Interpelacja w sprawie związków zawodowych w PKP Cargo SA
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 5322
do ministra infrastruktury
w sprawie związków zawodowych w PKP Cargo SA
Zgłaszający: Magdalena Filipek-Sobczak
Data wpływu: 08-10-2024
Szanowny Panie Ministrze,
w imieniu Krajowej Sekcji Kolejarzy NSZZ „Solidarność” oraz pracowników PKP Cargo SA, pragnę wyrazić głęboki niepokój i zdecydowany sprzeciw wobec działań tymczasowego Zarządu PKP Cargo SA, który wdraża restrukturyzację w sposób naruszający podstawowe prawa pracowników oraz związków zawodowych, a szczególnie NSZZ „Solidarność”. Zgodnie z informacjami przekazanymi przez NSZZ „Solidarność”, w trakcie restrukturyzacji dochodzi do rażących przypadków dyskryminacji członków związku zawodowego.
Wielu pracowników, w tym funkcyjnych przedstawicieli NSZZ „Solidarność”, przewodniczących krajowych i zakładowych struktur, jest wpisywanych na listy do zwolnienia jedynie ze względu na swoją przynależność związkową. Tego rodzaju działania są niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa oraz zasadami dialogu społecznego, na których powinny opierać się relacje między pracodawcą a związkami zawodowymi. Najbardziej bulwersującym elementem tej sytuacji są zwolnienia obejmujące szczególnie chronione grupy społeczne, takie jak kobiety w ciąży, osoby samotnie wychowujące dzieci, w tym niepełnosprawne, żywicieli rodzin oraz osoby będące pod ochroną przedemerytalną. Zwalnianie pracowników w czasie trwania urlopów macierzyńskich i rodzicielskich to działania, które nie tylko łamią obowiązujące przepisy prawa pracy, ale również urągają wszelkim zasadom współżycia społecznego i są przejawem nieludzkiego traktowania najsłabszych grup pracowniczych. Pracownicy NSZZ „Solidarność” w PKP Cargo SA są nie tylko prześladowani i zwalniani na podstawie ich przynależności do związku zawodowego, ale również obarcza się ich odpowiedzialnością za złą sytuację finansową spółki. Tymczasowy zarząd zamiast skupić się na poprawie wyników finansowych i podpisywaniu nowych kontraktów przewozowych, prowadzi brutalną kampanię szkalowania.
W związku z powyższymi okolicznościami, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Jakie kroki podejmie ministerstwo, aby przywrócić do pracy bezprawnie zwolnione osoby z powodu przynależności do NSZZ „Solidarność”?
2. Czy ministerstwo zamierza zainterweniować w celu wycofania wypowiedzeń wszystkim bezprawnie zwolnionym pracownikom, w tym szczególnie chronionym grupom, takim jak kobiety w ciąży?
3. Czy ministerstwo planuje podjąć kroki w celu wznowienia konstruktywnego dialogu między zarządem PKP Cargo SA a NSZZ „Solidarność”?
4. Czy ministerstwo zamierza interweniować w sprawie obciążania pracowników kosztami restrukturyzacji spółki?
5. Czy ministerstwo dostrzega potrzebę nałożenia na Zarząd PKP Cargo SA obowiązku aktywnego poszukiwania nowych kontraktów i przewozów oraz optymalizacji procesów, zamiast podejmowania jedynie decyzji antypracowniczych?
6. Czy ministerstwo uzna wypowiedzenie paktu gwarancji pracowniczych, zakładowego układu zbiorowego pracy oraz porozumienia partnerów społecznych za bezprawne?
7. Czy ministerstwo podejmie kroki, aby wymusić na Zarządzie PKP Cargo SA wycofanie się z wypowiedzenia tych umów, które są podstawą stabilności zatrudnienia w spółce? Wypowiedzenie tych dokumentów, bez podjęcia negocjacji w dobrej wierze, jest działaniem prowokacyjnym i godzącym w fundamenty dialogu społecznego.
8. Jakie konkretne działania zostaną podjęte, aby zapewnić przestrzeganie prawa do zrzeszania się w związki zawodowe i prowadzenia dialogu społecznego na cywilizowanych zasadach?
9. Czy ministerstwo będzie monitorować przestrzeganie praw pracowników w PKP Cargo SA, zagwarantowanych w Konstytucji RP i ustawach?
Zwracam się do Pana Ministra o pilne podjęcie działań w tej sprawie, aby przywrócić poszanowanie podstawowych praw pracowniczych w PKP Cargo SA oraz zapobiec dalszym nadużyciom. Przyszłość tej spółki nie może opierać się na bezprawnych działaniach zarządu i niszczeniu struktur związkowych, które od lat stoją na straży interesów pracowników.
Podsekretarz stanu Piotr Malepszak
Wysoki stopień unikania odpowiedzi – zidentyfikowano zwroty o braku właściwości, braku danych lub ogólnikowe formułki uspokajające.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10046 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DNW-2.054.39.2024
Warszawa, 28 października 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 5322 Posłanki na Sejm RP Pani Magdaleny Filipek-
Sobczak, w sprawie związków zawodowych w PKP CARGO, poniżej pozwalam sobie
odnieść się do pytań zawartych w wystąpieniu.
Na wstępie pragnę poinformować, że Skarb Państwa nie jest akcjonariuszem
PKP CARGO SA w restrukturyzacji (dalej: PKP CARGO SA) i nie wykonuje uprawnień z tytułu
posiadania jej akcji, jak również z akcji/udziałów spółek wchodzących w skład Grupy
Kapitałowej PKP CARGO SA. Akcje tej spółki są notowane na Giełdzie Papierów
Wartościowych i w związku z tym do wszelkich informacji jej dotyczących zastosowanie
mają zasady dotyczące tzw. informacji poufnych, którymi są w szczególności informacje,
które nie zostały podane do wiadomości publicznej, dotyczące bezpośrednio lub
pośrednio, jednego lub większej liczby emitentów lub jednego lub większej liczby
instrumentów finansowych, a które w przypadku podania ich do wiadomości publicznej
miałyby prawdopodobnie znaczący wpływ na ceny tych instrumentów finansowych lub na
ceny powiązanych pochodnych instrumentów finansowych.
Pakiet akcji, stanowiący 33,01% udział w kapitale zakładowym Spółki posiadają Polskie
Koleje Państwowe S.A. Zgodnie z regulacjami Kodeksu spółek handlowych organy spółki
działają w zakresie posiadanych kompetencji. Kompetencje w zakresie bieżącego
prowadzenia spraw Spółki i jej reprezentowania posiada Zarząd Spółki.
Ad 1. Jakie kroki podejmie Ministerstwo, aby przywrócić bezprawnie zwolnione osoby,
z powodu przynależności do NSZZ „Solidarność”?
Ad 2. Czy Ministerstwo zamierza zainterweniować w celu wycofania wypowiedzeń
wszystkim bezprawnie zwolnionym pracownikom, w tym szczególnie chronionym
grupom, takim jak kobiety w ciąży?
Minister Infrastruktury nie jest właściwy w kwestiach pracowniczych podmiotu prawa
handlowego, w tym w szczególności wymuszania na organach zarządczych konkretnych
działań w obszarze zatrudnienia. Podobnie działania, dotyczące wszelkiego rodzaju umów
zbiorowych z pracownikami/partnerami społecznymi w PKP CARGO SA znajdują się poza
kompetencjami ministra właściwego ds. transportu, jako organu administracji rządowej
i Ministra Infrastruktury, jako wykonującego prawa z akcji Skarbu Państwa w PKP SA. Nie
bez znaczenia jest również fakt, że dysponentami treści zakładowych i ponadzakładowych
układów zbiorowych pracy są strony tych układów, tj. pracodawcy oraz związki zawodowe
-- 1 of 4 --
2
a organem rejestrowym dla zakładowych układów zbiorowych jest Okręgowy Inspektorat
Pracy.
Kondycja PKP CARGO i analiza jej planów działalności, w oparciu o istniejące i możliwe do
zawarcia kontrakty spowodowały, że Zarząd 27 czerwca 2024 r. złożył do sądu wniosek
o otwarcie postępowania sanacyjnego, zgodnie z ustawą z dnia 15 maja 2015 r. Prawo
restrukturyzacyjne. Postępowanie to ma na celu uratowanie przedsiębiorstwa
i długoterminowe przywrócenie mu płynności i konkurencyjności, przy jednoczesnym
zachowaniu jak największej liczby niezbędnych miejsc pracy.
Skutki postępowania sanacyjnego są najsilniej odczuwane przez pracowników. Wynika to
z faktu, iż otwarcie postępowania sanacyjnego wpływa na stosunek pracy i wywołuje
skutki bliźniacze jak ogłoszenie upadłości w zakresie praw i obowiązków pracowników
i pracodawcy.
Zgodnie z postanowieniami ustawy Prawo restrukturyzacyjne, wyłączona zostaje ochrona
pracownicza wskazana w kodeksie pracy lub innych przepisach. Rozwiązywanie umów
z niektórymi przedstawicielami organizacji pracowniczych działającymi w PKP CARGO SA
odbywa się zgodnie z odpowiednimi przepisami i obowiązującymi normami prawnymi,
zgodnie z procedurami stosowanymi wobec wszystkich innych pracowników. Takie
podejście gwarantuje, że działania te są transparentne.
Jak wielokrotnie w oficjalnych komunikatach PKP CARGO SA było podkreślane, Spółka nie
zwalnia kobiet w ciąży, a jeżeli wypowiedzenia zostały złożone przed uzyskaniem przez
pracodawcę informacji o ciąży, to po uzyskaniu takiej informacji są wycofywane.
Do nadzoru i kontroli przestrzegania przepisów prawa pracy upoważniona jest m.in.:
Państwowa Inspekcja Pracy, a spory z zakresu prawa pracy rozstrzygają sądy pracy. Kodeks
pracy stanowi jednak, że pracodawca i pracownik powinni dążyć do polubownego
rozwiązania sporu.
Minister Infrastruktury nie posiada uprawnień pozwalających na wydawanie poleceń
Zarządowi PKP CARGO SA w zakresie m.in. wycofania się z wypowiedzianych umów
z partnerami społecznymi. Minister Infrastruktury nie posiada także legitymacji prawnej
do wydania wiążących poleceń Zarządowi PKP CARGO SA odnośnie podejmowania przez
Spółkę działań w poszukiwaniu nowych kontraktów lub podpisywania umów handlowych.
Niezależnie od powyższego pragnę zapewnić, że obecne organy zarządzające podejmują
wszelkie możliwe działania w celu ustabilizowania złej sytuacji PKP Cargo SA, która jest
wynikiem podstawowych błędów i niekompetencji zarządczej, skumulowanych przez
poprzednie lata. Stan PKP CARGO SA wpływa bezpośrednio na sytuację spółek z Grupy
Kapitałowej, co odczuwają przede wszystkim najdotkliwiej jej pracownicy.
Ad 3. Czy Ministerstwo planuje podjąć kroki w celu wznowienia konstruktywnego
dialogu między zarządem PKP Cargo S.A. a NSZZ „Solidarność”?
Minister Infrastruktury stoi na stanowisku, że wszystkie podjęte przez organy zarządzające
działania będą zgodne z obowiązującymi przepisami prawa i będą prowadzone w dialogu
ze stroną społeczną, celem polubownego załatwienia zaistniałych sporów, co
w konsekwencji pozwoli Spółce PKP CARGO SA na odbudowę pozycji na rynku, pozytywnie
wpływając także na sytuację spółek z jej Grupy Kapitałowej.
-- 2 of 4 --
3
Ad 4. Czy Ministerstwo zamierza interweniować w sprawie obciążania pracowników
kosztami restrukturyzacji spółki?
Jak zostało wcześniej wskazane Minister Infrastruktury nie ma umocowania do
ingerowania w kwestie pracownicze niezależnego podmiotu prawa handlowego,
w którym decyzje z obszaru pracowniczego znajdują się we właściwościach kierownictwa
tego podmiotu.
Ad 5. Czy Ministerstwo dostrzega potrzebę nałożenia na zarząd PKP Cargo S.A.
obowiązku aktywnego poszukiwania nowych kontraktów i przewozów oraz
optymalizacji procesów, zamiast podejmowania jedynie decyzji anty-pracowniczych?
Od czasu delegowania członków Rady Nadzorczej PKP CARGO SA do jej Zarządu, Spółka
podejmowała działania w zakresie działalności operacyjnej, których efektem są m.in.:
zaakceptowanie przez ArcelorMittal propozycji handlowej dotyczącej zawarcia dwóch
umów na usługę przewozów towarów z różnych segmentów towarowych o łącznym
szacowanym wolumenie ok. 6 mln ton,
podpisanie umów wraz z PKP CARGO Service z Tauron Ciepło Sp. z o.o. na wykonanie
usługi transportu kolejowego węgla,
podpisanie trzech umów pomiędzy PKP CARGO a ENEA Wytwarzanie sp. z o.o., których
przedmiotem jest wykonanie usługi przewozu transportem kolejowym węgla
energetycznego z Lubelskiego Węgla „Bogdanka” S.A. dla Enea Wytwarzanie sp. z o.o.
w łącznej ilości 9 mln ton,
udział w przetargu nieograniczonym organizowanym przez PGE Polska Grupa
Energetyczna S.A. pn. „Zakup usługi przewozu węgla kamiennego transportem
kolejowym do Oddziałów PGE Energia Ciepła S.A. i ZEW KOGENERACJA S.A. w latach
2025 - 2027”.
Jak z powyższego wynika, obecny Zarząd PKP CARGO SA podejmuje wszystkie możliwe
działania celem uczestniczenia w przetargach, które skutkować będą w przyszłości
zapewnieniem pracy przewozowej.
Jakiekolwiek nakładanie na Zarząd PKP CARGO SA obowiązku poszukiwania kolejnych
kontraktów, mogłoby zostać negatywnie odebrane przez rynek giełdowy, a także mogłoby
nosić znamiona przekroczenia uprawnień przez Ministra Infrastruktury i doprowadzenia
do sytuacji jaka miała miejsce w 2023 r. gdy Spółka została zmuszona do realizacji
przewozu węgla w ramach tzw. decyzji węglowej, wydanej przez ówczesnego Prezesa
Rady Ministrów.
Ad 6. Czy Ministerstwo uzna wypowiedzenie Paktu Gwarancji Pracowniczych,
Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy oraz Porozumienia Partnerów Społecznych za
bezprawne?
Ad 7. Czy Ministerstwo podejmie kroki, aby wymusić na zarządzie PKP Cargo S.A.
wycofanie się z wypowiedzenia tych umów, które są podstawą stabilności zatrudnienia
w spółce? Wypowiedzenie tych dokumentów, bez podjęcia negocjacji w dobrej wierze,
jest działaniem prowokacyjnym i godzącym w fundamenty dialogu społecznego.
Ad 8. Jakie konkretne działania zostaną podjęte, aby zapewnić przestrzeganie prawa do
zrzeszania się w związki zawodowe i prowadzenia dialogu społecznego na
cywilizowanych zasadach?
-- 3 of 4 --
4
Ad 9. Czy Ministerstwo będzie monitorować przestrzeganie praw pracowników PKP
Cargo S.A., zagwarantowanych w Konstytucji RP i ustawach?
Minister Infrastruktury nie będąc stroną żadnego z porozumień pracowniczych
w PKP CARGO SA nie jest właściwy do zajmowania stanowiska odnośnie uznawania ich
wypowiedzenia przez władze tej spółki, jak i nie jest właściwy do wydawania jakichkolwiek
wytycznych lub zaleceń Zarządowi PKP CARGO SA w zakresie wycofania się ze swych
decyzji o rozwiązaniu tych porozumień.
Reasumując Minister Infrastruktury, zarówno jako organ administracji rządowej, jak
i reprezentant Skarbu Państwa wykonujący prawa z akcji w PKP SA nie jest właściwy
w kwestiach dotyczących monitorowania praw pracowniczych w toczącym się w PKP
CARGO SA procesie zwolnień grupowych, jak również prawa do tworzenia i wstępowania
pracowników do związków zawodowych.
Ponadto, jak wielokrotnie podkreślała PKP CARGO SA w swych oficjalnych komunikatach
oraz wypowiedziach, wszelkie decyzje podejmowane w obszarze pracowniczym były
zgodne z obowiązującym prawem a decyzje podejmowane przez Zarząd Spółki
poprzedzone były rozmowami z partnerami społecznymi.
Z poważaniem,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
-- 4 of 4 --