Interpelacja w sprawie utrzymania infrastruktury mostowej w Polsce i konieczności zapewnienia środków na remont mostu na Odrze w Raciborzu
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 5262
do ministra infrastruktury
w sprawie utrzymania infrastruktury mostowej w Polsce i konieczności zapewnienia środków na remont mostu na Odrze w Raciborzu
Zgłaszający: Michał Woś
Data wpływu: 03-10-2024
Szanowny Panie Ministrze,
problemy związane z utrzymaniem infrastruktury mostowej bezpośrednio wpływają na bezpieczeństwo oraz codzienne funkcjonowanie obywateli. Wiele mostów, zwłaszcza tych o dużym natężeniu ruchu, jest przestarzałych i wymaga nie tylko regularnych przeglądów, ale również kosztownych prac modernizacyjnych. Problem ten ma charakter ogólnokrajowy i wymaga systemowych działań oraz odpowiedniego wsparcia ze strony państwa, zwłaszcza dla samorządów, które z ograniczonymi budżetami nie są w stanie samodzielnie finansować niezbędnych inwestycji.
Jednym z przykładów takich wyzwań jest most na Odrze w Raciborzu (ul. Piaskowa), będący kluczową przeprawą dla mieszkańców i lokalnego ruchu drogowego. Jak wynika z przeprowadzonych przeglądów, most ten znajduje się w bardzo złym stanie technicznym i wymaga pilnego remontu. Zdiagnozowano konieczność przeprowadzenia szeregu prac, w tym wymiany kap chodnikowych, podpór, izolacji oraz dylatacji, a jego stan stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa pieszych i kierowców.
Samorząd podejmuje kroki w kierunku opracowania dokumentacji technicznej, jednak proces ten jest czasochłonny i kosztowny. O ile lokalne władze są w stanie sfinansować dokumentację, to bez odpowiedniego wsparcia ze strony państwa, przede wszystkim finansowego, nie udźwigną realizacji robót remontowo-budowlanych.
Problem ten wpisuje się w szerszy kontekst wyzwań związanych z polityką infrastrukturalną państwa, szczególnie w zakresie utrzymania istniejących mostów. Konieczne jest nie tylko wsparcie nowych inwestycji, ale także zapewnienie stabilnych mechanizmów finansowych dla modernizacji obiektów już istniejących, które z powodu intensywnej eksploatacji i starzenia się infrastruktury są zagrożone technicznym wyeksploatowaniem.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jakie działania podejmuje rząd, aby wesprzeć samorządy lokalne w zakresie remontów infrastruktury mostowej, która, tak jak w przypadku mostu na Odrze w Raciborzu, stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa mieszkańców?
2. Czy rząd planuje zwiększenie dostępności środków finansowych, w tym z funduszy centralnych, na dokumentacje techniczne i remonty obiektów mostowych, które potrzebują pilnej modernizacji?
3. Czy możliwe jest wprowadzenie programów doraźnych, które umożliwiłyby szybkie i efektywne uzyskanie środków na remonty najpilniejszych obiektów, takich jak most w Raciborzu?
4. Czy rząd w najbliższym czasie przeznaczy środki finansowe na pilne, niezbędne prace remontowe mostu na Odrze w Raciborzu (ul. Piaskowa), uwzględniając jego kluczowe znaczenie dla lokalnej infrastruktury?
Kwestia zapewnienia bezpieczeństwa oraz trwałości infrastruktury mostowej powinna być jednym z priorytetów polityki państwa, zwłaszcza w kontekście rozwoju regionalnego oraz integracji komunikacyjnej kraju. Apeluję o pilne działania mające na celu wsparcie finansowe i organizacyjne dla samorządów, które nie są w stanie samodzielnie sprostać wyzwaniom, jakie stawia przed nimi konieczność modernizacji infrastruktury.
Z poważaniem
Michał Woś
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Stanisław Bukowiec
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6649 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DDP-5.054.25.2024
Warszawa, 06 listopada 2024
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 5262 Posła na Sejm RP Pana Michała Wosia w sprawie
utrzymania infrastruktury mostowej w Polsce i konieczności zapewnienia środków
na remont mostu na Odrze w Raciborzu, przedstawiam poniższe informacje.
Z informacji zawartych w przedmiotowej interpelacji wynika, że poruszona kwestia
dotyczy mostu zlokalizowanego w ciągu drogi powiatowej nr 3548S w Raciborzu.
W myśl art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych organ
administracji rządowej lub jednostki samorządu terytorialnego, do którego właściwości
należą sprawy z zakresu planowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania
i ochrony dróg, jest zarządcą drogi. Na podstawie art. 19 ust. 2 pkt 3 przywołanej ustawy
zarządcą dróg powiatowych jest zarząd powiatu. Minister właściwy do spraw transportu
sprawuje nadzór jedynie nad Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad, który
jest zarządcą dróg krajowych.
Mimo, że realizacja zadań na drogach samorządowych leży po stronie zarządców dróg
samorządowych, to Minister Infrastruktury ma świadomość, że kluczowym znaczeniem
dla zrównoważonego rozwoju społeczno-gospodarczego wspólnot samorządowych jest
rozwój bezpiecznej, spójnej, funkcjonalnej oraz efektywnej infrastruktury drogowej.
W gestii Ministra Infrastruktury na wsparcie zadań własnych jednostek samorządu
terytorialnego znajduje się Rządowy Fundusz Rozwoju Dróg, który powołany został
ustawą z dnia 23 października 2018 r. o Rządowym Funduszu Rozwoju Dróg. Wsparcie dla
inwestycji na drogach powiatowych jest przyznawane na podstawie wniosków
o dofinansowanie składanych przez jednostki samorządu terytorialnego w ramach
naborów przeprowadzanych na terenie każdego województwa. Za przeprowadzenie
naboru oraz późniejszą ocenę wniosków o dofinansowanie odpowiadają wojewodowie.
Nabór jest ogłaszany przez wojewodę w BIP na stronie podmiotowej urzędu. Nabory
ogłaszane są cyklicznie tj. zgodnie z ustawą na przełomie lipca i sierpnia i dotyczą
dofinansowania zadań w roku kolejnym. W przypadku niniejszej sprawy zarządca drogi
może złożyć stosowny wniosek w naborze przeprowadzanym przez Wojewodę Śląskiego.
Nabory wniosków dla zadań przewidzianych do dofinansowania w roku 2025
Wojewodowie ogłosili w drugiej połowie lipca br. Obecnie trwa weryfikacja złożonych
aplikacji. Kolejny nabór na dofinansowanie zadań gminnych i powiatowych ze środków
Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg planowany jest na przełomie lipca i sierpnia 2025 r.
i będzie dotoczył dofinansowania udzielanego na 2026 rok.
-- 1 of 3 --
2
Zgodnie z art. 4 pkt 2 ustawy o drogach publicznych drogę rozumie się jako budowlę
składającą się z części i urządzeń drogi, budowli ziemnych, lub drogowych obiektów
inżynierskich, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 7 ustawy z dnia
7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, stanowiącą całość techniczno-użytkową, usytuowaną
w pasie drogowym i przeznaczoną do ruchu lub postoju pojazdów, ruchu pieszych, ruchu
osób poruszających się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch, jazdy wierzchem
lub pędzenia zwierząt. Zgodnie z art. 4 pkt 12 i pkt 13 ustawy o drogach publicznych,
obiekt mostowy (m. in. most, wiadukt) jest drogowym obiektem inżynierskim.
Zestawiając powyższe z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o RFRD, zgodnie z którym środki
Funduszu gromadzone są m.in. na budowę, przebudowę lub remont dróg powiatowych,
jest możliwość dofinansowania budowy, przebudowy lub remontu obiektu inżynierskiego
w ciągu dróg powiatowych.
Dodatkowo w gestii Ministra Infrastruktury na wsparcie zadań własnych jednostek
samorządu terytorialnego realizowanych na drogach publicznych dotychczas była rezerwa
subwencji ogólnej, tworzona w budżecie państwa na mocy ustawy o dochodach jednostek
samorządu terytorialnego. Środki rezerwy przeznaczane były m.in. na dofinansowanie
inwestycji na drogach publicznych powiatowych i wojewódzkich oraz na drogach
powiatowych, wojewódzkich i krajowych w granicach miast na prawach powiatu. Rezerwą
tą dysponował minister właściwy do spraw finansów publicznych, w porozumieniu
z ministrem właściwym do spraw transportu, po zasięgnięciu opinii reprezentacji
jednostek samorządu terytorialnego. Mechanizm funkcjonował od 1999 r., zaś w ramach
rezerwy zrealizowano ponad 1,5 tys. zadań mostowych.
Dnia 25 października 2024 r. weszła w życie nowa ustawa o dochodach jednostek
samorządu terytorialnego. W 2025 r. będzie można wnioskować o środki rezerwy jeszcze
na starych zasadach tj. o środki będzie mógł ubiegać się ustawowy zarządca drogi,
a dofinansowanie zadań w ramach rezerwy będzie możliwe po złożeniu wniosku oraz
spełnieniu kryteriów kwalifikacyjnych. Resort infrastruktury przekaże wszystkim
zarządcom dróg, również do Zarządu Powiatu Raciborskiego, informacje o utworzeniu
w budżecie państwa rezerwy subwencji ogólnej oraz o wymaganych do spełnienia
kryteriach kwalifikacyjnych.
Od 2026 r. podział środków rezerwy będzie się odbywał na nowych zasadach, które
dopiero zostaną wypracowane. Będzie funkcjonowała jedna wspólna rezerwa w budżecie
państwa. Środki rezerwy będą mogły być przeznaczone dla jednostek samorządu
terytorialnego realizujących zadania bieżące lub inwestycyjne w obszarze: oświaty,
budowy, przebudowy, remontu, utrzymania lub ochrony dróg publicznych, którymi
zarządzają jednostki samorządu terytorialnego, pomocy społecznej oraz innych zadań
publicznych, których realizacja jest szczególnie uzasadniona względami społecznymi lub
gospodarczymi.
Reprezentacja samorządu będzie wskazywać obszar, na który zostaną przeznaczone
środki rezery.
Jeśli zaś chodzi o środki budżetu państwa, to rząd koncentruje się obecnie na
przeznaczeniu tych środków na usuwanie skutków powodzi, która miała miejsce we
wrześniu 2024 r.
-- 2 of 3 --
3
Przedstawiając powyższe wyjaśniam, że Minister Infrastruktury nie uczestniczy
bezpośrednio w procesie inwestycyjnym na drogach zarządzanych przez jednostki
samorządu terytorialnego i nie ma możliwości formalnych ingerowania w sprawy
pozostające w kompetencji organów samorządowych jednak popiera każde działanie
mające na celu poprawę bezpieczeństwa w ruchu drogowym. W tym celu koordynuje
opisane powyżej mechanizmy dofinansowania zadań własnych jednostek samorządu
terytorialnego.
Z wyrazami szacunku,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu
-- 3 of 3 --