Interpelacja nr 5228
Interpelacja w sprawie zaostrzenia kar za przestępstwa drogowe oraz wprowadzenia kategorii "zabójstwa drogowego"
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (100%)
Obrona i Bezpieczeństwo (64%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zaostrzenia kar za przestępstwa drogowe oraz wprowadzenia kategorii "zabójstwa drogowego"
Interpelacja nr 5228
do ministra sprawiedliwości
w sprawie zaostrzenia kar za przestępstwa drogowe oraz wprowadzenia kategorii "zabójstwa drogowego"
Zgłaszający: Tomasz Głogowski
Data wpływu: 02-10-2024
Warszawa, 2.10.2024 r.
Szanowny Panie Ministrze,
Unia Europejska w 2018 roku wyznaczyła cel ograniczenia liczby ofiar śmiertelnych w wypadkach drogowych o 50% do roku 2030. Unia Europejska chce, aby państwa członkowskie podejmowały działania, które sprawią, że o połowę spadnie też liczba osób poszkodowanych. To wszystko ujęte jest w strategicznym planie działania na rzecz bezpieczeństwa ruchu drogowego na lata 2021-2030.
W ramach wspomnianej już unijnej polityki bezpieczeństwa ruchu drogowego określono plany, których celem jest osiągnięcie zerowej liczby śmiertelnych ofiar wypadków drogowych do 2050 roku (tzw. wizja zero). Niestety mimo pozytywnych statystyk, które przedstawia Policja w swoich raportach o spadku liczby ofiar śmiertelnych wypadków drogowych, problem bezpieczeństwa na polskich drogach pozostaje aktualnym wyzwaniem. Uważam, że wciąż wysokie liczby ofiar wypadków drogowych rodzą konieczność podejmowania bardziej zdecydowanych działań legislacyjnych.
W związku z tym zwracam się do Pana z interpelacją dotyczącą potrzeby zaostrzenia kar za przestępstwa drogowe oraz wprowadzenia nowej kategorii przestępstwa w Kodeksie karnym, jaką byłoby "zabójstwo drogowe".
Zjawisko prowadzenia pojazdów pod wpływem alkoholu lub środków odurzających, przekraczania dozwolonej prędkości, a także notorycznego łamania przepisów ruchu drogowego to poważne problemy, które stanowią zagrożenie nie tylko dla sprawców, ale przede wszystkim dla niewinnych uczestników ruchu. Obecne kary za przestępstwa drogowe, w tym za spowodowanie wypadku ze skutkiem śmiertelnym, często wydają się niewystarczająco surowe w stosunku do popełnionego czynu. Jak pokazują ostatnie przypadki, nawet zabranie prawa jazdy nie powoduje rozwiązania sytuacji i osoby pozbawione uprawnień siadają za kierownicę.
Dlatego uważam, że istnieje konieczność wprowadzenia bardziej surowych sankcji wobec sprawców tych przestępstw, co miałoby także funkcję prewencyjną, odstraszającą potencjalnych sprawców od łamania przepisów. Kierowcy, którzy znacznie przekraczają dozwoloną prędkość, powinni być traktowani jako osoby świadomie narażające życie i zdrowie innych uczestników ruchu. Należy rozważyć wprowadzenie bardziej surowych kar finansowych oraz ograniczenia wolności dla takich sprawców.
Zasadne moim zdaniem jest wprowadzenie kategorii "zabójstwa drogowego" – w sytuacjach, gdy kierowca pod wpływem alkoholu, narkotyków lub znacznie przekraczający prędkość doprowadzi do śmierci innej osoby, słuszne wydaje się wprowadzenie do Kodeksu karnego nowej kategorii przestępstwa – "zabójstwa drogowego". Tego typu czynności nie mogą być traktowane jedynie jako nieumyślne spowodowanie śmierci, gdyż w wielu przypadkach mamy do czynienia z celowym i świadomym łamaniem przepisów, co w istocie stanowi ogromne zagrożenie dla życia innych ludzi.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie do Kodeksu karnego nowej kategorii przestępstwa, jaką byłoby "zabójstwo drogowe”, a także czy planowane jest podjęcie działań w celu zaostrzenia kar za przestępstwa drogowe, w tym w szczególności za prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu lub drastycznym przekraczaniem dozwolonej prędkości?
Z wyrazami szacunku
Tomasz Głogowski
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 5228
do ministra sprawiedliwości
w sprawie zaostrzenia kar za przestępstwa drogowe oraz wprowadzenia kategorii "zabójstwa drogowego"
Zgłaszający: Tomasz Głogowski
Data wpływu: 02-10-2024
Warszawa, 2.10.2024 r.
Szanowny Panie Ministrze,
Unia Europejska w 2018 roku wyznaczyła cel ograniczenia liczby ofiar śmiertelnych w wypadkach drogowych o 50% do roku 2030. Unia Europejska chce, aby państwa członkowskie podejmowały działania, które sprawią, że o połowę spadnie też liczba osób poszkodowanych. To wszystko ujęte jest w strategicznym planie działania na rzecz bezpieczeństwa ruchu drogowego na lata 2021-2030.
W ramach wspomnianej już unijnej polityki bezpieczeństwa ruchu drogowego określono plany, których celem jest osiągnięcie zerowej liczby śmiertelnych ofiar wypadków drogowych do 2050 roku (tzw. wizja zero). Niestety mimo pozytywnych statystyk, które przedstawia Policja w swoich raportach o spadku liczby ofiar śmiertelnych wypadków drogowych, problem bezpieczeństwa na polskich drogach pozostaje aktualnym wyzwaniem. Uważam, że wciąż wysokie liczby ofiar wypadków drogowych rodzą konieczność podejmowania bardziej zdecydowanych działań legislacyjnych.
W związku z tym zwracam się do Pana z interpelacją dotyczącą potrzeby zaostrzenia kar za przestępstwa drogowe oraz wprowadzenia nowej kategorii przestępstwa w Kodeksie karnym, jaką byłoby "zabójstwo drogowe".
Zjawisko prowadzenia pojazdów pod wpływem alkoholu lub środków odurzających, przekraczania dozwolonej prędkości, a także notorycznego łamania przepisów ruchu drogowego to poważne problemy, które stanowią zagrożenie nie tylko dla sprawców, ale przede wszystkim dla niewinnych uczestników ruchu. Obecne kary za przestępstwa drogowe, w tym za spowodowanie wypadku ze skutkiem śmiertelnym, często wydają się niewystarczająco surowe w stosunku do popełnionego czynu. Jak pokazują ostatnie przypadki, nawet zabranie prawa jazdy nie powoduje rozwiązania sytuacji i osoby pozbawione uprawnień siadają za kierownicę.
Dlatego uważam, że istnieje konieczność wprowadzenia bardziej surowych sankcji wobec sprawców tych przestępstw, co miałoby także funkcję prewencyjną, odstraszającą potencjalnych sprawców od łamania przepisów. Kierowcy, którzy znacznie przekraczają dozwoloną prędkość, powinni być traktowani jako osoby świadomie narażające życie i zdrowie innych uczestników ruchu. Należy rozważyć wprowadzenie bardziej surowych kar finansowych oraz ograniczenia wolności dla takich sprawców.
Zasadne moim zdaniem jest wprowadzenie kategorii "zabójstwa drogowego" – w sytuacjach, gdy kierowca pod wpływem alkoholu, narkotyków lub znacznie przekraczający prędkość doprowadzi do śmierci innej osoby, słuszne wydaje się wprowadzenie do Kodeksu karnego nowej kategorii przestępstwa – "zabójstwa drogowego". Tego typu czynności nie mogą być traktowane jedynie jako nieumyślne spowodowanie śmierci, gdyż w wielu przypadkach mamy do czynienia z celowym i świadomym łamaniem przepisów, co w istocie stanowi ogromne zagrożenie dla życia innych ludzi.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie do Kodeksu karnego nowej kategorii przestępstwa, jaką byłoby "zabójstwo drogowe”, a także czy planowane jest podjęcie działań w celu zaostrzenia kar za przestępstwa drogowe, w tym w szczególności za prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu lub drastycznym przekraczaniem dozwolonej prędkości?
Z wyrazami szacunku
Tomasz Głogowski
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Arkadiusz Myrcha
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
12%
Konkretność
88%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.2 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5200 znaków
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.321.2024
Warszawa, 28 listopada 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję odpowiedź na interpelację nr 5228 złożoną do Ministra Sprawiedliwości
przez Pana posła Tomasza Głogowskiego w sprawie zaostrzenia kar za przestępstwa
drogowe oraz wprowadzenia kategorii "zabójstwa drogowego".
Liczba śmiertelnych wypadków na polskich drogach, zwłaszcza tych z winy nietrzeźwych
kierowców, osób notorycznie przekraczających prędkość, czy osób z zakazem
prowadzenia pojazdów musi bulwersować. Dlatego z inicjatywy Ministra Sprawiedliwości
Adama Bodnara zostały podjęte działania mające na celu skoordynowanie odpowiedzi
państwa na to groźne zjawisko.
W gmachu Ministerstwa Sprawiedliwości 25 września 2024 r. zostało zorganizowane
międzyresortowe spotkanie. Wzięli w nim udział przedstawiciele Ministerstwa Spraw
Wewnętrznych i Administracji, Ministerstwa Infrastruktury, Prokuratury Krajowej,
Komendy Głównej Policji, Inspekcji Transportu Drogowego oraz Krajowej Rady
Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego.
Uczestnicy omówili problemy związane z karaniem za najcięższe przestępstwa
komunikacyjne, a także potrzebę zmiany prawa m.in. Kodeksu karnego, Kodeksu
-- 1 of 3 --
2
wykroczeń, a także ustawy Prawo o ruchu drogowym. W wyniku spotkania powołany
został roboczy międzyresortowy zespół, by przygotować rekomendacje kompleksowego
pakietu zmian.
Zespół zakończył pracę i 15 listopada 2024 r. podczas wspólnej konferencji Ministra
Sprawiedliwości, Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Ministra
Infrastruktury zostały przedstawione wyniki wspólnych prac.
Jednym z priorytetów zmian jest eliminowanie z ruchu drogowego recydywistów
z wielokrotnymi zakazami prowadzenia pojazdów. W przypadku naruszenia zakazu, sąd
powinien mieć możliwość orzeczenia dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów. Rolę
środków odstraszających mają także pełnić możliwość konfiskaty pojazdu oraz środek
karny w postaci minimalnego świadczenia pieniężnego w wysokości 10 000 zł.
Propozycja obejmuje także znaczącą modyfikację sankcji za prowadzenie pojazdów
pod wpływem alkoholu. Jeśli kierowca będzie miał od 0,5 do 1,5 promila alkoholu we krwi
lub jest objęty zakazem prowadzenia pojazdów, sąd będzie mógł zdecydować o przepadku
pojazdu. W sytuacji, gdy stężenie alkoholu przekroczy 1,5 promila, sąd już ma obowiązek
orzec konfiskatę pojazdu. W przypadku kierowców, którzy prowadzą pojazd z zawartością
alkoholu powyżej 1,5 promila, planowane jest też wprowadzenie do Kodeksu karnego
przepisu, który ograniczy możliwość zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności.
Wśród propozycji są również wyższe sankcje za rażąco niebezpieczną, brawurową jazdę.
Proponowane jest także podwyższenie kar za wypadek ze skutkiem śmiertelnym
(nielegalny wyścig, rażąco niebezpieczna, brawurowa jazda lub złamanie zakazu
prowadzenia pojazdów). Następnie kryminalizacja nielegalnych wyścigów, kara
od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności za organizację lub udział w wyścigu. Z kolei
nowych kierowców będzie obowiązywał okres próbny z niższymi limitami dopuszczalnej
prędkości oraz obowiązkowymi szkoleniami uzupełniającymi. Planowane jest też m.in.
rozszerzenie przepisów o zatrzymaniu prawa jazdy za przekroczenie prędkości o ponad
50 km/h także na drogi jednojezdniowe dwukierunkowe poza obszarem zabudowanym
-- 2 of 3 --
3
oraz podwyższenie stawek ubezpieczenia OC dla osób uczestniczących w nielegalnych
wyścigach.
W debacie publicznej powraca temat wprowadzenia tzw. zabójstwa drogowego. To
potocznie używane określenie odnosi się do różnych czynów zabronionych skutkujących
nieumyślnym spowodowaniem śmierci. Potwierdza to analiza dokonana przez Instytut
Wymiaru Sprawiedliwości na prośbę Ministerstwa Sprawiedliwości.
Podczas wspomnianej konferencji Minister Sprawiedliwości wyjaśnił, że przygotowywane
zmiany będą stanowiły odzwierciedlenie opisanych w analizie przepisów, których
dotychczas w polskim Kodeksie Karnym nie było.
Warto podkreślić, że już w obecnym stanie prawnym sprawca, który umyślnie dokonał
zabicia innej osoby (także w zamiarze ewentualnym) przy użyciu pojazdu mechanicznego
odpowiada za zabójstwo z art. 148 § 1 k.k., a w przypadku zabicia więcej niż jednej osoby
z art. 148 § 3 k.k. (typ kwalifikowany). Z kolei za wypadek ze skutkiem śmiertelnym grozi
kara do 8 lat pozbawienia wolności (za spowodowanie katastrofy w ruchu lądowym
ze skutkiem śmiertelnym grozi kara do 15 lat). Natomiast gdy sprawca prowadził pojazd
w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł z miejsca
zdarzenia lub spożywał alkohol lub zażywał środek odurzający po popełnieniu czynu,
a przed poddaniem go przez uprawniony organ badaniu w celu ustalenia w organizmie
zawartości alkoholu lub obecności środka odurzającego, sąd orzeka karę pozbawienia
wolności nie niższą niż 5 lat, do 20 lat pozbawienia wolności (przy czym
za spowodowanie katastrofy ww. warunkach grozi kara do 30 lat pozbawienia wolności).
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.321.2024
Warszawa, 28 listopada 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję odpowiedź na interpelację nr 5228 złożoną do Ministra Sprawiedliwości
przez Pana posła Tomasza Głogowskiego w sprawie zaostrzenia kar za przestępstwa
drogowe oraz wprowadzenia kategorii "zabójstwa drogowego".
Liczba śmiertelnych wypadków na polskich drogach, zwłaszcza tych z winy nietrzeźwych
kierowców, osób notorycznie przekraczających prędkość, czy osób z zakazem
prowadzenia pojazdów musi bulwersować. Dlatego z inicjatywy Ministra Sprawiedliwości
Adama Bodnara zostały podjęte działania mające na celu skoordynowanie odpowiedzi
państwa na to groźne zjawisko.
W gmachu Ministerstwa Sprawiedliwości 25 września 2024 r. zostało zorganizowane
międzyresortowe spotkanie. Wzięli w nim udział przedstawiciele Ministerstwa Spraw
Wewnętrznych i Administracji, Ministerstwa Infrastruktury, Prokuratury Krajowej,
Komendy Głównej Policji, Inspekcji Transportu Drogowego oraz Krajowej Rady
Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego.
Uczestnicy omówili problemy związane z karaniem za najcięższe przestępstwa
komunikacyjne, a także potrzebę zmiany prawa m.in. Kodeksu karnego, Kodeksu
-- 1 of 3 --
2
wykroczeń, a także ustawy Prawo o ruchu drogowym. W wyniku spotkania powołany
został roboczy międzyresortowy zespół, by przygotować rekomendacje kompleksowego
pakietu zmian.
Zespół zakończył pracę i 15 listopada 2024 r. podczas wspólnej konferencji Ministra
Sprawiedliwości, Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Ministra
Infrastruktury zostały przedstawione wyniki wspólnych prac.
Jednym z priorytetów zmian jest eliminowanie z ruchu drogowego recydywistów
z wielokrotnymi zakazami prowadzenia pojazdów. W przypadku naruszenia zakazu, sąd
powinien mieć możliwość orzeczenia dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów. Rolę
środków odstraszających mają także pełnić możliwość konfiskaty pojazdu oraz środek
karny w postaci minimalnego świadczenia pieniężnego w wysokości 10 000 zł.
Propozycja obejmuje także znaczącą modyfikację sankcji za prowadzenie pojazdów
pod wpływem alkoholu. Jeśli kierowca będzie miał od 0,5 do 1,5 promila alkoholu we krwi
lub jest objęty zakazem prowadzenia pojazdów, sąd będzie mógł zdecydować o przepadku
pojazdu. W sytuacji, gdy stężenie alkoholu przekroczy 1,5 promila, sąd już ma obowiązek
orzec konfiskatę pojazdu. W przypadku kierowców, którzy prowadzą pojazd z zawartością
alkoholu powyżej 1,5 promila, planowane jest też wprowadzenie do Kodeksu karnego
przepisu, który ograniczy możliwość zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności.
Wśród propozycji są również wyższe sankcje za rażąco niebezpieczną, brawurową jazdę.
Proponowane jest także podwyższenie kar za wypadek ze skutkiem śmiertelnym
(nielegalny wyścig, rażąco niebezpieczna, brawurowa jazda lub złamanie zakazu
prowadzenia pojazdów). Następnie kryminalizacja nielegalnych wyścigów, kara
od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności za organizację lub udział w wyścigu. Z kolei
nowych kierowców będzie obowiązywał okres próbny z niższymi limitami dopuszczalnej
prędkości oraz obowiązkowymi szkoleniami uzupełniającymi. Planowane jest też m.in.
rozszerzenie przepisów o zatrzymaniu prawa jazdy za przekroczenie prędkości o ponad
50 km/h także na drogi jednojezdniowe dwukierunkowe poza obszarem zabudowanym
-- 2 of 3 --
3
oraz podwyższenie stawek ubezpieczenia OC dla osób uczestniczących w nielegalnych
wyścigach.
W debacie publicznej powraca temat wprowadzenia tzw. zabójstwa drogowego. To
potocznie używane określenie odnosi się do różnych czynów zabronionych skutkujących
nieumyślnym spowodowaniem śmierci. Potwierdza to analiza dokonana przez Instytut
Wymiaru Sprawiedliwości na prośbę Ministerstwa Sprawiedliwości.
Podczas wspomnianej konferencji Minister Sprawiedliwości wyjaśnił, że przygotowywane
zmiany będą stanowiły odzwierciedlenie opisanych w analizie przepisów, których
dotychczas w polskim Kodeksie Karnym nie było.
Warto podkreślić, że już w obecnym stanie prawnym sprawca, który umyślnie dokonał
zabicia innej osoby (także w zamiarze ewentualnym) przy użyciu pojazdu mechanicznego
odpowiada za zabójstwo z art. 148 § 1 k.k., a w przypadku zabicia więcej niż jednej osoby
z art. 148 § 3 k.k. (typ kwalifikowany). Z kolei za wypadek ze skutkiem śmiertelnym grozi
kara do 8 lat pozbawienia wolności (za spowodowanie katastrofy w ruchu lądowym
ze skutkiem śmiertelnym grozi kara do 15 lat). Natomiast gdy sprawca prowadził pojazd
w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł z miejsca
zdarzenia lub spożywał alkohol lub zażywał środek odurzający po popełnieniu czynu,
a przed poddaniem go przez uprawniony organ badaniu w celu ustalenia w organizmie
zawartości alkoholu lub obecności środka odurzającego, sąd orzeka karę pozbawienia
wolności nie niższą niż 5 lat, do 20 lat pozbawienia wolności (przy czym
za spowodowanie katastrofy ww. warunkach grozi kara do 30 lat pozbawienia wolności).
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --