tel. 22 273 70 10
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 13 listopada 2024 r.
znak sprawy: DZF-XIII.054.3.2024.FM
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację numer 5425 Pana Posła Krzysztofa
Piątkowskiego w sprawie wpływu dostępności toalet publicznych na jakość
życia seniorów
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację przedstawiam następujące informacje w zakresie
właściwości Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej.
Wypracowanie rozwiązań dla opisywanych kwestii wymaga konsultacji pomiędzy
kilkoma podmiotami na różnych szczeblach – rządowym i samorządowym,
ponieważ kompetencje dotyczące budowy toalet ogólnodostępnych,
ich odpłatności, czy też rozwiązań systemowych uwzględnionych w polityce
senioralnej pozostają w gestii różnych podmiotów.
Kompetencją Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej (MFiPR) są kwestie
związane z dostępnością w rozumieniu ustawy z dnia 19 lipca 2019 r.
o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (Dz. U. z 2024 r.
poz. 1411). Za politykę senioralną odpowiada minister ds. polityki senioralnej.
Jednocześnie kwestie przepisów dotyczących organizacji toalet
ogólnodostępnych pozostają w gestii ministra właściwego ds. budownictwa,
planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa, który
odpowiada za rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.
w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich
usytuowanie (Dz. U. z 2024 r. poz. 474, dalej „rozporządzenie ws. warunków
technicznych”). Zgodnie z § 84. rozporządzenia ws. warunków technicznych,
obecnie toalety ogólnodostępne muszą być usytuowane w budynkach

-- 1 of 3 --

2
użyteczności publicznej i zakładach pracy, a także budynkach obsługi bankowej,
handlu lub usług o powierzchni powyżej 100 m2.
Dodatkowo ustanawianie opłat za korzystanie z toalet ogólnodostępnych
regulowane jest na poziomie samorządu. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia
8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1465) zadania
własne gminy obejmują między innymi sprawy utrzymania gminnych obiektów
i urządzeń użyteczności publicznej, a więc także toalet publicznych, a organy
gminy mogą wydawać akty prawa miejscowego w zakresie zasad i trybu
korzystania z tych obiektów i urządzeń, w tym pobierania opłat za korzystanie.
Analogiczne zasady zostały wprowadzone również w ustawie z dnia 5 czerwca
1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U z. 2024 r. poz. 107).
Kwestie które pozostają w kompetencji MFiPR dotyczą głównie dostępności
architektonicznej pomieszczeń czy budynków, w których takie toalety
funkcjonują. Wiele toalet już istniejących w przestrzeni publicznej, nie jest
przystosowana do potrzeb osób z niepełnosprawnościami w tym osób starszych.
W związku z powyższym Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej zabiegało
m.in. o wprowadzenie zmian w rozporządzeniu w sprawie warunków
technicznych, dotyczących wymogów dla części pomieszczeń higieniczno-
sanitarnych, tak aby umożliwiały one np. dokonanie czynności przewijania osób
dorosłych ze szczególnymi potrzebami. Przepisy w tym zakresie wprowadzono
w sierpniu 2024 r.1
Problem wpływu ograniczonej dostępności toalet na zmniejszenie aktywności
społecznej seniorów był zgłaszany na forum Rady Dostępności działającej przy
ministrze ds. rozwoju regionalnego, dlatego MFiPR planuje włączyć tę tematykę
do działań ujętych w rozważanym do uruchomienia w kolejnym programie
rządowym wspierającym dostępność. Decyzje w tym zakresie nie zostały jeszcze
podjęte.
Dalsze szczegółowe ustalenia dotyczące możliwości i warunków udzielania
wsparcia np. samorządom w celu realizacji inwestycji w infrastrukturę sanitarną
z myślą o seniorach będą mogły być podejmowane na późniejszym etapie prac
nad programem.
Jednocześnie należy podkreślić, że już obecnie w przypadkach inwestycji
dofinasowanych ze środków europejskich funkcjonują regulacje które wymagają
dostępności architektonicznej toalet, ale także zakazują ograniczania dostępu
do takich pomieszczeń. W Załączniku nr 2. do Wytycznych dotyczących realizacji
zasad równościowych w ramach funduszy unijnych na lata 2021-2027 pn.
Standardy dostępności dla polityki spójności 2021-2027 wskazano m.in., że na
stacji kolejowej, metra czy w miejscach obsługi podróżnych (MOP)
na autostradach powinna znajdować się co najmniej jedna ogólnodostępna
toaleta przystosowana do potrzeb osób z niepełnosprawnościami spełniająca
wymagania określone w standardzie architektonicznym.
1 Rozdział 6 - paragrafy 76 do 89

-- 2 of 3 --

3
Podobne wymogi dotyczą budynków użyteczności publicznej. W tym wypadku
wytyczne precyzują, że zabrania się ograniczania swobodnego dostępu do toalet
przystosowanych dla osób poruszających się na wózkach, na przykład poprzez
zamykanie ich na klucz lub wykorzystywanie tych pomieszczeń do innych celów.
Z poważaniem
z up. Ministra
Monika Sikora
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/

-- 3 of 3 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DAB-I.054.7.2024.IG.2
Warszawa, 29 listopada 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 5425
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 5425 z dnia 18 października br. Pana Krzysztofa
Piątkowskiego, Posła na Sejm RP, przekazaną do Ministerstwa Rozwoju i Technologii
przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów przy piśmie z dnia 4 listopada 2024 r.
(Nr. DSP.INT.4610.1197.2024) w dniu 5 listopada 2024 r., dotyczącą wpływu dostępności
toalet publicznych na jakość życia seniorów, przedstawiam poniższe wyjaśnienia, w oparciu
o informacje i zadania znajdujące się we właściwości Ministra Rozwoju i Technologii, dalej:
„Minister”.
W przedmiotowej interpelacji postawiono poniższe pytania:
1. Czy rząd uwzględnia problem ograniczonej dostępności oraz wysokich opłat za toalety
publiczne jako jedno z wyzwań polityki na rzecz seniorów?
2. Czy rząd planuje wprowadzenie systemowych rozwiązań, które ułatwiłyby samorządom
dostęp do środków państwowych i europejskich na budowę bezpłatnych lub przystępnych
cenowo toalet publicznych?
3. Czy rząd rozważa wsparcie samorządów w realizacji inwestycji w infrastrukturę sanitarną
z myślą o seniorach, aby przeciwdziałać izolacji i samotności, wynikającym z rezygnacji osób
starszych z aktywności poza domem?
4. Czy rząd bierze pod uwagę, aby przyznanie środków na remonty i rewitalizację
pochodzących z funduszy rządowych lub europejskich było uzależnione od uwzględnienia
w projektach bezpłatnych toalet publicznych?
Zaznaczyć należy, iż we właściwości Ministra jako ministra właściwego do spraw
budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa
znajdują się regulacje objęte m.in. następującymi aktami prawnymi:
 ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2024 r. poz. 725 i 834),
zwaną dalej: „ustawą Pb”, oraz
 rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie
warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
(Dz.U. z 2022 r. poz. 1225 z późn. zm.), zwanym dalej: „rozporządzeniem Wt”,
których przepisy w pewnym stopniu mogą odnosić się do dostępności toalet publicznych
dla seniorów.
Należy wskazać, iż dostępność toalet w przestrzeni publicznej jest niewątpliwie ważnym
aspektem, umożliwiającym pełniejszy udział w życiu społecznym zarówno seniorów, jak
i innych użytkowników, np. rodziców z małymi dziećmi.

-- 1 of 5 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Wobec zagadnień, wskazanych w pytaniach postawionych w interpelacji, dotyczących:
 problemu ograniczonej dostępności oraz wysokości opłat za toalety publiczne (pytanie
1),
 wprowadzenia systemowych rozwiązań, które ułatwiłyby samorządom dostęp
do środków państwowych i europejskich na budowę bezpłatnych lub przystępnych
cenowo toalet publicznych (pytanie 2),
 wsparcia samorządów w realizacji inwestycji w infrastrukturę sanitarną z myślą
o seniorach (pytanie 3),
 uwzględnienia w projektach bezpłatnych toalet publicznych jako kryterium, od
którego uzależnione będzie przyznawanie środków na remonty i rewitalizację
pochodzących z funduszy rządowych lub europejskich (pytanie 4),
informuję, iż odniesienie się do potencjalnego rozwiązania problemów w nich zawartych
znajduje się poza zakresem właściwości Ministra.
Niezależnie od powyższego, poniżej pragnę przedstawić obecnie obowiązujące regulacje
ustawy Pb oraz rozporządzenia Wt w zakresie toalet publicznych.
W ustawie Pb zawarto m.in. ogólne wymagania odnośnie do projektowania i użytkowania
budynków. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy Pb obiekt budowlany jako całość oraz jego
poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi, biorąc pod
uwagę przewidywany okres użytkowania, należy projektować i budować w sposób
określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy
technicznej, zapewniając niezbędne warunki do korzystania z obiektów użyteczności
publicznej i mieszkaniowego budownictwa wielorodzinnego przez osoby
niepełnosprawne, o których mowa w art. 1 Konwencji o prawach osób
niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r. (Dz.U. z 2012
r. poz. 1169 oraz z 2018 r. poz. 1217), w tym osoby starsze.
Regulacje dotyczące ustępów ogólnodostępnych i publicznych jako pomieszczeń
higieniczno - sanitarnych w budynkach zawarto w rozdziale 6 działu III rozporządzenia Wt,
które ustala warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i związane z nimi
urządzenia, ich usytuowanie na działce budowlanej oraz zagospodarowanie działek
przeznaczonych pod zabudowę, zapewniające spełnienie wymagań art. 5 i 6 ustawy Pb
(§ 1 rozporządzenia Wt). Przepisy tego rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu,
budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli
nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do
związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 135 ust. 10 oraz § 207 ust. 2
rozporządzenia Wt (§ 2 ust. 1 rozporządzenia Wt).
Zgodnie z § 84 ust. 1 rozporządzenia Wt, w budynku użyteczności publicznej i zakładu
pracy należy urządzić ustępy ogólnodostępne. Jeżeli liczba osób w pomieszczeniach
przeznaczonych na pobyt ludzi na danej kondygnacji jest mniejsza od 10, dopuszcza się
umieszczenie ustępu na najbliższej, wyższej lub niższej kondygnacji. Stosownie do § 84
ust. 1a rozporządzenia Wt, ustępów ogólnodostępnych, o których mowa powyżej, nie
urządza się w budynku obsługi bankowej, handlu lub usług o powierzchni użytkowej do
100 m2 włącznie).
Dodatkowo w § 87 rozporządzenia Wt wskazano warunki techniczne dla ustępów
publicznych. Zgodnie z § 87 ust. 1 – 6 rozporządzenia Wt ustępy publiczne należy
sytuować na terenach wyposażonych w sieć wodociągową i kanalizacyjną. Dopuszcza się
sytuowanie ustępów publicznych na terenach nieskanalizowanych, jako budynki wolno
stojące ze szczelnymi zbiornikami nieczystości. Dopuszcza się sytuowanie tymczasowych,
nieskanalizowanych ustępów publicznych na terenach skanalizowanych, za zgodą

-- 2 of 5 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
właściwego terenowo państwowego inspektora sanitarnego. Ustęp publiczny powinien
odpowiadać wymaganiom określonym w § 85 rozporządzenia Wt oraz mieć kabiny
ustępowe o wymiarach co najmniej 1,5 m długości i 1 m szerokości. W ustępie publicznym
należy zainstalować co najmniej jeden wpust kanalizacyjny podłogowy z syfonem oraz
armaturę czerpalną ze złączką do węża. W ustępie publicznym co najmniej jedna kabina
powinna być przystosowana do potrzeb osób niepełnosprawnych, zgodnie z § 86
rozporządzenia Wt.
Według § 88 ust. 1 i 2 rozporządzenia Wt, wejście do ustępu publicznego, wbudowanego
w inny obiekt, nie może prowadzić bezpośrednio z klatki schodowej lub innej drogi
komunikacji ogólnej w budynku ani z pomieszczenia przeznaczonego na pobyt ludzi.
Odległość od okien i drzwi ustępu publicznego do okien i drzwi do pomieszczeń
przeznaczonych na pobyt ludzi oraz do produkcji i magazynowania artykułów
żywnościowych i farmaceutycznych nie może być mniejsza niż 10 m.
Podkreślić należy, że w MRiT trwają prace nad wydaniem nowego rozporządzenia
w sprawie warunków technicznych dla budynków, zwanego dalej „projektem
rozporządzenia Wt”.
Celem wydania nowego rozporządzenia Wt jest m.in. przyjęcie rozwiązań, które będą
odpowiadały aktualnym technologiom występującym w budownictwie, jak również
przyspieszą i ułatwią proces realizacji inwestycji, będąc jednocześnie przejrzyste
i zrozumiałe dla odbiorcy. Dlatego też planuje się wprowadzenie zmian mających na celu
m.in. uaktualnienie warunków technicznych, ich ulepszenie i uproszczenie, a także
doprecyzowanie przepisów, które aktualnie budzą wątpliwości interpretacyjne.
Po opracowaniu nowej wersji projektu rozporządzenia Wt, będzie on przedmiotem
uzgodnień międzyresortowych, opiniowania i konsultacji publicznych.
Zauważyć należy również, że problem dostępności toalet publicznych mieści się w
zagadnieniach związanych z projektowaniem uniwersalnym. Projektowanie uniwersalne to
projektowanie, o którym mowa w art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu
dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1411), dalej:
„ustawa o dostępności”. Projektowanie uniwersalne powinno uwzględniać się m.in. w
planowaniu przestrzennym.
Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1130), w planowaniu
przestrzennym uwzględnia się potrzeby osób ze szczególnymi potrzebami, o których
mowa w ustawie o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami.
W planie miejscowym określa się obowiązkowo wymagania wynikające z potrzeb
kształtowania przestrzeni publicznych, na podstawie art. 15 ust. 2 pkt 5 ustawy
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W ramach tych ustaleń można określać
wymogi dotyczące toalet publicznych, w zależności od rodzaju obiektu budowlanego,
w jakim będą się znajdować (np. w budynku użyteczności publicznej, jako jego
wyposażenie, w osobnym budynku wolnostojącym o charakterze trwałym, w specjalnym
obiekcie tymczasowym itp.).
W uzasadnieniu do projektu planu miejscowego przedstawia się w szczególności: sposób
uwzględnienia uniwersalnego projektowania (art. 15 ust. 1 pkt. 2 ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym).
Natomiast problem odpłatności za korzystanie z toalety nie jest przedmiotem ustalenia
planu miejscowego, a wynika z realizacji zadań własnych gminy w zakresie utrzymania
czystości i porządku oraz polityki senioralnej. W ramach tych zadań gmina może ustalić

-- 3 of 5 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
w akcie prawa miejscowego lub w wydawanym na jego podstawie regulaminie
nieodpłatną formę korzystania z toalet publicznych lub też nakazać nieodpłatne
udostępnianie toalet w obiektach usługowych.
Dodatkowo informuję, że ustawa o dostępności określa środki służące zapewnianiu
dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami oraz obowiązki podmiotów publicznych.
W zakresie regulacji objętych tą ustawą właściwy jest Minister Funduszy i Polityki
Regionalnej. W kontekście powyższego wskazuję, iż w Portalu Funduszy Europejskich
zarządzanym przez Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej w odniesieniu do ustawy
o dostępności informuje się, że: „celem ustawy jest poprawa warunków życia i
funkcjonowania obywateli ze szczególnymi potrzebami, którzy są narażeni na marginalizację lub
dyskryminację m.in. ze względu na niepełnosprawność lub obniżony poziom sprawności z
powodu wieku czy choroby. Ustawa jest kluczowym elementem rządowego programu
„Dostępność Plus”, który rząd przyjął 17 lipca 2018 r. Rozwiązania przewidziane w projekcie
ustawy realizują zapisy Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, zobowiązujące do
zapewnienia takim osobom na równi z innymi obywatelami dostępu do różnych obiektów.”
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych:
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z
przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych
oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r., z późn. zm.), zwanego
dalej „RODO”, informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Rozwoju i
Technologii z siedzibą w Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5, 00-507
Warszawa, e-mail: kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na
ePUAP: /MRPiT/SkrytkaESP. Wykonującym obowiązki administratora jest
dyrektor Departamentu Budownictwa, Architektury i Geodezji.
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych,
a także przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować
z Inspektorem Ochrony Danych w MRiT wysyłając informację na skrzynkę:
iod@mrit.gov.pl.

-- 4 of 5 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO
tj. w celu wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na
podstawie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o
wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907), oraz w
związku z § 162 uchwały Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. -
Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806) oraz art. 193 uchwały
Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej (M. P. z 2022 r. poz. 990).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia
odpowiedzi na interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie
poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne
lub działające na zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w
celach, które wynikają z przepisów powszechnie obowiązującego prawa
(np. na żądanie sądów, urzędów skarbowych, Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z
MRiT przetwarzają dane osobowe, dla których Administratorem jest
Minister Rozwoju i Technologii (np. podmioty świadczące usługi prawne,
dostawcy systemów informatycznych i usług IT oraz
telekomunikacyjnych, operatorzy pocztowi i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do
realizacji celu ich przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały
one zebrane, a następnie – w przypadkach, w których wymagają tego przepisy
ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz.
U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas określony w tych przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu
decyzji lub profilowaniu.
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do
organizacji międzynarodowych.
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia
odpowiedzi na interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują
Pani/Panu następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art.
15 RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub
nieaktualne, zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje
Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego właściwego w
sprawach ochrony danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony Danych
Osobowych, ul. Stawki 2, 00-193 Warszawa.

-- 5 of 5 --