tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.529.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 5225 Pana Posła Bartosza Kownackiego w sprawie
wykluczenia i dyskryminacji osób niepełnosprawnych ruchowo w stopniu umiarkowanym
w kontekście realizacji Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, proszę przyjąć
poniższe wyjaśnienia.
Pragnę podkreślić, że Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej koordynuje na poziomie
centralnym proces wdrażania ratyfikowanej przez Polskę Konwencji o prawach osób
niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 roku
(Dz. U. z 2012 r. poz. 1169).
Uchwałą nr 27 Rady Ministrów z dnia 16 lutego 2021 r. (Dz. U. poz. 218) została przyjęta
Strategia na rzecz Osób z Niepełnosprawnościami 2021–2030 (SON). Jej głównym celem
jest włączenie osób z różnego rodzaju niepełnosprawnościami w życie społeczne
i zawodowe, a tym samym zagwarantowanie im praw określonych w Konwencji o prawach
osób niepełnosprawnych. Działania wskazane w ramach poszczególnych obszarów mają
umożliwić osobom z niepełnosprawnościami niezależność pełny udział w życiu społecznym.
W dokumencie wskazano osiem obszarów priorytetowych takich jak: niezależne życie,
dostępność, edukacja, praca, warunki życia i ochrona socjalna, zdrowie, budowanie
świadomości i koordynacja. Poszczególne działania, zaprojektowane w ramach tych
priorytetów, zostały opracowane tak, aby mogły stanowić podstawę spójnej i kompleksowej
polityki pozwalającej na realizację pełni praw osób z niepełnosprawnościami zgodnie
z Konwencją o prawach osób niepełnosprawnych. Zawarte w Strategii postanowienia
dotyczące podejmowania konkretnych działań zostały poprzedzone diagnozą sytuacji osób
z niepełnosprawnościami w Polsce. Ich realizacja odbywa się na podstawie planów
określonych dla poszczególnych działań, przyjmowanych przez podmioty koordynujące
dane działanie. Zaplanowane w Strategii działania mają określony horyzont czasowy. Całość
wdrażania Strategii koordynuje Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych.
Obszarem o szczególnym znaczeniu dla osób niepełnosprawnych ruchowo, uwzględnionym
w Strategii jako jeden z priorytetów, jest „Dostępność”, uznana w dokumencie za jeden
z podstawowych warunków uczestnictwa osób niepełnosprawnych w życiu społecznym
i zawodowym. Celem działań zaprojektowanych w tym obszarze jest przede wszystkim,
zgodnie z artykułem 9 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych „zapewnienie osobom
z niepełnosprawnościami, na zasadzie równości z innymi osobami, dostępu do środowiska
fizycznego, środków transportu, informacji i komunikacji, w tym technologii i systemów
informacyjno-komunikacyjnych a także do innych urządzeń i usług, powszechnie
dostępnych lub powszechnie zapewnianych, zarówno na obszarach miejskich, jak
i wiejskich”. Realizowane w ramach tego priorytetu działania wiążą się z wykonywaniem
postanowień artykułów Konwencji: 20 („Mobilność”), 21 („Wolność wypowiadania się

-- 1 of 4 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
i wyrażania opinii oraz dostęp do informacji”) i 30 („Udział w życiu kulturalnym, rekreacji,
wypoczynku i sporcie”). Skupiają się m.in. na:
 zapewnieniu dostępności przestrzeni publicznej (w tym poprzez wdrażanie
uniwersalnego projektowania i jednolitych standardów dostępności obiektów
przestrzeni publicznej);
 poprawie sytuacji osób z niepełnosprawnościami w zakresie szeroko rozumianej
mobilności, w tym na kompleksowym wsparciu indywidualnej mobilności osób
z niepełnosprawnościami, rozwojowi transportu „door to door”, zwiększeniu
dostępności transportu publicznego, w tym skróceniu minimalnego czasu zgłoszenia
potrzeby asysty w transporcie kolejowym;
 zwiększeniu uczestnictwa osób z niepełnosprawnościami w życiu kulturalnym oraz
aktywności sportowej.
Poprawa sytuacji osób z niepełnosprawnościami, w tym osób w stopniu umiarkowanym
z niepełnosprawnością ruchową dokonuje się stopniowo dzięki zaangażowaniu środków
z funduszy europejskich, najczęściej w formie programów. Przykładem może być program
Dostępność Plus, wspierający 8 obszarów (architekturę, transport, edukację, służbę zdrowia,
cyfryzację, usługi, konkurencyjność i koordynację). Wartość inwestycji przyczyniających się
do realizacji Programu to około 23 miliardów złotych w latach 2018-2025. Źródłami
finansowania są fundusze europejskie oraz publiczne środki krajowe (budżet państwa, środki
jednostek samorządu terytorialnego, środki PFRON). Ze środków programu realizowana
jest szeroka gama działań zapewniających dostępność. Ich dotychczasowe rezultaty
podsumować można następująco:
w zakresie transportu: zapewniono wzrost o 20% liczby sztuk dostępnego taboru
kolejowego, również o 20% wzrosła liczba sztuk dostępnego transportu miejskiego;
przebudowanych lub wyremontowanych 200 stacji z uwzględnieniem wymogów
dostępności; przeszkolono z obsługi pasażerów ze szczególnymi potrzebami, w tym
pasażerów z niepełnosprawnością narządu ruchu, 4750 pracowników transportu;
w trakcie realizacji programu Dostępność Plus dla Zdrowia co najmniej 50 szpitali i 250
przychodni zostało wyposażonych pod kątem poprawy dostępności, a jednocześnie
przeszkolono 300 pracowników przychodni i szpitali w aspekcie obsługi pacjentów
z niepełnosprawnościami.
w zakresie dostępu do edukacji: dostosowano do potrzeb osób z niepełnosprawnościami
186 szkół podstawowych i ponad 170 uczelni.
w zakresie zwiększania dostępności usług publicznych: wprowadzono obowiązek
ustanowienia Koordynatora do spraw dostępności. Jest to nowa funkcja, wprowadzona
przepisami ustawy o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami.
Zgodnie z art. 14 ustawy każdy organ władzy publicznej ma obowiązek wyznaczyć co
najmniej jedną osobę pełniącą funkcję koordynatora do spraw dostępności.
Koordynator powinien być opiekunem dostępności i rzecznikiem rozwiązań na rzecz
osób ze szczególnymi potrzebami oraz ułatwiać kontakt i dostęp do usług świadczonych
przez dany podmiot publiczny, a także tworzyć i wdrażać plan na rzecz poprawy
dostępności danej instytucji. Koordynatorzy w większości podmiotów zaczęli
wykonywać swoje zadania od 30 września 2020 r.
Przepisy adresowane do osób z niepełnosprawnością w większości przypadków nie są
kierowane wyłącznie do osób zaliczających się do grup określonych uwagi na rodzaj
niepełnosprawności lub schorzenia. W przepisach istnieją jednak wyjątki. Tak np. wysokość

-- 2 of 4 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia osób niepełnosprawnych, które
przysługuje pracodawcy jest uzależniona od stopnia niepełnosprawności i schorzenia,
uprawnienia pracownicze zależą od stopnia niepełnosprawności (osoby legitymujące się
znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności mają mniejszy wymiar czasu
pracy oraz dodatkowy urlop wypoczynkowy), uprawnionymi do posiadania karty
parkingowej są m. in. osoby niepełnosprawne zaliczone do znacznego albo umiarkowanego
stopnia niepełnosprawności i mające znacznie ograniczone możliwości samodzielnego
poruszania się.
Aktualnie trwają prace legislacyjne nad projektem ustawy o zmianie ustawy o rehabilitacji
zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (UD55), który
podwyższa kwoty minimalnego wynagrodzenia, m. in. dla pracodawcy zatrudniającego osoby
legitymujące się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Proponuje się zwiększenie
wysokości miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracownika
niepełnosprawnego, finansowanego ze środków PFRON do następującego poziomu:
 w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego stopnia
niepełnosprawności: 2 760 zł (wcześniej 2 400 zł);
 w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego stopnia
niepełnosprawności: 1 550 zł (wcześniej 1 350 zł);
 w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do lekkiego stopnia
niepełnosprawności: 575zł (wcześniej 500 zł).
W odpowiedzi na pytanie dotyczące mechanizmów monitorowania i oceny postępu
w realizacji Konwencji ONZ, pragnę wskazać, że Minister Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej powołał Zespół do spraw wykonywania postanowień Konwencji o prawach osób
niepełnosprawnych, działający jako organ pomocniczy Ministra, pełniący funkcję
mechanizmu koordynacji, w rozumieniu artykułu 33 ust. 1 Konwencji. Kierowany przez
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej resort pełni rolę punktu kontaktowego,
o którym mowa w art. 33 ust. 1 Konwencji, w sprawach dotyczących wdrażania postanowień
zawartych w tym akcie. W skład Zespołu wchodzą przedstawiciele ministerstw
zobowiązanych do wdrażania postanowień Konwencji.
Wdrażanie omawianej Konwencji polega przede wszystkim na kształtowaniu krajowej
polityki dotyczącej osób niepełnosprawnych zgodnie z zasadami ogólnymi Konwencji,
określonymi w art. 3 tego aktu. Polska przyjmuje i wdraża akty prawne i programy
zawierające rozwiązania służące realizacji praw uznanych w Konwencji, stosując
zintegrowane podejście do kwestii niepełnosprawności, zakładające włączanie
problematyki związanej z niepełnosprawnością w główny nurt polityki realizowanej
w różnych obszarach i na różnych szczeblach zarządzania państwem. Poza omówioną wyżej
Strategią na rzecz Osób z Niepełnosprawnościami 2021-2030, istotną formą wdrażania
Konwencji jest sporządzanie sprawozdań z wykonywania Konwencji i ich obronie podczas
spotkań z Komitetem ONZ do spraw praw osób niepełnosprawnych, ustanowionym na mocy
art. 34 Konwencji. Ostatnia taka obrona miała miejsce w 2018 roku, natomiast kolejna jest
zaplanowana na wrzesień 2026 r.
W ramach nowej perspektywy finansowej Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
zgłosił do realizacji do programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego (FERS)
szereg inicjatyw mających wpływ na poprawę sytuacji osób z niepełnosprawnościami.

-- 3 of 4 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
14 października br. zakończył się nabór na oferty partnerów w celu przygotowania
i wspólnej realizacji projektu „Standaryzacja Modelu Zatrudnienia Wspomaganego
w Polsce”. W naborze wyłoniono dwie organizacje pozarządowe: Polską Federację
Zatrudnienia Wspomaganego oraz Polską Unię Zatrudnienia Wspomaganego. 16
października br. zakończył się drugi nabór na oferty partnerów w celu przygotowania
i wspólnej realizacji projektu „Centrum Komunikacji dla Osób z Niepełnosprawnościami”.
W przypadku tego naboru wyłoniono: Polski Związek Głuchych oraz Polskie Stowarzyszenie
na Rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną. Realizacja projektów w partnerstwie
zapewni wypracowanie rezultatów odpowiadających realnym potrzebom osób
z niepełnosprawnościami.
W trakcie wypracowywania kolejnych inicjatyw, które mają być podejmowane
w Ministerstwie, każdorazowo analizowana jest możliwość współdziałania w partnerstwie
z organizacjami pożytku publicznego, dysponującymi wiedzą i doświadczeniem we
wdrażaniu działań wpływających na poprawę integracji osób z niepełnosprawnościami.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/

-- 4 of 4 --