Interpelacja w sprawie zniesienia obszaru objętego ograniczeniami III czerwonej strefy ASF
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 5356
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie zniesienia obszaru objętego ograniczeniami III czerwonej strefy ASF
Zgłaszający: Dariusz Stefaniuk, Dariusz Matecki
Data wpływu: 09-10-2024
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z licznymi uwagami kierowanymi przez rolników z powiatów objętych ograniczeniami III czerwonej strefy ASF, wnoszę o podjęcie działań w celu jak najszybszego zniesienia obszaru objętego ograniczeniami obowiązującymi na terenie powiatów: bialskiego, parczewskiego, radzyńskiego i lubartowskiego. Ostatnie ognisko u trzody chlewnej wystąpiło na tym obszarze 18.08.2023 r. Zgodnie z przepisami strefa czerwona obowiązuje przez 12 miesięcy po wystąpieniu ogniska – w chwili obecnej jest to już ponad 13 miesięcy. Również na terenach ościennych widać wyraźną tendencję spadkową liczby ognisk u dzików. Teren ww. strefy jest największym skupiskiem trzody chlewnej w województwie lubelskim. Rolnicy w wyniku ograniczeń administracyjnych ponoszą bardzo duże straty ekonomiczne, które w żaden sposób nie są rekompensowane. Podczas obowiązywania obszaru zapowietrzonego i zagrożonego różnica dochodziła do ok. 1,00 zł/kg. Oprócz niższych cen występują również trudności ze zbytem, ponieważ tylko część zakładów mięsnych pozyskuje towar z obszarów objętych ograniczeniami III strefy.
Biorąc pod uwagę porę roku, która nie sprzyja występowaniu ognisk u trzody chlewnej oraz rosnący poziom bioasekuracji w gospodarstwach rolnych, zwracam się z następującymi pytaniami:
Z jakiego powodu na terenie powiatów: bialskiego, parczewskiego, radzyńskiego oraz lubartowskiego nie zostały zniesione ograniczenia strefy III mimo wystąpienia ostatniego ogniska u trzody chlewnej na tym obszarze w dniu 18.08.2023 r.?
W jakim terminie ww. ograniczenia zostaną zniesione w celu niepogarszania kondycji gospodarstw rolnych, mocno już obniżonej w wyniku tegorocznej suszy na tym terenie?
W jaki sposób zostaną rekompensowane straty poniesione przez rolników w wyniku ograniczeń III czerwonej strefy?
Zwracam się z prośbą o pilne udzielenie odpowiedzi na powyższe pytania oraz przedstawienie działań, jakie ministerstwo zamierza podjąć w celu poprawy sytuacji.
Z poważaniem
Dariusz Stefaniuk
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Jacek Czerniak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (21)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
13159 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 06 listopada 2024 r.
znak sprawy: DŻW.zch.058.3.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacji nr 5356 w sprawie zniesienia obszaru objętego ograniczeniami
III czerwonej strefy ASF
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 5356 Pana Dariusza Stefaniuka oraz Pana Dariusza
Mateckiego Posłów na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej z 18 października 2024 r. w
sprawie zniesienia obszaru objętego ograniczeniami III czerwonej strefy ASF
uprzejmie informuję, co następuje.
Ad 1 i 2 Z jakiego powodu na terenie powiatów: bialskiego, parczewskiego,
radzyńskiego oraz lubartowskiego nie zostały zniesione ograniczenia strefy III mimo
wystąpienia ostatniego ogniska u trzody chlewnej na tym obszarze w dniu
18.08.2023 r.? W jakim terminie w/w ograniczenia zostaną zniesione w celu
niepogarszania kondycji gospodarstw rolnych, mocno już obniżonej w wyniku
tegorocznej suszy na tym terenie?
Obszary objęte ograniczeniami z powodu afrykańskiego pomoru świń (ASF)
określane są przez Komisję Europejską (KE) w załączniku I rozporządzenia
wykonawczego Komisji (UE) 2023/594(1) z uwzględnieniem: ogólnej sytuacji
epidemiologicznej w danym państwie członkowskim Unii Europejskiej (UE), na
terenie poszczególnych jednostek administracyjnych tego państwa oraz poziomu
ryzyka rozprzestrzeniania się ASF, aspektów geograficznych związanych z lokalizacją
ogniska choroby oraz innych zasad określonych w wytycznych KE(2) uzgodnionych z
-- 1 of 8 --
państwami członkowskimi UE w ramach Stałego Komitetu ds. Roślin, Zwierząt,
Żywności i Pasz.
Zgodnie z ww. zasadami ograniczenie zasięgu obszarów objętych ograniczeniami
wymienionych w ww. załączniku nie powinno odbywać się podczas:
sezonowych okresów większego rozprzestrzeniania się choroby opisanych przez
Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA), tj. czerwiec-sierpień i
grudzień-luty danego roku kalendarzowego;
innych okresów większego rozprzestrzeniania się choroby w pobliżu
odpowiednich obszarów objętych ograniczeniami;
gdy na terenie kraju ogólna sytuacja epidemiologiczna w zakresie ASF jest
niekorzystna.
Główny Lekarz Weterynarii, czyli organ odpowiedzialny za uzgodnienia z KE w
kwestii wyznaczania obszarów objętych ograniczeniami, podejmuje systematyczne
działania na rzecz zmniejszania ich zasięgu. Po upływie określonych przepisami
terminów na bieżąco składane są do Komisji Europejskiej (KE) wnioski o uchylanie lub
zmianę statusu lub zasięgu poszczególnych obszarów. KE ocenia składaną przez
Głównego Lekarza Weterynarii dokumentację i, jeśli uzna wyniki monitoringu oraz
podjętych działań za zadowalające, przedstawia projekt zmiany załącznika do
rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2023/594, który w ramach posiedzenia
Stałego Komitetu ds. Roślin, Zwierząt, Żywności i Pasz jest poddawany pod
głosowanie przez wszystkie państwa członkowskie UE.
13 czerwca br. Główny lekarz Weterynarii złożył wniosek o ograniczenie zasięgu
obszaru objętego ograniczeniami III w powiatach: bialski, parczewski, radzyński w
województwie lubelskim, ustanowionego w związku z szeregiem ognisk ASF
w 2023 r.
W związku z rozpoczęciem sezonu wysokiego ryzyka oraz dynamiczną sytuacją
epidemiologiczną dotyczącą ASF, KE nie przyjęła do procedowania wniosku
złożonego przez Głównego Lekarza Weterynarii. Taka sama sytuacja dotyczyła
wówczas wniosków złożonych przez inne państwa członkowskie UE.
-- 2 of 8 --
23 września br. Główny Lekarz Weterynarii ponownie złożył stosowny wniosek o
wyłączenie obszaru objętego ograniczeniami III i przeniesienie do obszaru objętego
ograniczeniami II na terenie powiatów: bialskiego, lubartowskiego parczewskiego i
radzyńskiego w woj. lubelskim.
31 października 2024 r. zostało opublikowane rozporządzenie wykonawcze Komisji
(UE) 2024/2825 z dnia 29 października 2024 r. zmieniające załącznik I do
rozporządzenia wykonawczego (UE) 2023/594 ustanawiającego szczególne środki
zwalczania afrykańskiego pomoru świń(4).
Zgodnie z tym rozporządzeniem następujące gminy na obszarze województwa
lubelskiego zostały przeniesione z obszaru objętego ograniczeniami III do obszaru
objętego ograniczeniami II:
Wisznice, Drelów w powiecie bialskim;
Komarówka Podlaska, Wohyń, Radzyń Podlaski w powiecie
radzyńskim;
Jabłoń, Milanów, Siemień, Parczew, Dębowa Kłoda w powiecie
parczewskim;
Niedźwiada, Ostrów Lubelski, Serniki, Uścimów w powiecie
lubartowskim.
Ponadto gminy Łuków z miastem Łuków, Stoczek Łukowski z miastem Stoczek
Łukowski, Trzebieszów, Stanin i Wola Mysłowska powiecie łukowskim zostały
przeniesione z obszaru objętego ograniczeniami II do obszaru objętego
ograniczeniami I.
Podsumowując, w przypadku rozpatrywania każdego z wniosków składanych przez
właściwe organy państw członkowskich UE (w Polsce jest to kompetencja Głównego
Lekarza Weterynarii) , KE bierze pod uwagę szereg czynników, w tym ogólną
sytuację epidemiologiczną na terytorium tego państwa, ocenę ryzyka wynikającą ze
zmiany zasięgu obszarów objętych ograniczeniami, sezonowość choroby oraz
podejmowane działania. Każdy składany wniosek jest rozpatrywany indywidualnie.
Główny Lekarz Weterynarii dokłada starań, aby wnioski o modyfikację
zlokalizowanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obszarów objętych
-- 3 of 8 --
ograniczeniami były składane niezwłocznie po spełnieniu określonych dla danego
obszaru kryteriów.
Ad 3 W jaki sposób zostaną rekompensowane straty poniesione przez rolników w
wyniku ograniczeń III czerwonej strefy?
Na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r.
w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji
Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. poz. 187, z późn. zm.) producenci
świń, którzy ponieśli straty w związku z ograniczeniami związanymi ze zwalczaniem
afrykańskiego pomoru świń mogą ubiegać się o:
1. Pomoc finansową w związku z zaprzestaniem produkcji z powodu
obowiązującego zakazu utrzymywania w gospodarstwie świń lub ich
wprowadzenia do gospodarstwa wydanym w związku z wystąpieniem
afrykańskiego pomoru świń.
Celem pomocy jest wsparcie producentów świń, którzy utracili dochody w związku z
zaprzestaniem produkcji świń.
Kwota pomocy stanowi iloczyn średniej rocznej liczby świń utrzymywanych w
gospodarstwie w okresie 12 miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym został
wprowadzony zakaz (jednak nie więcej niż 200 sztuk dla jednego producenta świń), i
kwoty 1 zł oraz liczby dni w danym roku kalendarzowym obowiązywania zakazu.
Średnią roczną liczbę świń ustala się na podstawie danych zawartych w rejestrze
zwierząt gospodarskich i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w ustawie z dnia
4 listopada 2022 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, jako iloraz sumy
świń utrzymywanych w gospodarstwie w ostatnim dniu każdego miesiąca z 12
miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym wprowadzono zakaz i liczby miesięcy,
przez które świnie były utrzymywane w gospodarstwie.
Pomoc jest udzielana za okres obowiązywania zakazu.
Wnioski o przyznanie pomocy należy składać do Agencji Restrukturyzacji i
Modernizacji Rolnictwa.
Zgodnie z decyzją Komisji Europejskiej o zgodności pomocy ze wspólnym rynkiem nr
C(2024) 1266 z dnia 26.02.2024 r., pomoc związana z obowiązującym zakazem
-- 4 of 8 --
utrzymywania w gospodarstwie świń lub ich wprowadzania do gospodarstwa,
wydanym w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń może być
przyznawana i wypłacana do dnia 15 stycznia 2025 r.
2. Preferencyjny kredyt na ponowne uruchomienie produkcji świń zaprzestanej
w związku z ASF.
Pomoc polega na stosowaniu przez okres nie dłuższy niż 10 lat dopłat do
oprocentowania kredytów bankowych zaciągniętych w celu ponownego
uruchomienia produkcji świń po zaprzestaniu produkcji, na zakup:
nawozów mineralnych, środków ochrony roślin lub pasz;
kwalifikowanego materiału siewnego zbóż, rzepaku, kukurydzy, lnu, roślin
motylkowych grubonasiennych i drobnonasiennych, rzepiku ozimego,
gorczycy, traw, buraków cukrowych i pastewnych, sadzeniaków ziemniaka;
loszek, knurów lub warchlaków, z wyłączeniem zakupu na eksport;
maszyn i urządzeń stanowiących wyposażenie chlewni; innych maszyn
służących do prowadzenia produkcji świń.
Wysokość kredytu nie może przekroczyć:
50 000 zł na siedzibę stada, w której w roku poprzedzającym rok
wprowadzenia zakazu było utrzymywanych średniorocznie do 50 sztuk świń;
100 000 zł na siedzibę stada, w której w roku poprzedzającym rok
wprowadzenia zakazu, było utrzymywanych średniorocznie powyżej 50 do
100 sztuk świń;
500 000 zł na siedzibę stada, w której w roku poprzedzającym rok
wprowadzenia zakazu, było utrzymywanych średniorocznie powyżej 100 do
500 sztuk świń;
800 000 zł na siedzibę stada, w której w roku poprzedzającym rok
wprowadzenia zakazu, było utrzymywanych średniorocznie powyżej 500 do
1000 sztuk świń;
1 500 000 zł na siedzibę stada, w której w roku poprzedzającym rok
wprowadzenia zakazu, było utrzymywanych średniorocznie powyżej 1000
sztuk świń.
-- 5 of 8 --
Kredytobiorca płaci oprocentowanie należne bankowi w wysokości 0,3
oprocentowania, jednak nie mniej niż 1%. Pomoc ma charakter pomocy de minimis w
rolnictwie.
3. Nieoprocentowaną pożyczkę dla producentów świń na obszarze ASF na
sfinansowanie zobowiązań cywilnoprawnych.
Pożyczka jest udzielana producentom świń, tj. producentom rolnym w rozumieniu
przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw
rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, którzy utrzymywali świnie
w siedzibie stada, której nadano numer na podstawie ustawy z dnia 2 kwietnia 2004
r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz. U. z 2023 r. poz. 1815), położonej
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na obszarze:
1) wymienionym w części II lub III załącznika do decyzji wykonawczej Komisji
2014/709/UE z dnia 9 października 2014 r. w sprawie środków kontroli w
zakresie zdrowia zwierząt w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń w
niektórych państwach członkowskich i uchylającej decyzję wykonawczą
2014/178/UE lub w części II lub III załącznika I do rozporządzenia
wykonawczego Komisji (UE) 2021/605 z dnia 7 kwietnia 2021 r.
ustanawiającego szczególne środki zwalczania afrykańskiego pomoru świń (Dz.
Urz. UE L 129 z 15.04.2021, str. 1, z późn. zm.) lub w części II lub III załącznika
I do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2023/594 z dnia 16 marca
2023 r. ustanawiającego środki szczególne w zakresie zwalczania chorób w
odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń oraz uchylającego rozporządzenie
wykonawcze (UE) 2021/605 (Dz. Urz. UE L 79 z 17.03.2023, str. 65, z późn.
zm.) lub,
2) zapowietrzonym lub zagrożonym w związku z wystąpieniem afrykańskiego
pomoru świń, ustanowionym zgodnie z przepisami o ochronie zdrowia
zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. Wniosek o udzielenie
nieoprocentowanej pożyczki na sfinansowanie nieuregulowanych zobowiązań
cywilnoprawnych należy złożyć w Biurze Powiatowym ARiMR właściwym ze
względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta świń.
Niezależnie od powyższego producenci rolni mogą ubiegać się do 31 grudnia br. o
kredyty na utrzymanie płynności finansowej - linia UP.
-- 6 of 8 --
Pomoc polega na stosowaniu dopłat do oprocentowania kredytów bankowych
udzielonych producentowi rolnemu w celu poprawy płynności finansowej w związku
z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej
wobec Ukrainy.
Może on zostać udzielony na uregulowanie zobowiązań finansowych związanych z
prowadzeniem działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym oraz ponoszenie przez
producentów rolnych bieżących nakładów przyczyniających się do poprawy
płynności finansowej.
Niezależnie od powyższego informuję, że na bieżąco analizowana jest sytuacja na
rynku trzody chlewnej i konieczność uruchamiania dodatkowych form pomocy.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2023/594 z dnia 16 marca 2023 r.
ustanawiające środki szczególne w zakresie zwalczania chorób w odniesieniu
do afrykańskiego pomoru świń oraz uchylające rozporządzenie wykonawcze
(UE) 2021/605 (Dz. Urz. UE L 79 z 17.03.2023, str. 65 z późn. zm.),
(2) Zawiadomienie Komisji nr C/2023/1504 w sprawie wytycznych dotyczących
zapobiegania afrykańskiemu pomorowi świń oraz zwalczania i likwidacji tej
choroby w Unii,
(3) Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2020/687 z dnia 17 grudnia 2019 r.
uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
2016/429 w odniesieniu do przepisów dotyczących zapobiegania niektórym
chorobom umieszczonym w wykazie oraz ich zwalczania (Dz. Urz. UE L 174 z
3.06.2020, str. 64 z późn. zm.);
(4) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2024/2825 z dnia 29 października
2024 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia wykonawczego (UE)
2023/594 ustanawiającego szczególne środki zwalczania afrykańskiego
pomoru świń (Dz. Urz. UE L 174 z 31.10.2024).
-- 7 of 8 --
Do wiadomości:
1. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 8 of 8 --