Interpelacja w sprawie konieczności wprowadzenia zakazu inwestowania w rynek mieszkaniowy przez duże, spekulacyjne fundusze inwestycyjne
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 5298
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie konieczności wprowadzenia zakazu inwestowania w rynek mieszkaniowy przez duże, spekulacyjne fundusze inwestycyjne
Zgłaszający: Michał Woś, Dariusz Matecki, Jan Kanthak, Marcin Romanowski, Sebastian Kaleta, Marcin Warchoł, Piotr Uruski, Mariusz Gosek, Mariusz Kałużny, Sebastian Łukaszewicz, Maria Kurowska
Data wpływu: 07-10-2024
Szanowny Panie Ministrze,
najnowszy raport PwC Polska wskazuje na gwałtowny wzrost aktywności dużych funduszy inwestycyjnych na rynku mieszkaniowym, dlatego kieruję do Pana Ministra niniejszą interpelację w sprawie pilnej potrzeby wprowadzenia regulacji ograniczających bądź zakazujących inwestowania tych podmiotów w polski rynek mieszkaniowy.
Z danych raportu wynika, że na koniec pierwszej połowy 2024 roku duże fundusze kontrolowały już 19,4 tysiąca mieszkań w Polsce, co stanowi wzrost o 32% w stosunku do ubiegłego roku. Co więcej, prognozy wskazują, że do 2028 roku liczba lokali w posiadaniu funduszy może wzrosnąć niemal czterokrotnie, osiągając poziom 80 tysięcy. Taka dynamika wzrostu stwarza poważne zagrożenie dla równowagi na rynku mieszkaniowym, a jej negatywne skutki już teraz odczuwają Polacy. Największy udział w tym rynku mają fundusze Resi4Rent (23%), Vantage Rent (14%) oraz PFRN (11%).
Obserwujemy, że w miastach takich jak Warszawa, Kraków czy Wrocław, gdzie fundusze PRS (Private Rented Sector) są szczególnie aktywne, rośnie liczba nieruchomości oddawanych na wynajem instytucjonalny. Przykładowo, w Warszawie na koniec pierwszej połowy 2024 roku fundusze kontrolowały 8,4 tys. lokali, a kolejne 4,7 tys. znajdowało się w budowie. We Wrocławiu wzrost liczby mieszkań wynosił 38% w skali roku, co przekłada się na 3,3 tys. lokali już gotowych do wynajmu i 2,1 tys. w budowie. W Krakowie fundusze dysponują ponad 3 tys. lokali, a 2 tys. mieszkań znajduje się w trakcie realizacji.
Ta sytuacja prowadzi do szeregu poważnych konsekwencji:
1. Sztuczne podnoszenie cen nieruchomości
Działalność funduszy inwestycyjnych wyraźnie przyczynia się do wzrostu cen mieszkań, co szczególnie dotkliwie odczuwają Polacy chcący nabyć własne lokum. Ceny, które były już wysokie, stają się jeszcze mniej dostępne dla przeciętnych obywateli. Tym samym wiele osób, zwłaszcza młodych rodzin, jest zmuszonych do wynajmu, zamiast realizować marzenie o własnym mieszkaniu, a cena najmu też dramatycznie rośnie i należy do najwyższych w Europie.
2. Ograniczenie dostępności mieszkań dla obywateli
Coraz większa liczba lokali kontrolowanych przez fundusze oznacza, że przeciętni obywatele mają mniejsze szanse na zakup mieszkań, gdyż fundusze te skupują całe budynki bądź większe bloki nieruchomości. Skutkuje to kurczeniem się podaży mieszkań dostępnych dla zwykłych obywateli.
3. Spekulacja na rynku nieruchomości
Duże fundusze traktują mieszkania jako inwestycję spekulacyjną, co destabilizuje rynek i oddala go od jego podstawowej funkcji, jaką jest zapewnienie ludziom dachu nad głową. W związku z tym fundusze te mogą z czasem prowadzić do dalszych wzrostów czynszów i pogłębiania problemu mieszkaniowego.
4. Długoterminowe zagrożenie dla stabilności rynku mieszkaniowego
Prognozy przewidujące wzrost liczby nieruchomości w rękach funduszy do 80 tys. w 2028 roku pokazują, że problem będzie narastał, jeśli nie zostaną podjęte zdecydowane działania legislacyjne w celu jego zahamowania. Jeżeli rynek zostanie całkowicie zdominowany przez podmioty instytucjonalne, Polacy zostaną jeszcze bardziej wykluczeni z możliwości posiadania własnych mieszkań.
Dlatego zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Czy rząd zamierza wprowadzić zakaz bądź znaczące ograniczenia dla funduszy inwestycyjnych, które skupują mieszkania na wynajem instytucjonalny, aby chronić polskich obywateli przed skutkami dalszego wzrostu cen nieruchomości i czynszów?
2. Jakie kroki zamierza podjąć rząd, aby przeciwdziałać rosnącej dominacji funduszy PRS na rynku mieszkaniowym i zagwarantować dostępność mieszkań dla przeciętnych Polaków?
3. Czy planowane są konkretne regulacje mające na celu zapobieganie wykupowi mieszkań przez fundusze, w sytuacji gdy indywidualni nabywcy są coraz bardziej wykluczani z rynku z powodu wysokich cen oraz ograniczonego dostępu do kredytów?
4. Jakie inne działania zamierza podjąć rząd, aby przeciwdziałać negatywnym skutkom spekulacji na rynku mieszkaniowym oraz zapewnić stabilność cen mieszkań i czynszów na poziomie dostępnym dla obywateli?
Z poważaniem
Michał Woś
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Jacek Tomczak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7563 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DM-VI.054.2.2024
Warszawa, 22 października 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 5298 w sprawie działalności funduszy
inwestycyjnych na rynku nieruchomości mieszkaniowych
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 5298 Pana Posła Michała Wosia i grupy posłów w
sprawie konieczności wprowadzenia zakazu inwestowania w rynek mieszkaniowy przez
duże, spekulacyjne fundusze inwestycyjne, przedstawiam następujące wyjaśnienia.
Pierwsze sygnały dotyczące aktywności podmiotów najmu instytucjonalnego na rynku
nieruchomości mieszkaniowych w Polsce dotarły do Ministerstwa Rozwoju i Technologii
(MRiT) w 2021 roku. Od tego czasu, kwestia tej działalności podlega stałej analizie pod
kątem jej wpływu na rynek mieszkaniowy.
Dostępne dane, a także raporty analityczne m.in. firmy PwC, nie potwierdzają
podawanych w uproszczonych przekazach medialnych tez, że podmioty te „skupują”
mieszkania na rynku mieszkaniowym. Ich podstawowym modelem działalności jest
bowiem budowa nowych budynków mieszkalnych z wykorzystaniem własnych firm
budowlanych albo z wykorzystaniem innych przedsiębiorstw działających jako inwestorzy
zastępczy. W związku z tym mieszkania budowane w takim systemie nie ograniczają puli
mieszkań dostępnych do nabycia dla indywidualnych nabywców. Zatem podmioty te nie
konkurują z osobami fizycznymi o zakup np. mieszkań od deweloperów. Trudno wobec
tego wiązać ich działalność np. ze zmianami cen rynkowych, które są uzależnione głównie
od zmian takich parametrów, jak stopy procentowe czy koszty materiałów budowlanych
i pracy.
Prekursorem najmu instytucjonalnego w Polsce była publiczna spółka PFR Nieruchomości,
która realizowała ten model najmu również w ramach programu Mieszkanie+. Model
biznesowy podmiotów rynku instytucjonalnego polega na budowie nowych budynków
i zarządzaniu znajdującymi się w nich mieszkaniami. Działalność ta co do zasady jest
korzystna dla najemców. Mogą oni liczyć na większy wybór na rynku najmu,
długoterminowy i stabilny stosunek najmu oraz kompleksową obsługę (np. w zakresie
niezbędnych napraw lub funkcjonowania instalacji).
Firmy budujące mieszkania na wynajem stanowią aktualnie margines zasobu
mieszkaniowego w Polsce. Liczba posiadanych mieszkań stanowi tylko ok. 0,1% tego
-- 1 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
zasobu. Ze względu na niewielką w stosunku do rynku skalę działalności, trudno ocenić na
ile te inwestycje wpływają na obserwowane trendy na rynku najmu. Wzrost podaży
mieszkań na wynajem przyczynia się bowiem do stabilizacji stawek najmu
w największych polskich miastach, dla których są dostępne dane statystyczne. Jest to
pozytywne zjawisko, w szczególności w obecnej sytuacji wysokich stóp procentowych,
które wpływają na obniżenie zdolności kredytowej społeczeństwa i zmniejszają możliwości
nabywania mieszkań na własność. Podaż nowych mieszkań na wynajem ma również
pozytywne skutki dla firm wykonawczych oraz producentów materiałów budowlanych
i innych artykułów przemysłowych związanych z budownictwem mieszkaniowym.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Jacek Tomczak
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
-- 2 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych w związku ze złożoną
interpelacją
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z
przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych
oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r., z późn. zm.), zwanego
dalej „RODO”, informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Rozwoju i
Technologii z siedzibą w Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5, 00-507
Warszawa, e-mail: kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na
ePUAP: /MRPiT/SkrytkaESP. Wykonującym obowiązki administratora jest
dyrektor Departamentu Mieszkalnictwa.
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych,
a także przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować
z Inspektorem Ochrony Danych w MRiT wysyłając informację na skrzynkę:
iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO
tj. w celu wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na
podstawie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o
wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907), oraz w
związku z § 162 uchwały Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. -
Regulamin pracy Rady Ministrów (M. P. z 2022 r., poz. 348) oraz art. 193 uchwały
Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej (M. P. z 2022 r. poz. 990).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia
odpowiedzi na interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie
poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne
lub działające na zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w
celach, które wynikają z przepisów powszechnie obowiązującego prawa
(np. na żądanie sądów, urzędów skarbowych, Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z
MRiT przetwarzają dane osobowe, dla których Administratorem jest
Minister Rozwoju i Technologii (np. podmioty świadczące usługi prawne,
dostawcy systemów informatycznych i usług IT oraz
telekomunikacyjnych, operatorzy pocztowi i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do
realizacji celu ich przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały
one zebrane, a następnie – w przypadkach, w których wymagają tego przepisy
ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz.
U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas określony w tych przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu
decyzji lub profilowaniu.
-- 3 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do
organizacji międzynarodowych.
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia
odpowiedzi na interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują
Pani/Panu następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art.
15 RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub
nieaktualne, zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje
Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego właściwego w sprawach
ochrony danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, ul. Stawki
2, 00-193 Warszawa.
-- 4 of 4 --