Interpelacja w sprawie możliwości przeprowadzania szczepień ochronnych w aptekach na terenach dotkniętych powodzią
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 5247
do ministra zdrowia
w sprawie możliwości przeprowadzania szczepień ochronnych w aptekach na terenach dotkniętych powodzią
Zgłaszający: Wioleta Tomczak, Izabela Bodnar, Elżbieta Burkiewicz, Bożenna Hołownia, Rafał Kasprzyk, Rafał Komarewicz, Aleksandra Leo, Joanna Mucha, Norbert Pietrykowski, Maja Ewa Nowak, Barbara Okuła, Marcin Skonieczka, Ewa Szymanowska, Tomasz Zimoch
Data wpływu: 03-10-2024
Szanowna Pani Minister,
w związku z ostatnią powodzią, która dotknęła około dwa miliony osób w Polsce, zaistniała konieczność podjęcia szczególnych działań w celu ochrony zdrowia publicznego. Powódź spowodowała nie tylko bezpośrednie straty materialne, ale również stworzyła niebezpieczne warunki sanitarno-higieniczne. Sytuacje tego typu, szczególnie w miejscach o ograniczonym dostępie do czystej wody i odpowiednich warunków higienicznych, które w przypadku powodzi są powszechne, zwiększają ryzyko zakażenia chorobami takimi jak WZW typu A, dur brzuszny czy tężec. Osoby dotknięte powodzią często zmuszone do pracy w trudnych warunkach lub przebywania w zanieczyszczonych miejscach, są narażone na skaleczenia, otarcia czy inne urazy, które mogą prowadzić do zakażeń. Zgodnie z badaniami, takie choroby jak WZW A czy dur brzuszny są ściśle związane z brakiem dostępu do czystej wody i złymi warunkami sanitarnymi, które w przypadku powodzi są powszechne. Z kolei tężec, który może być wynikiem nawet niewielkich urazów w zanieczyszczonym środowisku, stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia.
Aby zapobiec rozprzestrzenianiu się tych chorób, wnoszę o wdrożenie systemu szczepień w aptekach, co pozwoliłoby na szybszy i łatwiejszy dostęp do ochrony przed tymi schorzeniami. Apteki, jako placówki łatwo dostępne i doświadczone w pełnieniu roli punktów szczepień w związku z pandemią COVID-19, mogą pełnić kluczową rolę w zapewnieniu profilaktyki szczepiennej. Umożliwienie aptekom prowadzenia szczepień mogłoby znacznie zwiększyć dostępność tej formy ochrony zdrowia, odciążając jednocześnie placówki medyczne i siły wojskowe dedykowane tym celom, które w warunkach powodzi mogą być przeciążone.
W związku z powyższym, proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa możliwość wprowadzenia szczepień przeciwko WZW typu A, tężcowi oraz durowi brzusznemu w aptekach, szczególnie w kontekście sytuacji kryzysowych takich jak powódź?
2. Jakie działania podejmuje Ministerstwo Zdrowia w celu przeciwdziałania ryzyku zakażeń tymi chorobami w rejonach dotkniętych powodzią?
3. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje uruchomić specjalne programy szczepień dla osób zamieszkujących tereny, które zostały dotknięte klęską powodzi?
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Wykryto zwrot wymijający: „na bieżąco monitoruje” (formułki uspokajające / pozorne działania)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7010 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPŚ.050.39.2024.DŁ
Warszawa, 05 listopada 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 5247 Pani Poseł Wiolety Tomczak i grupy posłów
w sprawie możliwości przeprowadzania szczepień ochronnych w aptekach na terenach
dotkniętych powodzią, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższego.
Na wstępie wskazuję, że obowiązki organów publicznych w zakresie przeciwdziałania
chorobom zakaźnym uregulowane są przepisami ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r.
o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2024 r. poz.
924).
Należy jednocześnie podkreślić, iż zgodnie z decyzją Narodowego Funduszu Zdrowia
świadczenie zdrowotne na terenach powodziowych są udzielane nie tylko przez lekarza, do
którego została złożona deklaracja wyboru przez pacjenta, ale przez każdego lekarza.
Na ambulatoryjną pomoc doraźną, w tym również szczepienia przeciw tężcowi i durowi
brzusznemu, przewidziano dotację celową. Ukazało się zarządzenie prezesa NFZ w sprawie
zasad sprawozdawania oraz warunków rozliczania świadczeń opieki zdrowotnej w związku
z przeciwdziałaniem skutkom powodzi. Zarządzenie stanowi wykonanie upoważnienia
ustawowego zawartego w art. 40 a ust. 7 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o szczególnych
rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi. Szczepionki są wydawane przez
stacje sanitarno-epidemiologiczne.
Państwowa Inspekcja Sanitarna na bieżąco monitoruje sytuację epidemiologiczną na
terenach dotkniętych powodzią. Dnia 23 września br. Główny Inspektorat Sanitarny
udostępnił wspólne stanowisko na temat immunoprofilaktyki chorób zakaźnych na
terenach dotkniętych powodzią w Polsce (wg stanu sanitarnego na 22.09.2024 r.).
Autorami stanowiska są: prof. Miłosz Parczewski – Krajowy Konsultant w dziedzinie
chorób zakaźnych, prof. Iwona Paradowska-Stankiewicz – Krajowy Konsultant w dziedzinie
epidemiologii, dr n. med. Paweł Grzesiowski – Główny Inspektor Sanitarny. W ww.
stanowisku zostało wskazane, że na podstawie oceny ryzyka opartej na danych
epidemiologicznych, nie rekomenduje się obecnie masowych (populacyjnych) szczepień
ochronnych dla wszystkich osób przebywających na terenach dotkniętych powodzią. Na
podstawie analizy bieżącej sytuacji, obecnie rekomenduje się dobrowolne i bezpłatne
szczepienia ochronne w wybranych grupach osób, w określonych sytuacjach. Przy czym
należy wskazać, iż w sytuacjach wysokiego ryzyka szczepienia ochronne odgrywają istotną
rolę w prewencji chorób zakaźnych. Na podstawie analizy sytuacji epidemiologicznej,
zarekomendowane zostały przede wszystkim szczepienia ochronne przeciw tężcowi
(dobrowolne i bezpłatne), w wybranych grupach osób, w określonych sytuacjach.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Szczepienie poekspozycyjne - osoby, które uległy urazowi z naruszeniem ciągłości skóry
powinny zgłosić się do lekarza i po indywidualnej ocenie, można zastosować profilaktykę
czynną lub czynno-bierną w zależności od stopnia skażenia rany (schemat profilaktyki wg
PSO). Szczepienia przedekspozycyjne zalecono natomiast osobom dorosłym, które w ciągu
ostatnich 5 lat nie otrzymały szczepienia przeciw tężcowi, uczestniczącym w czynnościach
ratowniczych, porządkowych, które mają wysokie ryzyko urazu w kontakcie z wodą
powodziową lub skażonymi odpadami powodziowymi (m.in. funkcjonariusze, pracownicy
porządkowi, wolontariusze), a także wszystkim osobom przebywającym na terenach
dotkniętych powodzią, które nie otrzymały szczepienia przypominającego w ciągu
ostatnich 10 lat albo nie były szczepione w ogóle.
Równocześnie dla przedstawicieli służb zaangażowanych w sposób długotrwały
i szczególnie intensywny w usuwanie skutków powodzi dystrybuowane były przez stacje
sanitarno-epidemiologiczne szczepionki przeciw durowi brzusznemu i wirusowemu
zapaleniu wątroby typu A. W okresie przed powodzią notowano niską liczbę przypadków
WZW A, wobec tego szczepienia są zalecane osobom, które mają długotrwały kontakt
z zanieczyszczonymi wodami powodziowymi. Dotyczy to szczególnie osób zajmujących się
oczyszczaniem wody, przygotowywaniem żywności na masową skalę oraz pracowników
medycznych. Ponadto, szczepienia poekspozycyjne powinny być rozważone w przypadku
kontaktu z osobą chorą na WZW A lub jej skażonymi przedmiotami. Również liczba
zachorowań na dur brzuszny w Polsce jest niska, w związku z czym szczepienia objęły osoby
zawodowo narażone na długotrwały kontakt z zanieczyszczeniami w trakcie usuwania
skutków powodzi – dotyczy to przede wszystkim służb ratunkowych, strażaków, policji
oraz pracowników przedsiębiorstw wodno-kanalizacyjnych.
Jednocześnie uprzejmie informuję na dzień 24 października br. w województwie opolskim
na terenach objętych powodzią szczepienia poekspozycyjne wykonywane są w 169
podmiotach leczniczych. W województwie dolnośląskim działają wszystkie podmioty
lecznicze.
Zgodnie z § 5. ust 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie rezerwy szczepionek oraz
innych immunologicznych produktów leczniczych, stosowanych w razie wystąpienia
zagrożenia epidemicznego lub epidemii, Minister Zdrowia, na wniosek Głównego
Inspektora Sanitarnego, od 18 września 2024 r. do 18 października 2024 r. uruchomił
rezerwę:
87 opakowań szczepionek durowych (Ty),
50 opakowań szczepionek durowo-tężcowych (TyT),
16 633 dawek szczepionek przeciwko tężcowi (Tetana),
278 dawek szczepionek przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu A dla
dorosłych (Avaxim).
Dystrybucja szczepionek odbyła się z magazynu centralnego dystrybutora, jakim jest
Centralna Baza Rezerw Sanitarno-Przeciwepidemicznych w Porębach k. Zduńskiej Woli do
magazynów Wojewódzkich Stacji Sanitarno-Epidemiologicznych, dalej do Powiatowych
Stacji Sanitarno-Epidemiologicznych i punktów szczepień.
Ponadto, Minister Zdrowia wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji
o udostępnienie z rezerwy strategicznej 1 738 dawek szczepionek przeciwko wirusowemu
zapaleniu wątroby typu A dla dorosłych oraz 2 dawek szczepionek przeciwko wirusowemu
zapaleniu wątroby typu A dla dzieci z przeznaczeniem na szczepienia osób dotkniętych
powodzią. Szczepionki zostały dostarczone przez Rządową Agencję Rezerw Strategicznych
do Centralnej Bazy Rezerw i stamtąd wydane do Wojewódzkich Stacji Sanitarno-
Epidemiologicznych do dalszej dystrybucji.
Należy jednocześnie pokreślić, iż Państwowa Inspekcja Sanitarna prowadzi wzmożone
monitorowanie sytuacji epidemiologicznej na terenach powodziowych, co umożliwia
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
wczesne wykrycie ognisk zakażeń i przeprowadzenie działań interwencyjnych
adekwatnych do rodzaju zagrożenia.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --