyższej niż kwota
najniższego wynagrodzenia przez okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, dla zatrudnionej
skierowanej przez powiatowy urząd pracy osoby niepełnosprawnej, o której mowa
w art. 11 ust. 1 ustawy o rehabilitacji.
Pracodawcy z chronionego rynku pracy (zakłady pracy chronionej i zakłady aktywności
zawodowej) mają prawo do zwolnień od podatków i opłat publicznoprawnych.
Pracodawca prowadzący zakład pracy chronionej może, na własny wniosek, otrzymać ze
środków PFRON:
dofinansowanie w wysokości do 50% oprocentowania zaciągniętych kredytów
bankowych pod warunkiem wykorzystania tych kredytów na cele związane
z rehabilitacją zawodową i społeczną osób niepełnosprawnych;
1 na podstawie art. 26, art. 26a-26c, art. 26d, art. 26e, art. 41 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji
zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 44).
-- 2 of 7 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
zwrot kosztów budowy lub przebudowy związanej z modernizacją obiektów
i pomieszczeń zakładu, kosztów transportowych i kosztów administracyjnych;
miesięczne wsparcie ze środków PFRON w wysokości równej iloczynowi stanu
zatrudnienia pracowników niepełnosprawnych oraz 4% kwoty najniższego
wynagrodzenia z przeznaczeniem na finansowanie rehabilitacji leczniczej, zawodowej
i społecznej pracowników niepełnosprawnych.
Z ostatniego instrumentu mogą też skorzystać zakłady aktywności zawodowej.
Zgodnie z ustawą o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób
niepełnosprawnych, zadania z zakresu rehabilitacji zawodowej i społecznej osób
niepełnosprawnych mogą być realizowane przez fundacje oraz organizacje pozarządowe na
zlecenie Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, samorządu
województwa oraz samorządu powiatowego.
Do zlecania zadań stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r.
o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1327, z późn. zm.).
Rodzaje zadań, które mogą zostać zlecane wskazano w rozporządzeniu Ministra Pracy
i Polityki Społecznej z dnia 7 lutego 2008 r. w sprawie rodzajów zadań z zakresu rehabilitacji
zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych zlecanych fundacjom oraz organizacjom
pozarządowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1945. Do zadań tych zaliczają się:
prowadzenie rehabilitacji osób niepełnosprawnych w różnych typach placówek;
organizowanie i prowadzenie szkoleń, kursów, warsztatów, grup środowiskowego
wsparcia oraz zespołów aktywności społecznej dla osób niepełnosprawnych -
aktywizujących zawodowo i społecznie te osoby;
organizowanie i prowadzenie szkoleń, kursów i warsztatów dla członków rodzin osób
niepełnosprawnych, opiekunów, kadry i wolontariuszy bezpośrednio zaangażowanych
w proces rehabilitacji zawodowej lub społecznej osób niepełnosprawnych, ze
szczególnym uwzględnieniem zagadnień dotyczących procesu integracji osób
niepełnosprawnych w najbliższym środowisku i społeczności lokalnej, zwiększania ich
aktywności życiowej i zaradności osobistej oraz niezależności ekonomicznej,
podnoszenia umiejętności pracy z osobami niepełnosprawnymi, w tym sprawowania nad
nimi opieki i udzielania pomocy w procesie ich rehabilitacji;
prowadzenie poradnictwa psychologicznego, społeczno-prawnego oraz udzielanie
informacji na temat przysługujących uprawnień, dostępnych usług, sprzętu
rehabilitacyjnego i pomocy technicznej dla osób niepełnosprawnych;
prowadzenie grupowych i indywidualnych zajęć, które:
a. mają na celu nabywanie, rozwijanie i podtrzymywanie umiejętności niezbędnych do
samodzielnego funkcjonowania osób niepełnosprawnych,
b. rozwijają umiejętności sprawnego komunikowania się z otoczeniem osób
z uszkodzeniami słuchu, mowy, z autyzmem i z niepełnosprawnością intelektualną,
c. usprawniają i wspierają funkcjonowanie osób z autyzmem i z niepełnosprawnością
intelektualną w różnych rolach społecznych i w różnych środowiskach;
organizowanie i prowadzenie zintegrowanych działań na rzecz włączania osób
niepełnosprawnych w rynek pracy, w szczególności przez:
a. doradztwo zawodowe,
b. przygotowanie i wdrożenie indywidualnego planu drogi życiowej i zawodowej,
c. prowadzenie specjalistycznego poradnictwa zawodowego i pośrednictwa pracy,
mających na celu przygotowanie do aktywnego poszukiwania pracy i utrzymania
w zatrudnieniu osób niepełnosprawnych;
-- 3 of 7 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
zakup, szkolenie i utrzymanie psów asystujących w trakcie szkolenia;
organizowanie i prowadzenie szkoleń dla tłumaczy języka migowego oraz tłumaczy-
przewodników;
organizowanie lokalnych, regionalnych i ogólnopolskich imprez kulturalnych,
sportowych, turystycznych i rekreacyjnych dla osób niepełnosprawnych wspierających
ich aktywność w tych dziedzinach;
promowanie aktywności osób niepełnosprawnych w różnych dziedzinach życia
społecznego i zawodowego;
prowadzenie kampanii informacyjnych na rzecz integracji osób niepełnosprawnych
i przeciwdziałaniu ich dyskryminacji;
opracowywanie lub wydawanie publikacji, wydawnictw ciągłych oraz wydawnictw
zwartych, stanowiących zamkniętą całość, w tym na nośnikach elektromagnetycznych
i elektronicznych, które:
a. dotyczą problematyki związanej z niepełnosprawnością,
b. kierowane są do osób niepełnosprawnych, w tym publikowane w druku
powiększonym, alfabecie Braille'a lub w tekście łatwym do czytania (ETR);
świadczenie usług wspierających, które mają na celu umożliwienie lub wspomaganie
niezależnego życia osób niepełnosprawnych. W szczególności chodzi tu o usługi
asystencji osobistej.
Warto wspomnieć w tym miejscu o dokumencie pn. „Strategia na rzecz Osób
z Niepełnosprawnościami 2021 – 2030” (SON), przyjęty uchwałą nr 27 Rady Ministrów
z dnia 16 lutego 2021 r. (Dz. U. poz. 218). Celem głównym SON jest włączenie osób z różnego
rodzaju niepełnosprawnościami w życie społeczne i zawodowe, a tym samym
zagwarantowanie im praw określonych w Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych.
Podjęcie działań wskazanych w ramach poszczególnych obszarów ma zapewnić osobom
z niepełnosprawnościami niezależność i możliwość pełnego udziału w życiu społecznym.
W dokumencie wskazano osiem obszarów priorytetowych. Wśród nich: niezależne życie,
dostępność, edukację, pracę, warunki życia i ochronę socjalną, zdrowie, budowanie
świadomości i koordynację. Poszczególne działania zaprojektowano tak, aby poprawiały
jakość życia osób z niepełnosprawnościami i ich rodzin, tworząc podstawę dla spójnej
i kompleksowej polityki, pozwalającej na zgodną z Konwencją o prawach osób
niepełnosprawnych realizację pełni ich praw. Dokument zakłada kompleksowe,
horyzontalne i ponadsektorowe podejście polityki publicznej do wsparcia osób
z niepełnosprawnościami, uwzględniające ich potrzeby w zakresie niezależnego życia
i włączenia społecznego.
Zgodnie z przyjętymi założeniami i postanowieniami Strategii, realizacja działań w niej
zaplanowanych odbywa się na podstawie planów określonych dla poszczególnych działań,
przyjmowanych przez podmioty, które dane działanie koordynują. Poszczególne działania
w Strategii mają o kreślony horyzont czasowy. Cały proces wdrażania Strategii koordynuje
Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych.
Działania zawarte w strategii dotyczą wszystkich osób z niepełnosprawnościami, niezależnie
od rodzaju czy stopnia ich niepełnosprawności. Niektóre obszary priorytetowe Strategii
mają szczególne znaczenie dla osób niepełnosprawnych ruchowo. Przykładem takiego
obszaru jest: „Praca”. Przewidziano tu działania mające zwiększyć aktywność zawodową
osób niepełnosprawnych i poszerzyć możliwość zatrudnienia w otwartym, integracyjnym
i dostępnym środowisku pracy, stosownie do art. 27 Konwencji o prawach osób
niepełnosprawnych. Głównym celem rozwiązań zaprojektowanych w ramach tego obszaru
-- 4 of 7 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
jest zapewnienie osobom z niepełnosprawnościami możliwości realizacji prawa do pracy na
zasadzie równości z innymi osobami. Rozwiązania te koncentrują się na:
modyfikacji i uzupełnieniu systemu wsparcia zatrudnienia oraz aktywizacji zawodowej
osób z niepełnosprawnościami (także poprzez wdrożenie zatrudnienia wspomaganego);
aktywizacji zawodowej osób z niepełnosprawnościami realizowanej m.in. poprzez
zatrudnienie w podmiotach ekonomii społecznej i solidarnej (zwłaszcza
w przedsiębiorstwach społecznych);
stworzeniu środowiska pracy przyjaznego pracownikom z niepełnosprawnościami, m.in.
poprzez wypracowanie modelu wsparcia osób z niepełnosprawnościami w środowisku
pracy;
stworzeniu otoczenia sprzyjającego skutecznej aktywizacji zawodowej osób
z niepełnosprawnościami, m.in. poprzez zapewnienie wyspecjalizowanego doradztwa w
zakresie dostępnych instrumentów aktywizacji zawodowej osób
z niepełnosprawnościami oraz obowiązków pracodawców wynikających z ich
zatrudniania dla instytucji rynku pracy;
ograniczeniu barier w podejmowaniu aktywności zawodowej (w tym ograniczeniu
wpływu pułapki świadczeniowej).
Odnosząc się do pytania o możliwość wypracowania rozwiązania podwyższającego kwotę
renty socjalnej dla wszystkich wraz z roczną waloryzacją, należy wskazać na Obywatelski
projekt ustawy o zmianie ustawy o rencie socjalnej, złożony w Sejmie RP IX kadencji. Sejm X
kadencji podjął prace nad projektem (druk nr 30). 25 stycznia br. był on przedmiotem I
czytania na posiedzeniu Sejmu. Następnie projekt skierowany do dalszych prac w Komisji
Polityki Społecznej i Rodziny oraz Podkomisji stałej do spraw osób z niepełnosprawnościami
i włączenia społecznego. 25 lipca br. Komisja Polityki Społecznej i Rodziny przyjęła
Sprawozdanie Podkomisji wraz z poprawkami.
27 września br. Sejm uchwalił ustawę o zmianie ustawy o rencie socjalnej oraz niektórych
innych ustaw, która została przekazana do rozpatrzenia przez Senat. Ustawa wprowadza
dodatek dopełniający w wysokości 2520 zł., przysługujący osobie uprawnionej do renty
socjalnej, będącej całkowicie niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji. Senat przyjął
ustawę bez poprawek. 11 października 2024 r. ustawę przekazano do podpisu Prezydenta
RP, który złożył pod nią swój podpis 29 października 2024 r.
Osoby z niepełnosprawnościami, znajdujące się w trudnej sytuacji życiowej i dochodowej
mogą korzystać również ze wsparcia z pomocy społecznej. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy
z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1283), pomoc społeczna
jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom
przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie przezwyciężyć
samodzielnie. W systemie pomocy społecznej występują różnorodne świadczenia,
o charakterze pieniężnym (zasiłki) i niepieniężnym (np. usługi opiekuńcze, pobyt i usługi
w ośrodkach wsparcia, poradnictwo specjalistyczne).
Przyznanie prawa do świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej uzależnione jest od
spełniania kryteriów dochodowych. Kwoty kryteriów dochodowych w pomocy społecznej
podlegają okresowej weryfikacji. Od 1 stycznia 2022 r. kryteria dochodowe w pomocy
społecznej wynoszą: dla osoby samotnie gospodarującej 776 zł, a dla osoby w rodzinie 600
zł. Od 1 stycznia 2025 r. kryteria te wzrosną odpowiednio do 1010 zł i 823 zł. W szczególnie
uzasadnionych przypadkach osobom i rodzinom, których dochody przekraczają ustawowe
kryteria, można przyznać pomoc finansową w formie bezzwrotnego specjalnego zasiłku
celowego lub innych świadczeń na zasadach zwrotnych.
-- 5 of 7 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Ponadto, osoby znajdujące się w trudnej sytuacji życiowej mogą zabiegać o wsparcie
w ramach wieloletniego rządowego programu „Posiłek w szkole i w domu” na lata 2024-
2028. Program skierowany jest do dzieci i osób dorosłych, w szczególności osób samotnych,
w podeszłym wieku, chorych lub niepełnosprawnych (w formie posiłku, świadczenia
pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci
produktów żywnościowych). Umożliwia on też uzyskanie dofinansowania na dowóz
posiłków osobom niewychodzącym z domu ze względu na podeszły wiek czy
niepełnosprawność, które same nie są w stanie posiłku przygotować. Z uwagi na
podwyższenie kryterium dochodowego uprawniającego do korzystania ze wsparcia
w ramach programu, pomoc otrzymają osoby o dochodach nieprzekraczających: 1552 zł.
w przypadku osoby samotnie gospodarującej i 1200 zł. w przypadku osoby w rodzinie.
Świadczenia z pomocy społecznej są udzielane na wniosek osoby zainteresowanej, jej
przedstawiciela ustawowego albo innej osoby, za zgodą osoby zainteresowanej lub jej
przedstawiciela ustawowego; mogą być również przyznane z urzędu. W każdym przypadku
o tym, czy dana osoba lub rodzina kwalifikuje się do otrzymania świadczeń z pomocy
społecznej (oraz o ich zakresie i formie) decyduje kierownik ośrodka pomocy społecznej
po tym, jak sytuacja wnioskodawcy zostanie zbadana przez pracownika socjalnego w drodze
rodzinnego wywiadu środowiskowego, przeprowadzanego z daną osobą lub rodziną
w miejscu ich zamieszkania lub pobytu. Przyznanie świadczeń następuje w formie decyzji
administracyjnej. Od decyzji dyrektora OPS stronie niezadowolonej z rozstrzygnięcia
przysługuje prawo wniesienia odwołania do samorządowego kolegium odwoławczego
w ciągu 14 dni od daty doręczenia decyzji (zgodnie z pouczeniem w niej zawartym).
Odnosząc się do pytania o kryteria programu „Samodzielność-Mobilność-Aktywność” (dalej
SAM), należy wskazać, że Program „SAM Mobilność osób z niepełnosprawnością” odpowiada
na specyficzne potrzeby osób, które nie mogą poruszać się bez użycia wózka inwalidzkiego
i dotychczas, podczas podróżowania, musiały korzystać z pomocy innych.
Celem programu jest likwidacja barier transportowych i zwiększenie niezależności oraz
ułatwienie osobom z niepełnosprawnościami, mającymi kłopoty z samodzielnym
poruszaniem się, podejmowania aktywności społecznej lub zawodowej, do czego przyczynić
się ma zapewnienie im możliwości samodzielnego korzystania z samochodu osobowego
w roli kierowcy lub pasażera. W ramach programu, z dofinansowania na zakup
dostosowanego pojazdu, mogą skorzystać osoby, spełniające warunki w nim określone
i legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz niezdolne,
w żadnej sytuacji i na żadnym dystansie, przemieszczać się bez użycia wózka inwalidzkiego
i samodzielnie przesiąść się z wózka inwalidzkiego na siedzenie samochodu.
Program SAM, stanowiący kolejny etap konsekwentnie realizowanej strategii likwidacji
barier transportowych, funkcjonuje od niespełna dwóch lat. Po szczegółowej analizie jego
efektów i uwzględnieniu zgłoszonych przez środowiska osób z niepełnosprawnościami
postulatów, rozważona zostanie jego modyfikacja.
Warto dodać, że osoby niebędące adresatami programu SAM mogą korzystać z pomocy
oferowanej w ramach innych programów, które służą likwidacji barier transportowych lub
utrudniających poruszanie się i są finansowane przez PFRON. Umożliwiają one
dostosowanie samochodu do potrzeb wynikających z niepełnosprawności. Przykładem jest
program „Aktywny samorząd”, w ramach którego osoby ze znacznym lub umiarkowanym
stopniem niepełnosprawności, z różnego rodzaju dysfunkcjami narządu ruchu, mogą uzyskać
pomoc w pokonywaniu barier transportowych właśnie dzięki odpowiedniemu dostosowaniu
-- 6 of 7 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
posiadanych pojazdów. Program zapewnia dofinansowanie wszystkich ogólnodostępnych
urządzeń lub wyposażenia samochodu, pozwalających na dostosowanie go do
indywidualnych potrzeb osoby z niepełnosprawnościami..
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 7 of 7 --