Interpelacja w sprawie zwolnienia odszkodowań z tytułu powodzi z podatku dochodowego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 5285
do ministra finansów
w sprawie zwolnienia odszkodowań z tytułu powodzi z podatku dochodowego
Zgłaszający: Barbara Grygorcewicz
Data wpływu: 06-10-2024
Szanowny Panie Ministrze, w minionym miesiącu nasz kraj doświadczył dotkliwej klęski żywiołowej w postaci powodzi, która spowodowała ogromne straty materialne w wielu regionach. Osoby poszkodowane, które utraciły dorobek całego życia, słusznie otrzymują odszkodowania mające na celu pokrycie poniesionych strat. Niestety, zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami, odszkodowania te podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Taka sytuacja wydaje się głęboko niesprawiedliwa, a zarazem absurdalna. Odszkodowanie z założenia służy rekompensacie za straty, w związku z czym trudno jest uznać tego rodzaju świadczenie za dochód, od którego należałoby odprowadzać podatek.
W związku z powyższym, proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Finansów przeprowadza lub planuje przeprowadzić analizę dotyczącą zasadności opodatkowania odszkodowań dla osób poszkodowanych w wyniku klęsk żywiołowych, takich jak wrześniowa powódź?
2. Czy ministerstwo planuje wprowadzić zmiany w przepisach, które wyłączyłyby tego rodzaju odszkodowania z opodatkowania podatkiem dochodowym?
3. Jeżeli ministerstwo nie planuje systemowego rozwiązania tej kwestii, to czy brane jest pod uwagę wprowadzenie jednorazowego zwolnienia z opodatkowania odszkodowań związanych z wrześniową powodziach na obszarach objętych rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 16 września w sprawie wykazu gmin, w których stosowane są szczególne rozwiązania związanie z usuwaniem skutków powodzi z września 2024 r.,oraz rozwiązań stosowań na ich terenie?
Z poważaniem Barbara Grygorcewicz
Posłanka na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Podsekretarz stanu Jurand Drop
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4851 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 24 października 2024 roku
Sprawa: odpowiedź na interpelację poselską
Znak sprawy: DD6.054.16.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 5285 wniesioną przez Panią Poseł Barbarę
Grygorcewicz dotyczącą opodatkowania odszkodowań z tytułu powodzi z września
2024 r., przedstawiam poniższe wyjaśnienia.
Przepisy podatkowe normujące opodatkowanie dochodów osób fizycznych1
zwalniają z opodatkowania kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń majątkowych
i osobowych. Stanowi o tym art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy PIT. Zwolnienie dotyczące
odszkodowań obejmuje zatem również odszkodowania wypłacone w związku
z wrześniową powodzią za szkody powstałe na obszarach wskazanych
rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie wykazu gmin, w których są stosowane
szczególne rozwiązania związane z usuwaniem skutków powodzi z września 2024 r.,
oraz rozwiązań stosowanych na ich terenie2.
Powyższe zwolnienie nie obejmuje natomiast odszkodowań za szkody dotyczące
składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub
prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są
opodatkowane zgodnie z art. 27 ust. 1 lub art. 30c ustawy PIT. Stosownie bowiem
do art. 14 ust. 2 pkt 12 ustawy PIT do przychodów z działalności gospodarczej lub z
działów specjalnych produkcji rolnej zalicza się otrzymane odszkodowania za
szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością
gospodarczą lub z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej.
W przypadku natomiast podatników podatku dochodowego od osób prawnych,
1 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2024 r.
poz. 226, z późn. zm.). – dalej „ustawa PIT”.
2 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 września 2024 r. (Dz. U. poz. 1371).
-- 1 of 3 --
2/3
odszkodowania stanowią przychód podlegający opodatkowaniu. W odniesieniu do
przedsiębiorców norma ta ma swoje uzasadnienie w tym, że wydatki na nabycie
składnika majątku, którego dotyczy wypłacone odszkodowanie, co do zasady, były
lub mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, w tym poprzez odpisy
amortyzacyjne. Tym samym przychód z tytułu odszkodowania jest konsekwencją
wcześniejszego ujęcia w wyniku podatkowym kosztu uzyskania przychodów
dotyczącego składnika majątku, za który otrzymano to odszkodowanie. W sytuacji,
gdy taki przychód i koszt wystąpiłyby w jednym okresie sprawozdawczym de facto
wynik tych zdarzeń byłby neutralny podatkowo (nie generowałby dochodu do
opodatkowania).
Należy jednocześnie wskazać, że regulacje ustawy PIT, a także analogicznie ustawy
CIT3 normujące opodatkowanie, odpowiednio, osób fizycznych prowadzących
działalność gospodarczą i osób prawnych, przewidują przypadek, w którym
odszkodowania za szkody w majątku związanym z działalnością gospodarczą mogą
korzystać ze zwolnienia od podatku. Dotyczy on odszkodowania za szkody w środku
trwałym, z wyłączeniem samochodu osobowego, w części wydatkowanej w roku
podatkowym lub w roku bezpośrednio po nim następującym na remont tego środka
trwałego albo na zakup lub na wytworzenie we własnym zakresie środka trwałego
zaliczonego zgodnie z Klasyfikacją Środków Trwałych (KŚT) do tego samego rodzaju
co środek trwały, z którym związana była ta szkoda (art. 21 ust. 1 pkt 29b ustawy PIT
i art. 17 ust. 1 pkt 54a ustawy CIT).
Wobec powyższych uwarunkowań prawnych, uwzględniając szczególną sytuację
wynikającą z powodzi z września 2024 r. Minister Finansów w dniu 18 września
2024 r. wydał rozporządzenie w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od
kwot z tytułu ubezpieczeń majątkowych otrzymanych w związku z usuwaniem skutków
powodzi z września 2024 r. (Dz. U. poz. 1551).
Na mocy tego rozporządzenia zaniechaniem poboru podatku dochodowego od osób
fizycznych i podatku dochodowego od osób prawnych objęte zostały dochody
(przychody) z tytułu ubezpieczeń majątkowych otrzymanych od 12 września 2024
r. do 31 grudnia 2026 r. przez poszkodowanych, w rozumieniu art. 2 ustawy o
szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi4.
Rozporządzenie to zostało ogłoszone 18 października 2024 r. i weszło w życie z
dniem następującym po dniu ogłoszenia, tj. 19 października 2024 r.
3 Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2023
r. poz. 2805, z późn. zm.). – dalej „ustawa CIT”.
4 Ustawa z dnia 16 września 2011 o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem
skutków powodzi (Dz. U. z 2024 r. poz. 654, z późn. zm.).
-- 2 of 3 --
3/3
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jurand Drop
podsekretarz stanu
-- 3 of 3 --