Interpelacja w sprawie wygaśnięcia ważności zaświadczenia kwalifikacyjnego uprawniającego do obsługi i konserwacji urządzeń technicznych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 5364
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie wygaśnięcia ważności zaświadczenia kwalifikacyjnego uprawniającego do obsługi i konserwacji urządzeń technicznych
Zgłaszający: Maciej Tomczykiewicz
Data wpływu: 09-10-2024
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura zwrócili się przedstawiciele grup zawodowych, którzy utracili możliwość wykonywania swojego zawodu w związku z wygaśnięciem ważności zaświadczenia kwalifikacyjnego uprawniającego do obsługi i konserwacji urządzeń technicznych od 1 stycznia tego roku. Osoby, które przez wiele lat swojego życia wykonywały ten zawód, często nie wiedziały, że ich bezterminowe zaświadczenia wygasną, jeśli do 30 września 2023 r. nie złożą czysto technicznego wniosku. Ta niepoprzedzona odpowiednią kampanią informacyjną zmiana doprowadziła do tego, że dziesiątki osób z wieloletnim doświadczaniem utraciły prawo do wykonywania swojego zawodu. Obecnie w celu uzyskania zaświadczenia konieczne jest przystąpienie do egzaminu, mimo dużego doświadczenia i posiadanych w tym zakresie kompetencji. Ta niekorzystna zmiana naruszyła zaufanie tych obywateli do państwa i naraziła ich na konieczność zmiany zawodu w celu utrzymania się.
Mając na uwadze powyższe, proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy zdaniem Pana Ministra celowe jest przystępowanie do egzaminów państwowych przez osoby z wieloletnim doświadczeniem praktycznym?
2. Czy ministerstwo dostrzega problem braku odpowiedniej kampanii informacyjnej o konieczności złożenia wniosku w celu przedłużenia ważności zaświadczenia?
3. Czy planuje Pan Minister podjąć działania w celu zniwelowania skutków niezłożenia w terminie wniosków o przedłużenie zaświadczenia? Czy planowane są działania mające przywrócić termin składania ww. wniosków bez konieczności przystępowania do egzaminów, co będzie poprzedzone odpowiednimi działaniami informacyjnymi? Jeśli nie, to dlaczego?
Sekretarz stanu Jacek Tomczak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (26)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
13787 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DOT-V.054.6.2024
Warszawa, 29 października 2024 r.
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy: Interpelacji nr 5364 posła Macieja Tomczykiewicza.
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na Interpelację nr 5364 w sprawie wygaśnięcia ważności zaświadczenia
kwalifikacyjnego uprawniającego do obsługi i konserwacji urządzeń technicznych,
przedstawiam poniższe wyjaśnienia.
W dniu 1 stycznia 2019 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 listopada 2018 r. o zmianie
ustawy o dozorze technicznym (Dz. U. z 2018 r. poz. 2518, dalej: ustawa zmieniająca).
Na podstawie jej art. 1 pkt 9 zmieniono przepis art. 22 ustawy o dozorze technicznym
(Dz.U. z 2024 r. poz. 1194, dalej: u.o.d.t. oraz ustawa zmieniana) przez dodanie do niego
ust. 3a wprowadzającego terminowe zaświadczenie kwalifikacyjne w miejsce zaświadczeń
bezterminowych, które zachowały ważność jeszcze przez 5 lat od daty wejścia w życie
przepisu, tj. do 1 stycznia 2024 r. (art. 3 ust. 1 ustawy zmieniającej).
Jednocześnie na podstawie przepisu art. 1 pkt 10 lit. b) ustawy zmieniającej ustawodawca
wprowadził do art. 23 ustawy zmienianej przepis ust. 2a, stanowiący, że przedłużenie
okresu ważności zaświadczenia kwalifikacyjnego (…) jest bezpłatne i następuje na wniosek.
W kolejnych nowych ustępach doprecyzował warunki formalne przedłużenia, w tym
m.in. konieczność złożenia wniosku nie później niż w terminie 3 miesięcy przed dniem
upływu okresu ważności zaświadczenia. Zatem, w przypadku osób posiadających
zaświadczenia dotychczas bezterminowe wydane przed 1 czerwca 2019 r., wniosek taki
powinien był być złożony w terminie 3 miesięcy przed dniem 1 stycznia 2024 r. (data
upływu 5-letniego okresu przejściowego), tj. do 30 września 2023 r.
Osoby, które nie złożyły wniosku o przedłużenie okresu ważności zaświadczenia
kwalifikacyjnego na powyżej określonych warunkach (przewidzianych przez dodane do art.
23 regulacje ust. 2a- 2d), w celu uzyskania zaświadczenia kwalifikacyjnego zostały
poddane sprawdzeniu kwalifikacji na dotychczasowych zasadach, tj. przewidzianych w art.
23 ust. 1 i n. u.o.d.t., przez przystąpienie do egzaminu.
Należy zauważyć, że instytucja bezpłatnego przedłużania zaświadczeń została wpisana
na stałe do systemu dozoru technicznego, co powoduje, że powinny być one każdorazowo
przedłużane przed upływem terminu na jaki zostały wydane.
W odpowiedzi na pytanie 1 Interpelacji, należy wskazać, że przystępowanie do egzaminów
państwowych, tu obowiązek uzyskania zaświadczeń kwalifikacyjnych do obsługi
-- 1 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
i konserwacji urządzeń technicznych, potwierdzających umiejętność praktycznego
wykonywania tych czynności oraz znajomość warunków technicznych dozoru
technicznego, norm i przepisów prawnych w tym zakresie (por. art. 22 ust. 3 w zw. z ust. 2
u.o.d.t.) poprzedzonych postępowaniem kwalifikacyjnym (por. art. 23 ust. 1 u.o.d.t.)
funkcjonuje w systemie dozoru technicznego od daty wejścia w życie ustawy o dozorze
technicznym w dniu 1 stycznia 2001 r., tj. ponad 20 lat.
Przepisy te i obowiązki z nich wynikające jako utrwalone, nie były dotąd kwestionowane,
jak również nie były przedmiotem uwag, zgłaszanych w toku procesu legislacyjnego nad
ustawą zmieniającą ustawę o dozorze technicznym w latach 2017- 2018.
Należy powtórzyć, że zaświadczenie kwalifikacyjne do obsługi i konserwacji urządzeń
technicznych, w myśl powołanych przepisów, weryfikuje i potwierdza kwestię podniesioną
w pytaniu 1 Interpelacji, tj. wieloletnie doświadczenie praktyczne. Obowiązek uzyskania
tego rodzaju zaświadczenia nie jest wyjątkiem w systemie potwierdzania umiejętności
(teoretycznych i praktycznych) w drodze egzaminu państwowego, bowiem funkcjonuje
w wielu branżach zawodowych.
Trzeba dodać, że wprowadzona zmiana miała na celu zagwarantowanie wysokich
standardów bezpieczeństwa publicznego, czemu sprzyja stałe aktualizowanie kompetencji
technicznej. W praktyce fakt posiadania bezterminowego zaświadczenia kwalifikacyjnego
powodował, że do czasu wypadku lub stworzenia realnego bezpośredniego zagrożenia dla
życia lub zdrowia ludzkiego przez konserwatora lub obsługującego, który wrócił
do wykonywania zawodu po przerwie, organ jednostki dozoru technicznego nie miał
możliwości skutecznej reakcji. Zawieszenie lub cofnięcie zaświadczenia kwalifikacyjnego
następowało już po fakcie, tj. po wpłynięciu zawiadomienia o nieszczęśliwym wypadku
z udziałem urządzenia technicznego. Wprowadzenie zaświadczeń terminowych ma zatem
na celu umożliwienie wykonywania pracy tylko tym konserwatorom lub obsługującym,
którzy są czynni w zawodzie oraz wyeliminowanie sytuacji, w których osoby
po wieloletniej przerwie podejmują czynności z udziałem urządzeń technicznych.
W tym kontekście zmienione przepisy ustawy mają charakter prewencyjny.
W odpowiedzi na pytanie 2 Interpelacji, należy wskazać, że Ministerstwo począwszy
od 1 stycznia 2019 r. udzielało pisemnych odpowiedzi i wyjaśnień na wszelkie pytania
i wątpliwości dotyczące przedłużania ważności zaświadczeń i sprawdzania kwalifikacji
do obsługi i konserwacji urządzeń technicznych.
W czerwcu 2023 r. skierowano pismo przypominające zasady przedłużania ważności
dotychczas bezterminowych zaświadczeń kwalifikacyjnych do ponad 30 podmiotów
(stowarzyszeń i instytucji branżowych), z prośbą o dalsze rozpowszechnienie.
Ponadto 30 czerwca 2023 r., a następnie 1 sierpnia 2023 r. na stronie
internetowej Ministerstwa: https://www.gov.pl/web/rozwoj-technologia/do-30-
wrzesnia-br-masz-czasna-przedluzenie-zaswiadczenia-do-obslugi-i-konserwacji-urzadzen-
technicznych, a także w mediach społecznościowych zostały zamieszczone stosowne
informacje, które były sukcesywnie odświeżane do 30 września 2023 r. (Facebook oraz
LinkedIn Ministerstwa 27.07.2023 r., 03.08.2023 r., 11.08.2023 r., 16.08.2023 r.,
21.08.2023 r., 27.09.2023 r.): https://www.facebook.com/MRiTGOVPL
i https://www.linkedin.com/company/mritgovpl/posts/?feedView=all.
Także podlegający ministrowi właściwemu ds. gospodarki Urząd Dozoru Technicznego
(UDT) prowadził szeroką kampanię informacyjną.
W grudniu 2021 r. na stronie: https://www.udt.gov.pl/kwalifikacje-osob/przedluzanie-
okresu-waznosci-zaswiadczenkwalifikacyjnych w zakładce „Kwalifikacje osób” zostały
zamieszczone informacje dotyczące przedłużania okresu ważności zaświadczeń
kwalifikacyjnych. Ponadto w tym samym czasie, w zakładce dotyczącej często zadawanych
-- 2 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
pytań, tzw. „FAQ”, został utworzony dedykowany tej tematyce dział „Przedłużanie
zaświadczeń kwalifikacyjnych”: https://www.udt.gov.pl/faq/faq-przedluzanie-
zaswiadczen-kwalifikacyjnych.
Zawartość powyższych stron była sukcesywnie, kilkukrotnie uaktualniana w pierwszej
połowie 2022 r. W marcu 2022 r. w celu ułatwienia wypełniania wniosku o przedłużenie
okresu ważności zaświadczenia kwalifikacyjnego UDT stworzył możliwość wygenerowania
interaktywnego wniosku w formacie PDF:
https://www.udt.gov.pl/images/21.03_Wniosek_o_przedluzenie_zaswiadczenia_kwalifika
cyjnego_v1.2.pdf.
Ponadto na platformie YouTube UDT zamieścił film instruktażowy dotyczący procesu
wypełniania i składania wniosku o przedłużenie okresu ważności zaświadczenia
kwalifikacyjnego poprzez platformę eUDT:
https://www.youtube.com/watch?v=fS2zGFzUAWw.
Dodatkowo w połowie 2022 r. UDT opracował ulotki informacyjne, które były
dystrybuowane m.in. przez inspektorów UDT. Ulotki te były także dostępne w Oddziałach
i Biurach UDT.
W odpowiedzi na pytanie 3 Interpelacji należy wskazać, że adresaci przepisów
dysponowali 5- letnim okresem przejściowym na złożenie wniosku o przedłużenie
zaświadczeń kwalifikacyjnych. Jak wskazano, uchybienie temu terminowi może być
sanowane przez przystąpienie do egzaminu weryfikującego i potwierdzającego
umiejętności. W tym świetle Ministerstwo nie planuje działań mających przywrócić termin
do składania wniosków o przedłużenie okresu ważności zaświadczenia kwalifikacyjnego
bez konieczności przystępowania do egzaminów, co wyklucza także ewentualne działania
informacyjne w tym zakresie. Należy zauważyć, że wiele podmiotów, które nie złożyły
wniosku w terminie, przystąpiło do egzaminu, ponownie uzyskując zaświadczenie.
Dopuszczenie możliwości proponowanego w Interpelacji przywrócenia terminu składania
wniosków wydaje się nie mieć uzasadnienia systemowego i być rozwiązaniem wyłącznie
doraźnym, ograniczonym w swych skutkach. Propozycja ta nie ma także uzasadnienia
w ekonomice legislacyjnej. Przepis ustawowy może zostać zmieniony wyłącznie w trybie
procesu legislacyjnego dotyczącego ustawy, przy czym skutki, jakie on już wywołał
są nieodwracalne, w rozumieniu, że zainteresowane podmioty, które uchybiły terminowi,
przystąpiły do ponownego egzaminu. Ich sytuacja zatem byłaby nieadekwatnie
niekorzystana w stosunku do podmiotów, do których miałaby zastosowanie propozycja
Interpelacji przywrócenia terminu do bezpłatnego przedłużenia.
Na marginesie sprawy, należy wskazać, że przedmiot Interpelacji podlegał wyjaśnieniu
w odpowiedzi na Interpelację Nr 44182 z dnia 23 października 2023 r. oraz w odpowiedzi
na Dezyderat Nr 301 Komisji do Spraw Petycji do Ministra Rozwoju i Technologii
uchwalony na posiedzeniu w dniu 13 kwietnia 2023 r.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Jacek Tomczak
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
-- 3 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych:
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z
przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych
oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r., z późn. zm.), zwanego
dalej „RODO”, informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Rozwoju i
Technologii z siedzibą w Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5, 00-507
Warszawa, e-mail: kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na
ePUAP: /MRPiT/SkrytkaESP. Wykonującym obowiązki administratora jest
dyrektor Departamentu Obrotu Towarami Wrażliwymi i Bezpieczeństwa
Technicznego.
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych,
a także przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować
z Inspektorem Ochrony Danych w MRiT wysyłając informację na skrzynkę:
iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO
tj. w celu wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na
podstawie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o
wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907), oraz w
związku z § 162 uchwały Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. -
Regulamin pracy Rady Ministrów (M. P. z 2022 r., poz. 348) oraz art. 193 uchwały
Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej (M. P. z 2022 r. poz. 990).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia
odpowiedzi na interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie
poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne
lub działające na zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w
celach, które wynikają z przepisów powszechnie obowiązującego prawa
(np. na żądanie sądów, urzędów skarbowych, Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z
MRiT przetwarzają dane osobowe, dla których Administratorem jest
Minister Rozwoju i Technologii (np. podmioty świadczące usługi prawne,
dostawcy systemów informatycznych i usług IT oraz
telekomunikacyjnych, operatorzy pocztowi i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do
realizacji celu ich przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały
one zebrane, a następnie – w przypadkach, w których wymagają tego przepisy
ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz.
U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas określony w tych przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu
decyzji lub profilowaniu.
-- 4 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do
organizacji międzynarodowych.
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia
odpowiedzi na interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują
Pani/Panu następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art.
15 RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub
nieaktualne, zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje
Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego właściwego w
sprawach ochrony danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony Danych
Osobowych, ul. Stawki 2, 00-193 Warszawa.
-- 5 of 5 --