Interpelacja nr 5297
Interpelacja w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy o kołach gospodyń wiejskich oraz ustawy o społeczno-zawodowych organizacjach rolników
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy o kołach gospodyń wiejskich oraz ustawy o społeczno-zawodowych organizacjach rolników
Interpelacja nr 5297
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy o kołach gospodyń wiejskich oraz ustawy o społeczno-zawodowych organizacjach rolników
Zgłaszający: Kamil Wnuk, Bożenna Hołownia, Rafał Komarewicz, Maja Ewa Nowak, Barbara Okuła, Piotr Paweł Strach, Wioleta Tomczak
Data wpływu: 07-10-2024
Szanowny Panie Ministrze, Sejm Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 9 listopada 2018 roku przyjął ustawę o kołach gospodyń wiejskich. Zarówno ustawa, jak i późniejsze zmiany miały stanowić kompleksową regulację normatywną, określającą formy i zasady dobrowolnego zrzeszania się w KGW oraz tryb zakładania i organizację wewnętrzną KGW. Ustawa podniosła rangę kół gospodyń wiejskich do poziomu wyposażonych w osobowość prawną, samorządnych, społecznych organizacji mieszkańców wsi, niezależnych od innych organizacji społeczno-zawodowych rolników, a także od administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego. Samodzielność organizacyjna i podmiotowość prawna ma na celu zapewnienie niezbędnych warunków dla skutecznej realizacji zadań KGW, które mogą być wspierane środkami publicznymi w formie dotacji.
Niestety ustawa pomija w swojej treści te koła gospodyń wiejskich, które powstały w czasach przeszłych na terenach wiejskich, a teraz muszą funkcjonować w innej rzeczywistości prawno-administracyjnej, np. na terenie miasta. Jest to dobrze widoczne na przykładzie miasta Dąbrowa Górnicza, gdzie ciągle funkcjonuje 12 kół gospodyń wiejskich. Wprowadzona w latach 70. ubiegłego wieku reforma administracyjna w Polsce spowodowała przyłączanie przyległych do większych miast wsi i przysiółków, w wyniku czego stały się one dzielnicami tychże miast.
Ustawa mająca na celu zapewnienie wsparcia działalności KGW na rzecz kultywowania folkloru i polskiej bogatej tradycji, niestety nie uwzględnia złożoności procesu formowania się lokalnych samorządów, odbierając możliwość skorzystania z zawartych w niej przepisów przez KGW z terenów miast. Koła gospodyń funkcjonujące na terenie aktualnych miast stale kultywują zwyczaje i tradycje, ale jedynie działają w formie stowarzyszeń zwykłych. Z racji braku odpowiedniej podmiotowości prawnej nie mogą starać się o wsparcie z różnych instytucji państwowych.
Jest to bardzo niesprawiedliwe, ponieważ koła gospodyń wiejskich na terenie miast w taki sam znaczący sposób wpływają na kultywowanie tradycji i historii danej społeczności lokalnej. Pełnią rolę społeczno-wychowawczą oraz kulturowo-oświatową.
Proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy jest możliwość uwzględnienia w aplikowaniu o środki finansowe podmiotów kultywujących dziedzictwo lokalne i regionalne, które z przyczyn od nich niezależnych zostały wykluczone z możliwości stania się kołami gospodyń wiejskich?
2. Czy jest szansa na uznanie kół gospodyń, działających w formie stowarzyszeń zwykłych, jako równorzędnych KGW, działających na podstawie ustawy?
Interpelacja nr 5297
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy o kołach gospodyń wiejskich oraz ustawy o społeczno-zawodowych organizacjach rolników
Zgłaszający: Kamil Wnuk, Bożenna Hołownia, Rafał Komarewicz, Maja Ewa Nowak, Barbara Okuła, Piotr Paweł Strach, Wioleta Tomczak
Data wpływu: 07-10-2024
Szanowny Panie Ministrze, Sejm Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 9 listopada 2018 roku przyjął ustawę o kołach gospodyń wiejskich. Zarówno ustawa, jak i późniejsze zmiany miały stanowić kompleksową regulację normatywną, określającą formy i zasady dobrowolnego zrzeszania się w KGW oraz tryb zakładania i organizację wewnętrzną KGW. Ustawa podniosła rangę kół gospodyń wiejskich do poziomu wyposażonych w osobowość prawną, samorządnych, społecznych organizacji mieszkańców wsi, niezależnych od innych organizacji społeczno-zawodowych rolników, a także od administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego. Samodzielność organizacyjna i podmiotowość prawna ma na celu zapewnienie niezbędnych warunków dla skutecznej realizacji zadań KGW, które mogą być wspierane środkami publicznymi w formie dotacji.
Niestety ustawa pomija w swojej treści te koła gospodyń wiejskich, które powstały w czasach przeszłych na terenach wiejskich, a teraz muszą funkcjonować w innej rzeczywistości prawno-administracyjnej, np. na terenie miasta. Jest to dobrze widoczne na przykładzie miasta Dąbrowa Górnicza, gdzie ciągle funkcjonuje 12 kół gospodyń wiejskich. Wprowadzona w latach 70. ubiegłego wieku reforma administracyjna w Polsce spowodowała przyłączanie przyległych do większych miast wsi i przysiółków, w wyniku czego stały się one dzielnicami tychże miast.
Ustawa mająca na celu zapewnienie wsparcia działalności KGW na rzecz kultywowania folkloru i polskiej bogatej tradycji, niestety nie uwzględnia złożoności procesu formowania się lokalnych samorządów, odbierając możliwość skorzystania z zawartych w niej przepisów przez KGW z terenów miast. Koła gospodyń funkcjonujące na terenie aktualnych miast stale kultywują zwyczaje i tradycje, ale jedynie działają w formie stowarzyszeń zwykłych. Z racji braku odpowiedniej podmiotowości prawnej nie mogą starać się o wsparcie z różnych instytucji państwowych.
Jest to bardzo niesprawiedliwe, ponieważ koła gospodyń wiejskich na terenie miast w taki sam znaczący sposób wpływają na kultywowanie tradycji i historii danej społeczności lokalnej. Pełnią rolę społeczno-wychowawczą oraz kulturowo-oświatową.
Proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy jest możliwość uwzględnienia w aplikowaniu o środki finansowe podmiotów kultywujących dziedzictwo lokalne i regionalne, które z przyczyn od nich niezależnych zostały wykluczone z możliwości stania się kołami gospodyń wiejskich?
2. Czy jest szansa na uznanie kół gospodyń, działających w formie stowarzyszeń zwykłych, jako równorzędnych KGW, działających na podstawie ustawy?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Michał Kołodziejczak
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
20%
Konkretność
80%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
7
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
6.8 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5336 znaków
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 30 października 2024 r.
Znak sprawy: DOS.is.058.13.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 5297 Pana Kamila Wnuka, Pani Bożenny Hołowni, Pana Rafała
Komarewicza, Pani Mai Ewy Nowak, Pani Barbary Okuły, Pana Piotra Pawła Stracha,
Pani Wiolety Tomczak, Posłów na Sejm RP, dotyczącej projektu ustawy o zmianie
ustawy o kołach gospodyń wiejskich oraz ustawy o społeczno-zawodowych
organizacjach rolników
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 5297 w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy
o kołach gospodyń wiejskich oraz ustawy o społeczno-zawodowych organizacjach
rolników, poniżej przedstawiam informacje w odniesieniu do podnoszonych w interpelacji
kwestii.
Ustawa o kołach gospodyń wiejskich (2) stanowi regulację normatywną, określającą
formy i zasady dobrowolnego zrzeszania się w kołach gospodyń wiejskich (dalej także
jako: KGW), tryb ich zakładania oraz organizację KGW działających na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej.
Zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy o kołach gospodyń wiejskich, KGW w szczególności:
prowadzi działalność społeczno-wychowawczą i oświatowo-kulturalną
w środowiskach wiejskich;
prowadzi działalność na rzecz wszechstronnego rozwoju obszarów wiejskich;
wspiera rozwój przedsiębiorczości kobiet;
-- 1 of 3 --
inicjuje i prowadzi działania na rzecz poprawy warunków życia i pracy kobiet na
wsi;
upowszechnia i rozwija formy współdziałania, gospodarowania i racjonalne
metody prowadzenia gospodarstw domowych;
reprezentuje interesy środowiska kobiet wiejskich wobec organów administracji
publicznej;
rozwija kulturę ludową, w tym w szczególności kulturę lokalną i regionalną.
KGW działające na podstawie ww. ustawy mogą być wspierane finansowo środkami
publicznymi, w formie wskazanej pomocy finansowej z budżetu państwa. Wsparcie
finansowe przeznaczone jest na realizację zadań, o których mowa w art. 2 ust. 3 ustawy
o kołach gospodyń wiejskich, także poza terenem swojej działalności, w tym na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz poza jej granicami. Warunkiem ubiegania się o
pomoc finansową z budżetu państwa jest wpisanie koła do Krajowego Rejestru Kół
Gospodyń Wiejskich (dalej jako: KR KGW), prowadzonego przez Agencję Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa (nadzorowaną przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi). KGW
nabywa osobowość prawną z chwilą dokonania wpisu do KR KGW. Obowiązkowi
rejestracji podlegają wszystkie koła założone w trybie określonym w ustawie o kołach
gospodyń wiejskich. Dodatkowo zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o kołach gospodyń
wiejskich na terenie jednej wsi może mieć siedzibę jedno KGW (z wyłączeniem art. 34
ust. 4 i 4a). Koła gospodyń wiejskich mogą mieć siedzibę i działać także na terenach
sołectw położonych w granicach administracyjnych miast oraz miast do 5000
mieszkańców.
Wspomniana w tytule interpelacji ustawa o zmianie ustawy o kołach gospodyń wiejskich
oraz ustawy o społeczno-zawodowych organizacjach rolników (1) weszła w życie 22
października 2024 r. Tym samym koła gospodyń wiejskich prowadzące działalność przed
wejściem w życie ustawy o kołach gospodyń wiejskich (jako KGW - stowarzyszenie albo
KGW działające na podstawie ustawy o społeczno-zawodowych organizacjach
rolników(3), które dotąd zgodnie z art. 4 ust 1 ustawy o kołach gospodyń wiejskich nie
mogły zarejestrować koła z siedzibą we wsi, w której prowadziły działalność a w której
zarejestrowało się nowopowstałe KGW, obecnie będą mogły być objęte rejestrem
i aplikować o pomoc finansową. Ponadto zgodnie z art. 10a ustawy o kołach gospodyń
wiejskich KGW, które zostało wpisane do rejestru, utrzymuje swój status i może
kontynuować działalność także po zmianach w podziale terytorialnym kraju lub zmianie
liczby mieszkańców, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2 ww. ustawy.
-- 2 of 3 --
Jednocześnie informuję, że nie są planowane zmiany w zakresie regulacji dotyczących
możliwości ubiegania się o pomoc finansową KGW, które działają w formie stowarzyszeń
zwykłych. Przepisy ustawy z dnia 11 października 2024 r. zakładają zrównanie praw w
dostępie do pomocy ze środków publicznych, zatem jednakowe wymagania np. co do
określonego ustawą zakresu działalności, wymogu posiadania osobowości prawnej oraz
obowiązku zarejestrowania w KR KGW. Jeżeli zachodziłyby jakiekolwiek ustawowe
przeszkody w spełnieniu tych wymagań będą podejmowane prace nad ich
zniwelowaniem (np. dot. rejestracji KGW prowadzących działalność przed rokiem 2018 a
aktualnie działających na obszarze miast powyżej 5 000 mieszkańców).
Z wyrazami szacunku
z. up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Michał Kołodziejczak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
Podstawa prawna:
(1) ustawa z dnia 11 października 2024 r. o zmianie ustawy o kołach gospodyń
wiejskich oraz ustawy o społeczno-zawodowych organizacjach rolników (Dz. U.
2024 poz. 1560)
(2) ustawa z dnia 9 listopada 2018 r. o kołach gospodyń wiejskich (Dz. U. z 2023 r.
poz. 1179 z późn. zm.)
(3) ustawa z 8 października 1982 r. o społeczno-zawodowych organizacjach rolników
(Dz. U z 2024 r. poz. 263)
(4) ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. z 2020 r. poz.
2261)
-- 3 of 3 --
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 30 października 2024 r.
Znak sprawy: DOS.is.058.13.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 5297 Pana Kamila Wnuka, Pani Bożenny Hołowni, Pana Rafała
Komarewicza, Pani Mai Ewy Nowak, Pani Barbary Okuły, Pana Piotra Pawła Stracha,
Pani Wiolety Tomczak, Posłów na Sejm RP, dotyczącej projektu ustawy o zmianie
ustawy o kołach gospodyń wiejskich oraz ustawy o społeczno-zawodowych
organizacjach rolników
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 5297 w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy
o kołach gospodyń wiejskich oraz ustawy o społeczno-zawodowych organizacjach
rolników, poniżej przedstawiam informacje w odniesieniu do podnoszonych w interpelacji
kwestii.
Ustawa o kołach gospodyń wiejskich (2) stanowi regulację normatywną, określającą
formy i zasady dobrowolnego zrzeszania się w kołach gospodyń wiejskich (dalej także
jako: KGW), tryb ich zakładania oraz organizację KGW działających na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej.
Zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy o kołach gospodyń wiejskich, KGW w szczególności:
prowadzi działalność społeczno-wychowawczą i oświatowo-kulturalną
w środowiskach wiejskich;
prowadzi działalność na rzecz wszechstronnego rozwoju obszarów wiejskich;
wspiera rozwój przedsiębiorczości kobiet;
-- 1 of 3 --
inicjuje i prowadzi działania na rzecz poprawy warunków życia i pracy kobiet na
wsi;
upowszechnia i rozwija formy współdziałania, gospodarowania i racjonalne
metody prowadzenia gospodarstw domowych;
reprezentuje interesy środowiska kobiet wiejskich wobec organów administracji
publicznej;
rozwija kulturę ludową, w tym w szczególności kulturę lokalną i regionalną.
KGW działające na podstawie ww. ustawy mogą być wspierane finansowo środkami
publicznymi, w formie wskazanej pomocy finansowej z budżetu państwa. Wsparcie
finansowe przeznaczone jest na realizację zadań, o których mowa w art. 2 ust. 3 ustawy
o kołach gospodyń wiejskich, także poza terenem swojej działalności, w tym na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz poza jej granicami. Warunkiem ubiegania się o
pomoc finansową z budżetu państwa jest wpisanie koła do Krajowego Rejestru Kół
Gospodyń Wiejskich (dalej jako: KR KGW), prowadzonego przez Agencję Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa (nadzorowaną przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi). KGW
nabywa osobowość prawną z chwilą dokonania wpisu do KR KGW. Obowiązkowi
rejestracji podlegają wszystkie koła założone w trybie określonym w ustawie o kołach
gospodyń wiejskich. Dodatkowo zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o kołach gospodyń
wiejskich na terenie jednej wsi może mieć siedzibę jedno KGW (z wyłączeniem art. 34
ust. 4 i 4a). Koła gospodyń wiejskich mogą mieć siedzibę i działać także na terenach
sołectw położonych w granicach administracyjnych miast oraz miast do 5000
mieszkańców.
Wspomniana w tytule interpelacji ustawa o zmianie ustawy o kołach gospodyń wiejskich
oraz ustawy o społeczno-zawodowych organizacjach rolników (1) weszła w życie 22
października 2024 r. Tym samym koła gospodyń wiejskich prowadzące działalność przed
wejściem w życie ustawy o kołach gospodyń wiejskich (jako KGW - stowarzyszenie albo
KGW działające na podstawie ustawy o społeczno-zawodowych organizacjach
rolników(3), które dotąd zgodnie z art. 4 ust 1 ustawy o kołach gospodyń wiejskich nie
mogły zarejestrować koła z siedzibą we wsi, w której prowadziły działalność a w której
zarejestrowało się nowopowstałe KGW, obecnie będą mogły być objęte rejestrem
i aplikować o pomoc finansową. Ponadto zgodnie z art. 10a ustawy o kołach gospodyń
wiejskich KGW, które zostało wpisane do rejestru, utrzymuje swój status i może
kontynuować działalność także po zmianach w podziale terytorialnym kraju lub zmianie
liczby mieszkańców, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2 ww. ustawy.
-- 2 of 3 --
Jednocześnie informuję, że nie są planowane zmiany w zakresie regulacji dotyczących
możliwości ubiegania się o pomoc finansową KGW, które działają w formie stowarzyszeń
zwykłych. Przepisy ustawy z dnia 11 października 2024 r. zakładają zrównanie praw w
dostępie do pomocy ze środków publicznych, zatem jednakowe wymagania np. co do
określonego ustawą zakresu działalności, wymogu posiadania osobowości prawnej oraz
obowiązku zarejestrowania w KR KGW. Jeżeli zachodziłyby jakiekolwiek ustawowe
przeszkody w spełnieniu tych wymagań będą podejmowane prace nad ich
zniwelowaniem (np. dot. rejestracji KGW prowadzących działalność przed rokiem 2018 a
aktualnie działających na obszarze miast powyżej 5 000 mieszkańców).
Z wyrazami szacunku
z. up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Michał Kołodziejczak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
Podstawa prawna:
(1) ustawa z dnia 11 października 2024 r. o zmianie ustawy o kołach gospodyń
wiejskich oraz ustawy o społeczno-zawodowych organizacjach rolników (Dz. U.
2024 poz. 1560)
(2) ustawa z dnia 9 listopada 2018 r. o kołach gospodyń wiejskich (Dz. U. z 2023 r.
poz. 1179 z późn. zm.)
(3) ustawa z 8 października 1982 r. o społeczno-zawodowych organizacjach rolników
(Dz. U z 2024 r. poz. 263)
(4) ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. z 2020 r. poz.
2261)
-- 3 of 3 --