Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 31 października 2024 r.
Znak sprawy: WPR.wrg.058.5.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 5301 w sprawie wsparcia spółdzielni rolników
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z przekazaną do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi interpelacją
nr 5301 z dnia 09.10.2024 r. Posłanki na Sejm RP, Pani Anity Kucharskiej-
Dziedzic, przedstawiam odpowiedzi na pytania zawarte w tej interpelacji.
1. Z których programów inwestycyjnych uruchamianych w ramach Planu
Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, będą mogli
skorzystać rolnicy zrzeszeni w spółdzielniach rolników? Jakie będą warunki
wsparcia w tych programach?
W Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (PS
WPR) jest szereg interwencji inwestycyjnych, z których mogą skorzystać rolnicy,
w tym też ci, którzy są zrzeszeni w spółdzielniach rolników. W myśl ustawy o
spółdzielniach rolników (1) spółdzielnia rolników jest dobrowolnym zrzeszeniem
osób fizycznych lub prawnych:
1) prowadzących gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku
rolnym lub prowadzących działalność rolniczą w zakresie działów
specjalnych produkcji rolnej, będących producentami produktów rolnych
lub grup tych produktów lub prowadzących chów lub hodowlę ryb,

-- 1 of 10 --

2) niebędących rolnikami, prowadzących działalność w zakresie
przechowywania, magazynowania, sortowania, pakowania lub
przetwarzania produktów rolnych lub grup tych produktów, lub ryb,
wytworzonych przez rolników lub działalność usługową wspomagającą
rolnictwo obejmującą świadczenie na rzecz rolników usług z
wykorzystaniem maszyn, narzędzi lub urządzeń służących do wytwarzania
przez tych rolników produktów rolnych lub grup tych produktów, lub ryb
- o zmiennym składzie osobowym i zmiennym funduszu udziałowym, które w
interesie swoich członków prowadzi wspólną działalność gospodarczą.
Zrzeszanie się rolników nie jest przeszkodą w uzyskaniu pomocy w ramach
interwencji inwestycyjnych przewidzianych w PS WPR, o ile rolnik ubiegający się
o pomoc, jego gospodarstwo oraz operacja, na którą chciałby uzyskać pomoc,
spełniają warunki określone w danej interwencji PS WPR.
Jeśli pomoc na inwestycje w ramach PS WPR jest skierowana do rolnika, to
oznacza, że może ją otrzymać podmiot, którego gospodarstwo jest położone na
obszarze Rzeczypospolitej Polskiej, oraz który prowadzi działalność rolniczą.
Interwencje PS WPR, w ramach których rolnik może uzyskać pomoc na
inwestycje w gospodarstwie, to m.in:
I.10.1.1 Inwestycje w gospodarstwach rolnych zwiększające konkurencyjność
(dotacje) – celem interwencji jest zwiększenie zorientowania na rynek i
konkurencyjności gospodarstw poprzez racjonalizację technologii produkcji,
wprowadzenie nowoczesnych, w tym cyfrowych, technologii lub innowacji,
zmianę profilu produkcji, poprawę jakości produkcji lub zwiększenie wartości
dodanej produktu.
Wspierana operacja musi doprowadzić do wzrostu wartości dodanej brutto
(GVA) w gospodarstwie, w szczególności w wyniku racjonalizacji technologii
produkcji lub wprowadzenia innowacji, zmiany profilu produkcji, poprawy jakości
produkcji lub zwiększenia wartości dodanej produktu, co najmniej o 10% w
odniesieniu do roku bazowego w okresie 5 lat od dnia przyznania pomocy.

-- 2 of 10 --

Pomoc polega na dofinansowaniu inwestycji w następujących obszarach:
Obszar A – operacje dotyczące produkcji zwierzęcej polegające na stosowaniu
rozwiązań rolnictwa precyzyjnego w budynkach lub budowlach służących do
produkcji zwierzęcej;
Obszar B – operacje dotyczące produkcji ekologicznej w gospodarstwach
prowadzących produkcję ekologiczną – m.in. inwestycje takie jak budowa lub
modernizacja budynków lub budowli służących do produkcji ekologicznej, zakup
nowych maszyn i urządzeń. Pomoc przyznaje się, jeżeli w dniu złożenia wniosku
o przyznanie pomocy co najmniej 80% powierzchni użytków rolnych albo co
najmniej 50% powierzchni użytków rolnych i cała produkcja zwierzęca, której
dotyczy operacja, są objęte systemem rolnictwa ekologicznego.
Obszar C – operacje polegające na zwiększaniu dochodowości produkcji poprzez
bezpieczne dla konsumenta i efektywne przedłużanie trwałości produktów,
przechowalnictwo oraz lepsze przygotowanie do sprzedaży (w tym
bezpośredniej);
Obszar D – operacje polegające na zakupie maszyn do zbioru. W przypadku
obszaru D pomoc przyznaje się wyłącznie grupie rolników, przy czym grupę
stanowią co najmniej 3 osoby.
Pomoc jest skierowana do rolników, którzy prowadzą działalność rolniczą, z
której uzyskują przychód ze sprzedaży w wysokości co najmniej 75 tys. zł (w
przypadku obszarów A, C i D) albo 45 tys. zł (w przypadku obszaru B – przychód
ze sprzedaży produktów produkowanych metodami ekologicznymi). Pomoc
przyznaje się, jeżeli rolnik jest posiadaczem gospodarstwa o powierzchni
użytków rolnych nie większej niż 300 ha oraz którego wielkość ekonomiczna
wynosi co najmniej 25 tys. euro i nie więcej niż 250 tys. euro.
I.10.2 Inwestycje w gospodarstwach rolnych w zakresie OZE i poprawy
efektywności energetycznej – pomoc polega na dofinansowaniu biogazowni
rolniczych (obszar A), modułów fotowoltaicznych do 50 kW oraz kolektorów
słonecznych wraz z magazynami energii oraz pomp ciepła (obszar B) oraz

-- 3 of 10 --

rozwiązań poprawiających efektywność energetyczną budynków gospodarstw
rolnych (obszar C).
O pomoc finansową mogą się starać rolnicy, którym została przyznana jednolita
płatność obszarowa albo którzy prowadzą gospodarstwo w ramach działów
specjalnych produkcji rolnej. Istotnym do spełnienia warunkiem jest również
odbycie szkolenia z zakresu efektywności energetycznej nie wcześniej niż 24
miesiące przed złożeniem wniosku lub zobowiązanie się do ukończenia takiego
kursu.
I.10.3 Inwestycje zapobiegające rozprzestrzenianiu się ASF – wsparcie polega
na dofinansowaniu inwestycji dotyczących bioasekuracji, w tym wykonanie
ogrodzenia chlewni i zakup urządzeń służących bioasekuracji.
Pomoc przyznaje rolnikowi prowadzącemu chów lub hodowlę świń. O wsparcie
może się ubiegać gospodarstwo, w którym minimalna średnioroczna liczba świń
w stadzie wynosi co najmniej 50 sztuk lub prowadzi hodowlę świń ras rodzimych
lub świń ras czystych zarejestrowanych na terenie nieruchomości, na której
będzie realizowana inwestycja oraz jest posiadaczem samoistnym lub zależnym
nieruchomości objętej inwestycją, co najmniej od dnia złożenia wniosku o
przyznanie pomocy.
I.10.4 Inwestycje przyczyniające się do ochrony środowiska i klimatu - pomoc
polega na dofinansowaniu inwestycji mających na celu m.in. ograniczenie zużycia
środków ochrony roślin i nawozów, ograniczenie emisji zanieczyszczeń, w tym
gazów cieplarnianych i odorów, zwiększenie bioróżnorodności gleby, poprawę
gospodarowania wodą oraz adaptację do zmian klimatu.
Pomoc przyznaje się:
1) rolnikowi, który jest posiadaczem gospodarstwa, które ma powierzchnię
użytków rolnych nie większą niż 300 ha oraz prowadzi w gospodarstwie
działalność rolniczą w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej i
działalność ta nie jest prowadzona wyłącznie w celach naukowo–
badawczych,

-- 4 of 10 --

2) grupie co najmniej trzech rolników będących osobami fizycznymi, jeżeli
każdy z nich spełnia warunki podmiotowe dla rolnika oraz jeżeli zawarły
między sobą na piśmie, umowę zwaną umową grupy rolników.
I.10.5 Rozwój małych gospodarstw – wsparcie jest adresowane do posiadaczy
małych gospodarstw o wielkości ekonomicznej poniżej 25 tys. euro, którzy chcą
dokonać zmian w gospodarstwie i zrealizować inwestycje, aby zwiększyć
orientację rynkową gospodarstwa i zwiększyć do określonego poziomu
przychody ze sprzedaży wyprodukowanych produktów rolnych. Wspierane są
inwestycje materialne i niematerialne związane z ww. operacjami, w tym
budowa, modernizacja lub wyposażenie budynków lub budowli, zakup nowych
maszyn i urządzeń.
I.10.15 Inwestycje poprawiające dobrostan bydła i świń - pomoc polega na
dofinansowaniu inwestycji w zakresie dobrostanu zwierząt, które wykraczają
ponad odpowiednie minimalne normy wynikające z powszechnie
obowiązującego prawa. Pomoc przyznaje się rolnikowi, jeżeli w okresie co
najmniej ostatnich 12 miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym przypada
dzień rozpoczęcia terminu naboru wniosku o przyznanie pomocy, prowadził
produkcję zwierzęcą w zakresie chowu lub hodowli świń lub chowu lub hodowli
bydła, w swoim gospodarstwie, a liczba zwierząt w przeliczeniu na DJP wynosi
nie mniej niż 5 DJP, odrębnie w zakresie każdego z gatunków objętego operacją.
Szczegółowe warunki przyznawania pomocy w ramach wymienionych
interwencji określają regulaminy naborów wniosków o przyznanie pomocy,
publikowane co najmniej 14 dni przed planowanym rozpoczęciem naboru
wniosków. Harmonogram naboru wniosków o przyznanie pomocy dostępny jest
na stronie internetowej ARiMR1.
Ponadto w PS WPR przewidziano interwencję – I.10.1.2 Inwestycje w
gospodarstwach rolnych zwiększające konkurencyjność (instrumenty
finansowe).
1 https://www.gov.pl/web/arimr/harmonogram-naborow-wnioskow-o-przyznanie-pomocy-w-2024-r-w-
ramach-planu-strategicznego-dla-wspolnej-polityki-rolnej-na-lata-2023-2027

-- 5 of 10 --

W ramach interwencji mogą być realizowane wyłącznie takie operacje, które
będą przyczyniały się do poprawy funkcjonowania gospodarstwa rolnego i jego
zorientowania na rynek.
Gwarancję spłaty kredytu wraz z dotacjami na spłatę odsetek może otrzymać:
1) rolnik prowadzący gospodarstwo rolne, którego wielkość ekonomiczna
wynosi 25 tys. euro i więcej - gwarancja do 80% kwoty kapitału kredytu
pozostającego do spłaty oraz do 50% dotacji na spłatę odsetek, w
przypadku gdy inwestycja przyczynia się do ochrony środowiska i klimatu.
2) rolnik prowadzący gospodarstwo rolne, którego wielkość ekonomiczna
wynosi poniżej 25 tys. euro - gwarancja do 80% kwoty kapitału kredytu
pozostającego do spłaty oraz do 50% dotacji na spłatę odsetek, a w
przypadku gdy inwestycja przyczynia się do ochrony środowiska i klimatu
– do 100% dotacji na spłatę odsetek.
3) młody rolnik- gwarancja do 80% kwoty kapitału kredytu pozostającego
do spłaty oraz do 100% dotacji na spłatę odsetek.
2. Czy Ministerstwo planuje uruchomić jakiekolwiek programy skierowane do
spółdzielni rolników? Jeżeli nie, z czego wynikają takie ograniczenia uderzające
w tego typu podmioty?
Aktualnie nie widzimy uzasadnienia aby uruchamiać kolejne działania/
interwencje skoro rolnicy zrzeszeni w spółdzielniach rolników mogą korzystać
np. ze wsparcia Wspólnej Polityki Rolnej. Poza opisanymi w pkt 1 interwencjami
warto zwrócić uwagę także na:
I.10.7.1 Rozwój współpracy w ramach łańcucha wartości (dotacja) – poza
gospodarstwem
W ramach ww. interwencji przewidziano preferencje dla przedsięwzięć
realizowanych przez zorganizowane formy współpracy rolników prowadzących
działalność jako:
 grupy producentów rolnych i ich związki,
 spółdzielnie,

-- 6 of 10 --

 spółdzielnie rolników,
 uznane organizacje producentów i ich zrzeszenia,
 organizacje międzybranżowe.
Preferencje te polegają na tym, że wyżej wymienione zorganizowane formy
współpracy rolników będą mogły uzyskać wyższy poziom dofinansowania, tj.
60% kosztów kwalifikowalnych operacji (standardowy poziom to 50%), a także
mogą, jako jedyne, ubiegać się o wsparcie na realizację inwestycji dotyczących
wprowadzania do obrotu produktów rolnych (w tym przechowywania,
sortowania, pakowania, przygotowania do sprzedaży).
I.13.2 „Tworzenie i rozwój organizacji producentów i grup producentów
rolnych”
Beneficjentami tej interwencji są grupy producentów rolnych (GPR) oraz
organizacje producentów (OP), a udzielana im pomoc finansowa jest wsparciem
celowym, które ma pomóc zbudować stabilną i konkurencyjną pozycję na rynku.
Spółdzielnia może uczestniczyć w tej interwencji posiadając status GPR albo OP,
ale także jako członek tego typu podmiotów. W ramach interwencji
przewidziano preferencje dla GPR oraz OP zorganizowanych w formie prawnej
spółdzielni (dodatkowe punkty w ramach kryteriów wyboru). Pomoc ma
charakter ryczałtu i udzielana jest w formie rocznych płatności w okresie
pierwszych pięciu lat od uznania GPR albo OP i stanowi procentowy ryczałt od
wartości przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grup produktów,
wytworzonych w gospodarstwach rolnych ich członków w poszczególnych
latach i sprzedanych odbiorcom niepowiązanym z beneficjentem lub jego
członkami. Wsparcie wynosi: w pierwszym roku – 10 %, w drugim roku – 9,5%,
w trzecim roku – 9%, w czwartym roku – 8,5%, w piątym roku – 8%.
Maksymalne, możliwe do uzyskania roczne kwoty wsparcia w każdym roku
pięcioletniego okresu pomocy wynoszą: 60 tys. euro w przypadku grup
producentów rolnych (lecz nie więcej niż 10 tys. euro w przeliczeniu na jednego
członka grupy) i 100 tys. euro w przypadku organizacji producentów. W ramach
zobowiązań dla beneficjentów określono, że w przypadku organizacji

-- 7 of 10 --

producentów podmioty te muszą wydatkować min. 30% otrzymanego wsparcia
na inwestycje w środki trwałe.
Oprócz ww. interwencji PS WPR 2023-2027 w Krajowym Planie Odbudowy i
Zwiększenia Odporności (KPO) w ramach inwestycji A1.4.1 dla zorganizowanych
form współpracy rolników była przewidziana możliwość uzyskania wsparcia na
realizację inwestycji w zakresie przetwarzania lub wprowadzania do obrotu
produktów rolnych. Dotyczyła ona m.in.:
 wsparcia mikro, małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) na
wykonywanie działalności w zakresie przetwórstwa lub wprowadzania do
obrotu produktów rolnych, rybołówstwa lub akwakultury. Nabór
wniosków został przeprowadzony w dniach 17 października do 18
listopada 2022 r.
 wsparcia w zakresie przechowywania lub wprowadzania do obrotu
produktów rolnych, rybołówstwa lub akwakultury oraz artykułów rolno-
spożywczych (tzw. centra przechowalniczo-dystrybucyjne oraz regionalne
rolno-spożywcze rynki hurtowe). Nabór wniosków został
przeprowadzony od 1 do 30 czerwca 2023 r.
Prowadzenie przez wnioskodawców działalności w formie spółdzielni,
spółdzielni rolników lub organizacji producentów objęte było preferencją w
ramach kryteriów premiujących, które decydują o kolejności udzielania wsparcia.
Należy zwrócić uwagę, że ww. mechanizmy pomocowe nie przewidują
ograniczeń dotyczących powierzchni gospodarstw rolnych producentów, którzy
są członkami GPR, OP czy spółdzielni.
3. Czy ograniczenie w uruchomionych już programach inwestycyjnych
powierzchni gospodarstwa rolnego do 300 hektarów zostanie zachowane w
odniesieniu do spółdzielni rolników, jeżeli pojawią się programy inwestycyjne
skierowane do tego typu odbiorców?
Każda z interwencji PS WPR jest ukierunkowana na realizację określonych
potrzeb, zidentyfikowanych w Polsce w procesie przygotowania PS WPR w

-- 8 of 10 --

obszarach objętych wsparciem unijnym wsparciem w ramach Wspólnej Polityki
Rolnej (opisanych w dokumencie programowym). Każda z interwencji wpływa
tym samym na realizację określonych celów tego wsparcia. Ustalając warunki
przyznawania pomocy oraz zobowiązania, wybierając określoną formę pomocy
bierze się pod uwagę przede wszystkim cel, jakiemu ma służyć udzielenie
pomocy, spodziewane efekty, a także środki dostępne na realizację danej
interwencji.
W przypadku niektórych interwencji – np. I.10.1.1 Inwestycje w gospodarstwach
rolnych zwiększające konkurencyjność (dotacje) - pomoc jest kierowana do
posiadaczy gospodarstw o określonej wielkości ekonomicznej i powierzchni (25
do 250 tys. euro oraz do 300 ha). Warunek ten dotyczy rolnika bez względu na
jego formę organizacyjno-prawną (osoba fizyczna, osoba prawna, spółka cywilna
itp.). Tym samym ze środków publicznych - dotacji w formie zwrotu kosztów
kwalifikowalnych rzeczywiście poniesionych przez beneficjenta - wspiera się
podmioty, które są rozwojowe, ale potrzebują wsparcia. Większe ekonomicznie
podmioty (powyżej 250 tys. euro) mogą ubiegać się o wsparcie w ramach PS
WPR w innej formie - instrument finansowy. Gwarancję wraz z dotacją na spłatę
odsetek zapewnia interwencja I.10.1.2 Inwestycje w gospodarstwach rolnych
zwiększające konkurencyjność (Instrumenty finansowe).
W PS WPR są dostępne dotacje na inwestycje dotyczące: odnawialnych źródeł
energii oraz efektywności energetycznej (interwencja I.10.2 Inwestycje w
gospodarstwach rolnych w zakresie OZE i poprawy efektywności energetycznej),
bioasekuracji (interwencja I.10.3 Inwestycje zapobiegające rozprzestrzenianiu się
ASF), poprawy dobrostanu bydła i świń (interwencja I.10.15 Inwestycje
poprawiające dobrostan świń i bydła), w przypadku których nie jest istotna
wielkość ekonomiczna oraz powierzchnia użytków rolnych gospodarstwa
podmiotu ubiegającego się o pomoc.
Informuję, że aktualnie nie jest planowana zmiana warunków przyznawania
pomocy w zakresie maksymalnej powierzchni użytków rolnych gospodarstwa, w
interwencjach PS WPR, w których występuje ten warunek.

-- 9 of 10 --

Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) Ustawa z dnia 4 października 2018 r. o spółdzielniach rolników (Dz.U. z
2024 r. poz. 372)
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

-- 10 of 10 --