Interpelacja w sprawie wsparcia osób z niepełnosprawnościami w uzyskaniu wykształcenia na poziomie wyższym
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 5259
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie wsparcia osób z niepełnosprawnościami w uzyskaniu wykształcenia na poziomie wyższym
Zgłaszający: Krzysztof Piątkowski
Data wpływu: 03-10-2024
Szanowna Pani Minister,
program „Aktywny Samorząd”, realizowany przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON), w szczególności moduł II, ma na celu wsparcie osób z niepełnosprawnościami w uzyskaniu wykształcenia na poziomie wyższym. Niestety, jego obecne zasady nie uwzględniają specyfiki studiów doktoranckich, co prowadzi do trudności w dostępie do wsparcia finansowego dla tej grupy studentów. Zgodnie z regulaminem programu uczestnicy są zobowiązani do przedstawiania zaświadczeń potwierdzających ukończenie każdego semestru co pół roku. Tymczasem w przypadku studiów doktoranckich semestr trwa rok akademicki, co uniemożliwia doktorantom złożenie wymaganych dokumentów co sześć miesięcy. W konsekwencji nie mogą oni spełnić wymogów formalnych i są pozbawiani dostępu do środków finansowych, które miałyby wspierać ich dalszą edukację.
W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na następujące pytania.
Czy ministerstwo widzi możliwość zmiany regulaminu programu „Aktywny Samorząd” we współpracy z PFRON, aby doktoranci z niepełnosprawnościami mogli korzystać z pomocy na równi z innymi studentami poprzez np. składanie zaświadczeń zgodnie z długością ich semestrów (tj. raz na rok)?
Czy ministerstwo planuje wdrożenie innych projektów wspierających doktorantów z niepełnosprawnościami, które mogłyby zniwelować przeszkody formalne w dostępie do finansowania edukacji?
Jakie inne kroki podejmuje ministerstwo w celu zagwarantowania równego dostępu do edukacji wyższej dla osób z niepełnosprawnościami na wszystkich poziomach kształcenia, w tym na poziomie studiów doktoranckich?
Z poważaniem
Krzysztof Piątkowski
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Łukasz Krasoń
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5357 znakówinfo@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.530.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 5259 Pana Posła Krzysztofa Piątkowskiego „w sprawie
wsparcia osób z niepełnosprawnościami w uzyskaniu wykształcenia na poziomie wyższym”,
proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
W ramach programu „Aktywny samorząd” obowiązuje semestralny system dofinansowania,
co wynika ze specyfiki systemu rozliczeń większości uczelni i co za tym idzie, składanych
przez studentów wniosków o dofinansowanie oraz dwukrotną w ciągu roku akademickiego
wypłatę dodatku na pokrycie innych kosztów kształcenia. Dodatek ten jest wypłacany
niezależnie od dofinansowania kosztów opłaty za naukę (czesne) i dopiero po zaliczeniu
semestru objętego dofinansowaniem. Nowy wniosek o dofinansowanie można złożyć, gdy
semestr wcześniej objęty dofinansowaniem został zaliczony.
Zasady realizacji programu „Aktywny samorząd” nie powodowały i nie powodują trudności
w dostępie do wsparcia dla studentów studiów doktoranckich, dla których okresem
zaliczeniowym jest rok akademicki. W takich przypadkach, w okresie wypłaty dodatku dla
pozostałych beneficjentów programu (zakończenie semestru zimowego), studenci studiów
doktoranckich, aby uzyskać dodatek, dostarczali do realizującego program samorządu
powiatowego zaświadczenie uczelni, iż ich status studenta studiów doktoranckich jest wciąż
aktualny. Na podstawie tej informacji dodatek mógł być wypłacony. Inni uczestnicy
programu w tym samym okresie dostarczali zaświadczenie z uczelni o zaliczeniu semestru
objętego dofinansowaniem.
Obecnie doktoranci z niepełnosprawnościami mogą korzystać z pomocy na równi z innymi
studentami. Oznacza to, że dodatek może być wypłacany dla nich dwukrotnie. Jeżeli nastąpi
zmiana w zakresie częstotliwości składania zaświadczenia z uczelni np. zgodnie z długością
trwania okresu zaliczeniowego (tj. raz na rok), doktoranci otrzymają jeden dodatek w roku
akademickim.
Warto zaznaczyć, że system kształcenia doktorantów został w ostatnim czasie gruntownie
zreformowany. W związku z wejściem w życie ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo
o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 742 z późn. zm.) od roku
akademickiego 2019/2020 Studia III stopnia były stopniowo wygaszane, a ich miejsce zajęły
szkoły doktorskie. Zlikwidowano podział na tryby (stacjonarny i niestacjonarny) studiów
doktoranckich, a kształcenie w szkole doktorskiej jest dla doktorantów nieodpłatne.
Każdy uczestnik szkoły doktorskiej otrzymuje stypendium i może ubiegać się także
o dodatkowe dofinansowanie ze środków PFRON w ramach modułu II programu „Aktywny
samorząd” w formie dodatku na pokrycie innych kosztów kształcenia.
Program „Aktywny samorząd” cieszy się bardzo dużym zainteresowaniem osób
z niepełnosprawnościami, szczególnie w module II (pomoc w uzyskaniu wykształcenia
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
na poziomie wyższym). W latach 2013-2024 na tę formę wsparcia zawarto 166 413 umów
dofinansowania na łączną kwotę dofinansowania w wysokości 606,92 mln zł. W badaniu
ewaluacyjnym programu, przeprowadzonym w 2022 r. wskazano, że w przypadku
ankietowanych beneficjentów główne bariery w pobieraniu nauki zostały w dużym stopniu
zniwelowane, właśnie dzięki skorzystaniu z pomocy w module II programu. W badaniu
ewaluacyjnym nie zostały zgłoszone trudności, o których mowa w pytaniu.
Pomoc w formie dodatku na pokrycie kosztów kształcenia ma charakter progresywny
i motywacyjny. Wysokość dodatku dla każdego wnioskodawcy jest uzależniona od jego
postępów w nauce, ale studenci studiów II stopnia i doktoranci szkół doktorskich oraz
uczestnicy studiów doktoranckich mogą otrzymać dodatek w kwocie maksymalnej na
każdym etapie nauki.
W programie obowiązuje limit 20 semestrów umożliwiający dofinasowanie różnych form
edukacji na poziomie wyższym, od szkoły policealnej czy kolegium, przez studia pierwszego
i drugiego stopnia oraz studia podyplomowe, do szkoły doktorskiej, czy przewodu
doktorskiego. Limit ten nie dotyczy osób ubiegających się o dofinansowanie kosztów nauki
w ramach szkół doktorskich, studiów III stopnia, a także osób zamierzających otworzyć
przewód doktorski poza studiami doktoranckimi (III stopnia), co oznacza, że mogą oni
uzyskać dofinansowanie do tych form edukacji pomimo, że limit 20 semestrów możliwych do
dofinansowania w ramach programu został już osiągnięty.
Pełnomocnicy Zarządu w Oddziale PFRON mogą podejmować decyzje w sprawie wyrażenia
zgody na zwiększenie przez powiat kwoty dofinansowania kosztów opłaty za naukę (czesne)
czy standardowego dodatku na uiszczenie opłaty za przeprowadzenie przewodu
doktorskiego.
Informuję, że zagadnienia dotyczące edukacji na poziomie wyższym, w tym podejmowania
działań zapewniających równy dostęp do kształcenia na poziomie wyższym, m.in. również
w odniesieniu do studentów z niepełnosprawnością, znajdują się we właściwości Ministra
Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --