Interpelacja w sprawie zaległych płatności na rzecz przedsiębiorców z terenu woj. podkarpackiego realizujących program "Czyste Powietrze"
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 5413
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie zaległych płatności na rzecz przedsiębiorców z terenu woj. podkarpackiego realizujących program "Czyste Powietrze"
Zgłaszający: Rafał Weber
Data wpływu: 11-10-2024
Szanowna Pani Minister!
Korzystając z uprawnienia wynikającego wprost z art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), zwracam się do Pani Minister o zwrócenie uwagi na zgłaszany problem i odniesienie się do niego. Problem dotyczy braku wypłat dotacji z prefinansowaniem przyznawanych w ramach programu "Czyste Powietrze".
Zgodnie z założeniami programu dotacja z prefinansowaniem polega na wypłacie części dotacji (w formie zaliczki) przed rozpoczęciem przedsięwzięcia lub na jego początku oraz pozostałej części dotacji po zakończeniu realizacji całego przedsięwzięcia.
Na podstawie obowiązujących od 3 stycznia 2023 r. zapisów zawartych we wzorze umowy z wykonawcą zamawiający uiszcza na rzecz wykonawcy kwotę wynagrodzenia w następujący sposób:
- pierwsza transza (zaliczka), która winna wynosić do 50% przyznanej dotacji przypadającej na zakres przedsięwzięcia zawarty w umowie, zostanie wypłacona na rzecz zamawiającego przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (dalej WFOŚiGW) bezpośrednio na rachunek bankowy wykonawcy w terminie do 14 dni od daty zawarcia umowy dotacji, lecz nie wcześniej niż 14 dni przed datą rozpoczęcia realizacji przedmiotu umowy;
- w ramach drugiej transzy zostanie wypłacone wynagrodzenie pomniejszone o wysokość wypłaconej przez WFOŚiGW zaliczki wskazanej powyżej i refundacji (wkładu własnego);
- ostatnia transza, tj. wynagrodzenie stanowiące kwotę wynagrodzenia pomniejszoną o uprzednie zaliczki i kwotę refundacji (wkład własny), powinna być wypłacona zamawiającemu przez WFOŚiGW bezpośrednio na rachunek bankowy wykonawcy po zrealizowaniu zakresu przedmiotu umowy w terminie do 30 dni od daty wpływu do WFOŚiGW kompletnego i prawidłowo wypełnionego wniosku o płatność wraz z wymaganymi dokumentami, tj. fakturą końcową, protokołem odbioru oraz potwierdzeniem uregulowania wkładu własnego przez zamawiającego na rzecz wykonawcy - z zastrzeżeniem, że WFOŚiGW pokryje w imieniu zamawiającego wynagrodzenie wykonawcy w wysokości określonej w ust. 1 z ograniczeniem do kwoty dotacji należnej na podstawie umowy dotacji i wynikającej z obliczenia dokonanego zgodnie z warunkami programu, przy uwzględnieniu procentowej wysokości dotacji wynikającej z programu, w tym jego załączników.
Mając na uwadze powyższe, należy w tym miejscu odnieść się do kwestii braku wypłat, które zgodnie z zapisami powinny być dokonywane przez WFOŚiGW na rzecz zamawiającego, a następnie trafiać do wykonawców w 2023 roku. Problem ten niestety dotyczy całego kraju. Wielu przedsiębiorców od miesięcy nie otrzymało pełnego wynagrodzenia z tytułu wykonanej pracy, co przekłada się na ich ogromne problemy finansowe.
Jako poseł otrzymuję wiele sygnałów, iż zaległości te mogą wynosić około 120 tysięcy złotych u jednego przedsiębiorcy. W styczniu bieżącego roku pojawiły się mediach informacje, iż uda się pozyskać środki pieniężne na pokrycie zaległości oraz uregulowanie bieżących wypłat, niestety do dnia dzisiejszego brak jest oficjalnego i jednogłośnego komunikatu w tej sprawie.
Warto w tym miejscu nadmienić, iż w komunikacie prasowym z dnia 22 kwietnia zamieszczonym na oficjalnych stronach Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej mogliśmy przeczytać, iż zmieniono zasady w programie, dotyczące między innymi uruchomienia nowego finansowania. Brak było jednak informacji na temat sposobu uregulowania powstałych do tej pory zaległości, z którymi muszą radzić sobie nasi krajowi przedsiębiorcy, m.in. działający na terenie województwa podkarpackiego.
Mając na uwadze powyższe, zwracam się do Pani Minister z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jaki jest przewidywany termin uregulowania wszystkich wypłat należnych zaległości za 2023 rok dla przedsiębiorców z województwa podkarpackiego?
Czy w związku z oficjalnym komunikatem WFOŚiGW w Rzeszowie z dnia 8 kwietnia 2024 r. wnioski złożone w tym terminie zostały rozpatrzone na skutek pojawienia się nowego źródła finansowania, a realizowane były zgodnie ze starymi zasadami, tj. obowiązującymi do 22 kwietnia 2024 r.?
Ile na chwilę obecną wynoszą zaległości z 2023 oraz 2024 roku, wynikające z braku wypłaty pełnego wynagrodzenia dla wykonawców, w skali województwa podkarpackiego oraz całego kraju?
Sekretarz stanu Krzysztof Bolesta
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7580 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Krzysztof Bolesta
DFE-WNF.050.63.2024.AS
3447565.13638477.11210094
Warszawa, 06-12-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji Pana Posła Rafała Webera w sprawie
zaległych płatności na rzecz przedsiębiorców z terenu woj.
podkarpackiego realizujących Program „Czyste Powietrze"1
(K10INT5413)
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam odpowiedzi na zadane pytania, przygotowane na podstawie
informacji od Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej2 oraz
Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Rzeszowie3.
1) Jaki jest przewidywany termin uregulowania wszystkich wypłat należnych zaległości
za 2023 rok dla przedsiębiorców z województwa podkarpackiego ?
Zgodnie z warunkami Programu o dotację może ubiegać się osoba fizyczna będąca
właścicielem/współwłaścicielem jednorodzinnego budynku mieszkalnego zlokalizowanego
w województwie podkarpackim. Po spełnieniu wszystkich wymagań programowych
WFOŚiGW w Rzeszowie udziela Wnioskodawcy dotacji na warunkach określonych w
złożonym przez niego wniosku o dofinansowanie, a następnie ww. wniosek staje się umową
dotacji.
Rozliczenie dotacji następuje w oparciu o złożony przez Beneficjenta wniosek o płatność
wraz z obowiązkowymi załącznikami, którymi są faktury lub inne równoważne dokumenty
księgowe oraz protokoły odbioru robót potwierdzające wykonanie zaplanowanych zadań.
W przypadku przedsięwzięć opłaconych ze środków Beneficjenta WFOŚiGW w Rzeszowie
dokonuje wypłaty należnej dotacji na rachunek bankowy Beneficjenta. W sytuacji, gdy
Beneficjent nie dokonał zapłaty wykonawcy za wykonane prace/zakupiony towar możliwa
jest wypłata na wskazany we wniosku o płatność rachunek bankowy wykonawcy. Jest to
jednak warunek fakultatywny.
1 dalej: „Program”
2 dalej: „NFOŚiGW”
3 dalej: „WFOŚiGW”
-- 1 of 4 --
W 2023 r. do WFOŚiGW w Rzeszowie złożono 10 427 wniosków o płatność, które
obejmowały płatności zarówno na konto beneficjentów jak i wykonawców. Aktualnie do
wypłaty pozostają środki w wysokości 965 455,63 zł dla 37 wniosków o płatność, dla
których skierowano wezwania do uzupełnienia i złożenia wyjaśnień, po otrzymaniu których
zostanie dokonana ocena i wypłata środków w ramach Programu.
Po stronie Beneficjentów występują trudności w prawidłowym kompletowaniu
dokumentów, co wymusza konieczność kilkakrotnych wezwań do ich uzupełnienia
(około 70% złożonych wniosków wymaga poprawy). Dla zapewnienia transparentności
wszystkie wnioski składane przez beneficjentów są oceniane według terminu ich złożenia
i dekretowane w równych ilościach do osób zaangażowanych w realizację wniosków
o dofinansowanie i wniosków o płatność.
2) Czy w związku z oficjalnym komunikatem WFOŚiGW w Rzeszowie z dnia 8 kwietnia 2024 r.
wnioski złożone w tym terminie zostały rozpatrzone na skutek pojawienia się nowego źródła
finansowania, a realizowane były zgodnie ze starymi zasadami tj. obowiązującymi do 22
kwietnia 2024 r. ?
Wprowadzenie zmienionego Programu4 i zapewnienie nowego źródła finansowania5
spowodowało zabezpieczenie środków finansowych na podejmowanie decyzji
i realizowanie wypłat dla wniosków składanych po tej dacie. Wnioski o płatność składane
w oparciu o zawarte do tego dnia6 umowy dotacji finansowane są w oparciu o umowę
udostępnienia środków zawartą pomiędzy NFOŚiGW a WFOŚiGW w Rzeszowie i zgodnie z
deklaracją NFOŚiGW realizowane są ze środków Krajowego Planu Odbudowy i
Zwiększania Odporności7.
Nowe źródło finansowania nie mogło zostać przeznaczone na pokrycie zaległości, które
narosły wskutek zatorów w przekazywaniu środków od dysponenta Programu.
Czas procedowania poszczególnych wniosków wynika z obsługi przez Fundusz dużej liczby
wniosków o dofinansowanie, wniosków o płatność, wniosków o zmianę zakresu
rzeczowego i/lub finansowego zawartych umów o dofinansowanie, wniosków
o rozwiązanie umów o dofinansowanie, a także wniosków o przejęcie praw z umów
z powodu śmierci Beneficjenta. Wszystkie sprawy wymagają formalnej i merytorycznej
oceny oraz akceptacji Zarządu WFOŚiGW w Rzeszowie.
Problemy związane z finansowaniem Programu z końca 2023 r. były związane między
innymi z tym, że Polski Fundusz Rozwoju – począwszy od lipca 2023 r. – przestał realizować
wnioski o płatność z KPO składane przez NFOŚiGW, a ówczesny Rząd nie zapewnił innych
źródeł finansowania programu Czyste Powietrze. Wznowienie płatności z KPO nastąpiło
dopiero w styczniu 2024 r. Trudności związane z płynnością finansową Programu, które
miały wtedy miejsce, zostały rozwiązane na skutek uruchomienia przez obecny rząd w
styczniu 2024 r. środków z KPO (budżet 13,9 mld zł), a następnie Funduszy Europejskich na
Infrastrukturę, Klimat, Środowisko8 (budżet 6,4 mld zł) oraz budżetu własnego NFOŚiGW
(w miarę bieżących potrzeb). W ten sposób zostało osiągnięte bezpieczeństwo finansowe
realizacji Programu. Należy jednak podkreślić, że poszczególne nabory wniosków
o dofinansowanie są przypisane do konkretnych źródeł finansowania, co oznacza,
że wnioski złożone w okresie finansowania środkami KPO nie mogą zostać dofinansowane
środkami z programu FEnIKS, ani odwrotnie.
4 z dniem 22.04.2024 r.
5 wynikającego z zawartej w dniu 16.04.2024 r. umowy grantowej
6 tj. do 21.04.2024 r.
7 dalej: „KPO”
8 dalej: „FEnIKS”
-- 2 of 4 --
3) Ile na chwilę obecną wynoszą zaległości z 2023 oraz 2024 roku wynikające z braku wypłaty
pełnego wynagrodzenia dla Wykonawców, w skali województwa podkarpackiego oraz całego
kraju?
Poniżej przedstawiam tabelaryczne zestawienie9, zawierające informację o liczbie
wniosków o dotację na prefinansowaniem, zatwierdzonych i bez wypłaty w ramach
poszczególnych wfośigw, dla których termin na wypłatę zgodnie z zasadami Programu
został przekroczony wraz z podaniem kwoty należnej do wypłaty.
liczba [szt.] kwota [zł]
Białystok 0 0,00
Gdańsk 0 0,00
Katowice 0 0,00
Kielce 409 9 016 362,02
Kraków 300 14 000 000,00
Lublin 432 11 683 526,78
Łódź 478 12 029 164,90
Olsztyn 132 6 356 468,00
Opole 0 0,00
Poznań 0 0,00
Rzeszów 166 7 221 031,05
Szczecin 0 0,00
Toruń 0 0,00
Warszawa 158 5 331 452,08
Wrocław 0 0,00
ZielonaGóra 301 8 339 392,24
Razem 2 376 73 977 397,07
Wnioski o dotację z
prefinansowaniem zatwierdzone i
niewypłacone, dla których termin
wypłaty zgodnie z zasadami
Programu minął
WFOŚiGW
Jednocześnie NFOŚiGW informuje, iż opóźnienia w procedowaniu złożonych wniosków
o dofinansowanie są wynikiem czasowej utraty płynności finansowania w ramach
Programu, które miało miejsce na przełomie 2023 i 2024 r.
Aktualnie, czas oceny wniosków złożonych w Programie dalej wskazuje na występowanie
opóźnień, niemniej widoczna jest już poprawa sytuacji. NFOŚiGW, we współpracy
z WFOŚiGW, stale pracuje nad optymalizacją procesu udrożnienia oceny wniosków
oczekujących na ocenę. WFOŚiGW dokłada wszelkich starań, aby proces rozpatrywania
wniosków był usprawniany i przebiegał prawidłowo. Czas oczekiwania na rozstrzygnięcia
WFOŚiGW uzależniony jest od aktualnej liczby obsługiwanych spraw. Wypłata na rzecz
9 wg stanu na 29.11.2024 r.
-- 3 of 4 --
Beneficjentów jest priorytetem i Zarząd WFOŚiGW czynią starania aby stało się to jak
najszybciej.
Proszę o przyjęcie powyższych informacji.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 4 of 4 --