Interpelacja w sprawie utrudnień w uzyskaniu zaświadczenia o niekaralności
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 5294
do ministra sprawiedliwości
w sprawie utrudnień w uzyskaniu zaświadczenia o niekaralności
Zgłaszający: Żaneta Cwalina-Śliwowska, Barbara Okuła, Wioleta Tomczak, Bożenna Hołownia, Maja Ewa Nowak
Data wpływu: 07-10-2024
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam uwagę na problem i proszę o interwencję w sprawie opóźnień w wydawaniu zaświadczeń z Krajowego Rejestru Karnego, które są wymagane na mocy przepisów tzw. ustawy Kamilka. Nowe przepisy, mające na celu wzmocnienie ochrony dzieci przed zagrożeniami związanymi z zatrudnianiem osób skazanych za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu oraz inne określone w ustawie, wprowadzają obowiązek uzyskania przez pracowników zaświadczeń o niekaralności.
Z relacji wielu szkół, placówek oświatowych oraz organizatorów zajęć dodatkowych dla dzieci wynika, że na uzyskanie tych zaświadczeń czeka się obecnie nawet do miesiąca. To znacznie przekracza oczekiwany czas, jaki pozwalałby na sprawne zatrudnianie pracowników. W wyniku tych opóźnień dochodzi do sytuacji, w której:
1) zajęcia dodatkowe dla dzieci są masowo odwoływane, gdyż prowadzący zajęcia nie są w stanie na czas uzyskać wymaganych zaświadczeń,
2) szkoły oraz przedszkola mają trudności w prawidłowym funkcjonowaniu, ponieważ nie mogą na czas zatrudnić nowych pracowników; brak możliwości uzyskania zaświadczenia powoduje, że placówki są zmuszone ograniczać swoją działalność.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jakie działania zamierza podjąć Ministerstwo Sprawiedliwości, aby skrócić czas oczekiwania na wydanie zaświadczeń z Krajowego Rejestru Karnego i w ten sposób usprawnić proces zatrudniania pracowników związanych z edukacją i opieką nad dziećmi?
2. Czy ministerstwo planuje zwiększenie zasobów kadrowych lub technicznych, aby przyspieszyć wydawanie zaświadczeń? Jeśli tak, kiedy można spodziewać się konkretnych działań?
3. Czy ministerstwo monitoruje skalę opóźnień w wydawaniu zaświadczeń i jak ocenia realne skutki tych opóźnień dla funkcjonowania placówek edukacyjnych i innych instytucji pracujących z dziećmi?
Zważywszy na powagę sytuacji oraz jej wpływ na funkcjonowanie placówek edukacyjnych i organizatorów zajęć dla dzieci, uprzejmie proszę o pilną odpowiedź oraz informacje o planowanych działaniach, które pozwolą rozwiązać ten problem.
Z poważaniem
Żaneta Cwalina-Śliwowska
Posłanka na Sejm RP
Podsekretarz stanu Zuzanna Rudzińska-Bluszcz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8990 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Zuzanna Rudzińska - Bluszcz
BK-VII.0520.318.2024
Warszawa, 23 stycznia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję odpowiedź na interpelację nr 5294 złożoną do Ministra Sprawiedliwości
przez grupę posłów na Sejm RP w sprawie utrudnień w uzyskaniu zaświadczenia
o niekaralności.
W związku z wejściem w życie tzw. ustawy Kamilka Ministerstwo Sprawiedliwości podjęło
wiele działań, aby znacząco skrócić czas oczekiwania na zaświadczenie z Krajowego
Rejestru Karnego. Działania te przyniosły oczekiwany rezultat, obecnie sprawy
są obsługiwane na bieżąco, a czas udzielenia odpowiedzi z rejestru wynosi 1 – 2 dni
robocze.
Działania Ministerstwa Sprawiedliwości koncentrowały się przed wszystkim
na usprawnieniu procesu obsługi wniosków kierowanych do Krajowego Rejestru Karnego:
1. na bieżąco była (i nadal jest) monitorowana liczba zapytań złożonych do Krajowego
Rejestru Karnego i do jego punktów informacyjnych działających na terenie kraju przy
sądach powszechnych,
2. zwiększono z 5 do 11 osób liczbę osób wydających zaświadczenia z Krajowego
Rejestru Karnego w formie elektronicznej w ministerstwie (dalej: zaświadczenia
eKRK),
-- 1 of 6 --
2
3. począwszy od września 2024 r. spośród pracowników ministerstwa
wyselekcjonowana została grupa 16 pracowników Zespołu wspierającego eKRK,
którzy oprócz realizacji stałych obowiązków (najistotniejszych z punktu widzenia
zadań ustawowych Biura Informacyjnego Krajowego Rejestru Karnego) realizują
lub będą realizowali zadania związane z obsługą zaświadczeń eKRK,
4. 17 pracownikom ministerstwa zostały wydane polecenia pracy w godzinach
nadliczbowych, także w soboty, przy wydawaniu zaświadczeń eKRK,
5. podjęto działania mające na celu częściową automatyzację procesu udzielania
informacji na wnioski kierowane przez system e-KRK. Zaletą tej częściowej
automatyzacji będzie możliwość przetwarzania zapytań w systemie eKRK w trybie
ciągłym. Działania w tym obszarze powinny zostać ukończone w ciągu około
3 miesięcy,
6. rozpoczęto prace nad eUsługą KRK 2.0, która ma zastąpić system e-KRK, zapewniać
częściową automatyzację procedowania zapytań i wniosków przy zachowaniu
wszelkich wymogów związanych z wydaniem zaświadczenia w trybie k.p.a., w ramach
tzw. uproszczonego postępowania administracyjnego oraz przy zachowaniu
uprawnień użytkowników systemu do pozyskania informacji także
z rejestrów karnych innych państw członkowskich Unii Europejskiej czy tzw.
formularza wielojęzycznego, częściowo tłumaczącego na inne języki zaświadczenie
z KRK.
Od stycznia 2024 r. do końca listopada 2024 r. Biuro Informacyjne Krajowego Rejestru
Karnego obsłużyło za pośrednictwem e-Platformy MS (eKRK) 704 774 zapytań, co stanowi
wzrost o 47% w porównaniu do liczby spraw obsłużonych w 2023 roku.
W porównaniu do średniego miesięcznego wpływu stanowiącego ok. 38 tys. wniosków
w 2023 roku, w 2024 roku miesięczny wpływ wniosków w pierwszych pięciu miesiącach
wyniósł około 47 tys. spraw.
Największe obciążenie miało miejsce między czerwcem a listopadem 2024 r.,
co odpowiadało następującym miesięcznym wartościom:
-- 2 of 6 --
3
• czerwiec: 48 163,
• lipiec: 55 877,
• sierpień: 81 701,
• wrzesień: 125 117,
• październik: 92 727,
• listopad: 52 030.
Resort przedstawił podsumowanie działalności Biura Informacyjnego Krajowego Rejestru
Karnego w komunikacie z 2 grudnia 2024 r.:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/rekordowy-wzrost-efektywnosci-krk-ponad-
47-wiecej-spraw-w-2024-roku
Jednocześnie, w związku z wątpliwościami i trudnościami ujawnionymi w trakcie
monitoringu stosowania ustawy, Ministerstwo Sprawiedliwości przygotowało projekt
zmiany ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym
i ochronie małoletnich oraz niektórych innych ustaw (UD 176).
W projekcie uwzględniono uwagi przesłane do Ministerstwa Sprawiedliwości przez
podmioty zobowiązane do weryfikacji osób mających pracować z małoletnimi i do
wprowadzenia standardów ochrony małoletnich, a także uwagi od innych ministerstw,
organizacji, podmiotów zajmujących się ochroną dzieci etc.
Projekt przewiduje m.in. wprowadzenie słownika pojęć użytych w ustawie, w tym tych,
które budzą największe wątpliwości. Zaproponowano także modyfikację katalogu
przestępstw, za których skazanie powinno wykluczać z pracy z dziećmi. Są to:
- przestępstwa umyślne przeciwko życiu i zdrowiu,
- przestępstwa przeciwko wolności z wyłączeniem przestępstw określonych w art. 192
i 193 Kodeksu karnego oraz odpowiadającym tym przestępstwom czynom zabronionym
określonym w przepisach prawa obcego,
- przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności,
-- 3 of 6 --
4
- przestępstwa przeciwko rodzinie i opiece, z wyłączeniem przestępstw określonych w art.
206 i 209 Kodeksu karnego oraz odpowiadającym tym przestępstwom czynom
zabronionym określonym w przepisach prawa obcego,
- przestępstwa określone w rozdziale 7 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu
narkomanii oraz odpowiadającym tym przestępstwom czynom zabronionym określonym
w przepisach prawa obcego.
W projekcie przewidziano również szczególną regulację dla rodziców lub opiekunów
dopuszczanych do innej działalności organizowanej przez jednostkę, do którego uczęszcza
małoletnie dziecko tego rodzica lub opiekuna. Zaproponowano mianowicie odstąpienie
od wykonywania obowiązków związanych z przedkładaniem informacji:
- z Rejestru z dostępem ograniczonym oraz z Rejestru osób, w stosunku do których
Państwowa Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich
poniżej lat 15 wydała postanowienie o wpisie w Rejestrze lub
- informacji z Krajowego Rejestru Karnego,
na rzecz zobligowania rodzica lub opiekuna do złożenia pod rygorem odpowiedzialności
karnej stosownego oświadczenia o tym, że: jego dane nie są zamieszczone w Rejestrze
z dostępem ograniczonym oraz w Rejestrze osób, w stosunku do których Państwowa
Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15
wydała postanowienie o wpisie w Rejestrze, a także, że nie był prawomocnie skazany
za przestępstwa wymienione, o których mowa powyżej lub odpowiadające im czyny
zabronione w przepisach prawa obcego.
Przewidziano także inne wyjątki od obowiązku weryfikacji karalności, które są oparte
na ocenie występowania ryzyka skrzywdzenia dziecka. I tak weryfikacja karalności
nie będzie wymagana w sytuacjach:
1) gdy pracodawcą lub innym organizatorem jest rodzic lub opiekun tego
małoletniego,
2) przed dopuszczeniem do innej działalności funkcjonariusza publicznego, o którym
mowa w art. 115 § 13 Kodeksu karnego, adwokata lub radcy prawnego,
-- 4 of 6 --
5
3) wobec osoby zatrudnionej na podstawie stosunku pracy lub dopuszczonej
do innej działalności, po wykonaniu obowiązków związanych z przedłożeniem
informacji z Rejestru z dostępem ograniczonym oraz z Rejestru osób, w stosunku
do których Państwowa Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu
seksualnemu małoletnich poniżej lat 15 wydała postanowienie o wpisie
w Rejestrze lub informacji z Krajowego Rejestru Karnego, gdy w ramach tego
stosunku pracy lub tej innej działalności ma być ona następnie dopuszczona
do innej działalności przez kolejnego innego organizatora, na podstawie
porozumienia zawartego między tym kolejnym innym organizatorem
a pracodawcą tej osoby lub innym organizatorem,
4) gdy inna działalność jest wykonywana pod stałym i faktycznym nadzorem osoby
uprawnionej do sprawowania opieki nad małoletnim, w tym także nauczyciela
lub wychowawcę,
5) w stosunku do osoby prowadzącej praktyczną naukę zawodu, o której mowa
w art. 120 ust. 3a ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (w tym
przypadku wymóg przedłożenia informacji zostanie zastąpiony wymogiem
złożenia oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej, analogicznie jak
w przypadku rodziców lub opiekunów małoletniego).
Projektowana nowelizacja zawiera propozycję zmiany w ustawie z dnia 24 maja 2000 r.
o Krajowym Rejestrze Karnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 276) przez dodanie przepisu, na mocy
którego określone osoby zostaną zwolnione od obowiązku uiszczenia opłaty za wydanie
z Rejestru informacji, a mają to być:
1) wolontariusze, którzy wykonują świadczenia na zasadach określonych w ustawie
z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie,
2) uczniowie lub studenci odbywający obowiązkowe praktyki w ramach programu
nauczania szkoły lub studiów na uczelni wyższej.
-- 5 of 6 --
6
Z pełnym zakresem planowanej zmiany ustawy można się zapoznać pod tymi adresami:
https://www.gov.pl/web/premier/projekt-ustawy-o-zmianie-ustawy-o-przeciwdzialaniu-
zagrozeniom-przestepczoscia-na-tle-seksualnym-i-ochronie-maloletnich-oraz-
niektorych-innych-ustaw
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/zmiany-w-tzw-ustawie-kamilka2
Z wyrazami szacunku
Zuzanna Rudzińska-Bluszcz
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 6 of 6 --