+48 22 694 75 31 Al. Ujazdowskie 1/3
sekretariatDSP@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
gov.pl/premier
Jan Grabiec
DSP.INT.4610.1183.2024
Warszawa, 03 grudnia 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację o numerze K10INT5249, złożoną przez Pana Posła Dariusza
Mateckiego oraz grupę Posłów w sprawie działań ministra - członka Rady Ministrów, szefa
Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w zakresie nadzoru nad podległymi instytucjami, proszę
przyjąć poniższe informacje.
W zakresie pytań dotyczących nadzoru nad Polską Akademią Nauk (dalej: PAN), Polskim
Komitetem Normalizacyjnym (dalej: PKN), Prezesem Prokuratorii Generalnej
Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: PGRP), Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji
i Konsumentów (dalej: UOKiK), Rzecznikiem Praw Pacjenta (dalej: RzPP), Urzędem Komisji
Nadzoru Finansowego (dalej: UKNF), Prezesem Głównego Urzędu Statystycznego (dalej:
GUS), Rzecznikiem Finansowym (dalej: RF) oraz Prezesem Urzędu Regulacji Energetyki
(dalej: URE), chciałbym zwrócić uwagę na kilka kwestii, które odróżniają rolę Prezesa Rady
Ministrów jako organu nadzoru1 od ministrów kierujących działami administracji rządowej.
Przede wszystkim zakres nadzoru kształtowany jest odrębnie w przypadku każdej jednostki
lub organu i wynika on m.in. z ustawy o Radzie Ministrów, ustawy o działach administracji
rządowej oraz aktów prawnych dotyczących zasad organizacji i funkcjonowania
poszczególnych podmiotów nadzorowanych. Niektóre kompetencje lub narzędzia
nadzorcze wynikają także z ustawy o finansach publicznych, ustawy o kontroli
w administracji rządowej czy kodeksu postępowania administracyjnego. Co więcej,
kompetencje nadzorcze wobec niektórych organów – obok Prezesa Rady Ministrów – mają
także ministrowie, przykładowo: Minister Finansów wobec RF, Minister Nauki wobec PAN.
Grupa podmiotów nadzorowanych przez Prezesa Rady Ministrów jest pod wieloma
względami zróżnicowana, ale cechą wspólną dla większości z nich jest zagwarantowana
ustawowo (niekiedy także na poziomie UE) niezależność działania. Mowa tu o regulatorze
rynku energii (URE), nadzorcy rynku finansowego (UKNF), urzędzie stojącym na straży
ochrony konkurencji i konsumentów (UOKiK), rzecznikach praw, których zadaniem jest
wspieranie obywateli w kontaktach z podmiotami działającymi na rynku finansowym (RF)
oraz rynku świadczeń zdrowotnych (RzPP), strażniku praw i interesów Skarbu Państwa
1 Uwaga porządkująca: wymienione w pytaniach instytucje nie podlegają Prezesowi Rady Ministrów,
ale są przez niego nadzorowane.

-- 1 of 6 --

+48 22 694 75 31 Al. Ujazdowskie 1/3
sekretariatDSP@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
gov.pl/premier
(PGRP). W ramach nadzoru, Prezes Rady Ministrów nie ma prawa do weryfikowania w trybie
instancyjnym podejmowanych przez wyżej wymienione organy rozstrzygnięć w sprawach
indywidualnych.
Dodatkowo znaczna liczba podmiotów nadzorowanych przez Prezesa Rady Ministrów ma
zagwarantowaną znaczną samodzielność finansową, dzięki dysponowaniu własnymi
częściami budżetowymi (np. URE, UOKiK, GUS, RzPP, PKN, PGRP). Jednostki te planują
swoje wydatki, uzgadniając plany z Ministrem Finansów w ramach procesu budżetowego.
Opisane wyżej rozwiązania (autonomia w działaniu i samodzielność finansowa) pozwalają
zachować odpowiedni stopień niezależności tych organów.
Odnosząc się do kwestii działań podejmowanych w związku z nadzorem, istotnym
elementem tego nadzoru jest analiza informacji pozyskiwanych w następstwie kontroli.
Po pierwsze źródłem takich informacji są wyniki kontroli Najwyższej Izby Kontroli (NIK)
z wykonania budżetu jednostek nadzorowanych przez Prezesa Rady Ministrów. Materiał ten
jest analizowany na bieżąco, z wykorzystaniem informacji zbieranych w toku innych zadań.
Wyniki analizy przekazywane są podmiotom, a ewentualne zalecenia pokontrolne poddane
są monitoringowi. Podobne działania podejmowane są w stosunku do informacji o wynikach
innych kontroli prowadzonych przez NIK w jednostkach nadzorowanych. W celu
uzyskiwania aktualnych materiałów z kontroli, jednostki nadzorowane przez Prezesa Rady
Ministrów zostały zobowiązane przez Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów do
przekazywania zarówno informacji o rozpoczęciu kontroli NIK, jak i efektach tych kontroli
(kopie wystąpień pokontrolnych).
Po drugie źródłem informacji o jednostkach są także kontrole prowadzone przez Kancelarię
Prezesa Rady Ministrów (dalej: KPRM). Niemniej, z uwagi na ograniczone możliwości
zastosowania ustawy o kontroli w administracji rządowej (np. w przypadku UKNF lub PKN),
a także z uwagi na inne zadania kontrolne, kontrole w jednostkach nadzorowanych przez
Prezesa Rady Ministrów są planowane w ograniczonej liczbie, stosownie do aktualnych
potrzeb i po przeprowadzeniu każdorazowo analizy wykorzystania wszystkich dostępnych
narzędzi nadzoru. W opisywanym okresie KPRM przeanalizowała 6 materiałów z kontroli.
Równie istotnym elementem działań prowadzonych w związku z nadzorem są narzędzia
planistyczno-sprawozdawcze: ex ante (plany) i ex post (sprawozdania) służące do
programowania i oceny stopnia osiągania celów i realizacji zadań przez dany podmiot.
Stosowanie niektórych z tych narzędzi wynika z ustaw (przykładowo sprawozdania UKNF,
RF czy PKN), ale w innych przypadkach przekazywanie przez jednostki rocznych planów oraz
sprawozdań z ich wykonania to efekt działań Szefa KPRM, który wyznaczył zasady składania
planów i sprawozdań oraz obowiązek aktualizowania planów w okresie sprawozdawczym,
tak aby oddawały rzeczywisty obraz jednostki. W wyniku analizy gromadzonych materiałów
KPRM ocenia stopień osiągania celów i wykonywania zadań. O efektach takich analiz
informowani są kierownicy jednostek nadzorowanych. W opisywanym okresie KPRM
przeanalizowała 4 plany i 8 sprawozdań.
Kolejnym narzędziem nadzoru jest nadawanie statutów jednostkom nadzorowanym.
Pozwala to na kształtowanie struktury organizacyjnej tych jednostek i reagowanie na zmiany
istotnych okoliczności prowadzenia przez nie działalności. W tym zakresie w opisywanym
okresie Prezes Rady Ministrów wydał zarządzenie zmieniające zarządzenie w sprawie
nadania statutu UOKiK. Ponadto zatwierdził uchwałę Zgromadzenia Ogólnego PAN
dotyczącego nowego statutu Akademii (w tym przypadku Prezes Rady Ministrów zatwierdza
uchwałę PAN po konsultacji z Ministrem Nauki).
Warto w tym miejscu odnotować także szczególne uprawnienie Prezesa Rady Ministrów
w stosunku do PAN, tj. możliwość uchylenia każdej uchwały organów Akademii (za
wyjątkiem uchwał dotyczących prowadzenia badań naukowych i prac rozwojowych)
w przypadku stwierdzenia jej niezgodności z przepisami ustawy lub statutem PAN.

-- 2 of 6 --

+48 22 694 75 31 Al. Ujazdowskie 1/3
sekretariatDSP@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
gov.pl/premier
W opisywanym okresie przeanalizowano pod tym kątem 47 uchwał Prezydium
i Zgromadzenia Ogólnego PAN. W wyniku analizy nie uchylono żadnej z tych uchwał,
niemniej w kilku przypadkach przekazano uwagi legislacyjne do PAN.
Prezes Rady Ministrów jako organ nadzoru wykonuje również zadania wynikające z faktu, że
niektóre z podmiotów nadzorowanych dysponują nieruchomościami oddanymi im w trwały
zarząd (zgoda na wykonanie czynności, o których mowa w art. 43 ustawy z dnia 21 sierpnia
1997 r. o gospodarce nieruchomościami). W opisywanym okresie Prezes Rady Ministrów, po
analizie zgromadzonego materiału, wydał zgodę na remont budynku pozostającego
w trwałym zarządzie PKN.
Obok omówionych wyżej działań wynikających z bieżącego nadzoru nad jednostkami, KPRM
prowadzi także dodatkowe działania analityczne. Są one realizowane np. w odpowiedzi na
sygnały wpływające do Prezesa Rady Ministrów. W opisywanym okresie, czynności takie
podjęto w stosunku do RzPP – dokonano pogłębionej oceny prowadzenia postępowań:
w sprawach dotyczących indywidualnych naruszeń praw pacjenta, w sprawach praktyk
naruszających zbiorowe prawa pacjentów oraz zlecania sporządzania ekspertyz i opinii na
potrzeby prowadzonych postępowań. Wnioski z oceny zostały przedstawione Rzecznikowi.
Ponadto w bieżącym roku, w związku z potrzebą doskonalenia regulacji w obszarze
przeciwdziałania korupcji i promowania kultury uczciwości w administracji publicznej,
w KPRM przeanalizowano polityki antykorupcyjne obowiązujące w jednostkach
nadzorowanych przez Prezesa Rady Ministrów. Kierując się zasadą budowania relacji dobrej
współpracy i dzielenia się dobrymi praktykami, zorganizowano spotkanie
z przedstawicielami podmiotów nadzorowanych, na którym omówiono standardy w tym
obszarze. W następstwie tego spotkania stworzono i przekazano kierownikom jednostek
nadzorowanych przez Prezesa Rady Ministrów zasady opracowania i aktualizacji regulacji
wewnętrznych dot. przeciwdziałania korupcji.
W nawiązaniu do pytań dotyczących nadzoru wobec Rządowego Centrum Bezpieczeństwa
informuję, że zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym
(Dz. U. z 2023 r. poz. 122, z późn. zm.) Rządowe Centrum Bezpieczeństwa (dalej: RCB)
podlega Prezesowi Rady Ministrów. Czynności wynikające z podległości RCB Prezesowi
Rady Ministrów wykonuje, na podstawie upoważnienia Prezesa Rady Ministrów, Minister
Spraw Wewnętrznych i Administracji. Ponadto, zgodnie z art. 11 ust. 2a przywołanej ustawy,
koszty związane z funkcjonowaniem Centrum są pokrywane z budżetu państwa z części,
której dysponentem jest minister właściwy do spraw wewnętrznych.
Mając powyższe na uwadze proszę o przyjęcie poniższych informacji:
1. Zgodnie z zarządzeniem nr 10 z dnia 8 lipca 2024 r. Szefa Kancelarii Prezesa Rady
Ministrów w sprawie nadania Regulaminu organizacyjnego Kancelarii Prezesa Rady
Ministrów zadanie nadzoru Prezesa Rady Ministrów nad Rządowym Centrum
Bezpieczeństwa wykonuje Biuro Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów (dalej: BSK
KPRM);
2. BSK KPRM w ramach wprowadzonego obowiązku sprawozdawczego polegającego na
cyklicznym przygotowaniu przez Dyrektora RCB kwartalnych raportów z bieżącej
działalności, poddaje analizie wpływające dokumenty w następujących obszarach:
- planowanie cywilne oraz przygotowanie i uruchamianie procedur związanych
z zarządzaniem kryzysowym;
- monitorowanie zagrożeń oraz zapewnienie obiegu informacji między organami
i strukturami zarządzania kryzysowego;
- prowadzenie zadań z zakresu zapobiegania, przeciwdziałania i usuwania skutków
zdarzeń o charakterze terrorystycznym;

-- 3 of 6 --

+48 22 694 75 31 Al. Ujazdowskie 1/3
sekretariatDSP@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
gov.pl/premier
- organizowanie, prowadzenie i koordynacja szkoleń i ćwiczeń z zakresu zarządzania
kryzysowego oraz udział w ćwiczeniach;
- prowadzenie spraw w zakresie ochrony Infrastruktury Krytycznej i Europejskiej
Infrastruktury Krytycznej;
- prowadzenie krajowego punktu kontaktowego w zakresie ochrony Infrastruktury
Krytycznej;
- prowadzenie polityki informacyjnej i budowanie odporności społecznej na zagrożenia;
- współdziałanie z NATO i UE oraz z innymi organizacjami międzynarodowymi
odpowiedzialnymi za zarządzanie kryzysowe i ochronę infrastruktury krytycznej;
- przygotowanie do polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej.
Prowadzona analiza ma na celu ocenę:
- stopnia zrealizowanych zamierzeń w stosunku do planowanych w danym okresie
sprawozdawczym;
- ryzyk mogących wpływać na realizację ustawowych zadań RCB;
- celowości dodatkowych zamierzeń realizowanych w RCB wynikających z innych
zobowiązań niż ustawowe;
- przyjętych priorytetów.
W zakresie nadzoru nad Instytutem Strat Wojennych im. Jana Karskiego informuję, że
Instytut funkcjonuje zgodnie z zapisami Zarządzenia nr 321 Prezesa Rady Ministrów z dnia
2 grudnia 2021 r. w sprawie utworzenia Instytutu Strat Wojennych im. Jana Karskiego (M.P.
z 2023 r. poz. 412). Czynności wynikające z podległości Instytutu wykonuje, w imieniu
Prezesa Rady Ministrów, Szef KPRM.
Mając powyższe na uwadze proszę o przyjęcie poniższych informacji:
1. Z dniem 10 stycznia 2024 r. odwołano kierownictwo Instytutu. Prezes Rady
Ministrów powierzył czasowe kierowania Instytutem osobie będącej pracownikiem
KPRM.
2. Dokonano przeglądu zaciągniętych zobowiązań, czego konsekwencją jest
wypowiedzenie niektórych umów. W związku z ich wypowiedzeniem zaoszczędzono
438 308,82 zł.
3. W ramach działalności Instytutu przeprowadzono przegląd polityki rachunkowości
oraz procedur związanych z prowadzeniem ksiąg rachunkowych.
4. W ramach działań nadzorczych zorganizowano Seminarium Stypendystów Instytutu
Start Wojennych im. Jana Karskiego, którego ideą była m.in. weryfikacja zasadności
przyznanych stypendiów w ramach umów zawartych w 2023 r.
5. Obecnie trwają prace nad docelową formułą funkcjonowania Instytutu oraz jego
wewnętrzną strukturą organizacyjną.
Należy zaznaczyć, że Szef KPRM również realizuje zadania w zakresie powierzonego
nadzoru, poprzez organizowanie i uczestniczenie w spotkaniach z organami oraz
kierownikami urzędów podległych Prezesowi Rady Ministrów, w ramach prowadzonej
współpracy przy wykonywaniu bieżących spraw. W trakcie tych spotkań omawiane są
kluczowe zagadnienia dotyczące koordynacji działań, monitorowania postępów oraz
wprowadzania w prowadzonych projektach ewentualnych korekt. Taka forma nadzoru
sprzyja efektywnej realizacji powierzonych zadań oraz płynnemu przebiegowi codziennych
procesów.
Ponadto prowadzone działania w ramach nadzoru oraz wykonane audyty wykazały szereg
nieprawidłowości o znamionach potencjalnych przestępstw. Wskutek czego podjęte zostały
decyzje o złożeniu kilkunastu zawiadomień do prokuratury w celu wyjaśnienia tych
nieprawidłowości. Dalsze kroki będą obejmowały współpracę z organami ścigania oraz

-- 4 of 6 --

+48 22 694 75 31 Al. Ujazdowskie 1/3
sekretariatDSP@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
gov.pl/premier
monitorowanie przebiegu postępowania w celu zapewnienia pełnej transparentności
i rozliczenia odpowiedzialnych osób.
W odniesieniu do pytań dotyczących nadzoru nad Ośrodkiem Studiów Wschodnich
im. Marka Karpia, Instytutem Zachodnim im. Zygmunta Wojciechowskiego, Instytutem
Europy Środkowej oraz Instytutem Współpracy Polsko-Węgierskiej im. Wacława Felczaka,
przekazuję szczegółowe informacje.
Należy zaznaczyć, że podejmowane działania prowadzone były w oparciu o przyjęte
przepisy.
1. W styczniu br. KPRM wystąpiła do wyżej wskazanych jednostek o informacje dotyczące
spraw finansowych i umów zawieranych od 2015 r., a jeżeli okres działalności jednostki
był krótszy – od momentu jej powstania. Dane, o które wnioskowała KPRM, dotyczyły:
- środków przekazywanych przez jednostkę innym podmiotom/osobom fizycznym;
- umów zawieranych przez jednostkę na podstawie ustawy prawo zamówień publicznych
oraz umów cywilno-prawnych.
Otrzymane informacje zostały poddane szczegółowej analizie.
2. W styczniu i lutym br. na prośbę Szefa KPRM w KPRM przeprowadzono przegląd
jednostek w kontekście ich potencjału analitycznego oraz wyzwań i problemów
zdiagnozowanych w toku ich funkcjonowania. Analiza obejmowała zakres działalności
jednostek, organizację, źródła i wysokość finansowania, strukturę wydatków, majątek
i zobowiązania, zatrudnienie w jednostce, umowy o współpracy, roczne dokumenty
planistyczno-sprawozdawcze przekazywane do zatwierdzenia/przyjęcia Szefowi KPRM,
realizowane i planowane projekty, współpracę i aktywność w mediach, ewentualne
zidentyfikowane nieprawidłowości w ramach przeprowadzonych kontroli.
3. Mając na uwadze, że na efektywność wykorzystania środków publicznych znaczący
wpływ ma ustalenie precyzyjnych zasad rozliczalności oraz współpracy jednostek
z organami administracji publicznej, Szef KPRM wdrożył nowe procedury nadzorcze
i podpisał w sierpniu br. zarządzenie nr 11 w sprawie wprowadzenia zasad
przekazywania, rozliczania i zwrotu dotacji podmiotowej, przyznanej jednostkom
nadzorowanym przez Prezesa Rady Ministrów oraz Przewodniczącego Komitetu do
spraw Pożytku Publicznego. Zgodnie z zarządzeniem, jednostki zobowiązane zostały
m.in. do sporządzania i przekazywania do KPRM miesięcznych sprawozdań z
wykorzystania dotacji podmiotowej oraz do aktualizowania harmonogramu
zapotrzebowania na dotację podmiotową i jego niezwłoczne przekazywanie do KPRM.
Wprowadzenie powyższego zarządzenia wskazuje na wzmocnienie nadzoru nad
wydatkowaniem środków publicznych przez jednostki.
4. KPRM na bieżąco monitoruje realizację zadań merytorycznych jednostek poprzez
regularną analizę miesięcznych informacji z ich działalności.
5. W KPRM systematycznie analizowane są szczegółowe informacje z działalności
jednostek za poszczególne kwartały. Na prośbę KPRM jednostki przekazują dane
dotyczące zadań merytorycznych oraz poniesionych kosztów i wydatków, w tym:
wykorzystanie otrzymanych dotacji, wydatki na wynagrodzenia, wydatki majątkowe i
koszty inwestycyjne, zobowiązania, należności (m.in. podział na należności wymagalne i
niewymagalne, czy na koniec kwartału wystąpiły należności przedawnione, czy są
podejmowane przez jednostkę działania windykacyjne w celu dochodzenia należności i
zaległości – jeśli tak, to jakie i z jaką częstotliwością) oraz inne, istotne z punktu widzenia
jednostki, dane prezentowane w planie finansowym.
6. KPRM weryfikuje zgodność działań jednostek z przepisami prawa i statutem, realizację
zadań jednostek oraz prawidłowość wydatkowania środków publicznych analizując
roczne: plany działalności, sprawozdania z działalności, plany finansowe oraz
sprawozdania finansowe, które jednostki przekazują do zatwierdzenia bądź przyjęcia
przez Szefa KPRM. W odniesieniu do rocznych planów działalności KPRM zwraca

-- 5 of 6 --

+48 22 694 75 31 Al. Ujazdowskie 1/3
sekretariatDSP@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
gov.pl/premier
szczególną uwagę na informacje dotyczące projektów uznanych przez jednostkę za
priorytetowe (z uwzględnieniem uzasadnienia uznania projektu za priorytetowy,
kryteriów oceny osiągnięcia celu, danych o źródłach i wysokości jego finansowania oraz
planowanym terminie zakończenia), ewentualnych innych projektów planowanych do
realizacji oraz zdiagnozowanych ryzykach dla realizacji zaplanowanych celów i
proponowanych działaniach zaradczych; ew. planowanych zmianach instytucjonalnych;
współpracy z organami administracji krajowej i międzynarodowej nad konkretnymi
inicjatywami.
7. Roczne sprawozdanie jest rozliczeniem realizacji planu działalności na dany rok.
W odniesieniu do rocznych sprawozdań z działalności KPRM analizuje: kwestie
dotyczące funkcjonowania organów jednostek; rezultaty/stan realizacji projektów
priorytetowych przewidzianych na dany rok w planie działalności (wraz z informacją
o wysokości środków finansowych przeznaczonych na ich realizację); informacje
o realizacji innych projektów/zadań jednostki w okresie sprawozdawczym; informacje
o współpracy krajowej i międzynarodowej; informacje o funkcjonowaniu jednostki
w okresie sprawozdawczym (np. zmiany organizacyjne, wynagrodzenia pracowników,
przedmiot działalności gospodarczej); podstawowe informacje o gospodarce finansowej
jednostki (w tym o wysokości dotacji podmiotowej, przychodach z innych źródeł);
informacje o kontrolach w jednostce (ich efektach, ewentualnie sposobie wdrożenia
zaleceń pokontrolnych); informacje o ewentualnych ryzykach w realizacji zadań oraz
podejmowanych i proponowanych działaniach zaradczych.
Z wyrazami szacunku
Jan Grabiec
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/

-- 6 of 6 --