Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DELG-WG.050.2.2024.PL
2991066.11675872.9377003
Warszawa, 23-01-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską Pani Poseł Marii Janyska w sprawie ochrony
taryfowej dostaw gazu na potrzeby centralnego ogrzewania dla mieszkańców spółdzielni
usługowych z dnia 11 stycznia 2024 r., znak: K10INT531, poniżej przedstawiam stosowne
wyjaśnienia.
W odniesieniu do pytania nr 1. Czy ministerstwo, w ramach diagnozowania różnych przypadków,
analizowało także przedstawiony powyżej? oraz pytania nr 2. Jak proponujecie Państwo
rozwiązać sygnalizowany problem?, informuję, że w związku z pytaniami skierowanymi do
Ministra Klimatu i Środowiska w sprawie możliwości rozszerzenia katalogu podmiotów
uprawnionych do zakupu gazu ziemnego po cenach wynikających z taryfy (art. 62b ust. 1 pkt
2 ustawy – Prawo energetyczne) o spółdzielnie usługowe wytwarzające ciepło na potrzeby
budynków mieszkalnych wielolokalowych, w MKiŚ przeprowadzono szczegółową analizę
sytuacji prawnej tych podmiotów oraz możliwości objęcia ich ochroną taryfową.
W odniesieniu do wątpliwości związanych z interpretacją art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy z
dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz.U. z 2022 r. poz. 1385 z późn. zm., dalej
jako: „ustawa - Prawo energetyczne”), w szczególności tego, czy innym podmiotem w
rozumieniu art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy – Prawo energetyczne objętym ochroną
taryfową może być spółdzielnia usługowa, która na podstawie obowiązku wynikającego ze
statutu nabywa paliwa gazowe od przedsiębiorstwa obrotu, a następnie przetwarza go
w swoich kotłowniach na ciepło w ramach lokalnej produkcji ciepła zużywanego
w gospodarstwach domowych znajdujących się w budynkach wielolokalowych, rozważono
dwie kluczowe kwestie, tj. po pierwsze, czy spółdzielnie usługowe wypełniają przesłanki
zawarte w art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy – Prawo energetyczne oraz po drugie, czy
włączenie spółdzielni usługowych do katalogu podmiotów uprawnionych do ochrony
taryfowej odpowiadałoby celom wskazanym w przepisach tej ustawy.
Zgodnie z brzmieniem art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy – Prawo energetyczne, taryfy ustalane
są dla odbiorców paliw gazowych innych niż podmioty, które z mocy ustawy, umowy lub
innego tytułu prawnego są uprawnione lub zobowiązane do zapewnienia paliwa gazowego w
lokalach mieszkalnych na potrzeby zużycia przez gospodarstwa domowe,
w lokalach podmiotów (o których mowa w art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. d), w zakresie, w jakim
zużywają paliwo gazowe na potrzeby określone w tym przepisie lub do lokalnej produkcji
ciepła zużywanego w gospodarstwach domowych znajdujących się w budynkach

-- 1 of 4 --

wielolokalowych lub w lokalach podmiotów (o których mowa w art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. d), pod
warunkiem złożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 62ba ustawy - Prawo
energetyczne.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że spółdzielnie usługowe powstały w wyniku ich
przekształcenia z dotychczasowych spółdzielni mieszkaniowych, które uprzednio
funkcjonowały w ramach działalności Państwowych Przedsiębiorstw Gospodarki Rolnej.
Ww. spółdzielnie mieszkaniowe powstały w celu przejęcia i obsługi kotłowni, które miały
służyć mieszkańcom osiedli powstałych na terenach byłych PPGR. W związku z tym, że
spółdzielnie te nie prowadziły działalności przewidzianej w art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 15
grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. z 2023 r. poz. 438 z późn. zm.),
przekształcono je w spółdzielnie usługowe, funkcjonujące na podstawie ustawy z dnia 16
września 1982 r. Prawo spółdzielcze (Dz.U. z 2021 r. poz. 648 z późn. zm., dalej: „Prawo
Spółdzielcze”). Proces ten miał miejsce w latach 2017-2018.
Zgodnie z art. 1 § 1 Prawa Spółdzielczego, spółdzielnia jest dobrowolnym zrzeszeniem
nieograniczonej liczby osób, o zmiennym składzie osobowym i zmiennym funduszu
udziałowym, które w interesie swoich członków prowadzi wspólną działalność gospodarczą.
Natomiast podstawą do prowadzenia działalności przez spółdzielnię jest Prawo
Spółdzielcze, inne ustawy oraz jej zarejestrowany statut. Wynika stąd, że spółdzielnie
mieszkaniowe, które w wyniku przekształcenia zmieniły swoją nazwę na spółdzielnie
usługowe, nie zmieniły swojego dotychczasowego charakteru, a w swoim majątku nadal
posiadają kotłownie wybudowane przez Skarb Państwa w celu dostarczania mieszkańcom
ciepła produkowanego w tychże kotłowniach gazowych. Podkreślenia wymaga również fakt,
że te kotłownie gazowe składają się na majątek spółdzielni, który zgodnie z art. 3 Prawa
Spółdzielczego jest prywatną własnością wszystkich członków spółdzielni.
Spółdzielnia prowadząc działalność w interesie swoich członków, tj. swoich wszystkich
mieszkańców, jest zobowiązana do zapewnienia paliwa gazowego do lokalnej produkcji
ciepła zużywanego w gospodarstwach domowych w budynkach wielolokalowych.
W efekcie spółdzielnie usługowe kupują paliwo gazowe, jednak obciążają wspólnoty
mieszkaniowe kosztami zakupu ciepła, tj. kosztami zakupu gazu ziemnego od dostawcy gazu
oraz kosztami obsługi kotłowni, nie otrzymując z tego tytułu żadnego zysku.
Spółdzielnie usługowe w osiedlowych kotłowniach gazowych wytwarzają zatem ciepło
z gazu ziemnego dostarczanego przez dostawcę na potrzeby budynków zasilanych w ciepło
przez spółdzielnię. Źródło ciepła (kotłownia) nie jest przyłączone do zewnętrznej sieci
ciepłowniczej oraz jest zlokalizowane w takiej bliskości budynku zasilanego przez to źródło
ciepła, że stanowi ono technologiczny i funkcjonalny system zamknięty.
W celu rozpatrzenia wszystkich warunków kwalifikujących dany podmiot jako wypełniający
przesłanki przewidziane w art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy - Prawo energetyczne, należy
rozpatrzeć jeszcze jedno zagadnienie związane z rozumieniem pojęcia „lokalnej produkcji
ciepła” , która została wprowadzona do art. 62b ust. 1a ustawy - Prawo energetyczne, mocą
ustawy z dnia 15 grudnia 2022 r. o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw
gazowych w 2023 r. w związku z sytuacją na rynku gazu (Dz.U. 2022 poz. 2687 z późn. zm.,
dalej jako: „ustawa z dnia 15 grudnia 2022 r.”).

-- 2 of 4 --

Zgodnie z art. 62b ust. 1a ustawy - Prawo energetyczne przez lokalną produkcję ciepła,
rozumie się wytwarzanie ciepła przez odbiorcę, o którym mowa w art. 62b ust. 1 pkt 2 lit b
lub c, na potrzeby budynków zasilanych w ciepło przez tego odbiorcę, przy wykorzystaniu
źródła ciepła, nieprzyłączonego do zewnętrznej sieci ciepłowniczej, do którego to źródła
ciepła tytuł prawny ma ten odbiorca oraz zlokalizowanego w budynku zasilanym przez to
źródło ciepła lub zlokalizowanego w takiej bliskości, że stanowią one technologiczny
i funkcjonalny system zamknięty. Opłaty za ciepło wytworzone przy wykorzystaniu tego
źródła ciepła rozliczane są zgodnie z zasadami przewidzianymi w art. 45a ust. 4.
Zgodnie z art. 45a ust. 4 ustawy – Prawo energetyczne, koszty zakupu, o których mowa
w ust. 2 (tj. „opłaty (…) które stanowią koszty zakupu paliw gazowych, energii elektrycznej
lub ciepła dostarczanych do budynku, w którym znajdują się lokale mieszkalne i użytkowe,
zamieszkane lub użytkowane przez osoby niebędące odbiorcami”), są rozliczane w opłatach
pobieranych od osób, o których mowa w art. 45a ust. 2. Wysokość opłat powinna być
ustalana w taki sposób, aby zapewniała wyłącznie pokrycie ponoszonych przez odbiorcę
kosztów zakupu paliw gazowych, energii elektrycznej lub ciepła. Nie oznacza to jednak, że
osoby te nie ponoszą, tak jak w przypadku każdej spółdzielni, ,kosztów utrzymania
i eksploatacji infrastruktury osiedla i budynków, dostarczającej media do poszczególnych
lokali, w tym instalacji wytwarzania i dystrybucji ciepła.
Z opisanej powyżej charakterystyki funkcjonowania spółdzielni usługowych wynika, że
można je zaliczyć do kategorii innych podmiotów wskazanych w art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. c
ustawy - Prawo energetyczne, o ile rzeczywiście spełniają przesłanki definicyjne w nim
przewidziane. Ponadto należy również podkreślić, że działalność spółdzielni usługowych
polega na zużyciu nabywanego paliwa gazowego w celu zaspokojenia podstawowych
potrzeb ich mieszkańców, którymi bez wątpienia jest dostarczenie ciepła do gospodarstw
domowych. Nadto działalność spółdzielni usługowych nie jest nastawiona na zysk oraz
sprzedać wytwarzanego ciepła innym odbiorcom jak gospodarstwom domowym
przyłączonych do lokalnej kotłowni gazowej, będącej własnością tejże spółdzielni.
Jednocześnie, powyższa interpretacja wydaje się czynić zadość woli ustawodawcy, gdyż
celem wprowadzania ochrony taryfowej dla odbiorców paliw gazowych jest ochrona
najwrażliwszych odbiorców, którymi są gospodarstwa domowe. Podstawę prawną
wprowadzającą taką ochronę określa ustawa z dnia 26 stycznia 2022 r. o szczególnych
rozwiązaniach służących ochronie odbiorców paliw gazowych w związku z sytuacją na rynku
gazu (Dz. U. z 2022 r. poz. 202 z późn. zm.) oraz ustawa z dnia 15 grudnia 2022 r. Normy
zawarte w tych aktach prawnych odpowiadają najpilniejszym potrzebom społecznym
i zakładają stosowanie mechanizmu polegającego na zagwarantowaniu odbiorcom paliw
gazowych w gospodarstwach domowych, jak również odbiorcom realizującym zadania
z zakresu użyteczności publicznej objętych taryfą, możliwość skorzystania z ustalonej na
poziomie ustawy ceny maksymalnej paliw gazowych, niezależnie od uwarunkowań
rynkowych.
Mając na uwadze powyższe wyjaśnienia oraz zasadniczy cel przyświecający ustawodawcy,
którym było wprowadzenie ochrony taryfowej dla najbardziej wrażliwych odbiorców paliw
gazowych, w tym przede wszystkim gospodarstw domowych, właściwe wydaje się
zaklasyfikowanie spełniających przesłanki ustawowe spółdzielni usługowej do kategorii

-- 3 of 4 --

podmiotów wskazanych w art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy – Prawo energetyczne oraz
umożliwienie jej korzystanie z ustalonej na poziomie ustawy ceny maksymalnej paliw
gazowych.
Pismo Minister Klimatu i Środowiska, przedstawiające powyższą interpretację przepisów
art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne w zakresie
spółdzielni usługowych, zostało już przekazane największemu dostawcy paliw gazowych,
którym jest PGNiG Obrót Detaliczny sp. z o.o., jak również Wielkopolskiemu Związkowi
Rewizyjnemu Spółdzielni Mieszkaniowych i Administracyjnych w Gułtowach.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Miłosz Motyka
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM

-- 4 of 4 --