Interpelacja w sprawie dostępu do łączności telekomunikacyjnej w sytuacji klęski żywiołowej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 5430
do ministra cyfryzacji
w sprawie dostępu do łączności telekomunikacyjnej w sytuacji klęski żywiołowej
Zgłaszający: Marta Stożek
Data wpływu: 11-10-2024
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z niedawnymi zdarzeniami związanymi z powodzią, która dotknęła południową Polskę, pragnę zwrócić uwagę na poważne problemy związane z brakiem dostępu do sieci komórkowej i Internetu w sytuacjach kryzysowych. Jak pokazuje doświadczenie mieszkańców Dolnego Śląska, a w szczególności gmin dotkniętych powodzią, takich jak Stronie Śląskie, Bystrzyca Kłodzka czy Lądek-Zdrój, awarie sieci telekomunikacyjnych uniemożliwiły skuteczne zarządzanie kryzysowe, koordynację ewakuacji oraz dostarczanie pomocy do najbardziej potrzebujących. W sytuacjach ekstremalnych, takich jak klęski żywiołowe, sprawny system telekomunikacyjny staje się podstawą zapewnienia bezpieczeństwa mieszkańcom.
W trakcie powodzi wielokrotnie odnotowano przypadki, w których brak możliwości nawiązania kontaktu z mieszkańcami zagrożonych terenów prowadził do opóźnień w ewakuacji i trudności w udzielaniu pomocy. Mieszkańcy Stronia Śląskiego byli zmuszeni do samodzielnego utworzenia listy osób, z którymi utracono kontakt, co dodatkowo podkreśla konieczność posiadania sprawnego systemu telekomunikacyjnego.
W związku z powyższym uważam, że konieczne jest opracowanie systemu zapasowych rozwiązań komunikacyjnych, które zapewnią dostęp do sieci telefonicznej i Internetu w momencie, gdy infrastruktura naziemna zostanie uszkodzona przez klęski żywiołowe. Przykładem takiego rozwiązania mogą być systemy łączności satelitarnej, które w razie potrzeby mogą zapewnić alternatywne źródło dostępu do Internetu oraz sieci komórkowej dla obszarów dotkniętych katastrofą. Tego rodzaju systemy powinny być wdrożone zarówno dla służb ratunkowych, jak i dla ludności cywilnej.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Cyfryzacji planuje wprowadzenie zapasowych rozwiązań komunikacyjnych, takich jak łączność satelitarna, które mogłyby działać w sytuacjach kryzysowych, takich jak powodzie lub inne klęski żywiołowe?
Obecny brak dostępu do sieci w sytuacjach kryzysowych zagraża bezpieczeństwu ludności oraz skuteczności działań służb ratunkowych. Czy ministerstwo rozważa wdrożenie systemów awaryjnych, które mogłyby zapewnić ciągłość komunikacji w takich sytuacjach?
Czy istnieją plany wzmocnienia infrastruktury telekomunikacyjnej na terenach szczególnie zagrożonych klęskami żywiołowymi, aby zapewnić stabilne i niezawodne połączenia telefoniczne i internetowe nawet w obliczu ekstremalnych warunków pogodowych?
Na terenach takich jak Dolny Śląsk, które często są narażone na powodzie, szczególnie ważne jest zapewnienie niezawodności infrastruktury telekomunikacyjnej. Czy ministerstwo planuje podjąć działania w kierunku wzmocnienia tej infrastruktury?
Jakie działania podejmie Ministerstwo Cyfryzacji, aby w przyszłości zapobiec przeciążeniom sieci telekomunikacyjnych podczas klęsk żywiołowych i zagwarantować ludności bezpieczny dostęp do łączności?
Z relacji mieszkańców wynika, że w czasie powodzi łącza telefoniczne były przeciążone, co uniemożliwiało komunikację między mieszkańcami a służbami ratunkowymi. Czy ministerstwo planuje wprowadzenie rozwiązań, które umożliwią lepsze zarządzanie ruchem w sieci w momentach kryzysowych?
Czy ministerstwo rozważa wdrożenie systemów ostrzegania ludności za pomocą technologii satelitarnej, które byłyby niezależne od naziemnej infrastruktury telekomunikacyjnej?
W sytuacjach kryzysowych szybkie i skuteczne ostrzeganie ludności o zagrożeniu jest kluczowe. Czy ministerstwo planuje rozwój systemów powiadamiania, które działałyby niezależnie od stacjonarnych sieci telekomunikacyjnych i mogłyby funkcjonować nawet w przypadku awarii sieci naziemnej?
Z wyrazami szacunku
Marta Stożek
Posłanka na Sejm RP
Sekretarz stanu Michał Gramatyka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8930 znakówadres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Sekretarz Stanu
Michał Gramatyka
BM.WP.057.119.2024
Warszawa, 19 listopada 2024 r.
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dot. pisma z 18 października br. Posła na Sejm RP Pani Marty Stożek w sprawie dostępu
do łączności telekomunikacyjnej w sytuacji klęski żywiołowej (interpelacja nr 5430)
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam odpowiedzi na zadane przez Posła pytanie.
Ad 1) Czy Ministerstwo Cyfryzacji planuje wprowadzenie zapasowych rozwiązań
komunikacyjnych, takich jak łączność satelitarna, które mogłyby działać w sytuacjach
kryzysowych, takich jak powodzie lub inne klęski żywiołowe?
Ad 2) Obecny brak dostępu do sieci w sytuacjach kryzysowych zagraża bezpieczeństwu
ludności oraz skuteczności działań służb ratunkowych. Czy Ministerstwo rozważa
wdrożenie systemów awaryjnych, które mogłyby zapewnić ciągłość komunikacji w takich
sytuacjach?
Ministerstwo Cyfryzacji od dawna identyfikuje problem redundantnego sposobu
nawiązania połączenia z wykorzystaniem sieci ruchomej w szczególności z numerami
alarmowymi w przypadku braku możliwości zalogowania do macierzystej sieci
użytkownika.
W przypadku próby nawiązania połączenia z numerem alarmowym z krajowej listy
numerów alarmowych innych niż 112, połączenie może nie nastąpić ze względu na brak
połączenia użytkownika z siecią macierzystą do której przypisany IMSI karty SIM albo brak
karty SIM w ogóle. Oczywiście, wynika to z standardu technicznego 3GPP TS 22.101 oraz
jest zgodne z raportem GSMA NG.119. Niektóre słuchawki oferowane na rynku (min.
Apple iPhone 14 i n. oraz Google Pixel 9) mają techniczną możliwość nawiązania
połączenie z zdefiniowanym numerem alarmowym z wykorzystaniem łączności satelitarnej
w przypadku braku zalogowania do macierzystej ruchomej sieci telekomunikacyjnej
naziemnej w formie tekstowej, a nie jako połączenie głosowe. W Europie rozwiązanie
takie zostało przyjęte w Austrii, Wielkiej Brytanii, Irlandii, Francji, Niemczech, Belgii,
Włoszech, Luksemburgu, Holandii, Portugalii, Hiszpanii i Szwajcarii. Ministerstwo
Cyfryzacji od 2023 r. czyni starania mające na celu uruchomienie takiej funkcjonalności w
Polsce.
Obecnie obowiązuj rozporządzenie Ministra Cyfryzacji w sprawie urządzeń radiowych
używanych bez pozwolenia, umożliwiającego korzystanie z urządzeń S-PCS w Polsce1. Na
potrzeby uruchomienia funkcjonalności polegającej na możliwości nawiązania kontaktu z
centrum powiadamiania ratunkowego z użyciem łączności satelitarnej w Polsce
stworzyliśmy ramy prawne, określając w akcie wykonawczym odniesienie do decyzji
ECC/DEC(09)04 i ECC/DEC/(12)01. Decyzja ECC/DEC(09)04 dotyczy terminali wyłącznie
nadawczych (IoT) pracujących w paśmie 1613,8–1626,5 MHz. Decyzja ECC/DEC(12)01
obejmuje również to pasmo częstotliwości, ale umożliwia swobodny przepływ i
1 https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20230002567
-- 1 of 3 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
korzystanie z terminali dwukierunkowych. Oprócz pasma nadawczego w zakresie 1613,8–
1626,5 MHz, obejmuje również pasmo odbiorcze terminali, tj. zakres 2483,5–2500 MHz.
Dostrzegamy istotę problemu przede wszystkim przy kontakcie na numery alarmowe na
obszarach o ograniczonym dostępie do dowolnej sieci ruchomej. Błyskawiczne powodzie,
które ostatnio nawiedziły południowo-zachodnią Polskę, pokazują, że infrastruktura
telekomunikacyjna naziemna wszystkich operatorów może zostać wyłączona z powodu
klęsk żywiołowych, a jej przywrócenie do właściwego działania wymaga zaangażowania
techników.
Ad 3) Czy istnieją plany wzmocnienia infrastruktury telekomunikacyjnej na terenach
szczególnie zagrożonych klęskami żywiołowymi, aby zapewnić stabilne i niezawodne
połączenia telefoniczne i internetowe nawet w obliczu ekstremalnych warunków
pogodowych?
Ad 4) Na terenach takich jak Dolny Śląsk, które często są narażone na powodzie,
szczególnie ważne jest zapewnienie niezawodności infrastruktury telekomunikacyjnej.
Czy Ministerstwo planuje podjąć działania w kierunku wzmocnienia tej infrastruktury?
Ad 5) Jakie działania podejmie Ministerstwo Cyfryzacji, aby w przyszłości zapobiec
przeciążeniom sieci telekomunikacyjnych podczas klęsk żywiołowych i zagwarantować
ludności bezpieczny dostęp do łączności?
Ad 6) Z relacji mieszkańców wynika, że w czasie powodzi łącza telefoniczne były
przeciążone, co uniemożliwiało komunikację między mieszkańcami a służbami
ratunkowymi. Czy Ministerstwo planuje wprowadzenie rozwiązań, które umożliwią
lepsze zarządzanie ruchem w sieci w momentach kryzysowych?
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przepisy obowiązujące już przed wystąpieniem
tegorocznej powodzi umożliwiają szybkie reagowanie operatorów telekomunikacyjnych w
sytuacjach, w których sieci telekomunikacyjne czasowo nie odpowiadają potrzebom
użytkowników końcowych, co może wynikać z różnych przyczyn. W szczególności
obowiązujące przepisy ustawy – Prawo budowlane2 oraz ustawy – Prawo ochrony
środowiska3 przewidują przyspieszoną procedurę uruchamiania tzw. tymczasowych stacji
bazowych telefonii komórkowej. Podczas tegorocznej powodzi na podstawie tych
przepisów operatorzy telekomunikacyjni niemal niezwłocznie po ustąpieniu wody
uruchamiali takie stacje w miejscowościach objętych stanem klęski żywiołowej, dzięki
czemu możliwe było poprawienie (a czasem przywrócenie) łączności w tych obszarach.
W zakresie unikania przeciążeń ruchomych sieci telekomunikacyjnych informujemy, że
Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej powołał grupę roboczą ds. roamingu krajowego
(korzystania przez użytkowników danego operatora z sieci innego operatora). Celem prac
tej grupy eksperckiej, w których uczestniczy oczywiście Ministerstwo Cyfryzacji, jest
wypracowanie standardów dotyczących współdziałania pomiędzy krajowymi operatorami
sieci ruchomej w celu zapobiegania przeciążeń sieci telekomunikacyjnych. Na podstawie
zawartych porozumień pomiędzy operatorami ma zostać wypracowany plan szybkiego
działania, co ma sprzyjać płynnej komunikacji bez przeciążenia sieci.
Aktualnie trwa analiza danych związanych z ruchem sieci w czasie trwania wrześniowej
powodzi. Dotychczasowe doświadczenia w zakresie łączności z numerami alarmowymi z
użyciem sieci ruchomej w czasie trwania klęsk żywiołowych na wielkim obszarze (np.
wichury z 17 lutego 2022 r.) wskazują, że wydajność sieci operatorów sieci ruchomej jest
na wystarczającym poziomie, a kolejkowanie głosowych połączeń przychodzących
następuje po stronie gestorów numerów alarmowych. Jednocześnie Ministerstwo
2 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. 2024 r. poz. 725)
3 ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2024 r. poz. 54)
-- 2 of 3 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Cyfryzacji poszukuje redundantnych rozwiązań nawiązania połączenia z centrum
powiadamiania ratunkowego. Jednym z nich jest funkcjonalność Real-Time Text (RTT), dla
wdrożenia której strona rządowa chce zintensyfikować działania.
Ad 7) Czy Ministerstwo rozważa wdrożenie systemów ostrzegania ludności za pomocą
technologii satelitarnej, które byłyby niezależne od naziemnej infrastruktury
telekomunikacyjnej?
Wdrożenie ostrzegania ludności za pomocą łączności satelitarnej dla urządzeń pracujących
w zakresach 1,6 i 2,5 GHz będzie jednym z zagadnień na który nacisk chce kłaść
przyszłoroczna Polska Prezydencja w Radzie Unii Europejskiej. Dotychczasowe
doświadczenia wskazują, że wdrażanie tego rodzaju funkcjonalności należy inicjować z
poziomu UE kładąc nacisk po równo na zagadnienie wymagań dla urządzeń
wprowadzanych do obrotu jak i zobowiązań Państw Członkowskich do wprowadzenia
odpowiednich rozwiązań technicznych po stronie administracji.
Aktualny, przyjęty w Polsce sposób ostrzegania alarmowego ludności o zdarzeniach
kryzysowych z wykorzystaniem krótkich wiadomości tekstowych SMS jest możliwy do
użycia niezależnie od stacjonarnych sieci telekomunikacyjnych, tj. z użyciem mobilnych
stacji bazowych i może funkcjonować w przypadku awarii stacjonarnej sieci ruchomej.
Ad 8) W sytuacjach kryzysowych szybkie i skuteczne ostrzeganie ludności o zagrożeniu
jest kluczowe. Czy Ministerstwo planuje rozwój systemów powiadamiania, które
działałyby niezależnie od stacjonarnych sieci telekomunikacyjnych i mogłyby
funkcjonować nawet w przypadku awarii sieci naziemnej?
Ministerstwo Cyfryzacji nie jest odpowiedzialne za organizację systemu powiadamiania
ratunkowego – podmiotem właściwym do udzielenia odpowiedzi na to pytanie jest
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Z wyrazami szacunku
Michał Gramatyka
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów - Departament Spraw Parlamentarnych
-- 3 of 3 --