Interpelacja w sprawie rodzinnego kredytu mieszkaniowego i bezpiecznego kredytu 2%
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 535
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie rodzinnego kredytu mieszkaniowego i bezpiecznego kredytu 2%
Zgłaszający: Witold Tumanowicz, Krzysztof Mulawa
Data wpływu: 04-01-2024
Szanowny Panie Ministrze,
od 1 lipca 2023 roku w Polsce obowiązuje znowelizowana ustawa z dnia 1 października 2021 r. o rodzinnym kredycie mieszkaniowym i bezpiecznym kredycie 2%. Ustawa miała na celu zwiększenie możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych Polaków. Problem w tym, że zwiększa możliwości popytowe, ale nie zwiększa radykalnie możliwości podażowych. Art. 3 pkt 1 lit. a ustawy mówi o tym, że kredytobiorcą może być osoba prowadząca gospodarstwo domowe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z przepisu jasno wynika, że dopłaty do kredytów z budżetu państwa, wynikające z dalszych przepisów opisywanej ustawy, przysługują także obcokrajowcom. Nie przysługują tylko obcokrajowcom będącym w związkach formalnych i nieformalnych z obywatelami polskimi, ale wszystkim obcokrajowcom prowadzącym gospodarstwo domowe w Polsce. Wobec powyższego istnieje ryzyko, że obywatel państwa trzeciego nieposiadający na terenie Rzeczypospolitej Polskiej żadnej nieruchomości, ale posiadający nieruchomość w innym państwie, czego nie udokumentuje, ale oświadczy, że nie jest posiadaczem żadnej nieruchomości mieszkalnej, otrzyma dotację z programu opisanego w ustawie. Tym samym osoba nieuprawniona może wyłudzić dotację od Skarbu Państwa.
W trosce o interes polskich obywateli, majątek Rzeczypospolitej Polskiej, a także w imię dobrych obyczajów i uczciwości wobec prawowitych obywateli RP proszę o odpowiedź na następujące pytania:
W jaki sposób ministerstwo weryfikuje uprawnienie kredytobiorcy do otrzymania pomocy państwowej, w szczególności jak weryfikowana jest kwestia posiadania lokali mieszkalnych przez obcokrajowców w państwach trzecich?
Czy zapisy art. 5 pkt 1 oraz art. 9a pkt 1 ww. ustawy odnoszą się tylko do terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawodawca nie jest zainteresowany tym, czy Skarb Państwa udziela wsparcia osobie faktycznie go potrzebującej, czy osobie, która potencjalnie może utrzymywać się z wynajmu własnych lokali mieszkalnych w innym państwie?
Proszę o informację, ilu kredytobiorców, którzy otrzymali wsparcie państwowe z jednego z dwóch instrumentów zapisanych w ustawie, tj. rodzinny kredyt mieszkaniowy lub bezpieczny kredyt 2%, było obcokrajowcami. Proszę o informację z podziałem na obywatelstwo danego kredytobiorcy.
W nawiązaniu do pytania nr 3 proszę o informację o wartości wsparcia udzielonego obcokrajowcom w ramach instrumentów wsparcia opisanych w ustawie. Proszę o dokładną informację o liczbie dofinansowanych kredytów i udzielonych gwarancji na dzień otrzymania niniejszej interpelacji.
Jakie są prognozy ministerstwa dotyczące wartości wsparcia udzielanego obcokrajowcom w roku 2024 i 2025?
Z poważaniem
Witold Tumanowicz
Minister Krzysztof Hetman
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (24)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (13)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
13192 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Krzysztof Hetman
Znak pisma: DM-VIII.054.1.2024.KR
Warszawa, 22 lutego 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 535 Panów Posłów Witolda Tumanowicza i Krzysztofa Mulawy z
10 stycznia 2024 r. w sprawie rodzinnego kredytu mieszkaniowego i bezpiecznego
kredytu 2%
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 535 Panów Posłów Witolda Tumanowicza i Krzysztofa
Mulawy z 10 stycznia 2024 r. w sprawie rodzinnego kredytu mieszkaniowego
i bezpiecznego kredytu 2%, przekazuję poniższe informacje.
Warunki i zasady rozwiązań, których celem jest wsparcie nabycia prawa własności
pierwszego mieszkania lub domu jednorodzinnego przy pomocy kredytu, tj.:
rodzinny kredyt mieszkaniowy w ramach programu „Mieszkanie bez wkładu
własnego” i
bezpieczny kredyt 2% w ramach programu „Pierwsze Mieszkanie”1,
określone są w ustawie z dnia 1 października 2021 r. o rodzinnym kredycie
mieszkaniowym i bezpiecznym kredycie 2%; Dz. U. z 2023 r. poz. 859 i 1114 (dalej:
„ustawa”).
Obydwa instrumenty dedykowane są gospodarstwom domowym posiadającym zdolność
kredytową. W ww. programach mogą także uczestniczyć obcokrajowcy, jeżeli spełniają
warunki określone w ustawie, tj. zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy prowadzą oni
gospodarstwo domowe na terytorium Polski lub prowadzą gospodarstwo domowe
wspólnie z osobą posiadającą polskie obywatelstwo.
Należy przy tym zaznaczyć, że zarówno rodzinny kredyt mieszkaniowy, jak i bezpieczny
kredyt 2% mogą zostać udzielone w walucie polskiej (art. 3 ust. 3 pkt 2 ustawy). Zgodnie z
Rekomendacją S Komisji Nadzoru Finansowego kredyt powinien być przyznawany w
walucie uzyskiwanego dochodu a zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 23 marca 2017 r. o
1 Drugim instrumentem wchodzącym w skład programu „Pierwsze Mieszkanie” jest Konto Mieszkaniowe
wspierające osoby w systematycznym oszczędzaniu na cele mieszkaniowe poprzez wsparcie państwa w formie
premii mieszkaniowej, dodatkowego oprocentowania zgodnie z ofertą banku oraz zwolnienia z podatku
dochodowego z odsetek w okresie prowadzenia Konta (tzw. podatku Belki) .
-- 1 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami
(Dz. U. 2017 poz. 819) Kredyt hipoteczny może zostać udzielony wyłącznie w walucie lub
indeksowany do waluty, w której konsument uzyskuje większość swoich dochodów lub posiada
większość środków finansowych lub innych aktywów wycenianych w walucie udzielenia kredytu
hipotecznego lub walucie, do której kredyt hipoteczny jest indeksowany.
Oznacza to, że o kredyt z rządowym wsparciem mogą się ubiegać ci cudzoziemcy, którzy
większość dochodu uzyskują w złotych, a tym samym płacą podatki w Polsce.
Ad 1. W jaki sposób ministerstwo weryfikuje uprawnienie kredytobiorcy do otrzymania
pomocy państwowej, w szczególności jak weryfikowana jest kwestia posiadania lokali
mieszkalnych przez obcokrajowców w państwach trzecich?
Rodzinny kredyt mieszkaniowy lub bezpieczny kredyt 2% może zostać udzielony przez
bank kredytujący biorący udział w programie poprzez zawarcie umowy o współpracy z
bankiem Gospodarstwa Krajowego (BGK)2. Ostateczna ocena spełnienia warunków
programu należy do banków biorących udział w programie. W przypadku dokonania
pozytywnej weryfikacji spełnienia kryteriów ustawowych to bank podejmie decyzję o
możliwości udziału w programie zainteresowanej osoby. Ministerstwo Rozwoju i
Technologii nie bierze udziału w tym procesie, tj. nie weryfikuje indywidualnych wniosków
kredytowych.
Banki przeprowadzają weryfikację w oparciu o przepisy prawa ogólnie obowiązującego, w
tym przepisy ustawy z dnia 1 października 2021 r. o rodzinnym kredycie mieszkaniowym i
bezpiecznym kredycie 2%, ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (Dz. U. z
2023 r. poz. 2488) czy ustawy z dnia 23 marca 2017 r. o kredycie hipotecznym oraz o
nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami (Dz. U. z 2022 r. poz. 2245 i
2339), a także w oparciu o własne procedury np. odnoszące się do kredytowania nabytej
nieruchomości jedynie w stosunku do wnioskodawców, którzy są obcokrajowcami tylko
do tych osób, które posiadają kartę stałego pobytu w Polsce.
Należy przy tym zaznaczyć, że banki na podstawie przepisów ustawy z dnia 1 października
2021 r. o rodzinnym kredycie mieszkaniowym i bezpiecznym kredycie 2% nie są
zobowiązane do weryfikacji faktu posiadania nieruchomości mieszkalnej poza granicami
RP przez kredytobiorcę, a niniejsza ustawa nie wskazuje na ograniczenia w ubieganiu się o
bezpieczny kredyt 2% czy rodzinny kredyt mieszkaniowy w tym zakresie. Jak już
wspomniano powyżej, o kredyt z rządowym wsparciem mogą ubiegać się cudzoziemcy,
którzy większość dochodu uzyskują w złotych, zatem płacą podatki w Polsce.
Ad 2. Czy zapisy z art. 5 pkt. 1 oraz Art. 9a pkt. 1 ww. ustawy odnoszą się tylko terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej i ustawodawca nie jest zainteresowany tym, czy Skarb Państwa
udziela wsparcia osobie faktycznie go potrzebującej czy osobie, która potencjalnie może
utrzymywać się z wynajmu własnych lokali mieszkalnych w innym państwie?
Art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 9a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 października 2021 r. o rodzinnym
kredycie mieszkaniowym i bezpiecznym kredycie 2% odnoszą się do warunku
nieposiadania prawa własności lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego (oraz
2 Lista banków udostępniona jest na stronach internetowych BGK: https://www.bgk.pl/programy-i-
fundusze/program-mieszkanie-bez-wkladu-wlasnego/#c28245 i https://www.bgk.pl/osoby-
prywatne/mieszkalnictwo/bezpieczny-kredyt-2/#c28119.
-- 2 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego), która zgodnie
z definicją określoną w art. 2 pkt 3 i 8 obejmuje nieruchomość położoną na terenie
Rzeczypospolitej Polskiej. Posiadanie nieruchomości za granicą (w przypadku niebycia
stroną umowy innego kredytu hipotecznego, zawartej w okresie 36 miesięcy przed dniem
złożenia wniosku kredytowego, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy) nie wyklucza z
możliwości ubiegania się o rodzinny kredyt mieszkaniowy lub bezpieczny kredyt 2%.
Ad 3. Proszę o informację ilu kredytobiorców, którzy otrzymali wsparcie państwowe z jednego
z dwóch instrumentów zapisanych w ustawie tj. Rodzinny kredyt mieszkaniowy lub
Bezpieczny kredyt 2% było obcokrajowcami. Proszę o informację z podziałem na
obywatelstwo danego kredytobiorcy.
Zgodnie z danymi przekazanymi przez BGK, wg stanu na styczeń br., udzielono 1 706
rodzinnych kredytów mieszkaniowych (dane narastająco), co oznacza, że ponad 1,7 tys.
gospodarstw domowych skorzystało ze wsparcia w ramach programu „Mieszkanie bez
wkładu własnego”.
Z informacji przesłanych przez banki biorące udział w programie, otrzymanych z BGK, w
ramach udzielonych rodzinnych kredytów mieszkaniowych, zgodnie z którymi, liczba
umów o rodzinny kredyt mieszkaniowy zawartych przez obcokrajowców wynosi 306 (przy
udzielonych 1 706 kredytach), w tym umowy kredytowe zawarte przez co najmniej
jednego z obcokrajowców oraz umowy zawarte wspólnie przez osoby o różnych
narodowościach (np. Polska i Białoruś, Białoruś i Białoruś czy Białoruś i Wielka Brytania).
Z otrzymanych przez MRiT z BGK danych można wyodrębnić następujące narodowości
kredytobiorców ze wskazaniem liczby umów kredytowych zawartych przez co najmniej
jednego z obywateli następujących państw:
Czech (1)
Litwy (2)
Białorusi (9)
Gruzji (1)
Indii (1)
Rosji (1)
Wielkiej Brytanii (1)
Indonezji (1)
Maroka (1)
Nigerii (1)
Portugalii (1)
Słowacji (1)
Uzbekistanu (1)
Ukrainy (284)
W podsumowaniu informujemy, że wg stanu na styczeń br. udzielono 306 rodzinnych
kredytów mieszkaniowych obcokrajowcom oraz gospodarstwom domowym, w skład
których jeden z kredytobiorców jest obcokrajowcem a drugi innej narodowości np.
Polakiem.
W przypadku realizacji bezpiecznych kredytów 2% informuje, że zgodnie z danymi
przekazanymi przez BGK, wg stanu na styczeń br., udzielono 64 089 bezpiecznych
-- 3 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
kredytów 2% (dane narastająco), co oznacza, że ponad 64 tys. gospodarstw domowych
skorzystało ze wsparcia w postaci dopłat do rat tych kredytów.
Z informacji przesłanych przez banki biorące udział w programie, otrzymanych z BGK, w
ramach udzielonych bezpiecznych kredytów 2%, zgodnie z którymi, liczba umów o
bezpieczny kredyt 2% zawartych przez obcokrajowców wynosi 3 044 (przy udzielonych
64 089 kredytach), w tym umowy kredytowe zawarte przez co najmniej jednego z
obcokrajowców oraz umowy zawarte wspólnie przez osoby o różnych narodowościach
(np. Polska i Białoruś, Białoruś i Białoruś czy Białoruś i Wielka Brytania).
Z otrzymanych przez MRiT danych można wyodrębnić następujące narodowości
kredytobiorców ze wskazaniem liczby umów kredytowych zawartych przez co najmniej
jednego z obywateli następujących państw:
• Albanii (3)
• Algierii (1)
• Argentyny (2)
• Armenii (7)
• Austrii (2)
• Azerbejdżanu (17)
• Bangladeszu (1)
• Belgii (2)
• Białorusi (492)
• Brazylii (4)
• Bułgarii (5)
• Chin (4)
• Chorwacji (2)
• Czarnogóry (1)
• Czech (3)
• Cypru (1)
• Egiptu (3)
• Estonii (5)
• Ekwadoru (2)
• Filipin (1)
• Finlandii (1)
• Francji (16)
• Ghany (2)
• Grecji (2)
• Hiszpanii (12)
• Kamerunu (1)
• Kolumbii (4)
• Kongo (1)
• Indii (46)
• Indonezji (1)
• Irlandii (2)
• Iranu (3)
• Irak (1)
• Japonii (2)
• Jordanii (1)
• Kenii (1)
• Kazachstanu (8)
-- 4 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
• Libanu (1)
• Litwy (7)
• Łotwy (1)
• Macedonii (1)
• Meksyku (7)
• Mołdawii (4)
• Mongolii (1)
• Nepalu (2)
• Niderlandów (4)
• Niemiec (2)
• Nigerii (1)
• Palestyny (1)
• Peru (1)
• Portugalii (10)
• Rosji (24)
• Rumunii (9)
• Serbii (2)
• Słowacji (3)
• Szwecji (2)
• Tajlandii (1)
• Tunezji (1)
• Turcji (27)
• Ukrainy (2 215)
• Uzbekistanu (4)
• Wenezueli (3)
• Węgier (8)
• Wielkiej Brytanii (11)
• Wietnamu (2)
• Włoch (22)
• Stanów Zjednoczonych (3)
• Republiki Południowej Afryki (1)
• Zimbabwe (1)
W podsumowaniu informujemy, że wg stanu na styczeń br. udzielono 3 044 bezpiecznych
kredytów 2% obcokrajowcom oraz gospodarstwom domowym, w skład których jeden z
kredytobiorców jest obcokrajowcem a drugi np. Polakiem. Wskazana liczba stanowi 4,7%
łącznej liczby udzielonych bezpiecznych kredytów 2%.
Ad 4. W nawiązaniu do pytania 3 proszę o informację o wartość wsparcia udzielonego
obcokrajowcom w ramach instrumentów wsparcia opisanych w ustawie. Proszę o dokładną
informację o liczbie dofinansowanych kredytów i udzielonych gwarancji na dzień otrzymania
niniejszej interpelacji.
Zgodnie z danymi przekazanymi przez BGK kwota udzielonych bezpiecznych kredytów 2%
obcokrajowcom oraz gospodarstwom domowym, w skład których jeden z kredytobiorców
jest obcokrajowcem a drugi np. Polakiem wynosi 1 293 158 959,42 zł, w tym
274 896 729,60 zł to kwota kredytu udzielonego parom, gdzie tylko jedno z nich to
obcokrajowiec. Natomiast kwota udzielonych gwarancji BGK wynosi 64 138 098,59 zł.
Jednocześnie w kontekście całościowego wsparcia kredytobiorców, którzy zawarli umowę
o udzielenie bezpiecznego kredytu 2% (według stanu na 31 grudnia 2023 r.) udzielono
-- 5 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
59 060 bezpiecznych kredytów 2% na łączną kwotę 24 016 896 560,41 zł. W 2023 r.
wypłacono 46 157 dopłat do rat bezpiecznych kredytów 2%. Kwota wypłaconych dopłat
wynosi 74 419 477,19 zł. Ponadto według stanu na 31 grudnia 2023 r. w ramach
bezpiecznych kredytów 2% udzielono 33 070 gwarancji wkładu własnego na łączną kwotę
13 760 631 757,13 zł (dane narastająco).
Informuję także, że kwota udzielonych rodzinnych kredytów mieszkaniowych
obcokrajowcom wynosi 137 442 710,44 zł, parom mieszanym narodowościowo -
19 244 812,31 zł, w tym udzielono gwarancję BGK w wysokości 3 990 525, 75 zł.
W odniesieniu do całokształtu wsparcia kredytobiorców rodzinnych kredytów
mieszkaniowych informuję, że według stanu na 31 stycznia 2024 r. udzielono 1 690
rodzinnych kredytów mieszkaniowych objętych gwarancją wkładu własnego na łączną
kwotę 99 281 646,86 zł, przy łącznie udzielonych 1 706 rodzinnych kredytach
mieszkaniowych na kwotę 564 830 293,68 zł. Dodatkowo udzielono 63 spłaty rodzinne o
łącznej wartości 2 420 000,00 zł (dane narastająco).
Ad 5. Jakie są prognozy ministerstwa w dotyczące wartości wsparcia udzielanego
obcokrajowcom w roku 2024 i 2025?
Ministerstwo Rozwoju i Technologii nie dysponuje prognozami dotyczącymi wartości
wsparcia udzielonego w 2024 i 2025 r. obcokrajowcom.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Hetman
Minister Rozwoju i Technologii
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
-- 6 of 6 --