Interpelacja nr 5325
Interpelacja w sprawie waloryzacji stypendiów doktoranckich i płac w szkolnictwie wyższym
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (100%)
Podatki i Finanse (40%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie waloryzacji stypendiów doktoranckich i płac w szkolnictwie wyższym
Interpelacja nr 5325
do ministra finansów
w sprawie waloryzacji stypendiów doktoranckich i płac w szkolnictwie wyższym
Zgłaszający: Andrzej Grzyb
Data wpływu: 08-10-2024
Stypendia doktoranckie stanowią podstawowy środek wsparcia dla doktorantów, którzy angażują się w badania naukowe oraz prowadzenie dydaktyki na uczelniach. W ostatnich latach koszty życia w Polsce znacząco wzrosły, a wysokość stypendiów nie jest adekwatna do tych zmian. Obecne kwoty nie zapewniają młodym naukowcom godnych warunków do prowadzenia badań i rozwijania swojej kariery naukowej, co skutkuje ograniczoną możliwością pełnego zaangażowania się w pracę badawczą. Sytuacja ta może również prowadzić do zjawiska "drenażu mózgów", gdzie najzdolniejsi młodzi badacze wybierają karierę naukową za granicą, gdzie mogą liczyć na lepsze warunki materialne.
W obecnym systemie prawnym studia doktoranckie w realnej ocenie to praca na pełen etat, a nowela ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz regulaminy szkół doktorskich wprowadziły obowiązki, które nie pozwalają na pogodzenie studiów z pracą zawodową.
Reforma skróciła czas kształcenia do 4 lat i radykalnie zmniejszyła liczbę doktorantów, a ekwiwalentem ma być stypendium doktoranckie. Rosnąca inflacja sprawiła, że po publicznej debacie w tej sprawie ze strony Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego padło zobowiązanie do przygotowania rozwiązań, które pozwolą na podwyższenie stypendiów doktorantom w porównaniu z płacami dla pracowników naukowo-dydaktycznych, w tym stawki wynagrodzenia zasadniczego profesora uczelni. Stypendium obecnie wynosi w wymiarze netto dla doktoranta 2050 zł, a po dwóch latach, poprzedzone oceną średniookresową, wzrasta do 3000 zł.
Zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Czy w związku z wysoką inflacją rzędu 3-4% i jeszcze wyższym wzrostem kosztów życia zostanie podniesiona od 1 stycznia 2025 r. stawka stypendiów doktoranckich i płac w szkolnictwie wyższym poprzez odpowiedni wzrost wskaźnika minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora?
2. Czy w projekcie budżetu na rok 2025 uwzględniono wzrost subwencji i dotacji dla uczelni wyższych w wysokości pozwalającej na pokrycie postulowanych podwyżek stypendiów doktoranckich i płac oraz rosnących kosztów związanych ze wzrostem opłat za media?
Z wyrazami szacunku
dr Andrzej Grzyb
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 5325
do ministra finansów
w sprawie waloryzacji stypendiów doktoranckich i płac w szkolnictwie wyższym
Zgłaszający: Andrzej Grzyb
Data wpływu: 08-10-2024
Stypendia doktoranckie stanowią podstawowy środek wsparcia dla doktorantów, którzy angażują się w badania naukowe oraz prowadzenie dydaktyki na uczelniach. W ostatnich latach koszty życia w Polsce znacząco wzrosły, a wysokość stypendiów nie jest adekwatna do tych zmian. Obecne kwoty nie zapewniają młodym naukowcom godnych warunków do prowadzenia badań i rozwijania swojej kariery naukowej, co skutkuje ograniczoną możliwością pełnego zaangażowania się w pracę badawczą. Sytuacja ta może również prowadzić do zjawiska "drenażu mózgów", gdzie najzdolniejsi młodzi badacze wybierają karierę naukową za granicą, gdzie mogą liczyć na lepsze warunki materialne.
W obecnym systemie prawnym studia doktoranckie w realnej ocenie to praca na pełen etat, a nowela ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz regulaminy szkół doktorskich wprowadziły obowiązki, które nie pozwalają na pogodzenie studiów z pracą zawodową.
Reforma skróciła czas kształcenia do 4 lat i radykalnie zmniejszyła liczbę doktorantów, a ekwiwalentem ma być stypendium doktoranckie. Rosnąca inflacja sprawiła, że po publicznej debacie w tej sprawie ze strony Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego padło zobowiązanie do przygotowania rozwiązań, które pozwolą na podwyższenie stypendiów doktorantom w porównaniu z płacami dla pracowników naukowo-dydaktycznych, w tym stawki wynagrodzenia zasadniczego profesora uczelni. Stypendium obecnie wynosi w wymiarze netto dla doktoranta 2050 zł, a po dwóch latach, poprzedzone oceną średniookresową, wzrasta do 3000 zł.
Zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Czy w związku z wysoką inflacją rzędu 3-4% i jeszcze wyższym wzrostem kosztów życia zostanie podniesiona od 1 stycznia 2025 r. stawka stypendiów doktoranckich i płac w szkolnictwie wyższym poprzez odpowiedni wzrost wskaźnika minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora?
2. Czy w projekcie budżetu na rok 2025 uwzględniono wzrost subwencji i dotacji dla uczelni wyższych w wysokości pozwalającej na pokrycie postulowanych podwyżek stypendiów doktoranckich i płac oraz rosnących kosztów związanych ze wzrostem opłat za media?
Z wyrazami szacunku
dr Andrzej Grzyb
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Hanna Majszczyk
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
14%
Konkretność
86%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 3 %
Precyzyjne daty
1
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
8.8 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3326 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/2
Warszawa, 25 października 2024 roku
Sprawa: interpelacja nr 5325
Znak sprawy: FS5.054.15.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 5325 Pana Posła Andrzeja Grzyba w sprawie waloryzacji
stypendiów doktoranckich i płac w szkolnictwie wyższym, uprzejmie proszę o
przyjęcie następujących wyjaśnień:
Przede wszystkim należy wskazać na podstawowe zasady przygotowywania
budżetu na kolejne lata. W trakcie opracowywania projektu ustawy budżetowej na
dany rok, każdorazowo analizowana jest aktualna sytuacja społeczno-gospodarcza.
Możliwości zwiększenia wydatków budżetu państwa ograniczone są w przepisach
prawa krajowego i unijnego, obejmujących m.in.: wartość referencyjną dla deficytu
nominalnego (3% PKB) i długu (60% PKB) sektora instytucji rządowych
i samorządowych oraz maksymalny limit wydatków budżetu państwa wyznaczany
stabilizującą regułą wydatkową (SRW), która określa nieprzekraczalny limit
wydatków dla organów i jednostek, o których mowa w art. 112aa ust. 3 ustawy
o finansach publicznych. Dodatkowo, konieczne jest uwzględnienie zdarzeń, które
mogą znacząco wpływać na gospodarkę, a tym samym zmienić przebieg procesów
makroekonomicznych. Takie czynniki w bezpośredni sposób istotnie determinują
poziom planowanych wydatków budżetowych.
Zgodnie z decyzją Komisji Europejskiej, Polska od lipca 2024 r. została objęta
procedurą nadmiernego deficytu.
Należy mieć również na uwadze, że w ramach limitu wydatków ujętych w projekcie
ustawy budżetowej w pierwszej kolejności planowane są środki na zadania
zdeterminowane obowiązującymi już przepisami prawa, ale także uwzględniające
-- 1 of 2 --
2/2
wydatki będące konsekwencją nowo implementowanych regulacji czy działań
Rządu.
W projekcie ustawy budżetowej na rok 2025 skierowanym przez Radę Ministrów do
Sejmu RP łączne wydatki budżetu państwa na naukę i szkolnictwo wyższe zostały
zwiększone w porównaniu do roku 2024 o kwotę 1.768.772 tys. zł. W budżetach
właściwych dysponentów zabezpieczone zostały środki na zwiększenie
wynagrodzeń pracowników uczelni publicznych o 5% od stycznia 2025 r.
Należy dodatkowo zauważyć, że zgodnie z art. 137 ust. 2 ustawy – Prawo
o szkolnictwie wyższym i nauce, organem właściwym do wydawania rozporządzenia
określającego wysokość minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego
dla profesora w uczelni publicznej, jest minister właściwy do spraw szkolnictwa
wyższego i nauki. Inicjatywa legislacyjna w zakresie zmiany ww. aktu wykonawczego
nie leży zatem w gestii Ministra Finansów. Ewentualna decyzja, co do potrzeby
zwiększenia wysokości wynagrodzenia profesora, powinna być poprzedzona
dokonaniem przez resort szkolnictwa wyższego i nauki szczegółowej kalkulacji
kosztów tego rozwiązania, nie tylko w zakresie obligatoryjnego wzrostu
wynagrodzeń nauczycieli akademickich, ale również innych wydatków
relacjonowanych do tego wynagrodzenia oraz możliwości sfinansowania wszystkich
dodatkowych kosztów przez podmioty szkolnictwa wyższego i nauki.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
-- 2 of 2 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/2
Warszawa, 25 października 2024 roku
Sprawa: interpelacja nr 5325
Znak sprawy: FS5.054.15.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 5325 Pana Posła Andrzeja Grzyba w sprawie waloryzacji
stypendiów doktoranckich i płac w szkolnictwie wyższym, uprzejmie proszę o
przyjęcie następujących wyjaśnień:
Przede wszystkim należy wskazać na podstawowe zasady przygotowywania
budżetu na kolejne lata. W trakcie opracowywania projektu ustawy budżetowej na
dany rok, każdorazowo analizowana jest aktualna sytuacja społeczno-gospodarcza.
Możliwości zwiększenia wydatków budżetu państwa ograniczone są w przepisach
prawa krajowego i unijnego, obejmujących m.in.: wartość referencyjną dla deficytu
nominalnego (3% PKB) i długu (60% PKB) sektora instytucji rządowych
i samorządowych oraz maksymalny limit wydatków budżetu państwa wyznaczany
stabilizującą regułą wydatkową (SRW), która określa nieprzekraczalny limit
wydatków dla organów i jednostek, o których mowa w art. 112aa ust. 3 ustawy
o finansach publicznych. Dodatkowo, konieczne jest uwzględnienie zdarzeń, które
mogą znacząco wpływać na gospodarkę, a tym samym zmienić przebieg procesów
makroekonomicznych. Takie czynniki w bezpośredni sposób istotnie determinują
poziom planowanych wydatków budżetowych.
Zgodnie z decyzją Komisji Europejskiej, Polska od lipca 2024 r. została objęta
procedurą nadmiernego deficytu.
Należy mieć również na uwadze, że w ramach limitu wydatków ujętych w projekcie
ustawy budżetowej w pierwszej kolejności planowane są środki na zadania
zdeterminowane obowiązującymi już przepisami prawa, ale także uwzględniające
-- 1 of 2 --
2/2
wydatki będące konsekwencją nowo implementowanych regulacji czy działań
Rządu.
W projekcie ustawy budżetowej na rok 2025 skierowanym przez Radę Ministrów do
Sejmu RP łączne wydatki budżetu państwa na naukę i szkolnictwo wyższe zostały
zwiększone w porównaniu do roku 2024 o kwotę 1.768.772 tys. zł. W budżetach
właściwych dysponentów zabezpieczone zostały środki na zwiększenie
wynagrodzeń pracowników uczelni publicznych o 5% od stycznia 2025 r.
Należy dodatkowo zauważyć, że zgodnie z art. 137 ust. 2 ustawy – Prawo
o szkolnictwie wyższym i nauce, organem właściwym do wydawania rozporządzenia
określającego wysokość minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego
dla profesora w uczelni publicznej, jest minister właściwy do spraw szkolnictwa
wyższego i nauki. Inicjatywa legislacyjna w zakresie zmiany ww. aktu wykonawczego
nie leży zatem w gestii Ministra Finansów. Ewentualna decyzja, co do potrzeby
zwiększenia wysokości wynagrodzenia profesora, powinna być poprzedzona
dokonaniem przez resort szkolnictwa wyższego i nauki szczegółowej kalkulacji
kosztów tego rozwiązania, nie tylko w zakresie obligatoryjnego wzrostu
wynagrodzeń nauczycieli akademickich, ale również innych wydatków
relacjonowanych do tego wynagrodzenia oraz możliwości sfinansowania wszystkich
dodatkowych kosztów przez podmioty szkolnictwa wyższego i nauki.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
-- 2 of 2 --