Interpelacja w sprawie odrzucenia przez Polskę unijnego systemu EU-ETS2
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 5266
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie odrzucenia przez Polskę unijnego systemu EU-ETS2
Zgłaszający: Maria Koc
Data wpływu: 04-10-2024
Szanowny Panie Premierze,
w połowie września 2024 roku Słowacja ogłosiła bezprecedensową decyzję, że odrzuca unijny system EU-ETS2 i chce renegocjacji tej unijnej dyrektywy, by chronić swoich obywateli przed nieuchronnym wzrostem cen paliw oraz ogrzewania. Rozszerzenie systemu handlu emisjami na transport drogowy i budownictwo w sposób szczególny dotknie użytkowników końcowych, takich jak gospodarstwa domowe i użytkownicy prywatnych samochodów osobowych. W tym systemie nie przewiduje się darmowych uprawnień do emisji. Słowacki minister środowiska Tomas Taraba, obawiając się skutków społecznych EU-ETS2, doprowadził do przyjęcia ustawy o handlu uprawnieniami do emisji, która nie przewiduje pobierania opłat za emisję w sektorach budownictwa i transportu. Oznacza to, że Słowacja na tym etapie nie będzie wdrażać części unijnej dyrektywy, która obciążyłaby kosztami opłat do emisji zwykłych obywateli. Izba Sprzedawców Węgla w Polsce ostrzega, że potężne koszty wprowadzenia dyrektywy ETS2 uderzą przede wszystkim w zwykłych obywateli w naszym kraju, gdzie miliony gospodarstw domowych nadal ogrzewa się paliwami, które zostaną objęte dodatkowymi opłatami emisyjnymi.
Wobec powyższego pragnę zapytać Pana:
1. Czy jako Premier RP nie planuje Pan, wraz ze swoim rządem, wziąć przykładu z polityków słowackich i stanąć w obronie zwykłych obywateli, którym grozi wykluczenie energetyczne?
2. Czy widzi Pan potrzebę odstąpienia Polski od unijnego systemu ETS2 i renegocjacji unijnej dyrektywy, która wprowadza to drastyczne dla obywateli rozwiązanie?
3. Jeśli rozwiązanie słowackie uważa Pan za błędne, to proszę o odpowiedź, jak zamierza Pan chronić obywateli RP przed dotkliwymi skutkami dyrektywy ETS2?
Z poważaniem
Maria Koc
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Krzysztof Bolesta
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3772 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DPN-WZE.050.8.2024.JM
3437572.13595249.10987907
Warszawa, 31-10-2024
Dotyczy odpowiedzi na interpelację K10INT5266
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację Posłanki Marii Koc w sprawie odrzucenia przez Polskę
unijnego systemu EU-ETS2, K10INT5266, uprzejmie informuję, że nowy system handlu
uprawnieniami do emisji (ETS2), który ma objąć emisję ze spalania paliw w sektorze
transportu drogowego, sektorze budynków oraz w tzw. sektorach dodatkowych poza
systemem EU ETS, w których wykorzystuje się paliwa kopalne do celów wytwarzania energii
został przyjęty w pierwszej połowie 2023 r. podczas urzędowania poprzedniego Rządu.
Wdrożenie tych uzgodnionych postanowień, czyli transpozycja dyrektywy, jest
obowiązkiem państwa członkowskiego. Niewdrożenie obowiązującej już dyrektywy
2023/959 będzie skutkować nałożeniem na Polskę dotkliwych kar finansowych.
Ponieważ jednostronna deklaracja niewdrożenia nie przyniesie korzyści, lecz kary, staramy
się naprawić błędy popełnione w 2023 r. i lepiej ochronić Polki i Polaków przed
nadmiernymi kosztami wynikającymi z systemu ETS2. W rozmowach z innymi państwami
członkowskimi i Komisją Europejską podnosimy temat nadmiernych kosztów społecznych
ETS2 i konieczności wprowadzenia korekt do systemu. Do ponownego otwarcia dyrektywy
potrzebujemy grupy państw członkowskich, którą staramy się zbudować.
Ponadto należy zauważyć, że już dziś Polska dysponuje szerokim wachlarzem narzędzi, w
tym programów wsparcia, które w ostatnich latach skutecznie przyczyniały się do
zwiększenia efektywności energetycznej gospodarstw domowych, wymagają one jednak
dostosowania do zmieniającego się otoczenia regulacyjnego w ramach polityki klimatycznej
UE, w tym przede wszystkim znaczącego zwiększenia finansowania oraz przyspieszenia ich
wydatkowania.
Jednym z najważniejszych działań Rządu nakierowanych na poprawę jakości powietrza była
priorytetyzacja środków NFOŚiGW na wdrożenie programu finansowego „Czyste
Powietrze”. Celem Programu jest poprawa jakości powietrza oraz podnoszenie
efektywności energetycznej budynków jednorodzinnych, a tym samym zmniejszenie
zapotrzebowania na ciepło, co w związku z aktualnie panującą sytuacją geopolityczną na
świecie oraz w Polsce, wynikającą m.in. z: realizacji polityki UE w zakresie poprawy jakości
powietrza oraz inwazji Rosji na Ukrainę, ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia komfortu
cieplnego polskich obywateli oraz wyeliminowanie ryzyka zwiększenia ubóstwa
energetycznego.
Programy dotacyjne, w tym Program Priorytetowy Czyste Powietrze, Ciepłe Mieszkanie,
Mój Prąd wspierają wymianę nieefektywnych źródeł ciepła oraz termomodernizację
-- 1 of 2 --
budynków. W przypadku prowadzenia kompleksowej termomodernizacji lub instalacji
pomp ciepła wprowadzono obowiązek wykonania audytu budynku, który pozwoli na
najskuteczniejszy wybór właściwego rozwiązania dla danej inwestycji.
W kontekście realizacji ww. programów dotacyjnych szczególnie istotne będą środki ze
Społecznego Funduszu Klimatycznego, który w założeniu ma zapewnić specjalne
finansowanie państwom członkowskim, aby wesprzeć najsłabsze grupy, zwłaszcza
gospodarstwa domowe dotknięte tzw. ubóstwem energetycznym. W opinii Ministra
Klimatu i Środowiska fundusz ten powinien być uruchomiony jak najszybciej, niezależnie od
terminu wejścia w życie systemu ETS2.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości: Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 2 of 2 --