Interpelacja nr 5372
Interpelacja w sprawie likwidacji limitów NFZ i problemów służby zdrowia
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie likwidacji limitów NFZ i problemów służby zdrowia
Interpelacja nr 5372
do ministra zdrowia
w sprawie likwidacji limitów NFZ i problemów służby zdrowia
Zgłaszający: Wojciech Szarama
Data wpływu: 09-10-2024
Pani Izabela Leszczyna
Minister Zdrowia
Na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M.P. 2002 nr 23 poz. 398, 2003 nr 23 poz. 337, 2004 nr 12 poz. 182, 2005 nr 16 poz. 263, nr 42 poz. 556, nr 66 poz. 912, nr 76 poz. 1062, 2006 nr 15 poz. 194 oraz 2007 nr 23 poz. 253, kieruję do Pani Minister interpelację w sprawie likwidacji limitów NFZ i problemów służby zdrowia.
Od kilku miesięcy nawarstwiają się problemy w służbie zdrowia. O dramatycznej sytuacji mówią pracownicy niemal wszystkich szpitali powiatowych i miejskich w Polsce. Jak się okazuje, Narodowy Fundusz Zdrowia nie płaci placówkom pełnych kosztów wykonanych świadczeń, w tym nadwykonań. Do szpitali nie wpływają środki ani za wykonania świadczeń limitowanych, ani nielimitowanych, co już przekłada się m.in. na problemy z wypłatą wynagrodzeń. Jak informuje Waldemar Malinowski, prezes Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Szpitali Powiatowych, szpitale z 11 województw kraju czekają na pieniądze z NFZ za nadwykonania nielimitowanych świadczeń za II kwartał. Z jego słów wynika, że zaległości w rozliczeniach wynoszą ok. 3 mld zł!
Tylko w moim okręgu wyborczym, obejmującym Bytom, Zabrze, Gliwice oraz powiaty tarnogórski i gliwicki, NFZ – bez informacji dotyczących szpitali klinicznych oraz Narodowego Instytutu Onkologii w Gliwicach – nie zapłacił szpitalom aż 63 mln zł za nadwykonania. W samym Bytomiu, na dzień 31 sierpnia 2024 roku, to kwota 5.777.181,68 zł, w tym 2.360.422,55 zł to świadczenia nielimitowane.
Przypominam, że hasło zniesienia limitów NFZ w lecznictwie szpitalnym zostało zawarte w jednym w tzw. 100 konkretów Koalicji Obywatelskiej w kampanii wyborczej sprzed roku, którego treść brzmi: „Zniesiemy limity NFZ w lecznictwie szpitalnym, dzięki czemu znacząco skróci się czas oczekiwania na konsultacje i zabiegi“. Tymczasem brak płatności za niektóre świadczenia ponad limit oznacza, że pacjenci będą zapisywani na planowe zabiegi dopiero na przyszły rok – ostrzegają przedstawiciele szpitali. Jest oczywiste, iż taka sytuacja powoduje zagrożenie dla zdrowia, a w niektórych przypadkach także życia Polaków.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Kiedy zostaną zniesione limity NFZ w lecznictwie szpitalnym?
Jakie działania zmierzające do likwidacji limitów NFZ podjęło kierowane przez Panią ministerstwo?
Jakie działania podjęło Ministerstwo Zdrowia w celu natychmiastowego przekazania środków finansowych szpitalom?
Kiedy szpitale otrzymają należne im pieniądze z NFZ?
Interpelacja nr 5372
do ministra zdrowia
w sprawie likwidacji limitów NFZ i problemów służby zdrowia
Zgłaszający: Wojciech Szarama
Data wpływu: 09-10-2024
Pani Izabela Leszczyna
Minister Zdrowia
Na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M.P. 2002 nr 23 poz. 398, 2003 nr 23 poz. 337, 2004 nr 12 poz. 182, 2005 nr 16 poz. 263, nr 42 poz. 556, nr 66 poz. 912, nr 76 poz. 1062, 2006 nr 15 poz. 194 oraz 2007 nr 23 poz. 253, kieruję do Pani Minister interpelację w sprawie likwidacji limitów NFZ i problemów służby zdrowia.
Od kilku miesięcy nawarstwiają się problemy w służbie zdrowia. O dramatycznej sytuacji mówią pracownicy niemal wszystkich szpitali powiatowych i miejskich w Polsce. Jak się okazuje, Narodowy Fundusz Zdrowia nie płaci placówkom pełnych kosztów wykonanych świadczeń, w tym nadwykonań. Do szpitali nie wpływają środki ani za wykonania świadczeń limitowanych, ani nielimitowanych, co już przekłada się m.in. na problemy z wypłatą wynagrodzeń. Jak informuje Waldemar Malinowski, prezes Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Szpitali Powiatowych, szpitale z 11 województw kraju czekają na pieniądze z NFZ za nadwykonania nielimitowanych świadczeń za II kwartał. Z jego słów wynika, że zaległości w rozliczeniach wynoszą ok. 3 mld zł!
Tylko w moim okręgu wyborczym, obejmującym Bytom, Zabrze, Gliwice oraz powiaty tarnogórski i gliwicki, NFZ – bez informacji dotyczących szpitali klinicznych oraz Narodowego Instytutu Onkologii w Gliwicach – nie zapłacił szpitalom aż 63 mln zł za nadwykonania. W samym Bytomiu, na dzień 31 sierpnia 2024 roku, to kwota 5.777.181,68 zł, w tym 2.360.422,55 zł to świadczenia nielimitowane.
Przypominam, że hasło zniesienia limitów NFZ w lecznictwie szpitalnym zostało zawarte w jednym w tzw. 100 konkretów Koalicji Obywatelskiej w kampanii wyborczej sprzed roku, którego treść brzmi: „Zniesiemy limity NFZ w lecznictwie szpitalnym, dzięki czemu znacząco skróci się czas oczekiwania na konsultacje i zabiegi“. Tymczasem brak płatności za niektóre świadczenia ponad limit oznacza, że pacjenci będą zapisywani na planowe zabiegi dopiero na przyszły rok – ostrzegają przedstawiciele szpitali. Jest oczywiste, iż taka sytuacja powoduje zagrożenie dla zdrowia, a w niektórych przypadkach także życia Polaków.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Kiedy zostaną zniesione limity NFZ w lecznictwie szpitalnym?
Jakie działania zmierzające do likwidacji limitów NFZ podjęło kierowane przez Panią ministerstwo?
Jakie działania podjęło Ministerstwo Zdrowia w celu natychmiastowego przekazania środków finansowych szpitalom?
Kiedy szpitale otrzymają należne im pieniądze z NFZ?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
5 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
13
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.4 / 1k zn.
- Zawiera 5 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (13)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
13508 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLF.050.60.2024.DP
Warszawa, 29 października 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 5372 Pana Wojciecha Szaramy, Posła na Sejm RP z dnia 14
października 2024 r. w sprawie likwidacji limitów NFZ i problemów służby zdrowia,
uprzejmie proszę o przyjęcie następujących informacji.
Kiedy zniesione zostaną limity NFZ w lecznictwie szpitalnym? oraz
Jakie działania zmierzające do likwidacji limitów NFZ podjęło kierowane przez Panią
Ministerstwo?
Ministerstwo Zdrowia, Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) oraz Agencja Oceny Technologii
Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) wspólnie realizują projekt „Odwrócona Piramida
Świadczeń”.
Celem projektu jest opracowanie założeń i wdrożenie rozwiązań systemowych, rozumianych
jako kompleksowa rewizja definicji produktów rozliczeniowych w zarządzeniach Prezesa
NFZ oraz zaproponowanie zmian legislacyjnych, w szczególności modyfikacji
w rozporządzeniach Ministra Zdrowia.
Cele szczegółowe projektu to:
przeniesienie ciężaru świadczeń diagnostycznych i leczniczych o charakterze
ambulatoryjnym udzielanych w ramach leczenia szpitalnego na korzyść ambulatoryjnej
opieki specjalistycznej;
wypracowanie mechanizmów umożliwiających dostosowanie płatności do ścieżki
klinicznej pacjenta wynikającej z obecnie obowiązujących standardów postępowania
medycznego,
-- 1 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
opracowanie schematów współpracy i komunikacji pomiędzy podstawową opieką
zdrowotną, ambulatoryjną opieką specjalistyczną i leczeniem szpitalnym, w ramach
diagnostyki i leczenia oraz kontynuacji opieki nad pacjentem.
Obecnie funkcjonujący system umożliwia nieoptymalne, z punktu widzenia systemu
i pacjenta, realizowanie procedur diagnostycznych i wybranych procedur leczniczych
w leczeniu szpitalnym. Obserwowane jest obciążenie szpitali realizacją świadczeń
nieadekwatnych, zbędnie generujących koszty, absorbujących potencjał szpitalny, co
ogranicza racjonalizację wykorzystania zasobów szpitalnych. Problemem, na który
odpowiada projekt, jest także niedobór funkcjonujących schematów komunikacji w opiece,
brak koordynacji i współpracy w opiece nad pacjentem na różnych poziomach leczenia.
Zaproponowane podejście do rozwiązania tego problemu, bazujące na wprowadzeniu
systematycznej rewizji systemu udzielania świadczeń, w szczególności po stronie produktów
rozliczeniowych płatnika oraz zaangażowaniu najważniejszych interesariuszy, umożliwi
wprowadzenie istotnej zmiany systemowej.
Zaplanowane w projekcie działania związane z optymalizacją procesu diagnostyki i leczenia
pacjenta będą przyczynią się do uwalniania zasobów kadrowych, przekładając się tym
samym na poprawę dostępności usług zdrowotnych. Po zakończeniu projektu, system
finansowania świadczeń opieki zdrowotnej będzie funkcjonował zgodnie z wypracowanymi
i wdrożonymi w ramach projektu rozwiązaniami. Zostanie zbudowana i utrzymywana po
projekcie sprawność operacyjna w ramach MZ i NFZ do ewaluacji i dalszej ewolucji systemu
rozliczeniowego.
Jakie działania podjęło Ministerstwo Zdrowia w celu natychmiastowego przekazania
środków finansowych szpitalom? oraz
Kiedy szpitale otrzymają należne im pieniądze z NFZ?
Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 9 pkt 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r.
o finansach publicznych NFZ należy do jednostek sektora finansów publicznych i w związku
z powyższym wartość finansowanych w danym roku przez NFZ świadczeń opieki zdrowotnej
zdeterminowana jest poziomem środków zapisanych na ten cel w planie finansowym NFZ
zatwierdzonym przez Ministra Zdrowia w porozumieniu z Ministrem Finansów,
sporządzonym zgodnie z uregulowaniami art. 120 i 121 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r.
o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Plan finansowy Narodowego Funduszu Zdrowia na rok 2024 został sporządzony zgodnie
z przepisami ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych oraz przepisami wydanymi na podstawie delegacji w niej zawartych i w dniu
29 września 2023 r. został zatwierdzony przez Ministra Zdrowia w porozumieniu
z Ministrem Finansów.
-- 2 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Ujęte w zatwierdzonym planie finansowym NFZ na 2024 r. planowane koszty realizacji
zadań NFZ wynosiły 166 168 207 tys. zł.
W wyniku dokonanych zmian planu finansowego NFZ na 2024 r. planowane koszty realizacji
zadań NFZ (poz. B planu finansowego) zostały zwiększone łącznie o 21 165 577 tys. zł
do poziomu 187 333 784 tys. zł.
Finansowanie przez oddziały wojewódzkie NFZ udzielonych przez świadczeniodawców
świadczeń opieki zdrowotnej odbywa się zgodnie z postanowieniami umów o udzielanie
świadczeń opieki zdrowotnej i przepisami:
- art. 132 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146, z późn. zm.), zgodnie
z którymi wysokość łącznych zobowiązań Funduszu wynikających z zawartych ze
świadczeniodawcami umów nie może przekroczyć wysokości kosztów przewidzianych na
ten cel w planie finansowym Funduszu;
- § 14 załącznika do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie
ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2023 r. poz.
1194, z późn. zm.), zgodnie z którymi Fundusz zobowiązany jest dofinansowania świadczeń
udzielonych w okresie rozliczeniowym, do kwoty zobowiązania Funduszu wobec
świadczeniodawcy określonej w umowie dla danego zakresu świadczeń.
Ponadto, zgodnie z treścią przepisu art. 132 ust. 1 ww. ustawy podstawą udzielania
świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez Fundusz jest
umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawarta pomiędzy świadczeniodawcą
a Funduszem, z zastrzeżeniem art. 19 ust. 4 i art. 132c. Zgodnie z treścią przepisu art. 136
ust. 1 pkt 5 tejże ustawy umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej określa
w szczególności kwotę zobowiązania Funduszu wobec świadczeniodawcy.
Powyższe oznacza, że zrealizowane w danym okresie sprawozdawczym świadczenia opieki
zdrowotnej, finansowane są do poziomu określonego w planie rzeczowo-finansowym
stanowiącym załącznik do umowy zawartej dobrowolnie przez świadczeniodawcę.
Jednocześnie należy wskazać, że NFZ ma obowiązek pokrycia wszystkich świadczeń
nielimitowanych, a ich finansowanie odbywa się zgodnie zobowiązującymi przepisami, w tym
szczegółowymi warunkami zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej,
zgodnie z którymi w sytuacji, gdy wartość wykonanych świadczeń przekroczy określoną dla
nich kwotę zobowiązania NFZ wobec świadczeniodawcy, na wniosek świadczeniodawcy
składany po upływie kwartału, w którym nastąpiło to przekroczenie – odpowiedniemu
zwiększeniu ulega liczba jednostek rozliczeniowych i kwota zobowiązania w tychże
zakresach świadczeń oraz odpowiednio kwota zobowiązania z tytułu realizacji umowy.
Ponadto zgodnie z zapewnieniami NFZ, w zakresie posiadanych kompetencji oraz środków
finansowych oddziały wojewódzkie NFZ prowadzą działania zmierzające do zmiany
-- 3 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
warunków finansowych umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zarówno na
wniosek świadczeniodawców jak i z inicjatywy własnej oddziału wojewódzkiego NFZ,
uwzględniające m.in. wyniki analizy stopnia wykorzystania przez świadczeniodawców
środków zaangażowanych w umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Działania te
ukierunkowane są na optymalne wykorzystanie środków finansowych przeznaczonych na
finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej określonych w planie oddziału wojewódzkiego
NFZ i wzrostu wartości umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej – w kontekście
poprawy dostępności do świadczeń zdrowotnych, zakontraktowania większej liczby
świadczeń i opłacenia nadwykonań.
Ponadto należy wskazać, że zgodnie z zarządzeniem Nr 24/2024/DEF Prezesa Narodowego
Funduszu Zdrowia z dnia 4 marca 2024 r. w sprawie zmiany planu finansowego Narodowego
Funduszu Zdrowia na 2024 rok, zabezpieczone zostały środki finansowe w kwocie
2 237 597 tys. zł niezbędne na sfinansowanie kosztów świadczeń opieki zdrowotnej
udzielonych w 2023 r. ponad limit wynikający z umowy o udzielanie świadczeń opieki
zdrowotnej w limitowanych i nielimitowanych zakresach świadczeń. Wykorzystując
powyższe środki, zgodnie z informacją Centrali NFZ, dyrektorzy Oddziałów Wojewódzkich
NFZ rozliczyli i sfinansowali świadczenia opieki zdrowotnej udzielone w 2023 r. ponad limit
umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Ponadto Minister Finansów wyemitował i przekazał NFZ obligacje skarbowe o wartości
3 mld złotych, z przeznaczeniem na konkretne obszary świadczeń, m.in.:
leczenie onkologiczne i diagnostykę onkologiczną dzieci i dorosłych;
psychiatrię dziecięcą;
leczenie i diagnostykę chorób rzadkich dzieci.
Decyzją Minister Zdrowia, Narodowy Fundusz Zdrowia otrzymał wyższą dotację, celem
sfinansowania świadczeń gwarantowanych, w tym w nielimitowanych zakresach świadczeń:
1) pierwsza transza środków na zwiększenie dotacji podmiotowej dla NFZ na 2024 r.
w kwocie 1 246 mln zł została przeznaczona na zwiększenie kosztów świadczeń
w oddziałach wojewódzkich NFZ w celu sfinansowania nadwykonań w nielimitowanych
zakresach świadczeń za I kw. 2024 r.;
2) w dniu 13 września 2024 r., do NFZ zostały przekazane zwiększone środki w łącznej
wysokości 1 648,65 mln zł, które zostały przeznaczone na sfinansowanie nadwykonań za
I półrocze 2024 r. w zakresach nielimitowanych;
3) w związku z decyzją Minister Zdrowia z dnia 14 października 2024 r. oraz decyzjami
Ministra Finansów z dnia 15 października 2024 r., nastąpiło kolejne zwiększenie środków
dotacji podmiotowej dla NFZ na 2024 r. odpowiednio o 500 mln zł oraz 222,85 mln zł.
Mając na uwadze przepis art. 31n pkt 2c w związku z art. 31ha ustawy o świadczeniach opieki
zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych Prezes Agencji Oceny Technologii
-- 4 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
Medycznych i Taryfikacji przygotował na zlecenie Ministra Zdrowia rekomendację
Nr 48/2024 z dnia 24 maja 2024 r. Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych
i Taryfikacji w sprawie zmiany sposobu lub poziomu finansowania świadczeń opieki
zdrowotnej.
Minister Zdrowia zatwierdziła do realizacji rekomendację w najkorzystniejszym dla
świadczeniodawców wariancie nr 3, tj. uwzględniającym we wzroście cen jednostek
rozliczeniowych skutki realizacji ustawy z dnia 26 maja 2022 r. o zmianie ustawy o sposobie
ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych
w podmiotach leczniczych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 2139) oraz
określenie cen minimalnych w wybranych grupach zakresów oraz uwzględnienie we
wzroście kwot zobowiązania NFZ wzrostu wynagrodzeń dla pozostałych form zatrudnienia,
wzrostu inflacji, dokonanie zmiany w wybranych obszarach świadczeń zidentyfikowanych
jako wymagające pilnej interwencji w zakresie zwiększenia poziomu finansowania, w tym
istotnych dla działalności szpitali I i II stopnia poziomów systemu oraz zwiększenie liczby
jednostek sprawozdawczych w ryczałcie PSZ i liczby jednostek rozliczeniowych w obszarach
o największym potencjale do wzrostu liczby realizowanych świadczeń, co do których
jednocześnie wystąpiły największe różnice pomiędzy wartością zawartych umów na okres
styczeń-marzec 2024, a wartością udzielonych, sprawozdanych i poprawnie
zweryfikowanych świadczeń w tym okresie.
W związku z powyższym dyrektorzy oddziałów wojewódzkich NFZ przedstawili
świadczeniodawcom aneksy do umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej
implementujące wariant nr 3 rekomendacji Prezesa AOTMiT.
W efekcie powyższego procesu aneksowaniem objęto 35 687 umów o udzielanie świadczeń
opieki zdrowotnej zwiększając ich wartość na II półrocze 2024 r. o 7 856 969 981,23 zł.
Niezależnie od powyższego pragnę zapewnić, że Ministerstwo Zdrowia wspólnie
z Narodowym Funduszem Zdrowia nieustannie podejmują działania umożliwiające
finansowanie świadczeń ponadlimitowych, natomiast jeśli nastąpi konieczność zwiększenia
nakładów finansowych na świadczenia opieki zdrowotnej, Minister Zdrowia może
skorzystać z instrumentu, jakim jest wsparcie z budżetu państwa dla NFZ na finansowanie
świadczeń gwarantowanych, o którym mowa w art. 131d ustawy o świadczeniach, na
podstawie którego minister właściwy do spraw zdrowia jest uprawniony do przekazania NFZ
dotacji podmiotowej lub wpłaty na zasilenie funduszu zapasowego NFZ.
Odnosząc się natomiast do poruszonej w tekście interpelacji kwestii zapłaty przez NFZ za
nadwykonania w okręgu wyborczym Pana Posła, obejmującym Bytom, Zabrze, Gliwice oraz
powiaty tarnogórski i gliwicki, Śląski OW NFZ poinformował, że sfinansował wszystkie
świadczenia nielimitowane za okres I półrocza br. na poziomie 100% zgodnie z jednakowymi
zasadami dla wszystkich świadczeniodawców.
-- 5 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 6 of 6 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLF.050.60.2024.DP
Warszawa, 29 października 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 5372 Pana Wojciecha Szaramy, Posła na Sejm RP z dnia 14
października 2024 r. w sprawie likwidacji limitów NFZ i problemów służby zdrowia,
uprzejmie proszę o przyjęcie następujących informacji.
Kiedy zniesione zostaną limity NFZ w lecznictwie szpitalnym? oraz
Jakie działania zmierzające do likwidacji limitów NFZ podjęło kierowane przez Panią
Ministerstwo?
Ministerstwo Zdrowia, Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) oraz Agencja Oceny Technologii
Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) wspólnie realizują projekt „Odwrócona Piramida
Świadczeń”.
Celem projektu jest opracowanie założeń i wdrożenie rozwiązań systemowych, rozumianych
jako kompleksowa rewizja definicji produktów rozliczeniowych w zarządzeniach Prezesa
NFZ oraz zaproponowanie zmian legislacyjnych, w szczególności modyfikacji
w rozporządzeniach Ministra Zdrowia.
Cele szczegółowe projektu to:
przeniesienie ciężaru świadczeń diagnostycznych i leczniczych o charakterze
ambulatoryjnym udzielanych w ramach leczenia szpitalnego na korzyść ambulatoryjnej
opieki specjalistycznej;
wypracowanie mechanizmów umożliwiających dostosowanie płatności do ścieżki
klinicznej pacjenta wynikającej z obecnie obowiązujących standardów postępowania
medycznego,
-- 1 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
opracowanie schematów współpracy i komunikacji pomiędzy podstawową opieką
zdrowotną, ambulatoryjną opieką specjalistyczną i leczeniem szpitalnym, w ramach
diagnostyki i leczenia oraz kontynuacji opieki nad pacjentem.
Obecnie funkcjonujący system umożliwia nieoptymalne, z punktu widzenia systemu
i pacjenta, realizowanie procedur diagnostycznych i wybranych procedur leczniczych
w leczeniu szpitalnym. Obserwowane jest obciążenie szpitali realizacją świadczeń
nieadekwatnych, zbędnie generujących koszty, absorbujących potencjał szpitalny, co
ogranicza racjonalizację wykorzystania zasobów szpitalnych. Problemem, na który
odpowiada projekt, jest także niedobór funkcjonujących schematów komunikacji w opiece,
brak koordynacji i współpracy w opiece nad pacjentem na różnych poziomach leczenia.
Zaproponowane podejście do rozwiązania tego problemu, bazujące na wprowadzeniu
systematycznej rewizji systemu udzielania świadczeń, w szczególności po stronie produktów
rozliczeniowych płatnika oraz zaangażowaniu najważniejszych interesariuszy, umożliwi
wprowadzenie istotnej zmiany systemowej.
Zaplanowane w projekcie działania związane z optymalizacją procesu diagnostyki i leczenia
pacjenta będą przyczynią się do uwalniania zasobów kadrowych, przekładając się tym
samym na poprawę dostępności usług zdrowotnych. Po zakończeniu projektu, system
finansowania świadczeń opieki zdrowotnej będzie funkcjonował zgodnie z wypracowanymi
i wdrożonymi w ramach projektu rozwiązaniami. Zostanie zbudowana i utrzymywana po
projekcie sprawność operacyjna w ramach MZ i NFZ do ewaluacji i dalszej ewolucji systemu
rozliczeniowego.
Jakie działania podjęło Ministerstwo Zdrowia w celu natychmiastowego przekazania
środków finansowych szpitalom? oraz
Kiedy szpitale otrzymają należne im pieniądze z NFZ?
Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 9 pkt 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r.
o finansach publicznych NFZ należy do jednostek sektora finansów publicznych i w związku
z powyższym wartość finansowanych w danym roku przez NFZ świadczeń opieki zdrowotnej
zdeterminowana jest poziomem środków zapisanych na ten cel w planie finansowym NFZ
zatwierdzonym przez Ministra Zdrowia w porozumieniu z Ministrem Finansów,
sporządzonym zgodnie z uregulowaniami art. 120 i 121 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r.
o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Plan finansowy Narodowego Funduszu Zdrowia na rok 2024 został sporządzony zgodnie
z przepisami ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych oraz przepisami wydanymi na podstawie delegacji w niej zawartych i w dniu
29 września 2023 r. został zatwierdzony przez Ministra Zdrowia w porozumieniu
z Ministrem Finansów.
-- 2 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Ujęte w zatwierdzonym planie finansowym NFZ na 2024 r. planowane koszty realizacji
zadań NFZ wynosiły 166 168 207 tys. zł.
W wyniku dokonanych zmian planu finansowego NFZ na 2024 r. planowane koszty realizacji
zadań NFZ (poz. B planu finansowego) zostały zwiększone łącznie o 21 165 577 tys. zł
do poziomu 187 333 784 tys. zł.
Finansowanie przez oddziały wojewódzkie NFZ udzielonych przez świadczeniodawców
świadczeń opieki zdrowotnej odbywa się zgodnie z postanowieniami umów o udzielanie
świadczeń opieki zdrowotnej i przepisami:
- art. 132 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146, z późn. zm.), zgodnie
z którymi wysokość łącznych zobowiązań Funduszu wynikających z zawartych ze
świadczeniodawcami umów nie może przekroczyć wysokości kosztów przewidzianych na
ten cel w planie finansowym Funduszu;
- § 14 załącznika do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie
ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2023 r. poz.
1194, z późn. zm.), zgodnie z którymi Fundusz zobowiązany jest dofinansowania świadczeń
udzielonych w okresie rozliczeniowym, do kwoty zobowiązania Funduszu wobec
świadczeniodawcy określonej w umowie dla danego zakresu świadczeń.
Ponadto, zgodnie z treścią przepisu art. 132 ust. 1 ww. ustawy podstawą udzielania
świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez Fundusz jest
umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawarta pomiędzy świadczeniodawcą
a Funduszem, z zastrzeżeniem art. 19 ust. 4 i art. 132c. Zgodnie z treścią przepisu art. 136
ust. 1 pkt 5 tejże ustawy umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej określa
w szczególności kwotę zobowiązania Funduszu wobec świadczeniodawcy.
Powyższe oznacza, że zrealizowane w danym okresie sprawozdawczym świadczenia opieki
zdrowotnej, finansowane są do poziomu określonego w planie rzeczowo-finansowym
stanowiącym załącznik do umowy zawartej dobrowolnie przez świadczeniodawcę.
Jednocześnie należy wskazać, że NFZ ma obowiązek pokrycia wszystkich świadczeń
nielimitowanych, a ich finansowanie odbywa się zgodnie zobowiązującymi przepisami, w tym
szczegółowymi warunkami zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej,
zgodnie z którymi w sytuacji, gdy wartość wykonanych świadczeń przekroczy określoną dla
nich kwotę zobowiązania NFZ wobec świadczeniodawcy, na wniosek świadczeniodawcy
składany po upływie kwartału, w którym nastąpiło to przekroczenie – odpowiedniemu
zwiększeniu ulega liczba jednostek rozliczeniowych i kwota zobowiązania w tychże
zakresach świadczeń oraz odpowiednio kwota zobowiązania z tytułu realizacji umowy.
Ponadto zgodnie z zapewnieniami NFZ, w zakresie posiadanych kompetencji oraz środków
finansowych oddziały wojewódzkie NFZ prowadzą działania zmierzające do zmiany
-- 3 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
warunków finansowych umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zarówno na
wniosek świadczeniodawców jak i z inicjatywy własnej oddziału wojewódzkiego NFZ,
uwzględniające m.in. wyniki analizy stopnia wykorzystania przez świadczeniodawców
środków zaangażowanych w umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Działania te
ukierunkowane są na optymalne wykorzystanie środków finansowych przeznaczonych na
finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej określonych w planie oddziału wojewódzkiego
NFZ i wzrostu wartości umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej – w kontekście
poprawy dostępności do świadczeń zdrowotnych, zakontraktowania większej liczby
świadczeń i opłacenia nadwykonań.
Ponadto należy wskazać, że zgodnie z zarządzeniem Nr 24/2024/DEF Prezesa Narodowego
Funduszu Zdrowia z dnia 4 marca 2024 r. w sprawie zmiany planu finansowego Narodowego
Funduszu Zdrowia na 2024 rok, zabezpieczone zostały środki finansowe w kwocie
2 237 597 tys. zł niezbędne na sfinansowanie kosztów świadczeń opieki zdrowotnej
udzielonych w 2023 r. ponad limit wynikający z umowy o udzielanie świadczeń opieki
zdrowotnej w limitowanych i nielimitowanych zakresach świadczeń. Wykorzystując
powyższe środki, zgodnie z informacją Centrali NFZ, dyrektorzy Oddziałów Wojewódzkich
NFZ rozliczyli i sfinansowali świadczenia opieki zdrowotnej udzielone w 2023 r. ponad limit
umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Ponadto Minister Finansów wyemitował i przekazał NFZ obligacje skarbowe o wartości
3 mld złotych, z przeznaczeniem na konkretne obszary świadczeń, m.in.:
leczenie onkologiczne i diagnostykę onkologiczną dzieci i dorosłych;
psychiatrię dziecięcą;
leczenie i diagnostykę chorób rzadkich dzieci.
Decyzją Minister Zdrowia, Narodowy Fundusz Zdrowia otrzymał wyższą dotację, celem
sfinansowania świadczeń gwarantowanych, w tym w nielimitowanych zakresach świadczeń:
1) pierwsza transza środków na zwiększenie dotacji podmiotowej dla NFZ na 2024 r.
w kwocie 1 246 mln zł została przeznaczona na zwiększenie kosztów świadczeń
w oddziałach wojewódzkich NFZ w celu sfinansowania nadwykonań w nielimitowanych
zakresach świadczeń za I kw. 2024 r.;
2) w dniu 13 września 2024 r., do NFZ zostały przekazane zwiększone środki w łącznej
wysokości 1 648,65 mln zł, które zostały przeznaczone na sfinansowanie nadwykonań za
I półrocze 2024 r. w zakresach nielimitowanych;
3) w związku z decyzją Minister Zdrowia z dnia 14 października 2024 r. oraz decyzjami
Ministra Finansów z dnia 15 października 2024 r., nastąpiło kolejne zwiększenie środków
dotacji podmiotowej dla NFZ na 2024 r. odpowiednio o 500 mln zł oraz 222,85 mln zł.
Mając na uwadze przepis art. 31n pkt 2c w związku z art. 31ha ustawy o świadczeniach opieki
zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych Prezes Agencji Oceny Technologii
-- 4 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
Medycznych i Taryfikacji przygotował na zlecenie Ministra Zdrowia rekomendację
Nr 48/2024 z dnia 24 maja 2024 r. Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych
i Taryfikacji w sprawie zmiany sposobu lub poziomu finansowania świadczeń opieki
zdrowotnej.
Minister Zdrowia zatwierdziła do realizacji rekomendację w najkorzystniejszym dla
świadczeniodawców wariancie nr 3, tj. uwzględniającym we wzroście cen jednostek
rozliczeniowych skutki realizacji ustawy z dnia 26 maja 2022 r. o zmianie ustawy o sposobie
ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych
w podmiotach leczniczych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 2139) oraz
określenie cen minimalnych w wybranych grupach zakresów oraz uwzględnienie we
wzroście kwot zobowiązania NFZ wzrostu wynagrodzeń dla pozostałych form zatrudnienia,
wzrostu inflacji, dokonanie zmiany w wybranych obszarach świadczeń zidentyfikowanych
jako wymagające pilnej interwencji w zakresie zwiększenia poziomu finansowania, w tym
istotnych dla działalności szpitali I i II stopnia poziomów systemu oraz zwiększenie liczby
jednostek sprawozdawczych w ryczałcie PSZ i liczby jednostek rozliczeniowych w obszarach
o największym potencjale do wzrostu liczby realizowanych świadczeń, co do których
jednocześnie wystąpiły największe różnice pomiędzy wartością zawartych umów na okres
styczeń-marzec 2024, a wartością udzielonych, sprawozdanych i poprawnie
zweryfikowanych świadczeń w tym okresie.
W związku z powyższym dyrektorzy oddziałów wojewódzkich NFZ przedstawili
świadczeniodawcom aneksy do umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej
implementujące wariant nr 3 rekomendacji Prezesa AOTMiT.
W efekcie powyższego procesu aneksowaniem objęto 35 687 umów o udzielanie świadczeń
opieki zdrowotnej zwiększając ich wartość na II półrocze 2024 r. o 7 856 969 981,23 zł.
Niezależnie od powyższego pragnę zapewnić, że Ministerstwo Zdrowia wspólnie
z Narodowym Funduszem Zdrowia nieustannie podejmują działania umożliwiające
finansowanie świadczeń ponadlimitowych, natomiast jeśli nastąpi konieczność zwiększenia
nakładów finansowych na świadczenia opieki zdrowotnej, Minister Zdrowia może
skorzystać z instrumentu, jakim jest wsparcie z budżetu państwa dla NFZ na finansowanie
świadczeń gwarantowanych, o którym mowa w art. 131d ustawy o świadczeniach, na
podstawie którego minister właściwy do spraw zdrowia jest uprawniony do przekazania NFZ
dotacji podmiotowej lub wpłaty na zasilenie funduszu zapasowego NFZ.
Odnosząc się natomiast do poruszonej w tekście interpelacji kwestii zapłaty przez NFZ za
nadwykonania w okręgu wyborczym Pana Posła, obejmującym Bytom, Zabrze, Gliwice oraz
powiaty tarnogórski i gliwicki, Śląski OW NFZ poinformował, że sfinansował wszystkie
świadczenia nielimitowane za okres I półrocza br. na poziomie 100% zgodnie z jednakowymi
zasadami dla wszystkich świadczeniodawców.
-- 5 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 6 of 6 --