Interpelacja nr 5380
Interpelacja w sprawie rozwiązania problemu dotyczącego tzw. emerytur czerwcowych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (35%)
Sprawiedliwość i Sądy (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie rozwiązania problemu dotyczącego tzw. emerytur czerwcowych
Interpelacja nr 5380
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie rozwiązania problemu dotyczącego tzw. emerytur czerwcowych
Zgłaszający: Tadeusz Tomaszewski
Data wpływu: 10-10-2024
Gniezno, 10 października 2024 r.
Szanowna Pani Ministro,
emerytury czerwcowe to problem osób, które zostały urodzone po 1948 roku i przeszły na emeryturę w latach 2009–2019. Jeżeli złożyły wniosek w czerwcu, to ich świadczenie jest dużo niższe niż osób, które złożyły wniosek w kwietniu czy maju. Wynika to stąd, że suma wskaźników waloryzacji kwartalnej, którymi zostałyby objęte składki emerytalne oraz kapitał początkowy przy przejściu na emeryturę w kwietniu lub maju, jest zazwyczaj wyższa od wskaźnika waloryzacji rocznej, który stosuje się przy ustalaniu emerytury w czerwcu danego roku.
Sprawa dotyczy wielu osób, które kierują do mnie liczne zapytania o termin i sposób rozwiązania problemu tzw. emerytur czerwcowych. Rząd podejmował kilka prób, które okazały się niewystarczające.
Konstytucyjność zasad przyznawania tzw. emerytur czerwcowych na wniosek zgłoszony przed 1 czerwca 2021 r. zakwestionował, zapadłym w sprawie P 7/22 rozstrzygnięciem z 15 listopada 2023 r., Trybunał Konstytucyjny.
Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę Panią Ministrę o odpowiedzi na pytania:
Kiedy planowana jest realizacja wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2023 r.?
Czy bez nowelizacji przepisów jest możliwe przeliczenie emerytury dla osób, które przeszły na emeryturę w czerwcu w latach 2009–2019?
Ilu osób dotyczy problem tzw. emerytur czerwcowych?
Z wyrazami szacunku
Tadeusz Tomaszewski
Interpelacja nr 5380
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie rozwiązania problemu dotyczącego tzw. emerytur czerwcowych
Zgłaszający: Tadeusz Tomaszewski
Data wpływu: 10-10-2024
Gniezno, 10 października 2024 r.
Szanowna Pani Ministro,
emerytury czerwcowe to problem osób, które zostały urodzone po 1948 roku i przeszły na emeryturę w latach 2009–2019. Jeżeli złożyły wniosek w czerwcu, to ich świadczenie jest dużo niższe niż osób, które złożyły wniosek w kwietniu czy maju. Wynika to stąd, że suma wskaźników waloryzacji kwartalnej, którymi zostałyby objęte składki emerytalne oraz kapitał początkowy przy przejściu na emeryturę w kwietniu lub maju, jest zazwyczaj wyższa od wskaźnika waloryzacji rocznej, który stosuje się przy ustalaniu emerytury w czerwcu danego roku.
Sprawa dotyczy wielu osób, które kierują do mnie liczne zapytania o termin i sposób rozwiązania problemu tzw. emerytur czerwcowych. Rząd podejmował kilka prób, które okazały się niewystarczające.
Konstytucyjność zasad przyznawania tzw. emerytur czerwcowych na wniosek zgłoszony przed 1 czerwca 2021 r. zakwestionował, zapadłym w sprawie P 7/22 rozstrzygnięciem z 15 listopada 2023 r., Trybunał Konstytucyjny.
Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę Panią Ministrę o odpowiedzi na pytania:
Kiedy planowana jest realizacja wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2023 r.?
Czy bez nowelizacji przepisów jest możliwe przeliczenie emerytury dla osób, które przeszły na emeryturę w czerwcu w latach 2009–2019?
Ilu osób dotyczy problem tzw. emerytur czerwcowych?
Z wyrazami szacunku
Tadeusz Tomaszewski
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
10
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
6.4 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6881 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.544.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 5380 Pana Posła Tadeusza Tomaszewskiego w sprawie
rozwiązania problemu dotyczącego tzw. emerytur czerwcowych, proszę przyjąć poniższe
wyjaśnienia.
Zgodnie z nowym algorytmem obliczania wymiaru emerytury dla ubezpieczonych
urodzonych po 1948 r., którzy zostali objęci reformą emerytalną, świadczenie osoby
przechodzącej na emeryturę w czerwcu, obliczane z zastosowaniem tzw. nowych zasad
wymiaru określonych w art. 25-26 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych było zwykle niższe od świadczenia tej osoby, gdyby przeszła ona na emeryturę
w kwietniu lub maju danego roku. Wynikało to stąd, że suma wskaźników waloryzacji
kwartalnej, którymi zostałyby objęte składki emerytalne oraz kapitał początkowy przy
przejściu na emeryturę w kwietniu lub maju, jest zazwyczaj wyższa od wskaźnika waloryzacji
rocznej, który stosuje się przy ustalaniu emerytury w czerwcu danego roku.
Doraźne rozwiązanie tej kwestii, z którego skorzystały osoby przechodzące na emeryturę
w czerwcu 2020 r., zawiera ustawa z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw
w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2
(Dz. U. poz. 875). Zgodnie z art. 53 tej ustawy, w przypadku ustalania wysokości emerytury
w czerwcu 2020 r., waloryzacji składek stanowiących podstawę obliczenia emerytury
dokonuje się w taki sam sposób, jak przy ustalaniu wysokości emerytury w maju 2020 r., jeżeli
jest to korzystniejsze dla ubezpieczonego. Celem tej regulacji było to, aby podstawa wymiaru
emerytury ustalona na 1 czerwca 2020 r. nie była niższa od ustalonej na 31 maja tegoż roku.
Kwestia nowo przyznawanych tzw. emerytur czerwcowych została uregulowana w ustawie
z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz
niektórych innych ustaw. Zmiany weszły w życie z dniem 18 września 2021 r. i dotyczyły
emerytur ustalonych w czerwcu 2021 r. oraz miały obowiązywać na przyszłość. Ustawą tą
na stałe wprowadzono rozwiązanie, które zafunkcjonowało w 2020 r. W ustawie nie
przewidziano jednak regulacji, które dawałyby możliwość ustalenia na nowo wysokości
emerytury (z uwzględnieniem zmian dotyczących sposobu waloryzacji składek
emerytalnych oraz kapitału początkowego) osobom, którym już ustalono wysokość
emerytury w czerwcu w latach poprzednich (lata 2009-2019), gdyż przyjęto generalną
zasadę, że proponowane przepisy dotyczą jedynie osób przechodzących na emeryturę,
począwszy od czerwca 2021 r. Bez nowelizacji przepisów nie jest zatem możliwe przeliczenie
emerytury w tym zakresie dla osoby, która przeszła na emeryturę w czerwcu w latach 2009-
2019.
Jednocześnie należy wskazać, że problem tzw. emerytur czerwcowych, zgodnie z danymi
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, dotyczył ok. 93 tys. świadczeniobiorców w marcu 2024 r.
Konstytucyjność zasad przyznawania tzw. "emerytur czerwcowych" na wniosek zgłoszony
przed 1 czerwca 2021 r. zakwestionował zapadłym w sprawie P 7/22 rozstrzygnięciem z 15
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
listopada 2023 r. Trybunał Konstytucyjny. Rozstrzygnięcie to zapadło w składzie: Stanisław
Piotrowicz, Justyn Piskorski, Piotr Pszczółkowski, Bartłomiej Sochański oraz Wojciech Sych.
Sejm RP, uchwałą z 6 marca 2024 r. w sprawie usunięcia skutków kryzysu konstytucyjnego
lat 2015–2023, w kontekście działalności Trybunału Konstytucyjnego stwierdził, że
uchwała Sejmu RP z 15 września 2017 r. w sprawie wyboru sędziego Trybunału
Konstytucyjnego (dot. Justyna Piskorskiego) została podjęta z rażącym naruszeniem prawa,
a tym samym pozbawiona jest mocy prawnej i nie wywołała skutków prawnych w niej
przewidzianych. Dodatkowo Sejm, w uchwale z 6 marca 2024 r. w sprawie usunięcia skutków
kryzysu konstytucyjnego lat 2015–2023, w kontekście działalności Trybunału
Konstytucyjnego stwierdził, że funkcję Prezesa Trybunału Konstytucyjnego sprawuje osoba
nieuprawniona, a w konsekwencji wszystkie decyzje proceduralne - w tym zwłaszcza
wyznaczenie składów orzekających - podejmowane przez Julię Przyłębską, mogą być
podważane. W konkluzji Sejm RP podniósł, że uwzględnienie w działalności organu władzy
publicznej rozstrzygnięć Trybunału Konstytucyjnego wydanych z naruszeniem prawa może
zostać uznane za naruszenie zasady legalizmu przez ten organ. Uwagi te odnoszą się do
sposobu i zakresu uwzględniania skutków rozstrzygnięcia, które wydał Trybunał
Konstytucyjny w sprawie P 7/22.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, bez względu na ocenę trafności argumentacji
konstytucyjnej podniesionej w przywołanej sprawie przez Trybunał Konstytucyjny,
postrzega poruszone w niej zagadnienie nie tyle w perspektywie wykonania rozstrzygnięcia
Trybunału Konstytucyjnego, ale w kategoriach rozwiązania problemu określonej grupy
emerytów, których świadczenia zostały ukształtowane w niekorzystny dla nich sposób
wskutek przejścia tych osób na emeryturę w czerwcu. W ocenie Ministra Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej zagadnienie to jest ważkie i wymaga podjęcia działań zmierzających do
wypracowania adekwatnego do jego wagi rozwiązania.
W tym zakresie kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej podjęło
współpracę z Ministrem Finansów oraz Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. 22
października 2024 r. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wystąpiła do
Przewodniczącego Zespołu ds. Programowania Prac Rządu z prośbą o wprowadzenie do
Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów projektu ustawy, który ma na
celu uregulowanie tego zagadnienia. 4 listopada 2024 r. projekt został wpisany do wykazu
prac pod nr UD160.
W projekcie ustawy proponuje się, by w przypadku osoby, której przyznano emeryturę lub
rentę rodzinną w czerwcu w latach 2009-2019, jej emerytura lub renta rodzinna, na złożony
przez nią do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek, podlegała ponownemu ustaleniu
wysokości z zastosowaniem rozwiązania przewidującego, że waloryzacji składek,
stanowiących podstawę obliczenia emerytury, dokonuje się w taki sam sposób jak przy
ustalaniu wysokości emerytury w maju danego roku, jeżeli jest to korzystniejsze dla
ubezpieczonego. Tak ustalona wysokość emerytury i renty rodzinnej podlegałaby następnie
waloryzacji na zasadach, jakie obowiązywały po dniu przyznania emerytury lub renty
rodzinnej. Emerytura lub renta rodzinna w nowej wysokości przysługiwałaby od miesiąca
złożenia ww. wniosku do ZUS.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.544.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 5380 Pana Posła Tadeusza Tomaszewskiego w sprawie
rozwiązania problemu dotyczącego tzw. emerytur czerwcowych, proszę przyjąć poniższe
wyjaśnienia.
Zgodnie z nowym algorytmem obliczania wymiaru emerytury dla ubezpieczonych
urodzonych po 1948 r., którzy zostali objęci reformą emerytalną, świadczenie osoby
przechodzącej na emeryturę w czerwcu, obliczane z zastosowaniem tzw. nowych zasad
wymiaru określonych w art. 25-26 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych było zwykle niższe od świadczenia tej osoby, gdyby przeszła ona na emeryturę
w kwietniu lub maju danego roku. Wynikało to stąd, że suma wskaźników waloryzacji
kwartalnej, którymi zostałyby objęte składki emerytalne oraz kapitał początkowy przy
przejściu na emeryturę w kwietniu lub maju, jest zazwyczaj wyższa od wskaźnika waloryzacji
rocznej, który stosuje się przy ustalaniu emerytury w czerwcu danego roku.
Doraźne rozwiązanie tej kwestii, z którego skorzystały osoby przechodzące na emeryturę
w czerwcu 2020 r., zawiera ustawa z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw
w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2
(Dz. U. poz. 875). Zgodnie z art. 53 tej ustawy, w przypadku ustalania wysokości emerytury
w czerwcu 2020 r., waloryzacji składek stanowiących podstawę obliczenia emerytury
dokonuje się w taki sam sposób, jak przy ustalaniu wysokości emerytury w maju 2020 r., jeżeli
jest to korzystniejsze dla ubezpieczonego. Celem tej regulacji było to, aby podstawa wymiaru
emerytury ustalona na 1 czerwca 2020 r. nie była niższa od ustalonej na 31 maja tegoż roku.
Kwestia nowo przyznawanych tzw. emerytur czerwcowych została uregulowana w ustawie
z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz
niektórych innych ustaw. Zmiany weszły w życie z dniem 18 września 2021 r. i dotyczyły
emerytur ustalonych w czerwcu 2021 r. oraz miały obowiązywać na przyszłość. Ustawą tą
na stałe wprowadzono rozwiązanie, które zafunkcjonowało w 2020 r. W ustawie nie
przewidziano jednak regulacji, które dawałyby możliwość ustalenia na nowo wysokości
emerytury (z uwzględnieniem zmian dotyczących sposobu waloryzacji składek
emerytalnych oraz kapitału początkowego) osobom, którym już ustalono wysokość
emerytury w czerwcu w latach poprzednich (lata 2009-2019), gdyż przyjęto generalną
zasadę, że proponowane przepisy dotyczą jedynie osób przechodzących na emeryturę,
począwszy od czerwca 2021 r. Bez nowelizacji przepisów nie jest zatem możliwe przeliczenie
emerytury w tym zakresie dla osoby, która przeszła na emeryturę w czerwcu w latach 2009-
2019.
Jednocześnie należy wskazać, że problem tzw. emerytur czerwcowych, zgodnie z danymi
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, dotyczył ok. 93 tys. świadczeniobiorców w marcu 2024 r.
Konstytucyjność zasad przyznawania tzw. "emerytur czerwcowych" na wniosek zgłoszony
przed 1 czerwca 2021 r. zakwestionował zapadłym w sprawie P 7/22 rozstrzygnięciem z 15
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
listopada 2023 r. Trybunał Konstytucyjny. Rozstrzygnięcie to zapadło w składzie: Stanisław
Piotrowicz, Justyn Piskorski, Piotr Pszczółkowski, Bartłomiej Sochański oraz Wojciech Sych.
Sejm RP, uchwałą z 6 marca 2024 r. w sprawie usunięcia skutków kryzysu konstytucyjnego
lat 2015–2023, w kontekście działalności Trybunału Konstytucyjnego stwierdził, że
uchwała Sejmu RP z 15 września 2017 r. w sprawie wyboru sędziego Trybunału
Konstytucyjnego (dot. Justyna Piskorskiego) została podjęta z rażącym naruszeniem prawa,
a tym samym pozbawiona jest mocy prawnej i nie wywołała skutków prawnych w niej
przewidzianych. Dodatkowo Sejm, w uchwale z 6 marca 2024 r. w sprawie usunięcia skutków
kryzysu konstytucyjnego lat 2015–2023, w kontekście działalności Trybunału
Konstytucyjnego stwierdził, że funkcję Prezesa Trybunału Konstytucyjnego sprawuje osoba
nieuprawniona, a w konsekwencji wszystkie decyzje proceduralne - w tym zwłaszcza
wyznaczenie składów orzekających - podejmowane przez Julię Przyłębską, mogą być
podważane. W konkluzji Sejm RP podniósł, że uwzględnienie w działalności organu władzy
publicznej rozstrzygnięć Trybunału Konstytucyjnego wydanych z naruszeniem prawa może
zostać uznane za naruszenie zasady legalizmu przez ten organ. Uwagi te odnoszą się do
sposobu i zakresu uwzględniania skutków rozstrzygnięcia, które wydał Trybunał
Konstytucyjny w sprawie P 7/22.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, bez względu na ocenę trafności argumentacji
konstytucyjnej podniesionej w przywołanej sprawie przez Trybunał Konstytucyjny,
postrzega poruszone w niej zagadnienie nie tyle w perspektywie wykonania rozstrzygnięcia
Trybunału Konstytucyjnego, ale w kategoriach rozwiązania problemu określonej grupy
emerytów, których świadczenia zostały ukształtowane w niekorzystny dla nich sposób
wskutek przejścia tych osób na emeryturę w czerwcu. W ocenie Ministra Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej zagadnienie to jest ważkie i wymaga podjęcia działań zmierzających do
wypracowania adekwatnego do jego wagi rozwiązania.
W tym zakresie kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej podjęło
współpracę z Ministrem Finansów oraz Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. 22
października 2024 r. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wystąpiła do
Przewodniczącego Zespołu ds. Programowania Prac Rządu z prośbą o wprowadzenie do
Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów projektu ustawy, który ma na
celu uregulowanie tego zagadnienia. 4 listopada 2024 r. projekt został wpisany do wykazu
prac pod nr UD160.
W projekcie ustawy proponuje się, by w przypadku osoby, której przyznano emeryturę lub
rentę rodzinną w czerwcu w latach 2009-2019, jej emerytura lub renta rodzinna, na złożony
przez nią do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek, podlegała ponownemu ustaleniu
wysokości z zastosowaniem rozwiązania przewidującego, że waloryzacji składek,
stanowiących podstawę obliczenia emerytury, dokonuje się w taki sam sposób jak przy
ustalaniu wysokości emerytury w maju danego roku, jeżeli jest to korzystniejsze dla
ubezpieczonego. Tak ustalona wysokość emerytury i renty rodzinnej podlegałaby następnie
waloryzacji na zasadach, jakie obowiązywały po dniu przyznania emerytury lub renty
rodzinnej. Emerytura lub renta rodzinna w nowej wysokości przysługiwałaby od miesiąca
złożenia ww. wniosku do ZUS.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --