Interpelacja w sprawie niebezpiecznych odpadów, które zostały przetransportowane z Łaniąt (pow. kutnowski) do Płoszowa (pow. radomszczański)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 5315
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie niebezpiecznych odpadów, które zostały przetransportowane z Łaniąt (pow. kutnowski) do Płoszowa (pow. radomszczański)
Zgłaszający: Paulina Matysiak
Data wpływu: 07-10-2024
Szanowna Pani Minister,
w związku z zakończeniem procedury usunięcia nielegalnego składowiska niebezpiecznych odpadów ze wsi Łanięta w powiecie kutnowskim, z których ponad 643 tony przetransportowano do składowiska w Płoszowie (powiat radomszczański), zwracam się z prośbą o wyjaśnienie kilku kluczowych kwestii dotyczących tego procesu oraz jego potencjalnych skutków.
Składowisko w Łaniętach od lat stanowiło poważne zagrożenie ekologiczne. Od 2014 roku zgromadzono tam ogromne ilości niebezpiecznych odpadów przemysłowych, w tym chemikalia, rozpuszczalniki, odpady laboratoryjne oraz inne toksyczne substancje. Zdarzały się pożary, co dodatkowo narażało okolicznych mieszkańców. Choć decyzja o ich usunięciu i przetransportowaniu do Płoszowa jest krokiem naprzód, pojawiły się wątpliwości co do dalszego postępowania z tymi odpadami.
Zgodnie z dokumentacją przetargową składowisko w Płoszowie miało przyjąć odpady i poddać je unieszkodliwieniu zgodnie z wytycznymi technicznymi (D5 – składowanie w uszczelnionych komorach, D9 – obróbka fizyczno-chemiczna, D10 – przekształcanie termiczne). Jednak według dostępnych informacji składowisko w Płoszowie ma ograniczone możliwości przyjmowania wielu rodzajów odpadów, takich jak farby, chemikalia laboratoryjne, tusze, rozpuszczalniki i kwasy, które były obecne w Łaniętach.
Pojawiły się sygnały, że w Płoszowie mogły być składowane także odpady, których to składowisko nie ma uprawnień przyjmować, a sposób transportu i przechowywania nie spełniał najwyższych standardów bezpieczeństwa. Z relacji wynika, że podczas transportu dochodziło do reakcji chemicznych i wycieków, a pracownicy nie byli dostatecznie zabezpieczeni. Źródłem przedstawionych w niniejszej interpelacji jest wnikliwy artykuł pt. „Bomba ekologiczna zwieziona pod Radomsko” autorstwa Janusza Kucharskiego, który został opublikowany na łamach „Gazety Radomszczańskiej”[1].
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy transport odpadów niebezpiecznych z Łaniąt do Płoszowa odbywał się zgodnie z przepisami dotyczącymi przewozu odpadów niebezpiecznych? Jakie środki bezpieczeństwa zostały zastosowane, aby zapobiec zagrożeniom podczas transportu? Czy transport był monitorowany przez odpowiednie służby?
Jakie dokładnie rodzaje odpadów zostały przetransportowane do Płoszowa, a jakie ich ilości zostały zakwalifikowane jako nieodpowiednie do składowania na tym terenie? Czy w przypadku odpadów, których składowisko w Płoszowie nie mogło przyjąć, podjęto odpowiednie działania w celu ich utylizacji w innych instalacjach?
Czy w Płoszowie stosowane są wszystkie metody unieszkodliwiania odpadów wymienione w dokumentacji przetargowej, w tym przekształcanie termiczne (D10) i obróbka fizyczno-chemiczna (D9)? Jeśli te metody nie są stosowane, proszę o wyjaśnienie, co się dzieje z odpadami, które wymagają innych procesów utylizacyjnych niż składowanie (D5).
Czy przeprowadzono kontrole dotyczące zgodności składowania odpadów w Płoszowie z wymogami bezpieczeństwa dla zdrowia mieszkańców oraz ochrony środowiska? Jakie były wyniki tych kontroli? Czy podjęto działania prewencyjne w celu uniknięcia ryzyka skażenia środowiska?
Czy istnieje plan długoterminowego monitorowania składowiska w Płoszowie, aby zapewnić, że odpady nie stanowią zagrożenia dla okolicznych mieszkańców i środowiska? Jakie działania są przewidziane w przypadku wykrycia nieprawidłowości?
Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP
[1] https://radomszczanska.pl/artykul/temat-gr-bomba-ekologiczna-n1293379
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9375 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DIŚ-I.050.36.2024.RC
3432291.13738248.11074656
Warszawa, 16-11-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
K10INT5315 – odpowiedź
Szanowny Panie Marszałku,
nawiązując do interpelacji Pani Poseł Pauliny Matysiak (K10INT5315) w sprawie
niebezpiecznych odpadów, które zostały przetransportowane z Łaniąt (pow. kutnowski)
do Płoszowa (pow. radomszczański), przedstawiam poniższe wyjaśnienia.
Ad. 1. Czy transport odpadów niebezpiecznych z Łaniąt do Płoszowa odbywał się zgodnie
z przepisami dotyczącymi przewozu odpadów niebezpiecznych? Jakie środki bezpieczeństwa
zostały zastosowane, aby zapobiec zagrożeniom podczas transportu? Czy transport
był monitorowany przez odpowiednie służby?
Z informacji przekazanych przez Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony
Środowiska (dalej: „Łódzki WIOŚ”) wynika, że za nadzór nad realizacją zadania polegającego
na usunięciu odpadów zgromadzonych na działkach nr ew. 205/3 i 205/5, ob. Łanięta,
znajdujących się na terenie nieruchomości pod adresem Łanięta 6, gm. Łanięta,
odpowiedzialne było Starostwo Powiatowe w Kutnie. Wykonawcą prac były podmioty
posiadające stosowne uprawnienia, w tym: FCC Pro Eko Sp. z o.o. – lider konsorcjum
z siedzibą w Radomsku, adres ul. Narutowicza 5b, 97-500 Radomsko oraz Zakład
Gospodarowania Odpadami "EKO-ALF" Władysław Cegielski Gołębiew Nowy 5A,
99-300 Kutno (dalej: „ZGO „EKO-ALF”) – członek konsorcjum oraz TMT COMPLEX Sp.
z o.o. Sp. k. z siedzibą w Sarnowie, adres ul. Parkowa 1, 42-512 Sarnów – członek
konsorcjum. Transport odpadów niebezpiecznych odbywał się przy użyciu dokumentów
prowadzonych w bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami
(BDO), w tym kart ewidencji odpadów oraz kart przekazania odpadów. W kartach
przekazania odpadów zostały uwzględnione m.in. kod odpadu i jego ilość, dane
transportującego (w tym: godzina transportu, numery rejestracyjne pojazdów) oraz dane
przejmującego odpad. W okresie prowadzonych prac związanych z usuwaniem odpadów
z terenu nieruchomości w m. Łanięta oraz ich transportem do Płoszowa, Łódzki WIOŚ nie
otrzymał żadnego zgłoszenia o wystąpieniu sytuacji awaryjnej lub nieprawidłowości
w czasie transportu opadów.
Dodatkowo trzeba mieć na uwadze, że transport odpadów niebezpiecznych stanowiących
towary niebezpieczne w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r.
o przewozie towarów niebezpiecznych odbywa się z zachowaniem przepisów o transporcie
towarów niebezpiecznych, a zagadnienia te leżą w kompetencji Ministra Infrastruktury.
-- 1 of 4 --
Ad. 2. Jakie dokładnie rodzaje odpadów zostały przetransportowane do Płoszowa, a jakie ich
ilości zostały zakwalifikowane jako nieodpowiednie do składowania na tym terenie?
Czy w przypadku odpadów, których składowisko w Płoszowie nie mogło przyjąć, podjęto
odpowiednie działania w celu ich utylizacji w innych instalacjach?
W oparciu o analizę danych zawartych w BDO, Łódzki WIOŚ ustalił, że na teren składowiska
w Płoszowie przyjętych zostało bezpośrednio z terenu nieruchomości pod adresem Łanięta
6, gm. Łanięta, 345,938 Mg odpadów o kodzie 19 03 06* oraz 144,344 Mg odpadów
o kodzie 16 81 01*.
Ponadto, poza ww. odpadami, z terenu nieruchomości pod adresem Łanięta 6, firma
ZGO "EKO-ALF" odebrała 50,854 Mg odpadów o kodzie 16 81 01* (odpady wykazujące
właściwości niebezpieczne). Następnie odpady te zostały poddane procesowi zestalania
(D9) w instalacji ZGO "EKO-ALF" w Gołębiewie Nowym 5A, gm. Kutno. Zestalone
odpady pod kodem 19 03 06* (odpady niebezpieczne zestalone) w ilości 61,3 Mg zostały
przekazane na składowisko odpadów niebezpiecznych w Płoszowie. Na prowadzenie
procesu zestalania odpadów (D9), ZGO "EKO-ALF" w Gołębiewie Nowym 5A posiada
decyzję Marszałka Województwa Łódzkiego znak: RŚVI.7243.88.2014.IW z dnia 1 lipca
2015 r., w sprawie pozwolenia na wytwarzanie odpadów oraz zezwolenia na zbieranie
odpadów i przetwarzanie odpadów.
Marszałek Województwa Łódzkiego decyzją z dnia 23 października 2023 r., znak:
ŚRIII.7222.240.2023.KM, udzielającą pozwolenia zintegrowanego, zezwolił spółce
FCC Pro Eko Sp. z o.o. na unieszkodliwianie ww. rodzajów odpadów w procesie
D5 - Składowanie na składowiskach w sposób celowo zaprojektowany (np. umieszczanie
w uszczelnionych oddzielnych komorach, przykrytych i izolowanych od siebie wzajemnie
i od środowiska itd.).
Ad. 3. Czy w Płoszowie stosowane są wszystkie metody unieszkodliwiania odpadów wymienione
w dokumentacji przetargowej, w tym przekształcanie termiczne (D10) i obróbka fizyczno-
chemiczna (D9)? Jeśli te metody nie są stosowane, proszę o wyjaśnienie, co się dzieje z odpadami,
które wymagają innych procesów utylizacyjnych niż składowanie (D5).
Spółka FCC Pro Eko Sp. z o.o. z siedzibą ul. Narutowicza 5b, 97-500 Radomsko,
w oparciu o ww. decyzję Marszałka Województwa Łódzkiego z dnia 23 października 2023
r., znak: ŚRIII.7222.240.2023.KM, udzielającą pozwolenia zintegrowanego, prowadzi
instalację do składowania odpadów niebezpiecznych w Płoszowie. Zgodnie z ww.
pozwoleniem spółka unieszkodliwia odpady w procesie D5, tj. składowanie
na składowiskach w sposób celowo zaprojektowany (np. umieszczanie w uszczelnionych
oddzielnych komorach, przykrytych i izolowanych od siebie wzajemnie i od środowiska itd.).
Decyzja nie przewiduje innych procesów unieszkodliwiania na terenie przedmiotowej
instalacji.
W przypadku, gdy odpady powinny przejść wstępny proces przetworzenia przed
zeskładowaniem ich na składowisku odpadów, a zarządzający składowiskiem nie posiada
uprawnień do przeprowadzania wstępnych procesów – takie odpady w pierwszej kolejności
przekazywane są do podmiotów posiadających stosowne decyzje administracyjne w tym
zakresie. Przykładem wstępnego procesu unieszkodliwienia odpadów jest np. proces D9
(Obróbka fizyczno-chemiczna, niewymieniona w innej pozycji niniejszego załącznika, w wyniku
której powstają ostateczne związki lub mieszaniny unieszkodliwiane za pomocą któregokolwiek
spośród procesów wymienionych w pozycjach D1-D12 (np. odparowanie, suszenie, kalcynacja
itp.), do którego należy zestalanie odpadów. Powyższe jest istotne, bowiem przepisy ustawy
o odpadach zakazują składowania na składowisku odpadów, m.in. odpadów występujących
w postaci ciekłej. Po przeprowadzeniu wstępnego procesu przetwarzania odpadów odpady
-- 2 of 4 --
kierowane są do kolejnego podmiotu (zarządzającego składowiskiem) w celu przekazania
ich do składowania na składowisku, tj. do procesu ostatecznego unieszkodliwienia.
Z posiadanych informacji wynika, że taką sytuację można zauważyć w opisanym pkt 2
niniejszego pisma, tj. część odpadów w pierwszej kolejności została przekazana do
podmiotu posiadającego uprawnienia do przetwarzania odpadów w procesie D9, które
po przetworzeniu zostały przekazane na składowisko odpadów, będące obiektem
budowlanym przeznaczonym do składowania odpadów, o którym mowa w przepisach
ustawy o odpadach, w celu ich ostatecznego unieszkodliwienia w procesie D5.
Ad. 4. Czy przeprowadzono kontrole dotyczące zgodności składowania odpadów w Płoszowie
z wymogami bezpieczeństwa dla zdrowia mieszkańców oraz ochrony środowiska? Jakie były
wyniki tych kontroli? Czy podjęto działania prewencyjne w celu uniknięcia ryzyka skażenia
środowiska?
Łódzki WIOŚ regularnie prowadzi kontrole składowiska odpadów niebezpiecznych
w Płoszowie zarządzanego przez FCC Pro Eko Sp. z o.o. Ostatnia kontrola została
przeprowadzona w okresie od 5 czerwca do 1 sierpnia 2024 r., a jej ustalenia
udokumentowano w protokole kontroli nr PTR 143/2024. W wyniku kontroli stwierdzono:
naruszenie warunków pozwolenia zintegrowanego udzielonego przez Marszałka
Województwa Łódzkiego decyzją z dnia 23 października 2023 r., znak:
ŚRIII.7222.240.2023.KM poprzez przekroczenie maksymalnych wartości parametrów
w ściekach przemysłowych (odciekach ze składowiska) oraz przekroczenie
maksymalnej ilości zużywanej wody,
nieprowadzenie monitoringu składu wód odciekowych z wymaganą częstotliwością.
W związku z powyższymi nieprawidłowościami, Łódzki WIOŚ zastosował pouczenie wobec
Kierownika składowiska, jak również skierował wystąpienie pokontrolne z dnia 2 sierpnia
2024 r. znak: I-DPT.7023.11.18.2024.lj do Urzędu Marszałkowskiego Województwa
Łódzkiego.
Ad. 5. Czy istnieje plan długoterminowego monitorowania składowiska w Płoszowie, aby
zapewnić, że odpady nie stanowią zagrożenia dla okolicznych mieszkańców i środowiska? Jakie
działania są przewidziane w przypadku wykrycia nieprawidłowości?
Zgodnie z przepisami art. 124 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
(Dz. U. z 2023 r. poz. 1587) zarządzający składowiskiem odpadów jest obowiązany
prowadzić monitoring składowiska odpadów w fazie przedeksploatacyjnej, eksploatacyjnej
i poeksploatacyjnej (przez okres 30 lat) oraz przekazywać wyniki badań monitoringowych
corocznie do wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska. Łódzki WIOŚ regularnie
kontroluje składowisko odpadów w Płoszowie i podejmuje właściwe działania pokontrolne,
co opisane zostało powyżej w odpowiedzi na pytanie nr 4.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 3 of 4 --
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 4 of 4 --