Interpelacja nr 5363
Interpelacja w sprawie wprowadzenia rozwiązań mających na celu zwiększenie skuteczności ochrony danych osobowych zawartych w księgach wieczystych przy jednoczesnym zachowaniu zasady jawności i bezpieczeństwa obrotu nieruchomościami
Zgłaszający:
•
Adresat:
Cyfryzacja i Technologie (64%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wprowadzenia rozwiązań mających na celu zwiększenie skuteczności ochrony danych osobowych zawartych w księgach wieczystych przy jednoczesnym zachowaniu zasady jawności i bezpieczeństwa obrotu nieruchomościami
Interpelacja nr 5363
do ministra cyfryzacji, ministra sprawiedliwości
w sprawie wprowadzenia rozwiązań mających na celu zwiększenie skuteczności ochrony danych osobowych zawartych w księgach wieczystych przy jednoczesnym zachowaniu zasady jawności i bezpieczeństwa obrotu nieruchomościami
Zgłaszający: Bożena Lisowska
Data wpływu: 09-10-2024
Lublin, 8 października 2024 r.
Szanowni Panowie Ministrowie,
prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia 24.08.2020 r. (nr DKN.5112.13.2020.88521) stwierdził naruszenie przez głównego geodetę kraju przepisów RODO oraz ustawy o ochronie danych osobowych, a przetwarzanie danych osobowych poprzez udostępnianie na portalu GEOPORTAL2 (geoportal.gov.pl) uznał za sprzeczne z art. 11 ustawy o infrastrukturze informacji przestrzennej. Prezes UODO stoi na stanowisku, że dostęp do zbiorów danych i usług przestrzennych podlega ograniczeniu na podstawie m.in. przepisów o ochronie danych osobowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5.05.2021 r. (sygn. akt II SA/Wa 2222/20) uznał argumenty prezesa UODO za słuszne i potwierdził naruszenie ww. przepisów prawa przez GGK, ponieważ:
- zakres ujawnianych w księdze wieczystej danych osób fizycznych obejmuje m.in. imiona, nazwiska, imiona rodziców, numer PESEL (II dział KW), adres nieruchomości (I dział KW), imiona, nazwiska, numer PESEL osób, na rzecz których ustanowione zostało ograniczone prawo rzeczowe (III dział KW), a podane do publicznej wiadomości (na portalu GEOPORTAL2) numery ksiąg wieczystych pozwalały na identyfikację osób, których dane zawarte są w księdze wieczystej;
- posiadanie informacji o numerze księgi wieczystej umożliwia w sposób łatwy i prosty dostęp do danych podmiotowych osób ujawnionych w księgach wieczystych; uzyskanie wglądu do danych osobowych zawartych w II dziale każdej księgi wieczystej nie wymaga posiadania specjalnych uprawnień, a jedynie wystarczy komputer podłączony do Internetu (uzasadnienie do wyroku NSA z 26.09. 2018 r. wydanego w sprawie o sygn. akt I OSK 11/17).
Tym samym WSA uznał, że podawanie do publicznej wiadomości na portalu GEOPORTAL2 numerów ksiąg wieczystych narusza obowiązujące przepisy RODO, ustawy o ochronie danych osobowych oraz przepis art. 11 ustawy o infrastrukturze informacji przestrzennej.
Jednocześnie wskazać należy, iż prywatne wyszukiwarki internetowe zarejestrowane poza UE (z siedzibą na Seszelach, w Miami, Delaware, Middletown, Estonii czy Londynie) w dalszym ciągu umożliwiają dostęp do numerów ksiąg wieczystych, nie tylko łamiąc tym samym obowiązujące przepisy prawa, bowiem z procederu sprzedaży danych osobowych zawartych w księgach wieczystych firmy zagraniczne uczyniły źródło dochodu, pomimo że w Polsce, jak również w UE, taka działalność jest nielegalna.
W związku z tym proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
Czy zdaniem Ministerstwa Sprawiedliwości i Ministerstwa Cyfryzacji, wzorem takich krajów jak Niemcy i Szwecja, nie należałoby wprowadzić w Polsce skutecznych mechanizmów ochrony danych osobowych zawartych w księgach wieczystych poprzez wykazanie konkretnego interesu prawnego osób, które korzystają z danych osobowych zawartych w II i III dziale ksiąg wieczystych?
Czy w Polsce w ogóle rozważana jest obecnie konieczność wprowadzenia - wzorem Niemiec czy Szwecji -podobnych rozwiązań w celu zwiększenia skuteczności ochrony danych osobowych przy jednoczesnym zachowaniu jawności i bezpieczeństwa obrotu nieruchomościami?
Z poważaniem
Bożena Lisowska
Interpelacja nr 5363
do ministra cyfryzacji, ministra sprawiedliwości
w sprawie wprowadzenia rozwiązań mających na celu zwiększenie skuteczności ochrony danych osobowych zawartych w księgach wieczystych przy jednoczesnym zachowaniu zasady jawności i bezpieczeństwa obrotu nieruchomościami
Zgłaszający: Bożena Lisowska
Data wpływu: 09-10-2024
Lublin, 8 października 2024 r.
Szanowni Panowie Ministrowie,
prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia 24.08.2020 r. (nr DKN.5112.13.2020.88521) stwierdził naruszenie przez głównego geodetę kraju przepisów RODO oraz ustawy o ochronie danych osobowych, a przetwarzanie danych osobowych poprzez udostępnianie na portalu GEOPORTAL2 (geoportal.gov.pl) uznał za sprzeczne z art. 11 ustawy o infrastrukturze informacji przestrzennej. Prezes UODO stoi na stanowisku, że dostęp do zbiorów danych i usług przestrzennych podlega ograniczeniu na podstawie m.in. przepisów o ochronie danych osobowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5.05.2021 r. (sygn. akt II SA/Wa 2222/20) uznał argumenty prezesa UODO za słuszne i potwierdził naruszenie ww. przepisów prawa przez GGK, ponieważ:
- zakres ujawnianych w księdze wieczystej danych osób fizycznych obejmuje m.in. imiona, nazwiska, imiona rodziców, numer PESEL (II dział KW), adres nieruchomości (I dział KW), imiona, nazwiska, numer PESEL osób, na rzecz których ustanowione zostało ograniczone prawo rzeczowe (III dział KW), a podane do publicznej wiadomości (na portalu GEOPORTAL2) numery ksiąg wieczystych pozwalały na identyfikację osób, których dane zawarte są w księdze wieczystej;
- posiadanie informacji o numerze księgi wieczystej umożliwia w sposób łatwy i prosty dostęp do danych podmiotowych osób ujawnionych w księgach wieczystych; uzyskanie wglądu do danych osobowych zawartych w II dziale każdej księgi wieczystej nie wymaga posiadania specjalnych uprawnień, a jedynie wystarczy komputer podłączony do Internetu (uzasadnienie do wyroku NSA z 26.09. 2018 r. wydanego w sprawie o sygn. akt I OSK 11/17).
Tym samym WSA uznał, że podawanie do publicznej wiadomości na portalu GEOPORTAL2 numerów ksiąg wieczystych narusza obowiązujące przepisy RODO, ustawy o ochronie danych osobowych oraz przepis art. 11 ustawy o infrastrukturze informacji przestrzennej.
Jednocześnie wskazać należy, iż prywatne wyszukiwarki internetowe zarejestrowane poza UE (z siedzibą na Seszelach, w Miami, Delaware, Middletown, Estonii czy Londynie) w dalszym ciągu umożliwiają dostęp do numerów ksiąg wieczystych, nie tylko łamiąc tym samym obowiązujące przepisy prawa, bowiem z procederu sprzedaży danych osobowych zawartych w księgach wieczystych firmy zagraniczne uczyniły źródło dochodu, pomimo że w Polsce, jak również w UE, taka działalność jest nielegalna.
W związku z tym proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
Czy zdaniem Ministerstwa Sprawiedliwości i Ministerstwa Cyfryzacji, wzorem takich krajów jak Niemcy i Szwecja, nie należałoby wprowadzić w Polsce skutecznych mechanizmów ochrony danych osobowych zawartych w księgach wieczystych poprzez wykazanie konkretnego interesu prawnego osób, które korzystają z danych osobowych zawartych w II i III dziale ksiąg wieczystych?
Czy w Polsce w ogóle rozważana jest obecnie konieczność wprowadzenia - wzorem Niemiec czy Szwecji -podobnych rozwiązań w celu zwiększenia skuteczności ochrony danych osobowych przy jednoczesnym zachowaniu jawności i bezpieczeństwa obrotu nieruchomościami?
Z poważaniem
Bożena Lisowska
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Michał Gramatyka
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
27%
Konkretność
73%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4.8 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7971 znaków
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Sekretarz Stanu
Michał Gramatyka
BM.WP.057.116.2024
Warszawa, 19 listopada 2024 r.
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dot. pisma z 14 października br. Posła na Sejm RP Pani Bożeny Lisowskiej w sprawie
wprowadzenia rozwiązań mających na celu zwiększenie skuteczności ochrony danych
osobowych zawartych w księgach wieczystych przy jednoczesnym zachowaniu zasady
jawności i bezpieczeństwa obrotu nieruchomościami (interpelacja nr 5363)
Szanowny Panie Marszałku,
w kwestii pytania pierwszego informuję, że zgodnie z ustawą o księgach wieczystych i
hipotece1 księgi wieczyste są jawne. Nie można zasłaniać się nieznajomością wpisów w
księdze wieczystej ani wniosków, o których uczyniono w niej wzmiankę. Jest to jedna z
podstawowych zasad ich prowadzenia, a także jednym z kluczowych filarów systemu ksiąg
wieczystych, mającym fundamentalne znaczenie dla obrotu nieruchomościami w Polsce.
Polega na zapewnieniu powszechnej dostępności do informacji zawartych w księgach
wieczystych, dla osób znających pełny numer danej księgi wieczystej, bez konieczności
wykazywania interesu prawnego.
Zgodnie z ww. obowiązującymi przepisami prawa, prowadzenie ksiąg wieczystych oraz
regulacje z nimi związane pozostają w gestii Ministerstwa Sprawiedliwości. Kwestie
legislacyjne dotyczące zmiany przepisów prawa w tym obszarze podlegają właściwości
tego ministra.
Należy wskazać, że przywołana w interpelacji decyzja PUODO nie zawiera zarzutów co do
skuteczności ochrony danych osobowych w systemie centralnej bazy ksiąg wieczystych,
lecz wyłącznie zarzuty co do naruszenia przez Głównego Geodetę Kraju przepisów RODO
i publikowania przez niego (na geoportal.gov.pl) numeru księgi wieczystej, który jest daną
osobową, bez podstawy prawnej.
W zakresie drugiego pytania, biorąc pod rozwagę powyższe wyjaśnienia odnośnie
odpowiedzi na pytanie pierwsze, należy wskazać, że Minister Cyfryzacji nie rozważa
obecnie modyfikacji na wzór rozwiązań niemieckich lub szwedzkich, gdyż według
przepisów ww. ustawy nie jest administratorem systemu i nie jest odpowiedzialny za
zmianę przepisów prawa w tym obszarze.
Z wyrazami szacunku
Michał Gramatyka
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów - Departament Spraw Parlamentarnych
1 Art. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2023 poz. 1984)
-- 1 of 1 --
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.335.2024
Warszawa, 11 grudnia 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 5363 złożoną do Ministra Sprawiedliwości przez Panią
poseł Bożenę Lisowską w sprawie wprowadzenia rozwiązań mających na celu zwiększenie
skuteczności ochrony danych osobowych zawartych w księgach wieczystych przy
jednoczesnym zachowaniu zasady jawności i bezpieczeństwa obrotu nieruchomościami,
uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
W ślad za odpowiedzią na interpelację Pani posłanki Bożeny Lisowskiej nr 4831
z 25 września 2024 r., przekazuję dodatkowe informacje i wyjaśnienia.
Na wstępie należy wskazać, że dostrzegając potrzebę wzmacniania mechanizmów
chroniących przed nieuprawnionym dostępem do ksiąg wieczystych w Ministerstwie
Sprawiedliwości wszczęto prace nad zmianą sposobu dostępu do księgi wieczystej, mające
na celu poprawę skuteczności prawnych mechanizmów ochrony danych osobowych.
Zgodnie z założeniami przeglądanie księgi wieczystej w systemie teleinformatycznym
możliwe będzie po uprzednim uwierzytelnieniu się użytkownika. W związku z tym osoba
wyszukująca księgę wieczystą nie pozostanie anonimowa, a dane tej osoby będą
przechowywane w logach systemu przez określony czas. Projektowane rozwiązania nie
będą naruszały zasady wyrażonej w art. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U.
z 2023 r. poz. 1984, t.j.) w zakresie domniemań wynikających z zasady jawności ksiąg
wieczystych.
Ponadto przygotowane rozwiązania zapewnią ochronę prawa do prywatności i ochronę
danych osobowych ujawnionych w treści księgi wieczystej poprzez ograniczenie swobody
rozporządzania takimi danymi, gdyż osoba, która będzie chciała przeglądać księgę
wieczystą nie pozostanie anonimowa. Dane osób przeglądających księgę wieczystą będą
gromadzone i przetwarzane w systemie informatycznym w celu prawnie uzasadnionego
interesu administratora, do którego należy zapewnienie bezpieczeństwa i ochrony danych
ujawnionych w rejestrze ksiąg wieczystych, w tym przeciwdziałanie czynom zabronionym.
-- 1 of 3 --
Na obecnym etapie prac docelowy kierunek działań w tym zakresie nie jest jeszcze
przesądzony. Należy bowiem odpowiednio wyważyć wynikające z obowiązujących
przepisów prawa obowiązki (ochrony danych osobowych) i wprowadzić optymalne
rozwiązania przy uwzględnianiu przesłanki niezbędności.
Sposób przetwarzania danych osobowych powinien być bowiem adekwatny
do realizowanego celu (tak też: Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z 16 grudnia 2008 r.
w sprawie C-524/06, legalis nr 113034).
Ostateczny kształt rozwiązań legislacyjnych zostanie wypracowany w ramach współpracy
właściwych komórek organizacyjnych Ministerstwa Sprawiedliwości i będzie uzależniony
m.in. od uwarunkowań technicznych i finansowych. Nie można bowiem zapomnieć,
że centralna baza danych ksiąg wieczystych jako rejestr sądowy to obszerny, gromadzony
przez szereg lat, zbiór danych.
Zmiany zasad udostępniania danych zawartych w centralnej bazie danych ksiąg
wieczystych wiążą się z koniecznością przeprowadzenia czasochłonnych prac zarówno
projektowych, jak i wdrożeniowych, a także modyfikacją systemów teleinformatycznych.
Nie bez znaczenia pozostaje również konieczność zapewnienia środków koniecznych do
sfinansowania tychże prac. Podjęte działania są pierwszym krokiem w opracowaniu
kompleksowych, docelowych rozwiązań dotyczących ochrony danych osobowych
zawartych w księgach wieczystych.
Zgodnie z art. 364 ust. 6 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, każdy, kto zna numer
księgi wieczystej, może bezpłatnie przeglądać księgę wieczystą za pośrednictwem
systemu teleinformatycznego. Numer księgi wieczystej jest jedynym kryterium, po którym
może nastąpić wyszukanie przez dowolną osobę księgi wieczystej w celu udostepnienia
jej treści do wglądu. Z kolei pozyskanie numeru księgi wieczystej wiąże się z posiadaniem
przez podmiot interesu prawnego. Dotyczy to sytuacji, w której podmiot przegląda księgę
wieczystą obejmującą jego nieruchomość, w której ujawnione są jego prawa lub
roszczenia, lub w sytuacji, w której chce uzyskać zabezpieczenie, lub nabyć nieruchomość.
W dwóch ostatnich sytuacjach uzyskuje numer księgi wieczystej od podmiotu
zainteresowanego zbyciem lub obciążeniem nieruchomości.
Ministerstwo Sprawiedliwości nie widzi potrzeby wykazywania interesu prawnego przy
dostępie do danych zawartych w księdze wieczystej, bowiem każdy zainteresowany
podmiot może uzyskać wiedzę o numerze księgi wieczystej, gdy ma w tym interes prawny.
Ponadto formalne wykazywanie interesu prawnego mogłoby utrudniać dostęp do treści
księgi wieczystej wbrew zasadzie jawności i powszechności ksiąg wieczystych.
Odnosząc się do pytania dotyczącego rozważenia konieczności wprowadzenia podobnych
rozwiązań na wzór niektórych państw europejskich m.in. Szwecji w celu zwiększenia
skuteczności ochrony danych osobowych przy jednoczesnym zachowaniu jawności
i bezpieczeństwa obrotu nieruchomościami, należy mieć na uwadze, że w Polsce dostęp
do treści księgi wieczystej jest bezpłatny. Uwzględniając powyższe oraz obowiązujące
w ramach systemu ksiąg wieczystych zasady, wydaje się, że wprowadzenie opłaty,
wzorem Szwecji, ograniczyłoby dostęp do księgi wieczystej.
-- 2 of 3 --
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Sekretarz Stanu
Michał Gramatyka
BM.WP.057.116.2024
Warszawa, 19 listopada 2024 r.
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dot. pisma z 14 października br. Posła na Sejm RP Pani Bożeny Lisowskiej w sprawie
wprowadzenia rozwiązań mających na celu zwiększenie skuteczności ochrony danych
osobowych zawartych w księgach wieczystych przy jednoczesnym zachowaniu zasady
jawności i bezpieczeństwa obrotu nieruchomościami (interpelacja nr 5363)
Szanowny Panie Marszałku,
w kwestii pytania pierwszego informuję, że zgodnie z ustawą o księgach wieczystych i
hipotece1 księgi wieczyste są jawne. Nie można zasłaniać się nieznajomością wpisów w
księdze wieczystej ani wniosków, o których uczyniono w niej wzmiankę. Jest to jedna z
podstawowych zasad ich prowadzenia, a także jednym z kluczowych filarów systemu ksiąg
wieczystych, mającym fundamentalne znaczenie dla obrotu nieruchomościami w Polsce.
Polega na zapewnieniu powszechnej dostępności do informacji zawartych w księgach
wieczystych, dla osób znających pełny numer danej księgi wieczystej, bez konieczności
wykazywania interesu prawnego.
Zgodnie z ww. obowiązującymi przepisami prawa, prowadzenie ksiąg wieczystych oraz
regulacje z nimi związane pozostają w gestii Ministerstwa Sprawiedliwości. Kwestie
legislacyjne dotyczące zmiany przepisów prawa w tym obszarze podlegają właściwości
tego ministra.
Należy wskazać, że przywołana w interpelacji decyzja PUODO nie zawiera zarzutów co do
skuteczności ochrony danych osobowych w systemie centralnej bazy ksiąg wieczystych,
lecz wyłącznie zarzuty co do naruszenia przez Głównego Geodetę Kraju przepisów RODO
i publikowania przez niego (na geoportal.gov.pl) numeru księgi wieczystej, który jest daną
osobową, bez podstawy prawnej.
W zakresie drugiego pytania, biorąc pod rozwagę powyższe wyjaśnienia odnośnie
odpowiedzi na pytanie pierwsze, należy wskazać, że Minister Cyfryzacji nie rozważa
obecnie modyfikacji na wzór rozwiązań niemieckich lub szwedzkich, gdyż według
przepisów ww. ustawy nie jest administratorem systemu i nie jest odpowiedzialny za
zmianę przepisów prawa w tym obszarze.
Z wyrazami szacunku
Michał Gramatyka
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów - Departament Spraw Parlamentarnych
1 Art. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2023 poz. 1984)
-- 1 of 1 --
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.335.2024
Warszawa, 11 grudnia 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 5363 złożoną do Ministra Sprawiedliwości przez Panią
poseł Bożenę Lisowską w sprawie wprowadzenia rozwiązań mających na celu zwiększenie
skuteczności ochrony danych osobowych zawartych w księgach wieczystych przy
jednoczesnym zachowaniu zasady jawności i bezpieczeństwa obrotu nieruchomościami,
uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
W ślad za odpowiedzią na interpelację Pani posłanki Bożeny Lisowskiej nr 4831
z 25 września 2024 r., przekazuję dodatkowe informacje i wyjaśnienia.
Na wstępie należy wskazać, że dostrzegając potrzebę wzmacniania mechanizmów
chroniących przed nieuprawnionym dostępem do ksiąg wieczystych w Ministerstwie
Sprawiedliwości wszczęto prace nad zmianą sposobu dostępu do księgi wieczystej, mające
na celu poprawę skuteczności prawnych mechanizmów ochrony danych osobowych.
Zgodnie z założeniami przeglądanie księgi wieczystej w systemie teleinformatycznym
możliwe będzie po uprzednim uwierzytelnieniu się użytkownika. W związku z tym osoba
wyszukująca księgę wieczystą nie pozostanie anonimowa, a dane tej osoby będą
przechowywane w logach systemu przez określony czas. Projektowane rozwiązania nie
będą naruszały zasady wyrażonej w art. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U.
z 2023 r. poz. 1984, t.j.) w zakresie domniemań wynikających z zasady jawności ksiąg
wieczystych.
Ponadto przygotowane rozwiązania zapewnią ochronę prawa do prywatności i ochronę
danych osobowych ujawnionych w treści księgi wieczystej poprzez ograniczenie swobody
rozporządzania takimi danymi, gdyż osoba, która będzie chciała przeglądać księgę
wieczystą nie pozostanie anonimowa. Dane osób przeglądających księgę wieczystą będą
gromadzone i przetwarzane w systemie informatycznym w celu prawnie uzasadnionego
interesu administratora, do którego należy zapewnienie bezpieczeństwa i ochrony danych
ujawnionych w rejestrze ksiąg wieczystych, w tym przeciwdziałanie czynom zabronionym.
-- 1 of 3 --
Na obecnym etapie prac docelowy kierunek działań w tym zakresie nie jest jeszcze
przesądzony. Należy bowiem odpowiednio wyważyć wynikające z obowiązujących
przepisów prawa obowiązki (ochrony danych osobowych) i wprowadzić optymalne
rozwiązania przy uwzględnianiu przesłanki niezbędności.
Sposób przetwarzania danych osobowych powinien być bowiem adekwatny
do realizowanego celu (tak też: Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z 16 grudnia 2008 r.
w sprawie C-524/06, legalis nr 113034).
Ostateczny kształt rozwiązań legislacyjnych zostanie wypracowany w ramach współpracy
właściwych komórek organizacyjnych Ministerstwa Sprawiedliwości i będzie uzależniony
m.in. od uwarunkowań technicznych i finansowych. Nie można bowiem zapomnieć,
że centralna baza danych ksiąg wieczystych jako rejestr sądowy to obszerny, gromadzony
przez szereg lat, zbiór danych.
Zmiany zasad udostępniania danych zawartych w centralnej bazie danych ksiąg
wieczystych wiążą się z koniecznością przeprowadzenia czasochłonnych prac zarówno
projektowych, jak i wdrożeniowych, a także modyfikacją systemów teleinformatycznych.
Nie bez znaczenia pozostaje również konieczność zapewnienia środków koniecznych do
sfinansowania tychże prac. Podjęte działania są pierwszym krokiem w opracowaniu
kompleksowych, docelowych rozwiązań dotyczących ochrony danych osobowych
zawartych w księgach wieczystych.
Zgodnie z art. 364 ust. 6 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, każdy, kto zna numer
księgi wieczystej, może bezpłatnie przeglądać księgę wieczystą za pośrednictwem
systemu teleinformatycznego. Numer księgi wieczystej jest jedynym kryterium, po którym
może nastąpić wyszukanie przez dowolną osobę księgi wieczystej w celu udostepnienia
jej treści do wglądu. Z kolei pozyskanie numeru księgi wieczystej wiąże się z posiadaniem
przez podmiot interesu prawnego. Dotyczy to sytuacji, w której podmiot przegląda księgę
wieczystą obejmującą jego nieruchomość, w której ujawnione są jego prawa lub
roszczenia, lub w sytuacji, w której chce uzyskać zabezpieczenie, lub nabyć nieruchomość.
W dwóch ostatnich sytuacjach uzyskuje numer księgi wieczystej od podmiotu
zainteresowanego zbyciem lub obciążeniem nieruchomości.
Ministerstwo Sprawiedliwości nie widzi potrzeby wykazywania interesu prawnego przy
dostępie do danych zawartych w księdze wieczystej, bowiem każdy zainteresowany
podmiot może uzyskać wiedzę o numerze księgi wieczystej, gdy ma w tym interes prawny.
Ponadto formalne wykazywanie interesu prawnego mogłoby utrudniać dostęp do treści
księgi wieczystej wbrew zasadzie jawności i powszechności ksiąg wieczystych.
Odnosząc się do pytania dotyczącego rozważenia konieczności wprowadzenia podobnych
rozwiązań na wzór niektórych państw europejskich m.in. Szwecji w celu zwiększenia
skuteczności ochrony danych osobowych przy jednoczesnym zachowaniu jawności
i bezpieczeństwa obrotu nieruchomościami, należy mieć na uwadze, że w Polsce dostęp
do treści księgi wieczystej jest bezpłatny. Uwzględniając powyższe oraz obowiązujące
w ramach systemu ksiąg wieczystych zasady, wydaje się, że wprowadzenie opłaty,
wzorem Szwecji, ograniczyłoby dostęp do księgi wieczystej.
-- 2 of 3 --
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --